M CL C
Trang t a ........................................................................................................ TRANG
Quy tăđ nhăgiaoăđ tài ...................................................................................................
Lí l ch khoa h c ........................................................................................................... i
L iăcamăđoană ............................................................................................................. iii
L i c mă n ................................................................................................................. iv
Tóm tắt ....................................................................................................................... v
M c l c ..................................................................................................................... vii
Danh sách các ch vi t tắt ........................................................................................ xii
Danh sách các hình .................................................................................................. xiii
Danh sách các b ng ................................................................................................. xiv
PH N M

Đ U

1. LÍ DO CH NăĐ TÀI ........................................................................................... 1
2. M C TIÊU NGHIÊN C U ................................................................................... 2
3. NHI M V NGHIÊN C U ................................................................................... 2
4. PH M VI NGHIÊN C U ...................................................................................... 3
5. KHÁCH TH VĨăĐ IăT

NG NGHIÊN C U ................................................. 3

6. GI THUY T NGHIÊN C U ............................................................................... 3
7.ăPH

NGăPHÁPăNGHIểNăC U........................................................................... 3

8. C U TRÚC C A LU NăVĔN ............................................................................. 4
CH
1.1


1.3.2

D y h c tích h p ............................................................................. 13

vii


1.4

D Y H C TÍCH H P ................................................................................14
1.4.1

M c tiêu .......................................................................................... 14

1.4.1.1 Phát triển năng lực người học. ....................................................... 14
1.4.1.2 Tận dụng vốn kinh nghiệm của người học. ..................................... 16
1.4.1.3 Thiết lập mối quan hệ giữa các kiến thức, kĩ năng và phương
pháp của các môn học..................................................................... 16
1.4.1.4 Tinh giản kiến thức, tránh sự lặp lại các nội dung ở các môn
học. .................................................................................................. 17
1.4.2

ụănghƿa ............................................................................................ 17

1.4.2.1 Rút ngắn thời gian dạy học, tăng cường khối lượng và chất
lượng thông tin. ............................................................................... 17
1.4.2.2 Hình thành năng lực giải quyết các vấn đề tích hợp ...................... 18
1.4.3


Các ki u tổ ch c d y h c tích h p .................................................. 25

1.4.7.1 Thông qua bài học trên lớp. ............................................................ 25
1.4.7.2 Thông qua hoạt động ngoài giờ lên lớp. ......................................... 25
1.5

D Y H C HÓA H C

TR

NG PH

THÔNG ................................ 26

1.5.1

Nguyên lí giáo d c .......................................................................... 26

1.5.2

M cătiêuăch

ngătrìnhăgiáoăd c c p trung h c phổ thông .............. 26

viii


1.5.3

Nhi m v c ăb n ............................................................................. 26


KHÁI QUÁT V TR

NG THPT HI P BÌNH .....................................34

2.1.1

S hình thành và phát tri n ............................................................. 34

2.1.2

C ăs v t ch t.................................................................................. 34

2.1.3

Giáo viên d y môn Hóa l p 12 ....................................................... 36

2.1.4

H c sinh kh i 12 ............................................................................. 36

2.2

PHÂN PH IăCH

2.3

KH O SÁT TH C TR NG D Y H C MÔN HÓA L P 12 T I

TR

NGă2 ........................................................................................ 57

ix


CH

NGă3.

D Y H C TÍCH H P MÔN HÓA L P 12 T IăTR

NG

THPT HI P BÌNH ........................................................................ 58
3.1

Đ CăĐI M C AăCH

NGăIXăMỌNăHịAăH C L P 12 ...................59

3.1.1

V trí, vai trò c aăch ngăIXătrongăch ngătrìnhăHóaăh c
THPT............................................................................................... 59

3.1.2

M c tiêu d y h c c aăch

ngăIX .................................................... 59


M căđích ......................................................................................... 77

3.3.2

N i dung.......................................................................................... 77

3.3.3

Th i gianăvƠăđ iăt

3.3.4

Cách ti n hành................................................................................. 78

ng .................................................................... 77

3.3.4.1 Với nhóm thực nghiệm .................................................................... 78
3.3.4.2 Với nhóm đối chứng ........................................................................ 78
3.3.5

K t qu ............................................................................................ 78

3.3.5.1 Kết quả định tính ............................................................................. 78
3.3.5.2 Kết quả định lượng ......................................................................... 79
3.3.5.3 Nhận xét kết quả.............................................................................. 83
K T LU NăCH

NGă3 ........................................................................................ 85



Ph l c 4:

PHI U KH O SÁT GIÁO VIÊN (Phi u s 2) ............................. 9

Ph l c 5:

PHI U KH O SÁT H C SINH (Phi u s 3) .............................. 14

Ph l c 6:

M C TIÊU D Y H C MÔN HÓA H C 12 .............................. 15

Ph l c 7:

CÁC CH Đ KI N TH C / GIÁO D C CÓ TH TÍCH
H P VÀO BÀI GI NG HÓA H C L P 12 ............................. 19

Ph l c 8:

GIÁO ÁN BÀI 44: HÓA H C VÀ V NăĐ Xà H I............... 26

Ph l c 9:

GIÁO ÁN BÀI 45: HÓA H C VÀ V NăĐ MỌIăTR

Ph l c 10:

BÀI KI M TRA (L n 1) ............................................................... 36



ĐC

Đ i ch ng

3

GD

Giáo d c

4

GD&ĐT

5

GV

Giáo viên

6

HS

H c sinh

7

PP


THPT

Trung h c phổ thông

13

TN

D y h c tích h p

Giáo d căvƠăĐƠoăt o

S l

ng

Th c nghi m

xii


DANH SÁCH CÁC HÌNH
Hình

.........................................................................................................Trang

Hình 1.1:

S ăđồ x


Bi uăđồ bi u di n tháiăđ h c t p c aăHSăđ i v i môn Hóa h c ........ 43

Hình 2.6:

M căđ th

ng xuyên lồng ghép ki n th c vào bài gi ng Hóa h c mà

GVăđƣăth c hi n ................................................................................... 46
Hình 3.1:

Bi uăđồ t n su t h i t đi m ki m tra l n 1.......................................... 80

Hình 3.2:

Bi uăđồ t n su tătíchălũyăđi m ki m tra l n 1 ...................................... 81

Hình 3.3:

Bi uăđồ t n su t h i t đi m ki m tra l n 2.......................................... 82

Hình 3.4:

Bi uăđồ t n su tătíchălũyăđi m ki m tra l n 2 ....................................... 83

xiii


DANH SÁCH CÁC B NG

ngătrìnhămônăHóaăh c l p 12. .................................... 37

B ng 2.5:

Ý ki n c a HS v vai trò c a môn Hóa h c ........................................ 40

B ng 2.6:

Tháiăđ h c t p c aăHSăđ i v i môn Hóa h c .................................... 42

B ng 2.7:

M căđ th

ng xuyên lồng ghép ki n th c vào bài gi ng Hóa h c mà

GVăđƣăth c hi n ................................................................................... 44
B ng 2.8:

M căđ sử d ng các PPDH khi d y bài m i ....................................... 47

B ng 2.9:

M căđ sử d ng các PPDH khi d y bài ôn t p ................................... 48

B ng 2.10: M căđ sử d ng các PPDH khi d y bài th c hành ............................. 48
B ng 2.11: M căđ th

ng xuyên tổ ch c làm thí nghi m, ti t th c hành ........... 50


B ng 3.2:

Danh sách nhóm th c nghi măvƠănhómăđ i ch ng ............................ 78

B ng 3.3:

Tháiăđ h c t p c a HS trong các ti t d y th c nghi m. ..................... 78

xiv


B ng 3.4:

B ng th ng kê s l

t phát bi u xây d ng bài c a HS trong các ti t d y

th c nghi m .......................................................................................... 79
B ng 3.5:

B ng t n su t h i t đi m ki m tra l n 1 ............................................. 80

B ng 3.6:

B ng t n su tătíchălũyăđi m bài ki m tra l n 1 ..................................... 80

B ng 3.7:

B ng các tham s th ngăkêăđi m ki m tra l n 1 .................................. 81


i có ki n th căvƠăkƿănĕng,ăbi t sử

d ng ki n th căvƠăkƿănĕngăđóăđ làm vi c,ăđ gi i quy t các v năđ c a cu c s ng,
đồng th i có ý th c công dân t t, có trách nhi m v i c ngăđồng. Mu nălƠmă đ

c

đi u này, h th ng GD ph iăthayăđổi m t cách toàn di n và đồng b từ vi căxácăđ nh
m c tiêu d y h căđ n n iădungăch

ngătrình,ăPPDH,ăph

ngăti n d y h c, công tác

qu n lí ho tăđ ng d y và h c...
Vi t Nam, ch

ngătrìnhăTHPTăhi n nay đ

riêng lẻ. K t qu c a quá trình d y h c là ng

c biên so n theo l i từng môn

i h c đ tăđ

c nh ng ki n th căvƠăkƿă

nĕngă cóă tínhă chuyênă bi t.ă Nghƿaă lƠ,ă khiă h c môn h c nào thì HS nắm bắtă đ

c


ậ nh ng v năđ có b n ch tălƠăliênăquanăđ n nhi u khía c nh, nhi uălƿnhăv c ki n
th c khác nhau.
V i m c tiêu phát tri nănĕngăl căng

i h c, rèn luy n cho HS bi t cách v n

d ng ki n th c nhằm gi i quy t các v nă đ trong h c t p và th c ti n, nhi u bi n
phápăđƣăđ

c nghiên c u, thử nghi m và th c hi nănh ăc i cách SGK, c i ti n các

trang thi t b ,ă đồ dùng d y h c, đổi m i PPDHầă Trongă đó,ă DHTHă lƠă m tă đ nh
h

ng quan tr ng,ă đ

c B GD&ĐTă coiă lƠă quană đi m chỉ đ o th c hi n ch
1

ngă


trình GD phổ thông.ăĐơyăcũngălƠăph

ngăh

ng xây d ngăch

ngătrình,ăSGKăGDă

khácăcóăliênăquanănh ăSinhăh c,ăĐ a lí, V t lí, Y t ,ăMôiătr
gi ng d y môn Hóa l p 12 t iătr

ng... Tác gi hi năđangă

ng THPT Hi p Bình, qu n Th Đ c, thành ph

Hồ ChíăMinhănênăcóăđi u ki năđ nghiên c uăsơuăh năv vi c v n d ngăDHTHăđ i
v i d y h c môn Hóa l p 12 t iătr

ng.

Vì v y, tác gi ch n đ tƠiă“Dạy học tích hợp môn Hóa 12 tại trường THPT
Hiệp Bình”ă (qu n Th Đ c, thành ph Hồ Chí Minh) lƠmă đ tài nghiên c u c a
mình.
2. M C TIÊU NGHIÊN C U
Đ xu t gi i pháp DHTH môn Hóa h c l p 12 t iătr

ng THPT Hi p Bình.

3. NHI M V NGHIÊN C U
- Nghiên c u lí lu n v DHTH.
- Nghiên c u th c tr ng d y h c môn Hóa l p 12 t i tr
Bình.

2

ng THPT Hi p



HS, góp ph n phát tri nănĕngăl c cho HS và nâng cao ch tăl

ng d y h c b

môn.
7.ăPH

NGăPHỄPăNGHIểNăC U
a. Ph

ngăphápănghiênăc u lí lu n

- Phân tích, tổng h p, h th ng hóa các tài li uăđƣăđ

c xu t b n v tích h p

vƠăDHTHăđ xây d ngăc ăs lí lu năchoăđ tài.
- Nghiên c uăch

ngătrìnhămônăHóaăh c l pă12ăc ăb n,ăxácăđ nh kh nĕngă

tích h p và nh ng n i dung có th tích h p vào bài gi ng.
- Nghiên c u các tài li u có liên quan có th dùngăđ tích h p vào bài gi ng
Hóa h c.
b. Ph

ngăphápănghiênăc u th c ti n

- Phương pháp quan sát:
Sử d ng PP quană sátă đ quan sát, ghi chép ho tă đ ng d y c a GV và ho t


Sử d ng PP th ng kê toán h căđ đánhăgiáătínhăkh thi c a gi i pháp do tác
gi đ xu t.
8. C U TRÚC C A LU NăVĔN
Ngoài ph n Mở đầu và Kết luận, kiến nghị, n i dung chính c a lu năvĕn gồm
cóă3ăch

ng:

Ch

ngă1:ăăC ăs lí lu n v DHTH.

Ch

ngă2:ăăTh c tr ng d y h c môn Hóa l p 12 t iătr

Ch

ngă3:ăăTổ ch c DHTH môn Hóa l p 12 t i tr

4

ng THPT Hi p Bình.

ng THPT Hi p Bình.


CH


ng DHTH.
Cách ti p c n tích h p trong xây d ngăch
Mỹ vƠăcácăn

ngătrìnhăGDăbắtăđ uăđ

căđ cao

c Châu Âu từ nh ngănĕmă1960ăc a th kỷ XX. G n m t th p kỉ sau

đóăv năđ này m iăđ

c quan tâm

Châu Á và

Vi t Nam (vào nh ngănĕmă1970ă-

1980 c a th kỷ XX).
1.1.1 Trên th gi i
DHTH là v năđ đ

c các nhà GD trên th gi i quan tâm nghiên c u và th c

hi n. Nhi u h i ngh qu c t đƣăđ
xu tă ph

ngă h

đ iăngũăng


ch

ngătrìnhătheoăh

ng tích h p. Nĕmă1981,ăm t tổ ch c qu c t đƣăđ

l pă đ cung c p các thông tin v cácă ch

c thành

ngă trìnhă mônă tíchă h p (môn Khoa h c)

nhằmăthúcăđẩy vi c áp d ngăquanăđi m tích h p trong vi c thi t k ch

ngătrìnhăcácă

môn khoa h c trên th gi i. [3, tr.9]
Tháng 9/1968, H iăđồng liên qu c gia v gi ng d y khoa h c, v i s b o tr
c aă UNESCO,ă đƣă tổ ch că “H i ngh tích h p vi c gi ng d y các khoa h c”ă t i
Varna (Bungri). H i ngh nƠyăđặt ra hai v năđ là (1) vì sao ph i DHTH các khoa
h c và (2) DHTH các khoa h c là gì. [11, tr.8]
UNESCO tổ ch c H i ngh đƠoăt oăGVăđ DHTH các khoa h c vào tháng
4/1973 t iăĐ i h c Maryland (Washington D.C, Hoa Kỳ). [11, tr.8]
H i th o qu c t đónăchƠoăth kỷ XXI có tên “K t n i h th ng tri th c trong
m t th gi i h c t p” v i s tham gia c a g n 400 nhà GD thu c 18 qu căgiaăđ

c

tổ ch c từ ngƠyă6ăđ n ngày 8/12/2000 t i Manila (Philippines). M t trong nh ng n i

mà có th còn gi i quy t bằng cách ng d ng m t cách linh ho t kh nĕngătíchăh p
ki n th c. [25]
Trong nh ngănĕmă70ăvƠă80ăc a th kỉ XX,ăUNESCOăđƣăcóănh ng h i th o
v i các báo cáo v vi c th c hi năquanăđi m tích h p c a nh ngăn
nh ngă ch
trong ch

ngă trìnhă m i nh t c a m t s n

c t i d . Trong

c,ă quană đi m tích h pă đ

c ghi rõ

ngătrìnhănh ăPháp,ăHoaăKì,ầă[3, tr.12]

Trên th gi iăđƣăcóănhi u nhà nghiên c u GD nghiên c u v quanăđi m tích
h p. Tiêu bi u là Xavier Roegiers v i quy n sách “Khoa sư phạm tích hợp hay làm
thế nào để phát triển các năng lực ở nhà trường”. [20]

6


Xavier Roegiers nh n m nh rằngă đồng th i v i vi c phát tri n nh ng m c
tiêuăđ nălẻ, c n tích h p các quá trình h c t p này trong m t tình hu ngăcóăỦănghƿaă
v i HS. Nh ng tình hu ngăcóăỦănghƿaăph i là nh ng tình hu ng có v năđ , có n i
dungăliênămôn,ăliênăquanăđ n th c ti n và khi HS tham gia gi i quy t v năđ đóăs
hình thành cho mình nh ngăkƿănĕng,ănĕngăl c th c ti năhayălƠăc ăs cho quá trình
h c t p ti p theo. Vi c tích h p này nhằm m căđíchălƠmăchoăquáătrìnhăh c t p mang

d ng chung cho nhi u môn h c; (2) ph i h p quá trình h c t p c a nhi u môn h c
khácănhau.ăX.ăRoegiersăcũngăchoărằng s c n thi tăv
t p. Các ki n th c h căđ

t lên trên các n i dung h c

c chỉ th c s cóăỦănghƿaăkhiăchúngăđ

các tình hu ng c th và nh ng ki n th căđóăs đ

căhuyăđ ng vào

c HS ghi nh lơuăh n.ăH c chỉ

đ nh ,ă đ bi t và gi i quy t v nă đ trong bài h c thì ch aă đ , HS ph i bi t v n
d ng sáng t o nh ng ki n th căđƣăh c vào nh ng tình hu ng x y ra trong th c ti n,
đóălƠănh ng tình hu ng ph c h p, đòiă h iăng
ti n. Vi c h c không chỉ dừng l i

i gi i quy t ph iăcóănĕngăl c th c

m c hi u mà ph i

m căđ bi t áp d ng, phân

tích, tổng h păvƠăđánhăgiáănh ng ki n th căđƣălƿnhăh i. X.ăRoegiersăđƣănêuălênăvaiă
trò c a môn h c và s t

ngă tácă gi a các môn h că thôngă quaă 4ă quană đi m v


c t p trung nghiên c u,

ng phổ thông, ch y u

căđó,ătinhăth n gi ng d y tích h p chỉ m iăđ

b c Ti u h c và

c th c hi n

nh ng m c

đ th pănh ăliênăh , ph i h p các ki n th c,ăkƿănĕngăthu c các môn h c hay phân
mônăkhácănhauăđ gi i quy t m t v năđ gi ng d y.
DHTHăđ

c nói t i và th c hi năb

căđ u trong l năđổi m iăch

ngătrìnhăvƠă

SGK t t c các môn h c từ nĕmă2002ă THCSăvƠăTHPTănĕmă2006.ăTh i gian g n
đơy,ă nhi u công trình nghiên c u v DHTHă đƣă đ

c th c hi n

nhi u c pă đ và

ph măviăkhácănhau,ăđi n hình là m t s nghiên c u sauăđơy:


ng tích h pă ch aă tr thƠnhă quană đi m chỉ đ o phát tri n

ngă trìnhă GDă phổ thôngă doă đóă vi c quán tri tă đ nhă h
8

ngă nƠyă trongă đƠoă t o


cũngă cóă nh ng h n ch nh tă đ nh.ă Đ iă ngũă chuyênă giaă GDă vƠă đ iă ngũă GVă đƣă cóă
nh n th c v tích h p không t o môn h c m i, ví d nh ătíchăh p m t s mặt GD
trong d y h c môn h c, tích h p trong n i b môn h c. Tuy nhiên, vi c xây d ng
m t s ch đ tích h p và d y h c theo d ánăthìăđƣăcóănh ngăcònăr t h n ch . [13]
Đ tƠiă “Vận dụng quan điểm “tích hợp” và “tích cực” trong việc dạy học
ngữ pháp ở trường THPT ”ă(Lê Th Ng c Chi, nĕmă2010)ăđƣătìmăhi u nh ngăc ăs
lí lu n v PPDH Ti ng Vi tă theoă quană đi mă“tíchăh p”,ă“tíchă c c”ăvƠănghiênăc u
các PPDH ng phápă theoă quană đi m m i v i m că đíchă cóă th giúp GV có nh ng
đ nhăh

ng và s thayăđổi c n thi t, phù h p v iăđi u ki n d y h c. [1]
Trongăđ tƠiă“Giới thiệu một số PP giảng dạy cải tiến giúp sinh viên học tập

chủ động và trải nghiệm, đạt các chuẩn đầu ra theo CDIO”ătrìnhăbƠyăt i H i th o
CDIO nĕmă2010 - Đ i h c Qu c gia thành ph Hồ Chí Minh, nhóm tác gi Nguy n
Thành H i,ăPhùngăThúyăPh

ng,ăĐồng Th Bích Th y, đƣănghiênăc u các PP gi ng

d y giúp cho sinh viên h c t p ch đ ng và h c t p qua tr i nghi m. M t trong
nh ng k t lu n c aăđ tài là theo cách ti p c n CDIO, sinh viên s h căcácăkƿănĕngă


đặcăđi m then ch t c a n n GD Australia hi n nay. Bài vi t trình bày s phát tri n
c aă DHTHă trongă tr

ng phổ thông, các mô hình DHTH hi nă đ i, so sánh DHTH

v i d y h c truy n th ng và bàn lu n v th c ti n DHTH trong GD phổ thông
Australia. [24]
Th i gian g nă đơy,ă v i ch tr

ngă biênă so nă ch

ngă trình,ă SGKă m i mà

Chính ph và B GD&ĐTăđangătri n khai, s quan tâm c xã h i là r t l n. Hình
th c DHTH là m t trong nh ng v năđ đ

c nghiên c u, phân tích, bàn lu n t i r t

nhi u H i ngh , H i th o chính th c và trên cácăph

ngăti năthôngătinăđ i chúng. Có

th nói, thu t ng “tíchăh p”ăđƣătr nên quen thu c v i nh ngăng
n nă GDă n

c nhà,ă đặc bi t là nh ngă ng

iăquanătơmăđ n



ngăkhoáăVII (1996). [33, tr.41]; Vĕnăki năĐ iăh iăđ iăbi uă

toƠnă qu că l nă th ă XI (2011). [35, tr.131, 167]; Lu t giáo d c Vi t Nam (2005).
[Đi u 27, 28] ; Quyă đ nhă Chuẩnă ngh ă nghi pă GVă THCS,ă GVă THPTă (2009). [30,
Tiêu chuẩn 3]; Ch

ngătrìnhăGD phổ thông (2006). [31, tr.13]; Ngh quy t S : 29-

NQ/TW (ngày 04/11/2013) H i ngh l n th 8, Ban Ch păhƠnhăTrungă

ngăkhóaăXIă

v đổi m iăcĕnăb n, toàn di năGD&ĐT,ăđápă ng yêu c u công nghi p hóa - hi năđ i
hóaă trongă đi u ki n kinh t th tr

ngă đ nhă h

qu c t . [27]; Đ ánă Đổi m iă ch

ngă trìnhă SGKă GDă phổ thông c a Chính ph
10

ng xã h i ch nghƿaă vƠă h i nh p


(tháng 10/2014). [33, m c I.2, II.4]; Ngh quy t S : 88/2014/QH13 (ngày
28/11/2014) v đổi m iăch

ngătrình,ăSGKăGD phổ thông. [38,ăĐi u 2, Kho n 3,


ngăc ăb n.

KHÁI NI M

1.3.1 Tích h p
Theo Từ điển tiếng Việt, tích h pălƠă“sự kết hợp một cách hữu cơ tự nhiên, có
hệ thống các kiến thức /khái niệm thuộc các môn học khác nhau thành một nội dung
thống nhất (không phải đồng nhất), dựa trên cơ sở các mối liên hệ về lí luận và thực
tiễn được đề cập trong các môn đó”.ă[9,ătr.188]
Theo Từ điển giáo dục học, tích h p lƠă “hành động liên kết các đối tượng
nghiên cứu, giảng dạy, học tập của cùng một lĩnh vực hoặc vài lĩnh vực khác nhau
trong cùng một kế hoạch dạy học”. [6, tr.383]
Theo tác gi , tích h p là s liên k t, s ph i h p các n i dung gi ng d y
thu c nhi uălƿnhăv c khác nhau, làm cho các ki n th căđ

c chuy năđ n HS rong s

liên k t, gắn bó v i nhau, ki n th căcóăỦănghƿaăth c ti n. Nghƿaălà trong m t bài d y
bao gồm nh ng n i dung ki n th c thu căcácălƿnhăv c khác nhau hay n i dung GD,
gi a nh ng n iădungăđóăph i có m t m i liên h nh tăđ nhăđ bài d y tr thành m t
tổng th th ng nh t và logic.
Cũngătheo Từ điển giáo dục học, tích h păđ

11

c chia thành các lo iăsauăđơy:


- Tích h p các b môn: quá trình xích g n và liên k t các ngành khoa h c

có nguồn tri th c khoa h c và có nh ng qui lu t chung, g nă gũiă nhau.ă Tíchă h p
ch

ngătrìnhălƠmăgi m b t s môn h c, lo i b tăđ

h p nhau, t oăđi u ki năđ nâng cao ch tăl

c nh ng ph n ki n th c trùng

ng và hi u qu đƠoăt o.

- Tích h p d c: lo i tích h p d aătrênăc ăs liên k t hai hoặc nhi u môn h c
thu c cùng m tălƿnhăv c hoặc m t s lƿnhăv c g n nhau, thí d : tích h p các môn
V t lí h c, Hóa h c, Sinh h c và Sinh thái h c; tích h p các môn Hình h c,ăĐ i s
h c và Lí thuy t t p h pầă
- Tích h p ngang: ki u tích h p d aătrênăc ăs liên k tăcácăđ iăt

ng h c

t p, nghiên c u thu că cácă lƿnhăv c khoa h c khác nhau, thí d : tích h p các ki n
th c Ti ng Vi t, Sử h c,ă Đ a lí h c, Kinh t h c,ă Vĕnă hóaă ngh thu t Vi t Nam
xung quanh ch đ “Đ tăn

cătôi”,ăhoặc tích h păcácăkƿănĕngănh n th c, c m xúc,

v năđ ng và ng xử trong khi gi ng v năđ ô nhi mămôiătr

ng.

- Tích h p gi ng d y: ti n hành quá trình d y h cătheoăh

[6, tr.383 - 385]
1.3.2 D y h c tích h p
Tác gi Xavier Roegierăđƣădùngăthu t ng “Laăpedagogieădeăl’integration”ăvƠă
đ

c d chălƠă“Khoaăs ăph m tích h p”.ăTheoăông,ă“Lí thuyết sư phạm tích hợp là

một quan niệm về quá trình học tập trong đó toàn thể các quá trình học tập góp
phần hình thành ở HS những năng lực rõ ràng, có dự tính trước những điều cần
thiết cho HS, nhằm phục vụ cho các quá trình học tập tương lai, hoặc nhằm hòa
nhập HS vào cuộc sống lao động. Lí thuyết sư phạm tích hợp tìm cách làm cho quá
trình học tập có ý nghĩa”. [20, tr.73]
M t cách phát bi u khác v DHTHălƠ:ă“DHTH là một quan điểm sư phạm, ở
đó người học cần huy động (mọi) nguồn lực để giải quyết một tình huống phức hợp
- có vấn đề nhằm phát triển các năng lực và phẩm chất cá nhân”. [15, tr.13]
Theo Dự thảo Chương trình GD phổ thông tổng thể (B GD&ĐTăbanăhƠnhă
thángă 8/2015):ă “DHTH là định hướng dạy học giúp học sinh phát triển khả năng
huy động tổng hợp kiến thức, kỹ năng,... thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau để giải
quyết có hiệu quả các vấn đề trong học tập và trong cuộc sống, được thực hiện
ngay trong quá trình lĩnh hội tri thức và rèn luyện kỹ năng; phát triển được những
năng lực cần thiết, nhất là năng lực giải quyết vấn đề”.
Nh ăv y, m t cách tổng quát có th hi u DHTH là d y cho HS cách sử d ng
ki n th căvƠăkƿănĕngăc aămìnhăđ gi i quy t và ng d ng trong nh ng tình hu ng c
13


th , và v i m căđíchăphátătri nănĕngăl căng

i h c. Ngoài ra, DHTH còn t o nên



ng ti p c nă nĕngă l c. B ng so sánh d

i đơyă choă th y rõ s khác bi t gi a

DHTH và d y h c đ nămôn.
B ng 1.1: So sánh d y h c tích h p và d y h căđ nămôn
Tiêu chí

D y h căđ nămôn

D y h c tích h p
Ph c v cho m c tiêu chung c a
m t s

n i dung thu c các môn

M c tiêu h c khác nhau.

Ph c v cho m c tiêu riêng r c a
từng môn h c.

M c tiêu r ng,ă uă tiênă cácă m c M c tiêu h n ch h n,ăchuyênăbi t
tiêuă chung,ă h

ngă đ n s

phát h nă(th

14


án c n th c hi n. Vi c gi i trúc chặt ch theo ti nătrìnhăđƣăd

quy t v nă đ c nă cĕnă c vào các ki nă (tr

c khi th c hi n ho t

ki n th c,ă kƿă nĕngă thu c các môn đ ng).
h c khác nhau.

Trung
tâm c a
vi c d y

Hi u qu
c a vi c
h c

Nh n m nhă đặc bi tă đ n s phát
tri nănĕngăl c và làm ch m c tiêu
lơuă dƠiă nh ă cácă ph
nĕngăvƠătháiăđ c aăng

ngă pháp,ă kƿă
i h c.
ngă

pháp,ă tháiă đ vƠă kƿă nĕng,ă tríă tu
cũngănh ătìnhăc m. Ho tăđ ng h c
d năđ n tích h p các ki n th c.

đi u ki n phát tri năcácăkƿănĕngăc ăb n

ng

i h cănh :ăl p k ho ch, phân tích,

tổng h păthôngătin,ăđ xu t các gi i pháp m t cách sáng t oầ;ăt oăc ăh i kích thích

15


đ ng c ,ăl i ích và s tham gia vào các ho tăđ ng h c, th m chí v i c các HS trung
bình và y u v nĕngăl c h c.
DHTH không chỉ đánhăgiáăki n th căđƣălƿnhăh iăđ

c mà ch y uăđánhăgiáă

xemăHSăcóănĕngăl c sử d ng ki n th c trong các tình hu ngăcóăỦănghƿaăhayăkhông.
Nóiăcáchăkhác,ă ng

i h c ph i có kh nĕngă huyă đ ng hi u qu ki n th căvƠănĕngă

l c c aămìnhăđ gi i quy t m t cách h u ích. [15, tr.14]
1.4.1.2 Tận dụng vốn kinh nghiệm của người học.
DHTH là m t bi n pháp có th giúpăhuyăđ ng nh ng ki n th cămƠăng
đangăcó, k c ki n th c từ tr

ng l p và ki n th c thu n păđ

ih c


ngăt ăduy,ăsuyălu n trong n i b m t môn h c, ki n th cămƠăHSăcóăđ

c là ki n

th c c a từng môn h c riêng lẻ, thi u tính liên k t. Choă nên,ă dùă đƣ lƿnhăh iă đ

c

ki n th cănh ngăHSăl i khó có th v n d ng chúng vào gi i quy t các tình hu ng
th c ti n b i vì b n ch t c a các tình hu ng th c ti nălƠăth

ngăliênăquanăđ n ki n

th c c a nhi u môn h c khác nhau.
DHTH t o m i liên h trong h c t p bằng vi c k t n i các môn h c khác
nhau, nh n m nhăđ n s ph thu c và m i liên h gi a các ki n th c,ăkƿănĕngăvƠăPP
c a các môn h căđó. Do v y,ăDHTHălƠăph
đ

ngăth c d y h c hi u qu đ ki n th c

c c u trúc m t cách có tổ ch c và v ng chắc. [15, tr.15]

16