TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG HÀ NỘI
KHOA QUẢN LÝ ĐẤT ĐAI
___________________

ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ THỰC HIỆN ĐỀ ÁN QUY HOẠCH
XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI TẠI XÃ THIỆU PHÚ,
HUYỆN THIỆU HÓA, TỈNH THANH HÓA


Hà Nội - Năm 2016

ii


TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG HÀ NỘI
KHOA QUẢN LÝ ĐẤT ĐAI
___________________

SINH VIÊN: LÊ HUYỀN TRANG

ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ THỰC HIỆN ĐỀ ÁN QUY HOẠCH
XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI TẠI XÃ THIỆU PHÚ,
HUYỆN THIỆU HÓA, TỈNH THANH HÓA

Chuyên ngành
Mã ngành

: Quản lý đất đai
: 52850103

NGƯỜI HƯỚNG DẪN: TS. TRẦN THỊ GIANG HƯƠNG

i


MỤC LỤC
LỜI CẢM ƠN...........................................................................................................i
MỤC LỤC................................................................................................................ ii
DANH MỤC VIẾT TẮT.......................................................................................vii
MỞ ĐẦU..................................................................................................................1
1. Tính cấp thiết của đề tài............................................................................................1
2. Mục tiêu nghiên cứu.................................................................................................2
3. Yêu cầu đề tài...........................................................................................................2
CHƯƠNG I: TỔNG QUAN VỀ CÁC VẤN ĐỀ CẦN NGHIÊN CỨU...............3
1.1. Cơ sở lý luận..........................................................................................................3
1.1.1. Khái niệm về nông thôn, đặc trưng cơ bản của nông thôn........................3
1.1.2. Khái niệm về nông thôn mới và xây dựng nông thôn mới........................4
1.1.3. Sự cần thiết phải xây dựng mô hình nông thôn mới[6].............................5
1.1.4. Vai trò của mô hình nông thôn mới trong phát triển kinh tế-xã hội[6].....6
1.1.5. Nội dung xây dựng nông thôn mới [6]......................................................6
1.1.6. Tiêu chí xây dựng nông thôn mới[7].........................................................7
1.1.7. Nguyên tắc xây dựng nông thôn mới.........................................................8
1.2. Cơ sở pháp lý.........................................................................................................8
1.2.1. Các văn bản quy phạm pháp luật của Trung ương....................................8
1.2.2. Các văn bản quy phạm pháp luật của địa phương.....................................9
1.3. Cơ sở thực tiễn.....................................................................................................10
1.3.1. Xây dựng mô hình nông thôn mới ở một số nước trên thế giới..............10
1.3.2. Xây dựng mô hình nông thôn mới ở Việt Nam.......................................13
CHƯƠNG II: ĐỐI TƯỢNG, PHẠM VI, NỘI DUNG
VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU..................................................................18
2.1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu.......................................................................18
2.1.1. Đối tượng nghiên cứu...............................................................................18

triển được hệ thống tổ chức chính trị - xã hội vững mạnh; an ninh trật tự xã hội
được giữ vững và ổn định...................................................................................24
3.1.3. Đánh giá chung.........................................................................................24
3.2. Thực trạng đề án xây dựng nông thôn mới của xã Thiệu Phú............................26
3.2.1. So sánh hiện trạng nông thôn của xã Thiệu Phú trước khi có đề án nông
thôn mới với Bộ tiêu chí quốc gia......................................................................26
3.2.2. Khái quát đề án quy hoạch xây dựng nông thôn mới của xã Thiệu Phú
giai đoạn 2011 - 2015.........................................................................................41

iii


3.3. Đánh giá kết quả thực hiện đề án xây dựng nông thôn mới tại xãThiệu Phú đến
cuối năm 2015.............................................................................................................54
3.3.1. Tiến độ thực hiện các tiêu chí quy hoạch nông thôn mới........................54
3.3.2. Kết quả thực hiện đề án nông thôn mới...................................................55
3.3.3. Đánh giá về kết quả đạt được của xã Thiệu Phú đến cuối năm 2015.....76
3.3.4. Tác động của quá trình xây dựng nông thôn mới đến kinh tế, xã hội, môi
trường và đời sống nhân dân..............................................................................79
Qua trên có thể thấy, chủ trương xây dựng thí điểm nông thôn mới tại xã Thiệu
Phú đã có tác động không nhỏ đến sự phát triển kinh tế của xã cũng như đời
sống của người dân nơi đây................................................................................80
b.Góp phần tác động đến đời sống văn hóa - xã hội..........................................80
Đề án nông thôn mới đã khơi dậy và phát huy truyền thống văn hóa của địa
phương; nhân dân phấn khởi và tin tưởng vào chủ trương, đường lối của Đảng
và Nhà nước; dân chủ được phát huy cao hơn; thuần phong, mỹ tục được bảo
vệ, phát triển. Nhân dân có đời sống văn hóa phong phú, hiện đại, thân thiện
với môi trường, giao thông thuận tiện, trường học khang trang sạch đẹp, sức
khỏe người dân ngày càng được nâng cao, môi trường sống ngày một cải
thiện,an ninh chính trị được giữ vững................................................................80

1. Kết luận...................................................................................................................89
Để đạt được các tiêu chí đó chính quyền địa phương đã tuyên truyền sâu rộng
các chỉ thị, chủ trương, Nghị quyết của cấp trên về mục đích, yêu cầu ý nghĩa
của việc xây dựng nông thôn mới với Cán bộ, Đảng viên, nhân dân trong xã để
mọi người hiểu, tích cực hưởng ứng tham gia. Xây dựng kế hoạch đề án nông
thôn mới, tổ chức cho Cán bộ, Đảng viên và nhân dân tham gia đóng góp ý
kiến vào kế hoạch. Tổ chức triển khai các công việc theo kế hoạch đề ra. Vì
vậy đến cuối năm 2015, xã Thiệu Phú đã đạt được nhiều thành tựu đáng khích
lệ và hoàn thành 19/19 tiêu chí: 100% đường giao thông liên xã, liên thôn và
100% đường nội thôn đã được cứng hoá; thủy lợi; nhà ở dân cư; cải tạo, nâng
cấp chợ nông thôn; 100% trường học đạt chuẩn quốc gia; có điểm bưu điện
văn hoá xã, internet về đến các thôn; xã đạt chuẩn quốc gia về y tế; thu nhập
bình quân đầu người bằng hơn 1,24 lần bình quân chung của tỉnh, 22,3 triệu
đồng/người/năm; tỷ lệ hộ nghèo 4,41%; có hợp tác xã hoạt động hiệu quả; 8
thôn đạt danh hiệu làng văn hóa cấp tỉnh, cấp huyện và 90% hộ đạt gia đình
văn hóa; tỷ lệ lao động trong độ tuổi lao động có việc làm thường xuyên:
91,29%; tỷ lệ lao động qua đào tạo: 36,68%; tỷ lệ học sinh tốt nghiệp THCS
được tiếp tục học trung học 97%; tỷ lệ người dân tham gia bảo hiểm y tế đạt
70,5%;hệ thống tổ chức chính trị xã hội vững mạnh; an ninh chính trị, trật tự
an toàn xã hội ổn định, vệ sinh môi trường được đảm bảo...............................89
Tuy nhiên, để duy trì và hoàn thiện các tiêu chí về nông thôn mới cần phải có
những giải pháp cụ thể để nâng cao vai trò của người dân như: đổi mới cơ chế
chính sách hỗ trợ sản xuất kinh doanh; định hướng quy hoạch phát triển hạ
tấng, kinh tế kỹ thuật;có nội dung, kế hoạch cụ thể trong triển khai huy động
các nguồn lực xây dựng nông thôn mới đặc biệt là nguồn lực từ người dân địa

v


phương. Song song đó sẽ phát triển mạnh sản xuất chuyển dịch mạnh cơ cấu

1

BCĐ

Ban chỉ đạo

2

CN – TTCN

3

CSVC

Cơ sở vật chất

4

GTVT

5

HĐND

6

HTX

Giao thông vận tải
Hội đồng


12

TBA

Trạm biến áp

13

THCS

Trung học cơ sở

14

THPT

Trung học phổ thông

15

UBND

Ủy ban nhân dân

16

VH – TT – DL

Văn hóa – Thể thao – Du lịch

TỪ VIẾT TẮT.......................................................................................................vii
NỘI DUNG............................................................................................................vii
1............................................................................................................................... vii
BCĐ........................................................................................................................ vii
Ban chỉ đạo............................................................................................................. vii
2............................................................................................................................... vii
CN – TTCN............................................................................................................vii
Công nghiệp – tiểu thủ công nghiệp.....................................................................vii

viii


3............................................................................................................................... vii
CSVC...................................................................................................................... vii
Cơ sở vật chất........................................................................................................vii
4............................................................................................................................... vii
GTVT..................................................................................................................... vii
Giao thông vận tải.................................................................................................vii
5............................................................................................................................... vii
HĐND..................................................................................................................... vii
Hội đồng ................................................................................................................vii
hân dân................................................................................................................... vii
6............................................................................................................................... vii
HTX........................................................................................................................ vii
Hợp tác xã..............................................................................................................vii
7............................................................................................................................... vii
NSX......................................................................................................................... vii
Nhà sản xuất..........................................................................................................vii
8............................................................................................................................... vii
NTM....................................................................................................................... vii

LỜI CẢM ƠN i....................................................................................................xxxvii
Hà Nội, ngày 15 tháng 06 năm 2016 i
..............................................................................................................................xxxvii
Tác giả i..............................xxxvii
Lê Huyền Trang i.....................xxxvii
MỤC LỤC ii.........................................................................................................xxxvii
MỤC LỤC ii.........................................................................................................xxxvii
DANH MỤC VIẾT TẮT vii................................................................................xxxvii
DANH MỤC VIẾT TẮT vii................................................................................xxxvii
STT vii..................................................................................................................xxxvii
TỪ VIẾT TẮT vii................................................................................................xxxvii
NỘI DUNG vii.....................................................................................................xxxvii
1 vii.......................................................................................................................xxxvii
BCĐ vii.................................................................................................................xxxvii
Ban chỉ đạo vii......................................................................................................xxxvii
2 vii.......................................................................................................................xxxvii

x


CN – TTCN vii.....................................................................................................xxxvii
Công nghiệp – tiểu thủ công nghiệp vii..............................................................xxxviii
3 vii......................................................................................................................xxxviii
CSVC vii.............................................................................................................xxxviii
Cơ sở vật chất vii.................................................................................................xxxviii
4 vii......................................................................................................................xxxviii
GTVT vii.............................................................................................................xxxviii
Giao thông vận tải vii..........................................................................................xxxviii
5 vii......................................................................................................................xxxviii
HĐND vii............................................................................................................xxxviii

14 vii......................................................................................................................xxxix
THPT vii................................................................................................................xxxix
Trung học phổ thông vii........................................................................................xxxix
15 vii......................................................................................................................xxxix
UBND vii...............................................................................................................xxxix
Ủy ban nhân dân vii...............................................................................................xxxix
16 vii......................................................................................................................xxxix
VH – TT – DL vii..................................................................................................xxxix
Văn hóa – Thể thao – Du lịch vii..........................................................................xxxix
MỞ ĐẦU 1..................................................................................................................lv
MỞ ĐẦU 1..................................................................................................................lv
1. Tính cấp thiết của đề tài. 1......................................................................................lv

xii


1. Tính cấp thiết của đề tài. 1......................................................................................lv
2. Mục tiêu nghiên cứu 2.............................................................................................lv
2. Mục tiêu nghiên cứu 2.............................................................................................lv
3. Yêu cầu đề tài 2.......................................................................................................lv
3. Yêu cầu đề tài 2.......................................................................................................lv
CHƯƠNG I: TỔNG QUAN VỀ CÁC VẤN ĐỀ CẦN NGHIÊN CỨU 3................lv
CHƯƠNG I: TỔNG QUAN VỀ CÁC VẤN ĐỀ CẦN NGHIÊN CỨU 3................lv
1.1. Cơ sở lý luận 3......................................................................................................lv
1.1. Cơ sở lý luận 3......................................................................................................lv
1.1.1. Khái niệm về nông thôn, đặc trưng cơ bản của nông thôn 3............................lv
1.1.1. Khái niệm về nông thôn, đặc trưng cơ bản của nông thôn 3............................lv
1.1.2. Khái niệm về nông thôn mới và xây dựng nông thôn mới 4............................lv
1.1.2. Khái niệm về nông thôn mới và xây dựng nông thôn mới 4............................lv
1.1.3. Sự cần thiết phải xây dựng mô hình nông thôn mới[6] 5.................................lv

1.3.1. Xây dựng mô hình nông thôn mới ở một số nước trên thế giới 10.................lvi
1.3.2. Xây dựng mô hình nông thôn mới ở Việt Nam 13..........................................lvi
1.3.2. Xây dựng mô hình nông thôn mới ở Việt Nam 13..........................................lvi
CHƯƠNG II: ĐỐI TƯỢNG, PHẠM VI, NỘI DUNG
VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 18..................................................................lvi
CHƯƠNG II: ĐỐI TƯỢNG, PHẠM VI, NỘI DUNG
VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 18..................................................................lvi
2.1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 18.................................................................lvi
2.1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 18.................................................................lvi

xiv


2.1.1. Đối tượng nghiên cứu 18..................................................................................lvi
2.1.1. Đối tượng nghiên cứu 18..................................................................................lvi
2.1.2. Phạm vi nghiên cứu 18.....................................................................................lvi
2.1.2. Phạm vi nghiên cứu 18.....................................................................................lvi
2.2. Nội dung nghiên cứu 18......................................................................................lvi
2.2. Nội dung nghiên cứu 18......................................................................................lvi
Đặc điểm vùng nghiên cứu. 18..................................................................................lvi
Đặc điểm vùng nghiên cứu. 18..................................................................................lvi
Đề án quy hoạch xây dựng nông thôn mới xã Thiệu Phú đến năm 2015. 18...........lvi
Đề án quy hoạch xây dựng nông thôn mới xã Thiệu Phú đến năm 2015. 18...........lvi
Đánh giá kết quả thực hiện đề án xây dựng nông thôn mới tại xã Thiệu Phú, huyện
Thiệu Hóa, tỉnh Thanh Hóa. 18..................................................................................lvi
Đánh giá kết quả thực hiện đề án xây dựng nông thôn mới tại xã Thiệu Phú, huyện
Thiệu Hóa, tỉnh Thanh Hóa. 18................................................................................lvii
Đề xuất giải pháp để duy trì và nâng cao các tiêu chí tại xã Thiệu Phú. 18............lvii
Đề xuất giải pháp để duy trì và nâng cao các tiêu chí tại xã Thiệu Phú. 18............lvii
2.3. Phương pháp nghiên cứu 18..............................................................................lvii

Thiệu Phú, Phòng Nông nghiệp & PTNT huyện Thiệu Hóa, ... Đồng thời tham khảo
ý kiến hướng dẫn về chuyên môn trong quá trình tiến hành nghiên cứu từ phía các
thầy cô giáo hướng dẫn tại trường. 19......................................................................lvii
Tiến hành phỏng vấn, tham khảo ý kiến từ các cán bộ chuyên môn, cán bộ chuyên
trách, những người am hiểu về mô hình xây dựng nông thôn mới thí điểm tại xã
Thiệu Phú. Cụ thể là các cán bộ tại các Ban quản lý xây dựng nông thôn mới xã
Thiệu Phú, Phòng Nông nghiệp & PTNT huyện Thiệu Hóa, ... Đồng thời tham khảo
ý kiến hướng dẫn về chuyên môn trong quá trình tiến hành nghiên cứu từ phía các
thầy cô giáo hướng dẫn tại trường. 19......................................................................lvii
Phương pháp kế thừa, bổ sung 19............................................................................lviii

xvi


Phương pháp kế thừa, bổ sung 19............................................................................lviii
CHƯƠNG III: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 20........................................................lviii
CHƯƠNG III: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 20........................................................lviii
3.1. Đặc điểm của xã Thiệu Phú, huyện Thiệu Hóa, tỉnh Thanh Hóa 20...............lviii
3.1. Đặc điểm của xã Thiệu Phú, huyện Thiệu Hóa, tỉnh Thanh Hóa 20...............lviii
3.1.1. Điều kiện tự nhiên 20.....................................................................................lviii
3.1.1. Điều kiện tự nhiên 20.....................................................................................lviii
3.1.2. Điều kiện kinh tế - xã hội 23..........................................................................lviii
3.1.2. Điều kiện kinh tế - xã hội 23..........................................................................lviii
Người dân được hưởng thụ các dịch vụ công cộng góp phần bảo vệ sức khỏe, thuận
lợi trong quá trình tiếp nhận các nguồn thông tin, đặc biệt là thông tin thị trường,
giá cả, dịch bệnh,dự báo thời tiết để có các biện pháp trong sản xuất, ứng phó kịp
thời, hạn chế được rủi ro. Bên cạnh đó người dân cũng dần am hiểu về pháp luật,
chính sách, chủ trương của Đảng và Nhà nước, thực hiện được nếp sống văn minh,
gia đình văn hóa, mẫu mực, con cháu hiếu thảo; ý thức được về cuộc sống cộng
đồng, tình làng nghĩa xóm ngày càng được thắt chặt, gắn bó hơn. 24...................lviii

đoạn 2011 - 2015 41...................................................................................................lix
3.2.2. Khái quát đề án quy hoạch xây dựng nông thôn mới của xã Thiệu Phú giai
đoạn 2011 - 2015 41...................................................................................................lix
Xác định cho cán bộ Đảng viên và nhân dân xã Thiệu Phú thấy rõ đây là cuộc vận
động lớn nhằm xây dựng nông thôn mới do Đảng lãnh đạo với sự tham gia của hệ
thống chính trị. Việc lựa chọn các nội dung xây dựng nông thôn mới, xây dựng kế
hoạch triển khai thực hiện được đặt dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp Đảng ủy,
chính quyền và cả hệ thống chính trị; được bàn bạc công khai dân chủ nhằm phát
huy tính chủ động sáng tạo của nhân dân và cộng đồng. 42.....................................lix
Xác định cho cán bộ Đảng viên và nhân dân xã Thiệu Phú thấy rõ đây là cuộc vận
động lớn nhằm xây dựng nông thôn mới do Đảng lãnh đạo với sự tham gia của hệ
thống chính trị. Việc lựa chọn các nội dung xây dựng nông thôn mới, xây dựng kế

xviii


hoạch triển khai thực hiện được đặt dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp Đảng ủy,
chính quyền và cả hệ thống chính trị; được bàn bạc công khai dân chủ nhằm phát
huy tính chủ động sáng tạo của nhân dân và cộng đồng. 42.....................................lix
Xây dựng nông thôn mới được thực hiện với phương châm phát huy tối đa nội lực,
Nhà nước hỗ trợ để làm động lực phát huy sức đóng góp của nhân dân địa phương
và cộng đồng. 42.........................................................................................................lix
Xây dựng nông thôn mới được thực hiện với phương châm phát huy tối đa nội lực,
Nhà nước hỗ trợ để làm động lực phát huy sức đóng góp của nhân dân địa phương
và cộng đồng. 42.........................................................................................................lix
Xây dựng nông thôn mới phải đáp ứng yêu cầu kết hợp hài hòa và sáng tạo, giữ gìn,
phát huy bản sắc văn hóa truyền thống quê hương với việc tạo ra môi trường văn
hóa tiên tiến để hội nhập và phát triển. 42..................................................................lx
Xây dựng nông thôn mới phải đáp ứng yêu cầu kết hợp hài hòa và sáng tạo, giữ gìn,
phát huy bản sắc văn hóa truyền thống quê hương với việc tạo ra môi trường văn

đã có tác động không nhỏ đến sự phát triển kinh tế của xã cũng như đời sống của
người dân nơi đây. 80.................................................................................................lxi
b.Góp phần tác động đến đời sống văn hóa - xã hội 80............................................lxi
b.Góp phần tác động đến đời sống văn hóa - xã hội 80............................................lxi
Đề án nông thôn mới đã khơi dậy và phát huy truyền thống văn hóa của địa phương;
nhân dân phấn khởi và tin tưởng vào chủ trương, đường lối của Đảng và Nhà nước;
dân chủ được phát huy cao hơn; thuần phong, mỹ tục được bảo vệ, phát triển. Nhân
dân có đời sống văn hóa phong phú, hiện đại, thân thiện với môi trường, giao thông
thuận tiện, trường học khang trang sạch đẹp, sức khỏe người dân ngày càng được
nâng cao, môi trường sống ngày một cải thiện,an ninh chính trị được giữ vững. 80
.....................................................................................................................................lxi
Đề án nông thôn mới đã khơi dậy và phát huy truyền thống văn hóa của địa phương;
nhân dân phấn khởi và tin tưởng vào chủ trương, đường lối của Đảng và Nhà nước;
dân chủ được phát huy cao hơn; thuần phong, mỹ tục được bảo vệ, phát triển. Nhân

xx


dân có đời sống văn hóa phong phú, hiện đại, thân thiện với môi trường, giao thông
thuận tiện, trường học khang trang sạch đẹp, sức khỏe người dân ngày càng được
nâng cao, môi trường sống ngày một cải thiện,an ninh chính trị được giữ vững. 80
.....................................................................................................................................lxi
Sau khi năm thực hiện đổi mới, các hoạt động văn hóa thể thao đã có nhiều chuyển
biến tích cực, góp phần nâng cao đời sống văn hóa tinh thần cho nhân dân, các hoạt
động văn nghệ lễ hội truyền thống, các câu lạc bộ thu hút người dân tham gia. Cơ
sở vật chất văn hóa : nhà văn hóa, các khu thể thao được cải tạo nâng cấp, xây mới
tạo điều kiện cho người dân tham gia sinh hoạt văn hóa, văn nghệ, thể thao…. 80
...................................................................................................................................lxii
Sau khi năm thực hiện đổi mới, các hoạt động văn hóa thể thao đã có nhiều chuyển
biến tích cực, góp phần nâng cao đời sống văn hóa tinh thần cho nhân dân, các hoạt

được hệ thống tổ chức chính trị - xã hội vững mạnh; an ninh trật tự xã hội được giữ
vững và ổn định. 81..................................................................................................lxiii
3.4. Một số giải pháp nhằm nâng cao các tiêu chí nông thôn mới 86.....................lxiii
3.4. Một số giải pháp nhằm nâng cao các tiêu chí nông thôn mới 86.....................lxiii
3.4.1. Giải pháp về quy hoạch 86............................................................................lxiii
3.4.1. Giải pháp về quy hoạch 86............................................................................lxiii
3.4.2. Giải pháp về hạ tầng kinh tế - xã hội 86........................................................lxiii
3.4.2. Giải pháp về hạ tầng kinh tế - xã hội 86........................................................lxiii
3.4.3. Giải pháp về kinh tế và tổ chức sản xuất 87..................................................lxiii
3.4.3. Giải pháp về kinh tế và tổ chức sản xuất 87..................................................lxiii
3.4.4. Giải pháp về văn hóa – xã hội – môi trường 87............................................lxiii
3.4.4. Giải pháp về văn hóa – xã hội – môi trường 87............................................lxiii
3.4.5. Giải pháp về chính trị 88................................................................................lxiii
3.4.5. Giải pháp về chính trị 88................................................................................lxiii
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 89............................................................................lxiii

xxii