D~I H

THANHpu6 HO CHi MINH
NAM2002

J


~-N

Cl)ng trinh duc1c hoan thanh t~i:
.
TrU'ong D~i HQc Khoa HQc Xii HQi Va Nhan Van
D~i HQc Qu6c Gia Thanh Ph6 H6 Chi Minh

Nguoi huang dAnkhoa hQc:
l.PGS HUYNH UJA
2. PGS, TS TON NO QUYNH TRAN
Danb saeh HQi D6ng ehftm lu(in an tie'n si effp nM nuae theo quye't
dinh s6 514/ DHQG-SDH ngay 31/10/2002:
Chu tjch
l.PGS, TS Ng6 Van L~
DHKHXH&NV
DHQGTPHCM
DHSPTPHCM
Phan bing Hoa Nhan Dan Trung Hoa xam ehie'm loan b9
quiln daD Hoang Sa, nhi~u rang tdnh dil dtf
vl!c hi€m ye'u cua Vi~t Nam. Lu~n an cling di sau, tdnh bay mQt each
M thO'ng,c~n ke nhii'ng ho~t dQng mang tinh nba nudc cua dQi Hoang Sa
(dja ban ra dbi, thai gian ho~t dQng, nhi~m Vl},t6 chUc va nQi dung ho~t
dQng khoang 17 trang), cling nhu dQi BAe Hai ho~t dQng dudi sl! kiem
qU3.nciia dQi Hoang Sa trang khu V\J'cphia Nam ciia Bi€n Bong tUGqu~n
daD Truong Sa. Lu~n an cling di Sail VaGcac ho~t dQng mang Hnh nM
nudc rat cao la thuy qUaDsuO'tthai Nha Nguy~n bitt dftu Dam 1816, trd
thanh 1~ hang Dam thCliMinh M~ng thu 17 (1836), vdi nhii'ng ho~t dQng
dm cQt m6c, bia ehU quy6n xay dl!ng chUa mie'u, trang cay t~i Hoang
Sa va TruClngSa.
TO'Dam 1909, Hoang Sa bAt dftu bi Trung Qu6c va sail do bl cac nudc
khae xam ph~m ehu quy~n, lu~n an tclnh bay cae chinh quy~n d Vi~t
Nam co nhi~m v\I qUail 1:9Hoang Sa va TnJ'ClngSa chua baa gib to' bo
ehu quy~n cua mlnhva luau luau cling cO',baa vi; cM quy6n cua Vi~t
Nam tren quh daD Hoang Sa va Truong Sa.
Tae gia con philn tich v~ gia trj phap 19 ciia sl! xac l~p chti quy~n eiia
Vi~t Nam t~i quill daD Hoang Sa cling nhu Truong Sa. Tae gia du'a ra
lu~n di€m, lu~n ell' va lu~n chung v~ sl! ehie'm hii'll thilt Stt. hail blnh va
thuc thi chu quy~n mot deh lien tile. t~i qUill daD Hoang Sa va Tntang
Sa. Tae gia philn bae l~i nhii'ng lu~n di€m sai lnii bi~n minh eho sl! Xal11
ph~m eua nude ngoai nhu eua Trung QuO'c v6 sl! phat hi~n sdm nhift,
kinh doanh sam nhat, qUail 'wt sdm nhal ho~e lu~n di€m va clui va dja
1:9ke' e~n eua de nude khac (j Bong Nam A. Tae gia cling gian lie'p hay
tf\J'Ctie'p phan bae l~i nhii'ng phan baG eua Trung QuO'c v6 lu li~u Vi0t
Nam hay v6 cae lu~n di€m cua chinh quy~n Vi~t Nam.


5
CHU
quanh Ja vung bi~n c6 dQ situ hon 1O00m, song giua cac daD c6 dQ silu
tllltong dltdi 100m.
Qnan (Ho Hoang Sa Dam ngang bo biln cac dnh Quang Tri, Thit'a Thien,
Quang Nam va mQt phan Quang Ngiii.
V~ khmlng cach vdi etat li~n, quan daD Hoang Sa Ham gan etat li€n Vic$t
Nam hon ca.
Trang khoang 30 daD, da, biii, c6n, hon hi~n c6 23 dii duQc d~t ten, g6m
15 daD, 3 biii, 3 da, 1 c6n, 1 hon. Cac dao tren khong cao, cao nhat la
Dao Hon Da (50 feet), daD thap nhil't la Dao Tri Ton (10 feet)
(1 foot =30,48 cm). Olc daD chinh g6m 2 nh6m:
- NMm LltOi Li€m (Crescent group) (j Tily Nam.
- Nh6m An VTnh (Amphitrite Group) d Dong Bilc.


6
Tac gia trtnh bay chi tie't m6i, daD chlnh v~ phltOng di9n vj trl, dja Iy tlf
nhicn de'n dia Iy nhiin van c6 quail h~ de'n chu ql1y~n cua Vi~t Nam.
1.3 QUAN DAo TRU
T"Ip Ll,1cciia Le Qui Don, ni'im 1776 Iii lid lic;u co, mo I,i ky cilng nh11
v~ Hoilng Sa, quy6n 2 CIS2 (10:.lnvan (J~c~P t1e'nvii;c Chua Nguyen x;'i.G
I~p chii ljuy6n cua D:.1iVi~l (,.IiHoang Sa btng hm.lldOng coa dOi Hoang
Sa va t10i Rife H:ii. Khi quan Tiiy Son n()i d~y, dan xii An Vinh van tier
ll.lc ho:.I1dOng t) ngoai khdi xii clHImlnh vdi Itf odn Iren clla 6ng Ha Lieu
vii chi [hi ngay 14 lhang 2 Ham Thai f)(re lhli 9 (1786) elia Thai Ph6
T6ng Ly QlInn Binh Dan Cht( VI} Tht(Qng nidng C6ng de gdi cho cai
ch)i Hoang Sa.


x
Sang Ihtli ky TriCu Nguyen III nam 1802 t1en nam !909, (.'(\1'[11nhicu

lili

lit;u chinh Sll l11inhcluIng Chll l.juycn clla Vit;I Nam Iren l.juiin tUO Holing
Sa v;1 Tnlt1ng Sa:

- Tnf(Jc hel la Dl( Dia Chi lrung I1() Lieh TriCu Hien ChillIng LlH,liChi
nh Phan Huy Cho (1821) va saeh Hoang Vi91 I:)ia DI(Chi (1833) NOi
dung vc Hoang Sa nh

hai eu6n sikh Iren e6 nhicu di6m 11(1ng I~( nlnl

Irang PllLt Bien T(lfJL~/cet'la Le Qui Don eu6i Ihe ky XVIII.
D(li Nwn 7111!('L~lc I'h£1/1Ti~n Bien. Ifl(rtn i(} (so;~n Ham 1821, kh;{c in
Ham 1844, liep 1~lc khJng oinh vii;e x;\c l;Jp ehL! quycn Ctla 1:\li Vi

nlll!

Hoang Sa, dm eQI m6e... Nam Thii;u

Trj Ihtf 5 (1845) e6 ehI dlnh hoiin ky yang Ih;lmo Sau d6 ".Ii liep t~IC.
- Vil;1 Sl'( CllrIng Gi;im Kh;\o LI(lJC quy0n IV ctin Nguyen Th(Hlg (1877)
cho hie! (r but;i qu{)cSl1 Ihl(ong ken nhl(ng dinh lrang hai h9 An I-Hi va
An Vinh.
- Trung b(> s,kh D(l i Nail/ NI1£7'1Th(1ng Chi (18X2 SO;,In ~ong, II) I() SO,!n
1,.li!;'in 2 vil kh~e in) x;\c dinh Hoang Sa lhlJ()e \'C linh Ql1;lng Ngiii va
tier \l.le kh~ng djnh ho.p cI(JIlg t1()j Hoang Sa va d0i Bife H;1i do cI(>i
Hotlng Sa kicm yu,ln.
e ve
Trung qU()c.
KhllO SliI tii'l d

de

bIt n ai) c6 clla 1'rung qutie Ilt na 1111909 Id1 vE

Irude, nglioi la rhilY 151 d de ban d6 Cl1 nlick 1'rung quSe do nglti'1i
Trun)! qu(')c VC kh(mg co b:ln .d() nllO co I!hi cae quan dllo 1'iiy Sa, Nall1
Sa. Tal c.-Icac b:ln d6 c

3.1. TIEP TUC CLINGco, KHANGDJNHvA nAo vt cnD
QUYEN CUA VItT NAM T~I HoANG SA VA TRUONG SA TV
NAM 1909lrifN NAY. .
3.1.1 Thai ky tit flam 1909 de'n i945.
Chinh quy~n thuQc dla Phap dft co nhii'ng hanh dQng CI~th6 cling co,
khing djnh va baa v~ chi] quy~n cua Vii;t Nam ti.liquiin dao Hoang Sa
va Truong Sa.
. Dang tiec Iii v~ pilla Phap, theo hi~p udc 1884. Ie ra phai co nhi~ll1 VJ;l
leu tie'ng phan d6i Ilgay nhung hanh dOng cua Trung Qu6c, song li.li im
l~ng ffiQllhCligian.
Sau khi nguoi Trung Qu6c sap nh~p quan dao Paracels vao tinh Quang
Dong thl chinh quy~n thuQc dja Phap mdi bAl dliu quail tam den Hoang
Sa.
Miii den l1am 1925, nguCiiPhap mdi bAl dau nghien CUltSalt qua trlnh
xac l~p chu quyen clia "VUelngquoc Vit;t Nam". NgttCliPhap cho ding
Hoang Sa van dil thuQc cluj quyen Vi~l Nam. kh6ng dn 1l1{?thanh d{?ng
chie'-mhuu chu quy6n lren qu1n daD Hoang Sa nlta, nen Vit;n Hiii Dtfelng
HQCVa Ngh~ Ca Nha Trang oil th~tc hit{l[JClill Vlrn £12. nil." 1Il({1t'ui lie II quull cc1n .rem xcI l'lrn 11~l!Iiy thell linll
tl1l111hinh ddng. tlill Ir(Jng 1£711
n!twi. Illlu IIghi \'(i hing gi21/!; t/;'t, \"(/gidi
Ill/y!!'tb/ing tlH(ong It(
ngo;.li gian Trung Qu6c \'0 ,,;'in (1'~qu~n (hln Tnt('jng Sa, kh;1ng dll1h clllJ
qllyen cua Vi

-

f:)a Nang.

Be}Ngo~i Giao Vi~t Nam philn d6i Malaysia ehie'm dong dolo Hoa Lau.
Vi~t Nam cling pMn d6i vi~e ngay 1-6-1984,Qu6e he)i Trung Qu6e
tuyen bO'thie't l~p khu hanh eMnh Hai Nam bao g6mTay Sa va Nam Sa.
Ngay 10 thang 11 Dam 1987, hoiiquao Trung Qu6e d5 be) 1en dao Louisa
(113

0

-

60 8) va tft thang

1 de'n th
Sau <.16Ihuvet chiem huu ve danh nghi'" ding ngay dIng bl)e 1(>nhung
nhl«..Je(1i~m, xLiy ra tlnh In.lng ci6n Vi~1 - La Tinh, nhan C1~Lalino - Anamilicum xuill b,tn nam
1838 oil ghi ra : ParaceJ Sell Cat Yang d Bitn E>ong.
Do'i \'8i qulI" duo Tru't1ng Sa:
"
'
..t' "
"
..t' '
-A.t
,._~
.t
1
l ..t'k Y XVII1 (en~' (au
h k
D lCU can nm ro rang gall 3hI C k'y tli l1au 11C
Icy
"

XX. ViC;lNam luon coi qu~n dao Hoang Sa va qua" (tlo Tniong Sa la .
mol dai dao diUhall!!van dam d Bien Dong. nen goi 11'1
Van Lv Tniong.
S1!..Chinh vlle d6 ma ehinh quyen Vic;l Nam COng Hoa vito Dam 1956


Li?u H{li Bii!n ctia nh6m Han Chao Hoa, Lam Kim Chi, Ng6 PhtfQng
Ban (day 795 trang) da minh hoO}cho n(li dung viin ki~n B(\ Ngo.~i Giao
noi Iren.
E)9c ky va pMn (feh van kii;n ngo~i giao va hi) Ill'1i9Uke Iren, nglfl'fi la
(hay ra't ro nhung thli thu~t dt xcn, hm}c sur di~n chu quaIl, Ihic'u Cl1sa
khna h
chu vao d5u the ky XX, sau d6 thay d6i b~ng lu~n di~u phat hi~n sam
Ghat, kinh doanh sam Ghat va quan h