cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nông nghiệp
TÌNH HUỐNG SỐ 6: Gia đình ông X sử dụng 1.000m2 đất nông nghiệp. Diện tích
khu đất này đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Tháng 1/2003, UBND
xã A thu hồi 1.000 m2 đất của gia đình ông X đổi cho một gia đình khác. Gia đình
ông X không đồng ý với quyết định thu hồi đất của UBND xã A nhưng vẫn buộc
phải thực hiện. Ông X làm đơn khiếu nại lên UBND xã A và được trả lời là giấy
chứng nhận quyền sử dụng đất cấp cho gia đình ông X đến nay không còn giá trị.
Sau đó, UBND xã A đã lấy mảnh đất nông nghiệp trên của ông bán cho người khác
làm nhà ở.
Hỏi: anh(chị) hãy cho biết:
1. Việc làm của UBND xã A là đúng hay sai? Vì sao?
2. Hãy tư vấn giúp ông A bảo vệ quyền và lợi ích của mình.
3. Vụ việc này sẽ giải quyết thế nào theo đúng pháp luật đất đai hiện hành.
GIẢI QUYẾT TÌNH HUỐNG
1. Việc làm của UBND xã A là sai trong cả hai trường hợp thu hồi đất của ông X
giao cho hộ gia đình khác và việc bán lại mảnh đất nông nghiệp của ông X cho
người khác làm nhà ở:
1.1 Đối với quyết định thu hồi đất nông nghiệp của ông X:
Vụ việc bị thu hồi đất của UBND xã A đối với ông X xảy ra vào tháng 1/2003, thời
điểm luật đất đai 2003 chưa được ban hành và có hiệu lực nên vụ việc này vẫn được
xử lí theo Luật đất đai 1993.
Luật đất đai 1993 quy định về đất nông nghiệp như sau: “Đất nông nghiệp là đất
được xác định chủ yếu để sử dụng vào sản xuất nông nghiệp như trồng trọt, chăn
nuôi, nuôi trồng thủy sản hoặc nghiên cứu thí nghiệm về nông nghiệp”. Việc ông X


đang sử dụng 1.000m2 đất nông nghiệp và diện tích khu đất này đã được cấp giấy
chứng nhận quyền sử dụng đất (không có thời hạn sử dụng đất). Có thể hiểu, trường
hợp ông X được nhà nước giao đất không thu tiền sử dụng với mục đích duy nhất là
sản xuất nông nghiệp theo Điều 22 luật đất đai 1993: “Tổ chức, hộ gia đình, cá nhân
được Nhà nước giao đất để sử dụng vào mục đích sản xuất nông nghiệp, lâm

quận, thị xã trở lên. UBND xã chỉ quản lí số đất đó sau khi đã có quyết định thu hồi.
Về nội dung, trong luật đất đai 1993 không có quy định về bán đất và cơ quan có
thẩm quyền bán đất cho hộ gia đình, cá nhân hay tổ chức mà chỉ quy định giao giao
đất không thu tiền, giao đất có thu tiền và cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng
đất…
Như vậy, UBND xã là cơ quan hành chính nhà nước ở địa phương, với góc độ điều
chỉnh của luật đất đai, đây là cơ quan gần gũi nhất với người sử dụng đất nhưng lại
mắc nhiều sai lầm nhiều nhất trong việc xác định quyền hạn của mình, tuy nhiên sai
lầm đó cũng xuất phát từ nhiều yếu tố khách quan và chủ quan như về trình độ hiểu
biết, nắm bắt về luật; khả năng đánh giá giữa lí luận và thực tế… Vì vậy, dù là cơ
quan hành chính cấp địa phương nhưng thiết nghĩ UBND cấp xã cần phải được chú
trọng nhiều hơn nữa về trình độ hiểu biết và xem xét vụ việc… có như vậy sẽ ngăn
chặn được phần nào những hậu quả không mong muốn đối với các vụ việc về đất
đai.
2. Tư vấn giúp ông X bảo vệ quyền và lợi ích của mình.
Đối với vụ việc này, để bảo vệ quyền lợi hợp pháp ông mình, ông X có thể làm đơn
khiếu nại và quyền yêu cầu các cấp có thẩm quyền bảo vệ quyền sử dụng đất hợp
pháp của mình. Khoản 1 Điều 138 Luật đất đai 2003 quy định: “Người sử dụng đất
có quyền khiếu nại quyết định hành chính hoặc hành vi hành chính về quản lý đất
đai”. Và tại Điều 39 Luật khiếu nại, Tố cáo 1998 sửa đổi, bổ sung quy định :
“Trong thời hạn 30 ngày, kể từ ngày hết thời hạn giải quyết quy định tại Điều 36


của Luật khiếu nại, tố cáo mà khiếu nại không được giải quyết hoặc kể từ ngày nhận
được quyết định giải quyết khiếu nại lần đầu mà người khiếu nại không đồng ý thì
có quyền khiếu nại đến người có thẩm quyền giải quyết khiếu nại lần hai hoặc khởi
kiện vụ án hành chính tại Toà án;..”. Từ các quy định nêu trên, để bảo vệ quyền lợi
chính đáng của mình. Ông X có thể thực hiện một trong các hành vi sau:
• Tiếp tục khiếu nại đến chủ thể có thẩm quyền giải quyết khiếu nại lần hai để được
giải quyết khiếu nại lần hai;

việc.
Vì việc thu hồi đất trái phép của UBND xã A là hành vi ảnh hưởng trực tiếp đến các
quyền và lợi ích hợp pháp của gia đình ông X, việc thu hồi đất nông nghiệp đã tước
đoạt mất tư liệu sản xuất quan trọng tạo ra nguồn thu nhập của gia đình. Vì vậy, ông
X nên khởi kiện vụ án hành chính tại Toà án để vụ việc được giải quyết thoả đáng,
những kẻ vi phạm bị xử lý nghiêm minh theo pháp luật nhằm bảo vệ những quyền
và lợi ích hợp pháp của mình.
3. Giải quyết vụ việc theo đúng pháp luật đất đai hiện hành.
Theo pháp luật đất đai 2003 vụ việc sẽ được giải quyết như sau: việc làm của
UBND xã A là việc làm hoàn toàn sai. Do đó, cơ quan có thẩm quyền giải quyết vụ
việc cần phải hủy quyết định thu hồi đất của UBND xã, trả lại đất cho ông X, xử lý
kỷ luật những người đã vi phạm pháp luật đất đai, buộc bồi thường thiệt hại đã xảy
ra cho người bị vi phạm.


Theo điều 32 Luật đất đai quy định về giao đất, cho thuê đất đối với đất đang có
người sử dụng cho người khác: “Việc quyết định giao đất, cho thuê đất đối với đất
đang có người sử dụng cho người khác chỉ được thực hiện sau khi có quyết định thu
hồi đất đó”. Đối với trường hợp của ông X, UBND xã A đã vi phạm thẩm quyền thu
hồi đất, trái với quy định của điều này. Tại khoản 2 Điều 44 Luật đất đai có quy
định: “Ủy ban nhân dân Huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh quyết định thu
hồi đất đối với hộ gia đình, cá nhân, cộng đồng dân cư, người Việt Nam định cư ở
nước ngoài thuộc đối tượng được mua bán nhà ở gắn liền với quyền sử dụng đất ở
Việt nam”. Như vậy, chỉ có UBND cấp Huyện mới có thẩm quyền ra quyết định thu
hồi đất đối với mảnh đất ông X. UBND cấp xã chỉ có thẩm quyền quản lí đất đó khi
đã được thu hồi (khoản 3 Điều 41 luật đất đai 2003).
Đồng thời, xét về mặt thời hạn được sử dụng đất của gia đình ông X thì gia đình
ông X vẫn được quyền sử dụng thửa đất đó vì vẫn trong thời hạn sử dụng và không
có quyết định thu hồi đất của cơ quan có thẩm quyền.
Theo khoản 1 Điều 67 Luật đất đai 2003. “Thời hạn giao đất trồng cây hàng năm,

thiệt hại cho Nhà nước, cho người khác: “ Người nào có hành vi vi phạm pháp luật
về đất đai mà gây thiệt hại .., ngoài việc bị xử lý theo quy định .. còn phải bồi
thường theo mức thiệt hại thực tế cho Nhà nước hoặc cho người bị thiệt hại.”
Từ các quy định của pháp luật nêu trên, Em xin đưa ra cách giải quyết cho vụ việc
như sau: Huỷ bỏ quyết định thu hồi đất của UBND xã, Đồng thời ra quyết định trả
lại đất cho gia đình ông X để tiếp tục sử dụng vì đất của gia đình ông X là đất nông
nghiệp vẫn trong thời hạn có quyền sử dụng; Ra quyết định xử lý kỷ luật đối với các


chủ thể vi phạm theo quy định tại Khoản 2 Điều 171 và Khoản 2 Điều 172 Nghị
định 181/1004/NĐ-CP về thi hành luật đất đai; Ra quyết định việc bồi thường thiệt
hại của UBND xã cho ông X dựa trên những thiệt hại xảy ra khi ông X bị UBND xã
thu hồi đất.