Tiểu luận cuối khoá
a. lời nói đầu
Trong sự nghiệp đổi mới hiện nay do Đảng ta khởi xớng và lãnh đạo, quá
trình phát triển kinh tế thị trờng theo định hớng XHCN, đẩy mạnh công nghiệp
hoá, hiện đại hoá đất nớc; những năm qua, đất nớc ta đã thu đợc nhiều thành tựu
quan trọng trên các lĩnh vực kinh tế, văn hoá, xã hội, đồng thời cũng làm nảy
sinh nhiều vấn đề xã hội bức xúc cần đợc giải quyết. Trong đó việc giải quyết
khiếu nại, tố cáo của công dân đang là vấn đề bức xúc, cần giải quyết kịp thời
đúng đờng lối, chính sách của Đảng, Pháp luật của Nhà nớc, góp phần nâng cao
hiệu quả quản lý Nhà nớc trên các lĩnh vực của đời sống xã hội.
Những khuyết tật của nền kinh tế thị trờng hiện nay, đã xuất hiện một bộ
phận công dân có lối sống thực dụng, sa sút về đạo đức, về nhân cách, bất chấp
tất cả để đạt đợc mục đích của mình; trong quản lý và sử dụng đất đai, còn xảy ra
tình trạng lấn chiếm đất trái phép, tranh chấp đất đai, đặc biệt trong các gia đình
đã và đang xảy ra tranh chấp quyền sử dụng đất, quyền thừa kế đất đai.
Để xảy ra tình trạng trên, một phần là do đạo đức, lối sống ngày càng bị
tha hoá, nhận thức về pháp luật còn hạn chế, ý thức chấp hành Pháp luật của
công dân còn thấp; một phần là do cán bộ, công chức còn thiếu trách nhiệm
trong thực hiện chức năng, nhiệm vụ của mình về quản lý đất đai; hoặc do một
số mặt còn hạn chế trong công tác quản lý Nhà nớc về đất đai của các cấp chính
quyền, các ngành chức năng khi giải quyết, nên đã để một số vụ tranh chấp kéo
dài, gây hậu quả xấu.
Với mong muốn đề cập đến một trong những thực trạng trên đây, bản thân
đã chọn đề tài tình huống Những vớng mắc cần tháo gỡ trong việc cấp Giấy
chứng nhận quyền sử dụng đất giữa cha con ông Nguyễn Văn A ở thôn S, xã V,
huyện Q làm tiểu luận cuối khoá.
Xử lý tình huống cụ thể này, bản thân hy vọng nêu lên đợc phần nào
nguyên nhân, hậu quả và phơng hớng giải quyết dứt điểm vụ việc tranh chấp đất
đai, xuất phát từ lối sống thực dụng, suy thoái đạo đức, ý thức chấp hành Pháp
luật của công dân, sự thiếu trách nhiệm của cán bộ, công chức khi thi hành công
vụ và các cấp chính quyền, các ngành chức năng trong việc cấp Giấy chứng nhận

2


Tiểu luận cuối khoá
b. nội dung
I. Mô tả tình huống

1. Bối cảnh, không gian xảy ra tình huống.
Ông Nguyễn Văn A, đợc bố mẹ để lại cho một mảnh vờn, có nhà ở với
diện tích 960 m2 tại thôn S, xã V, huyện Q.
Hiện trạng mảnh vờn nh sau:
Đờng liên thôn
25m

38,4m
Ông Nguyễn Văn A xây dựng
gia đình đã lâu nhng không có con, ông A đi
bộ đội chiến đấu ở chiến trờng miền Nam, khi phục viên trở về quê hơng, ông A
bàn với vợ nhận một ngời con nuôi và đặt tên là Nguyễn Văn H; đợc sự chăm
sóc, nuôi dỡng của vợ chồng ông A, anh Nguyễn Văn H đợc ăn học đến năm
1995 thì lập gia đình.

Năm 1997, để tạo điều kiện cho vợ chồng anh Nguyễn Văn H, thuận lợi
trong việc vay vốn ngân hàng để sản xuất kinh doanh, ông Nguyễn Văn A đã viết
giấy chuyển nhợng 500 m2 cho anh Nguyễn Văn H và đa Giấy chứng nhận
quyền sử dụng đất của mình cho anh H đi làm thủ tục chuyển nhợng đất. Lợi
dụng sự tín nhiệm của bố mẹ nuôi, anh Nguyễn Văn H đã thay đổi giấy chuyển
nhợng của ông Nguyễn Văn A viết 500 m 2 thành 960 m2, đa đến các cơ quan có
thẩm quyền nộp và xin làm thủ tục chuyển nhợng đất. Do không kiểm tra, xem
xét đến quyền và lợi ích của ngời có liên quan, cán bộ, công chức quá tin tởng

tranh chấp đất đai giữa cha con ông Nguyễn Văn A là do anh Nguyễn Văn H cha
nhận thức đầy đủ về Pháp luật, lợi dụng sự tín nhiệm của bố mẹ nuôi, làm mất
tình cảm cha con. Năm 1999, anh Nguyễn Văn H xây dựng nhà mới trên mảnh
đất 500 m2 mà ông A chuyển nhợng lại. Do điều kiện kinh tế cha cho phép, nhng
anh H quyết định xây nhà ở kết hợp làm nơi sản xuất hàng mộc thủ công mỹ
nghệ của HTX do anh H thành lập. Vì thiếu vốn để xây dựng, nên anh H có hỏi
mợn vợ chồng ông A số tiền tiết kiệm mà vợ chồng ông để dành khi về già, thì
ông Nguyễn Văn A không đồng ý. Từ đó, vợ chồng anh H ít quan tâm đến vợ
chồng ông A. Theo nh thoả thuận ban đầu giữa hai cha con ông A, vợ chồng anh
H có trách nhiệm chăm sóc vợ chồng ông A khi già yếu, sự việc càng nghiêm
trọng hơn khi ông A định chuyển nhợng 200 m2 đất, để lấy tiền sửa chữa lại căn
nhà mà vợ chồng ông A đang ở, thì anh H cản trở và tuyên bố: Toàn bộ thửa đất
960 m2 Nhà nớc đã cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho anh Nguyễn
Văn H. Ông A không có quyền gì trên thửa đất đó nữa
Việc mâu thuẫn, tranh chấp đất đai giữa cha con ông Nguyễn Văn A đã đợc các tổ chức, chính quyền và đoàn thể xã V, thôn S tổ chức gặp gỡ hoà giải
nhiều lần nhng không thành. Từ đó, việc tranh chấp đất đai giữa cha con ông A
ngày càng nghiêm trọng, dẫn đến việc ông Nguyễn Văn A làm đơn khiếu nại đề

4


Tiểu luận cuối khoá
nghị các cơ quan thẩm quyền giải quyết. Đơn khiếu nại ghi ngày 20/02/2005,
Chủ tịch UBND huyện nhận đợc ngày 30/02/2005.
II. Mục tiêu xử lý tình huống.

Từ sự việc trên đã đặt ra một số mục tiêu cơ bản cho việc giải quyết ở góc
độ quản lý hành chính Nhà nớc nh sau:
- Mục tiêu hàng đầu cho việc xử lý tình huống này: Là việc giải quyết
tranh chấp đất đai một cách nhanh chóng, chính xác, đúng Pháp luật, không gây


Tiểu luận cuối khoá
- Thứ hai: Do công tác quản lý đất đai của các cấp chính quyền, các ngành
chức năng còn buông lõng, thiếu chặt chẽ và cơng quyết, nên đã để xảy ra tình
trạng tranh chấp đất đai nêu trên.
-Thứ ba: Do mâu thuẫn gia đình ngày càng nghiêm trọng, căng thẳng, gay
gắt không thể tự giải quyết đợc; công tác hòa giải ở thôn S, xã V kém hiệu quả.
2. Hậu quả tình huống có thể xảy ra.
Do cán bộ, công chức không làm tròn trách nhiệm của mình trong việc
làm thủ tục chuyển nhợng đất đai, giữa cha con ông Nguyễn Văn A; anh Nguyễn
Văn H đợc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất 960 m 2, hoàn toàn không
đúng các quy định của Pháp luật về đất đai, dẫn đến tranh chấp; làm mất uy tín
của các cơ quan quản lý Nhà nớc, giảm sút lòng tin của nhân dân đối với các cấp
chính quyền, làm suy giảm tính pháp lý của Pháp luật XHCN, kỷ cơng phép nớc
không đợc thực hiện nghiêm túc. Những hộ gia đình khác cũng có thể làm đợc
nh vậy, nếu sự việc tại gia đình ông Nguyễn Văn A không đợc giải quyết dứt
điểm có tình, có lý đúng Pháp luật.
Nếu lấy lý do, Nhà nớc đã cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho
mình mà vợ chồng anh Nguyễn Văn H không cho bố mẹ nuôi chuyển nhợng đất
và sửa chữa nhà ở. Việc làm đó là trái với đạo lý làm con, không đúng với lơng
tâm trách nhiệm của con cái đối với cha mẹ, làm ảnh hởng không tốt đến tâm lý
chung của xã hội.
Một khi sự việc tranh chấp đất đai, giữa cha con ông Nguyễn Văn A không
đợc giải quyết dứt điểm theo hớng thấu tình, đạt lý. Thì việc khiếu nại sẽ kéo
dài, làm ảnh hởng đến cuộc sống chung của những ngời liên quan, của gia đình
cha con ông A và gây mất ổn định tình hình an ninh trật tự xã hội trên địa bàn
khu dân c.
IV. Xây dựng, phân tích và lựa chọn phơng án giải quyết
tình huống.


nếu giải quyết tranh chấp không dứt điểm, mâu thuẫn gia đình có thể tái diễn lại.
Đối với tình huống này, việc áp dụng phơng án hòa giải là không có tính
khả thi vì mâu thuẫn gia đình giữa cha con ông Nguyễn Văn A đã khá nghiêm
trọng và tranh chấp đất đai có thể lại tiếp diễn.
b. Phơng án thứ hai: Gửi nguyên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất mang
tên Nguyễn Văn H.
Trong thời điểm anh Nguyễn Văn H đi làm thủ tục chuyển nhợng đất, ông
A không hay biết việc anh H đã thay giấy chuyển nhợng mà ông đã viết.
Từ khi đợc cơ quan Nhà nớc có thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận quyền
sử dụng đất, vợ chồng anh H luôn làm tròn nghĩa vụ sử dụng đất đối với Nhà n ớc, vợ chồng anh H cũng là thành viên trong gia đình ông A nên vợ chồng anh H
đợc quyền sử dụng đất.
Việc giải quyết tình huống này, theo phơng án gửi nguyên Giấy chứng
nhận quyền sử dụng đất mang tên anh H thì có những u, khuyết điểm sau:
Về u điểm:
7


Tiểu luận cuối khoá
Vợ chồng anh Nguyễn Văn H đợc cơ quan Nhà nớc có thẩm quyền cấp
Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất trên toàn bộ diện tích 960 m2.
- ổn định cuộc sống gia đình anh Nguyễn Văn H để phát triển sản xuất.
- Không gây xáo trộn về việc hoạch định kế hoạch sản xuất của vợ chồng
anh H.
- Sâu xa hơn, nếu là hai cha con đợc hòa giải thấu tình, đạt lý. Ngời con
hiểu ra lỗi của mình và luôn làm tròn trách nhiệm bằng đạo đức, lơng tâm, cũng
nh ý thức rõ đợc những hành vi của ngời con mà pháp luật đã quy định. Trong
gia đình luôn không để xảy ra những mâu thuẫn tơng tự đẩy đến giải quyết bằng
những quyết định hành chính hay tại cơ quan tòa án.
- Về khuyết điểm:
Nếu giữ nguyên Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất mang tên Nguyễn

Nguyễn Văn A và anh Nguyễn Văn H, theo đúng luật đất đai hiện hành.
Việc giải quyết tình huống này theo phơng án chia tách quyền sử dụng đất
quay lại theo trình tự ban đầu, xuất phát từ việc ông Nguyễn Văn A ghi Giấy
chuyển nhợng cho con là Nguyễn Văn H. 500 m2 (có Giấy chuyển nhợng) thì có
những u, khuyết điểm sau:
Về u điểm:
Bảo vệ đợc quyền lợi cho công dân, cụ thể là ông Nguyễn Văn A có đợc
quyền sử dụng đất, đảm bảo tính thống nhất của Pháp luật, tăng cờng Pháp chế
XHCN, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý Nhà nớc trong lĩnh vực quản lý và sử
dụng đất đai, giải quyết nhanh chóng, dứt khoát các hậu quả của vụ khiếu nại,
không làm rắc rối thêm tình hình khu vực, tạo đợc niềm tin của nhân dân đối với
các cấp chính quyền trong việc giải quyết khiếu nại, cũng nh trong lĩnh vực quản
lý và sử dụng đất đai, qua đó giáo dục ý thức Pháp luật cho công dân.
Tạo cơ sở thuận lợi về mặt pháp lý, tâm lý xã hội để hạn chế những việc
làm sai trái về đạo đức, lối sống nhằm làm giảm những quan hệ phát sinh gây rắc
rối cho ngời ra quyết định và ngời thi hành.
Giải quyết đợc mâu thuẫn trong gia đình, bảo vệ đợc quyền lợi chính đáng
của công dân, phù hợp với truyền thống đạo đức, phong tục tập quán và thực tế
cuộc sống ở trong khu vực này.
Về khuyết điểm:
Có thể vợ chồng ông Nguyễn Văn A, anh Nguyễn Văn H không đồng ý
với lý do sau:
- Ông Nguyễn Văn A yêu cầu trả lại quyền sử dụng đất 960 m 2 không
chuyển nhợng, cho ngời con 500m2 nh trớc đây vì đất này đợc cha, ông để
lại, mà đứa con nuôi bất hiếu đã gây nên những mâu thuẫn, xung khắc trong
gia đình, ông muốn toàn quyền quyết định việc sử dụng đất của ông. Và ông sẵn
sàng đền bù giá trị trên đất và những thiệt hại khác của ngời con gây dựng.
- Anh Nguyễn Văn H, không đồng ý bởi lập luận trớc đây anh đợc chuyển
nhợng 500 m2, nay thực hiện chia tách sẽ làm ảnh hởng đến cơ sở sản xuất, kế


Sơ đồ hiện trạng đất đang có tranh chấp nh sau:
Đờng liên thôn
25m

Nhà ông A

Nhà anh H

18,4m

20m
38,4m

I. Tổ chức thực hiện phơng án đã lựa chọn.

Căn cứ vào luật khiếu nại, tố cáo năm 1998 (sửa đổi năm 2004) chúng ta
tổ chức thực hiện phơng án nh sau:
1. Các bớc tiến hành.
Chủ tịch UBND huyện Q ra Quyết định thụ lý giải quyết đơn khiếu nại
của ông Nguyễn Văn A và thành lập đoàn thanh tra giải quyết khiếu nại và giao
trách nhiệm cho Chánh thanh tra huyện làm trởng đoàn, một số thành viên có
nghiệp vụ về quản lý đất đai, nghiệp vụ thanh tra. (Trởng đoàn thanh tra có thể là
Phó Chánh thanh tra, thanh tra viên hay thủ trởng đơn vị quản lý về đất đai) phối
hợp với phòng Nông nghiệp - Địa chính và các phòng ban liên quan thẩm tra,
xác minh, kết luận, kiến nghị giúp Chủ tịch UBND huyện giải quyết đơn khiếu
nại trên theo đúng Pháp luật (có thể không thành lập đoàn nếu xét thấy sự việc
không phức tạp).

11


định hớng và diện tích đất của ông A và anh H.
- Sau khi có quyết định và Giấy cấp quyền sử dụng đất, phòng nông
nghiệp - địa chính cùng với UBND xã V tiến hành giao đất thực địa cho ông A
và anh H, đồng thời trao giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho ông A và anh
H.
12


Tiểu luận cuối khoá
- Giao Chánh Thanh tra huyện, phòng Nông nghiệp - Địa chính theo dõi,
kiểm tra, đôn đốc việc thực hiện Quyết định giải quyết khiếu nại của Chủ tịch
UBND huyện, lập báo cáo gửi cấp có thẩm quyền và kiểm điểm rút kinh nghiệm.

13


Tiểu luận cuối khoá
2. Lịch thời gian giải quyết phơng án đã lựa chọn.
Thời gian

Nội dung công việc

1
10/03/2005

2
Quyết định số
03/QĐ-CT về việc
thụ lý và thành lập
đoàn thanh tra giải

giải quyết khiếu nại,
lu trữ, báo cáo cấp có
thẩm quyền

18/03/2005

22/03/2005

23/03/2005
28/03/2005

02/04/2005

1
03/04/2005

04/04/2005

Tổ chức, cá nhân liên
quan (Ngời thực hiện)
3
Chủ tịch UBND huyện
Q

4
UBND huyện Q

Ghi chú
(Hình thức)
5


4
UBND huyện Q

5
Bằng văn bản

Chánh Thanh tra huyện

Thanh tra huyện

Bằng văn bản

Địa điểm

thanh tra
Đoàn Thanh tra
Lãnh đạo huyện Q, Trởng đoàn TT, Thủ trởng
các phòng ban liên quan,
thành viên đoàn TT

14

Bằng văn bản


Tiểu luận cuối khoá
10/04/2005

Tổ chức thực hiện

nghiệm trong việc
quản lý, sử dụng đất
đai tại huyện Q

Lãnh đạo huyện , Đoàn
Thanh tra, các phòng
ban liên quan,
UBND xã V

15

UBND huyện Q

Bằng văn bản


Tiểu luận cuối khoá
VI. Một số kiến nghị.
Qua quá trình phân tích nguyên nhân, hậu quả và các phơng án xử lý tình
huống cụ thể trên đây, có thể đa ra một số kiến nghị sau đây:
1. Trong công tác quản lý đất đai một số cán bộ, công chức còn thiếu trách
nhiệm trong khi thi hành công vụ, công tác quản lý, sử dụng đất đai còn buông
lỏng, nên cần tăng cờng công tác bồi dỡng cán bộ, công chức nhằm nâng cao
trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, nắm chắc Pháp luật, đặc biệt là công tác quản
lý và sử dụng đất đai hiện nay, đòi hỏi cán bộ, công chức phải có phẩm chất đạo
đức, có năng lực đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong thời kỳ đổi mới.
2. Đổi mới phong cách làm việc của các cấp, các ngành quan tâm tạo môi
trờng thuận lợi cho cơ sở hoạt động có hiệu quả, gắn bó với nhân dân, để hiểu đợc tâm t, nguyện vọng của nhân dân, mới giải quyết công việc một cách thấu
tình, đạt lý. Vì qua tình huống nêu trên là một điển hình của lề lối làm việc qua
loa, không sâu sát quần chúng nên hậu quả của việc tranh chấp đất đai đã xảy ra

C. kết luận
Giải quyết khiếu nại, tố cáo về tranh chấp đất đai là một hoạt động quan
trọng đối với các cấp, các ngành chức năng, Đảng ta đã khẳng định: Đất đai là
một trong bốn nguồn lực quan trọng để phát triển đất nớc trong nền kinh tế thị trờng theo định hớng XHCN. Vấn đề đất đai rất nhạy cảm và nóng bỏng. Do
đó, đòi hỏi mỗi cán bộ, công chức thực thi công vụ quản lý Nhà nớc về lĩnh vực
đất đai, phải có đầy đủ phẩm chất chính trị, nghiệp vụ, năng lực chuyên môn
vững vàng đáp ứng đợc tình hình sử dụng đất đai thực tế diễn ra trên địa bàn
mình phụ trách, giải quyết tốt mọi công việc phát sinh thấu tình, đạt lý, đảm bảo
công bằng, dân chủ, đợc nhân dân đồng tình ủng hộ và tin tởng, hạn chế việc
khiếu nại kéo dài, tái khiếu và khiếu nại vợt cấp, góp phần ổn định tình hình
chung trên địa bàn huyện Q.
Trong nền kinh tế thị trờng, đất đai là hàng hoá đặc biệt vấn đề đất đai liên
quan đến mọi đối tợng trong xã hội, để ổn định cuộc sống an c, lạc nghiệp,
mỗi một công dân đều mong muốn có một tổ ấm gia đình hoà thuận, ấm no,
hạnh phúc, chung sống đoàn kết với nhau trong một mái ấm gia đình, có một
ngôi nhà của riêng mình đó là một vấn đề đang đợc toàn xã hội quan tâm, giải
quyết những khuyết tật của nền kinh tế thị trờng làm thay đổi đạo đức, lối sống
của một số bộ phận công dân, họ vì đạt đợc mục đích của cá nhân mình mà
không từ một thủ đoạn nào, kể cả ngời thân trong gia đình, nên đã làm phát sinh
những tranh chấp đất đai, khiếu nại kéo dài, phức tạp đòi hỏi việc giải quyết của
các cơ quan có thẩm quyền phải tốn kém nhiều công sức mà đáng ra không phải
có, do đó các cấp uỷ Đảng, chính quyền cần có quan điểm rõ ràng, khi giải quyết
công việc liên quan đến quyền và lợi ích chính đáng của công dân phải cụ thể,
thận trọng đúng Pháp luật.
Qua phân tích và giải quyết tình huống nêu trên, chúng ta thấy đợc thực
trạng quản lý và sử dụng đất hiện nay, hiệu quả của việc giải quyết tranh chấp
đất đai nêu trên, góp phần nâng cao hiệu lực của hoạt động quản lý Nhà nớc, tổ
chức và công dân nâng cao ý thức chấp hành Pháp luật, truyền thống đạo đức của
dân tộc Việt Nam trong nhân dân; hạn chế những khuyết tật của nền kinh tế thị
trờng. Làm đợc nh vậy sẽ tạo đợc môi trờng chính trị xã hội ổn định, lành