1
MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Ngày 25-11 hàng năm được Liên Hợp quốc lấy làm Ngày quốc tế
phòng, chống bạo lực gia đình. Hiện có 89 quốc gia có những quy định
pháp luật về phòng, chống bạo lực gia đình. Ở Việt Nam, ngày 21-112007, Luật phòng chống bạo lực gia đình ra đời, đồng thời Nhà nước
cũng ban hành nhiều văn bản pháp luật với chế tài xử lý nghiêm minh
những hành vi bạo lực gia đình. Việc sử dụng thông tin đại chúng để
tuyên truyền được coi là một trong nhưng giải pháp hữu hiệu trong công
cuộc phòng chống BLGĐ, đặc biệt là nam giới tham gia nói không với
BLGĐ.
Trước đây, các chương trình truyền thông về vấn đề này vẫn còn
mang tính thời vụ, chưa đồng bộ, thường chỉ là truyền thông theo các
ngày lễ kỷ niệm, hoặc chỉ đưa tin khi có sự vụ BLGĐ xảy ra...gây nên
tình trạng mất cân đối thông tin. Rất ít tác phẩm báo chí phân tính, bình
luận sâu sắc về vấn đề BLGĐ dưới các góc độ xã hội như: tâm lý học, xã
hội học, pháp luật... Các cơ quan báo chí chưa chủ động trong công tác
truyền thông, vẫn làm theo phong trào hoặc có chăng là nội dung kế
hoạch tuyên truyền trong các dự án của các tổ chức phi chính phủ. Để có
những thông tin về BLGĐ, ngăn chặn tình trạng BLGĐ, những người
làm việc trong lĩnh vực truyền thông, từ các nhà báo, các biên tập viên
cho đến những nhà quản lý phải có một cách nhìn nhận mới mẻ, nhạy
cảm và tiến bộ nhất về vấn đề giới - BLGĐ hiện nay. Những gì các loại
hình truyền thông đại chúng đã làm được trong việc truyền thông phòng
chống bạo lực gia đình (TTPCBLGĐ), góp phần nâng cao nhận thức về
việc gây ra BLGĐ là vi phạm nhân quyền, vi phạm pháp luật, từ đó có
những chiến lược truyền thông phù hợp.
2
3
2. Tình hình nghiên cứu
Nghiên cứu về vấn đề bạo hành gia đình, hay bạo hành đối với
phụ nữ là vấn đề không mới. Đã có khá nhiều cá nhân và tổ chức quan
tâm nghiên cứu về lĩnh vực này nhằm góp phần bình đẳng giới, bảo vệ
người phụ nữ khỏi BLGĐ. Có những nghiên cứu thể hiện vai trò quan
trọng của truyền thông trong phòng, chống BLGĐ như báo in, báo mạng
điện tử, truyền hình, phát thanh... Có thể kể đến một số đề tài nghiên cứu
khá chí tiết, bài bản về lĩnh vực này như:
* Khi nghiên cứu về Thông điệp về bạo lực gia đình trên báo mạng điện
tử ở Việt Nam hiện nay, khóa luận tốt nghiêp chuyên ngành XHH năm
2010, Học viện báo chí và tuyên truyền Hà Nội, tác giả Nguyễn Thị Huệ
muốn đề cập đến việc thông tin về bạo lực giới nói chung, bạo lực gia
đình nói riêng trên hệ thống truyền thông có tác động tích cực đến nhận
thức của công chúng, từ đó có sự thay đổi, nhìn nhận vấn đề một cách
đúng đắn, ngăn chặn BLGĐ. Dưới cách tiếp cận xã hội học, tác giả đã có
những phân tích, đánh giá về thực trạng cách thể hiện bài viết về BLGĐ
trên báo mạng điện tử.
* Trong luận văn thạc sĩ báo chí học năm 2006: Tuyên truyền về bình
đẳng giới trong chuyên mục Phụ nữ với cuộc sống trên Đài THVN, Học
viện báo chí và tuyên truyền Hà Nội, của Úy Thị Thu Huyền, - tác giả
nhấn mạnh về nhiệm vụ, vai trò cũng như thế mạnh của truyền hình
trong việc tuyên truyền về bình đẳng giới trên sóng truyền hình Việt
Nam.
* Nguyễn Thị Hoa, luận văn thạc sĩ truyền thông đại chúng năm 2007,
Bạo hành đối với phụ nữ trên báo chí hiện nay, Học viện báo chí và
tuyên truyền Hà Nội. Tác giả có cái nhìn cụ thể, và hệ thống về đề tài
bạo hành đối với phụ nữ trên báo chí. Và chỉ ra được vấn đề bạo hành
chưa có một công trình nghiên cứu khoa học cụ thể, bài bản nào về
truyền thông PCBLGĐ cho đối tượng là nam giới trên hai loại hình báo
chí: báo mạng điện tử và phát thanh.
5
Vì vậy, luận văn “Vấn đề phòng chống bạo lực gia đình trên báo
chí” sẽ kế thừa và phát huy các luận điểm đã được nghiên cứu của các
tác giả về BLGĐ nói chung, thông tin BLGĐ trên báo chí nói riêng và
trên cơ sở đó, nghiên cứu đánh giá công tác TTPCBLGĐ cho nam giới,
đề ra các giải pháp kiến nghị góp phần giải quyết những hạn chế còn tồn
tại.
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
3.1 Mục đích
Đề tài này được thực hiện nhằm hệ thống hóa cơ sở lý luận về vấn
đề phòng chống bạo lực gia đình, khảo sát mục “Thức đêm cùng bạn”
trên VOV giao thông, của đài tiếng nói Việt Nam, mục “Gia đình” của
giadinh.net.vn. Nhằm nhận diện được những đặc thù tính riêng biệt trong
truyền thông PCBLGĐ cho nam giới trên hai loại hình báo chí phát
thanh và báo mạng điện tử. Đề xuất, khuyến nghị những giải pháp về nội
dung, hình thức thể hiện nhằm nâng cao hiệu quả các chương trình
truyền thông PCBLGĐ cho nam giới.
3.2 Nhiệm vụ
- Làm rõ các khái niệm, cơ sở lý luận liên quan đến truyền thông
phòng chống bạo lực gia đình cho nam giới trên báo chí hiện nay.
- Phân tích những yêu cầu cơ bản, những bài học kinh nghiệm,
những mâu thuẫn đặt ra, những điều kiện cần thiết trong truyền thông
PCBLGĐ cho nam giới.
- Xây dựng hệ thống giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao chất lượng
Ngoài ra, tác giả còn sử dụng các phương pháp bổ trợ khác như,
tham gia các lớp tập huấn truyền thông PCBLGĐ cho nam giới, dự các
buổi sinh hoạt câu lạc bộ nam giới nói không với bạo lực gia đình...
6. Đóng góp mới về mặt khoa học
- Làm sáng tỏ hơn cơ sở lý luận về truyền thông PCBLGĐ trên báo
phát thanh, báo mạng điện tử.
7
- Góp phần làm phong phú thêm vai trò, vị trí, chức năng phản ánh
tác động của báo chí trong truyền thông PCBLGĐ cho nam giới.
- Đề xuất một số phương hướng, giải pháp về kỹ năng truyền thông
PCBLGĐ cho nam giới trên báo phát thanh, báo mạng điện tử.
7. Ý nghĩa của luận văn
- Ý nghĩa khoa học: Đề tài khái quát hóa hệ thống lý thuyết về
TT PCBLGĐ cho nam giới
- Ý nghĩa thực tiễn: Đề tài góp phần nhận diện thực trạng công
tác truyền thông PCBLGĐ cho nam giới, trên báo mạng điện tử và báo
phát thanh. Xác định hệ thống các phương pháp truyền thông trên báo
phát thanh, báo mạng điện tử trong truyền thông về phòng chống BLGĐ
cho nam giới. Là tài liệu giá trị cho phóng viên, biên tập viên, tư vấn
viên và những người có liên quan trong công tác truyền thông PCBLGĐ.
8. Kết cấu luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, khoá
luận dự kiến gồm 3 chương 9 tiết.
Chương 1: Lý luận tổng quan về truyền thông PCBLGĐ cho nam giới
trên báo mạng điện tử, báo phát thanh.
Chương 2: Đặc thù của TT PCBLGĐ cho nam giới trên báo mạng điện
tử, báo phát thanh..
2.3 Điểm chung và sự khác biệt trong truyền thông PCBLGĐ cho
nam giới của hai loại hình báo chí
2.4 Thành công và những vấn đề đặt ra trong TTPCBLGĐ cho nam
giới trên báo phát thanh và báo mạng điện tử.
Chương 3
GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ CÔNG TÁC TRUYỀN
THÔNG PCBLGĐ CHO NAM GIỚI
3.1 Nhóm giải pháp mang tính dài hạn
9
3.1.1. Về phía Nhà nước
3.1.2. Về phía chương trình
3.2. Nhóm giải pháp trước mắt
3.2.1. Nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, đạo đức nghề
nghiệp, kiến thức về bạo lực giới – bạo lực gia đình, bản lĩnh chính trị
của những người làm truyền thông.
3.2.2 Nâng cao chất lượng nội dung, cải tiến hình thức các
chương trình truyền thông về PCBLGĐ cho nam giới.
KẾT LUẬN
10
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Báo mạng điện tử giadinh.net.vn
2. Đài TNVN, mục Thức đêm cùng bạn, kênh VOV giao thông.
3. PGS.TS Nguyễn Văn Dững, Đỗ Thị Thu Hằng (2006), Truyền thông,
lý thuyết và kỹ năng cơ bản, NXB Lý luận Chính trị
trong lĩnh vực truyền thông, bản quyền thuộc Hiệp hội phòng chống Bạo
lực Gia đình bang Washington.
16. Michael Schudson, Sức mạnh của tin tức truyền thông, 2003 Thế
Hùng – Trà My dịch, NXB Chính trị Quốc gia.
12