Bộ môn Địa Chất

Đồ án tốt
nghiệp

MỤC LỤC

MỤC LỤC..........................................................................................................i
CHƯƠNG I : TỔNG QUAN KHU VỰC NGHIÊN CỨU...............................3
CHƯƠNG II : ĐẶC ĐIỂM ĐỊA CHẤT KHU VỰC NGHIÊN CỨU..............8
2.1. Hệ tầng...................................................................................................8
2.3.1. Đặc điểm đới đứt gãy Sơn La............................................................17
2.3.2. Đặc điểm đới đứt gãy Tân Lạc – Yên Thủy......................................19
CHƯƠNG III : ĐẶC ĐIỂM ĐỊA CHẤT KHU VỰC XÓM KHI..................21
.................................................................................................................49
CHƯƠNG V: GIẢI PHÁP KHỐNG CHẾ VÀ GIẢM THIỂU TÁC ĐỘNG
CỦA TAI BIẾN SỤT ĐẤT.............................................................................52
KẾT LUẬN.....................................................................................................54
LỜI CẢM ƠN.................................................................................................55
TÀI LIỆU THAM KHẢO...............................................................................56


Bộ môn Địa Chất

Đồ án tốt
nghiệp

DANH MỤC HÌNH ẢNH
Hình 1.1: Vị trí nghiên cứu (Nguồn: Google Earth).................................................5
Hình 2.1. Bản đồ địa chất khu vực nghiên cứu……………………………….….....9
Hình 2.2: Vị trí kiến trúc đới đứt gãy Tân Lạc – Yên Thủy……………….……....23

Hình 4.6: Sơ đồ phân bố các đới động lực của đứt gãy trẻ và sụt đất, nứt đất……..49
Hình 4.7. Mặt cắt lý tưởng của khu vực có thể phát sinh hố sụt karst (Sower,
1996).........................................................................................................................50
Hình 4.8. Sự hình thành hang karst và các hố sụt liên quan đến karst ngâm………51
Hình 4.9. Mặt cắt minh giải tuyến đo điện T1 dự đoán sự tồn tại hang karst
ngầm………………………………………………………………………………..52
Hình 4.10: Mặt cắt thăm dò điện thể hiện sự có mặt của tầng chứa nước………....52
Hình 5.1 :Giải pháp nền móng công trình………………………………………….56


Bộ môn Địa Chất

Đồ án tốt
nghiệp
MỞ ĐẦU

1. Lý do chọn đề tài
Tại khu xóm Khi, xã Ân Nghĩa, huyện Lạc Sơn, tỉnh Hoà Bình từ những ngày
đầu tháng 2/2014 đã xảy ra hiện tượng sụt đất. Kèm theo sụt đất là nứt đất và nứt
một số nhà của người dân địa phương. Hố sụt lớn nhất có đường kính đạt xấp xỉ
10m, độ sâu nhìn thấy được hơn 3m. Một vài hố sụt ăn sâu vào thân đường liên xã,
kéo theo sạt lở một phần đường dân sinh, gây nguy hiểm cho người dân địa phương.
Đáng lưu ý là trong các ngày từ 23/2/2014 đến 28/2/2014 đã xuất hiện thêm 2 hố
sụt. Trong đó có hố sụt có kích thước lớn tương tự như hố mô tả ở trên làm gia tăng
mức độ nguy hiểm đối với nhà ông Bùi Văn Lưu trên sườn đồi gần hố sụt. Một số
hố sụt khác cũng xuất hiện trong vùng thung lũng nhưng kích thước nhỏ hơn và
kèm theo hiện tượng sụt đất đã xảy ra nứt đất tạo thành các vết kéo dài 40 - 50m.
Có thể thấy, khu vực sụt đất chủ yếu xảy ra trong thung lũng với đất đá bề mặt
là sét thuộc thành tạo Đệ Tứ. Các vùng đồi xung quanh quan sát thấy có đất đá là
bột kết khả năng tuổi Triat. Gần khu vực xảy ra sụt đất còn có một mỏ than đã được

5.1. Phương pháp thực địa
- Khảo sát thực địa: tại điểm lộ, tiến hành quan sát, mô tả, chụp ảnh vết lộ, xác
định quy mô và vị trí sụt lún, các đặc điểm địa chất của các hố sụt.
- Thu thập các số liệu địa chất, cấu tạo và các loại mẫu thạch học.
5.2. Phương pháp trong phòng
- Soi mẫu thạch học để xác định kiến trúc, cấu tạo, thành phần khoáng vật
trong đá và viết báo cáo.
- Xử lý ảnh viễn thám để xác định các cấu trúc khu vực liên quan đến khu vực
nghiên cứu.
- Xử lý tài liệu địa vật lý, địa chất, kiến tạo khu vực để xác định vai trò của các
yếu tố địa chất liên quan đến sụt lún.
6.

Cơ sở tài liệu của báo cáo
Bài báo cáo được hoàn thành trên cơ sở các kết quả nghiên cứu khảo sát thực

địa, kết hợp các tài liệu hiện có gồm kết quả điều tra địa chất 1:50.000, các bài báo
cáo khoa học và các kết quả nghiên cứu khác có liên quan.
7. Cấu trúc của bài báo cáo
Báo cáo hoàn thành gồm các chương mục sau:
MỞ ĐẦU
CHƯƠNG I : TỔNG QUAN KHU VỰC NGHIÊN CỨU
CHƯƠNG II : ĐẶC ĐIỂM ĐỊA CHẤT KHU VỰC NGHIÊN CỨU
CHƯƠNG III : ĐẶC ĐIỂM ĐỊA CHẤT KHU VỰC XÓM KHI
CHƯƠNG IV: MỐI QUAN HỆ GIỮA SỤT ĐẤT VÀ ĐẶC ĐIỂM ĐỊA CHẤT
CHƯƠNG V : GIẢI PHÁP KHỐNG CHẾ
KẾT LUẬN
LỜI CẢM ƠN
TÀI LIỆU THAM KHẢO.


ở gần
cuối huyện
LạcEarth)
Sơn về phía đông
nam, cách trung tâm huyện 10km, quốc lộ 12B từ Hòa Bình đi Nho Quan chạy qua,
đường Hồ Chí Minh từ bắc vào nam chạy qua xã về phía đông nam là 4km.
- Phía bắc tiếp giáp với xã Bình Chân, Bình Cảng, Vũ Lâm.
- Phía đông tiếp giáp với xã Yên Nghiệp.
- Phía nam tiếp giáp với vườn Quốc gia Cúc Phương Ninh Bình và xã Thạch
Lâm huyện Thạch Thành, tỉnh Thanh Hóa.
- Phía tây tiếp giáp với xã Tân Mỹ, huyện Lạc Sơn, tỉnh Hòa Bình.
Xã Ân Nghĩa có tổng diện tích đất tự nhiên là 2760,92 ha có hai dân tộc cùng
chung sống: dân tộc Mường và dân tộc Kinh, trong đó dân tộc Mường chiếm
khoảng 95%. Nghề nghiệp chủ yếu là sản xuất nông - lâm nghiệp, một số ít phát
triển dịch vụ buôn bán nhỏ lẻ, có chợ Re là trung tâm buôn bán của 6 xã vùng Đại

SV: Đặng Thị Thanh Huyền

3

Lớp: Địa Chất B – K56


Bộ môn Địa Chất

Đồ án tốt
nghiệp

Đồng. Toàn xã có 4 cấp học từ mầm non đến trung học phổ thông. Trình độ dân trí
và đời sống kinh tế của người dân đang từng bước được cải thiện và nâng lên.

ảnh hưởng của yếu tố khí hậu khá đồng nhất.
Lượng mưa trung bình năm của cả huyện Lạc Sơn khoảng 1.950mm nhưng
phân bổ không đều, mưa nhiều từ tháng 5 đến tháng 10, tập trung vào các tháng 7,

SV: Đặng Thị Thanh Huyền

4

Lớp: Địa Chất B – K56


Bộ môn Địa Chất

Đồ án tốt
nghiệp

8, 9. Từ tháng 11 đến tháng 4 năm sau lượng mưa thường không đáng kể. Độ ẩm
trung bình năm là 84%, sự chênh lệch giữa các tháng khá lớn, tháng cao nhất (tháng
3) là 90% và tháng thấp nhất (tháng 12) là 24%.
Sông Bưởi là sông lớn nhất của huyện Lạc Sơn, có độ dài 125 km. Đây là
thượng lưu của Sông Con và là chi lưu của Sông Mã. Sông Bưởi được hình thành từ
3 nhánh chính: Nhánh Suối Cái, Suối Yêm Điềm, Suối Bìn là nguồn tưới và trục
tiêu của huyện. Đây là nguồn cung cấp nước chủ yếu cho sản xuất nông nghiệp
cũng như phục vụ cho các hoạt động dân sinh của các xã nằm dọc theo bờ sông.
Ngoài ra, các ao, hồ, đầm của Lạc Sơn mặc dù phân bố không đồng đều nhưng cũng
đóng vai trò quan trọng cho công tác tưới tiêu và là tiềm năng to lớn cho phát triển
thủy văn.
1.4.

Lịch sử nghiên cứu địa chất vùng


Đồ án tốt
nghiệp

khoáng sản của miền Bắc Việt Nam, đã xác định được 3 đới tướng kiến tạo:
Fansipan, Sông Đà và Ninh Bình. Năm 1965 – 1973 công trình lập bản đồ địa chất
và tìm kiếm khoáng sản tờ Tuyên Quang tỷ lệ 1:200.000 của Phạm Đình Long và
nnk, tờ Bể than Đông Bắc Bắc Bộ của Phạm Văn Quang và nnk 1969; tờ Hà Nội
của Hoàng Ngọc Kỷ và nnk 1973. Năm 1972, Nguyễn Xuân Bao (đội sông Đà)
thành lập bản đồ địa chất tỷ lệ 1:100.000 vùng Hòa Bình – Suối Rút phục vụ công
trình xây dựng đập thủy điện Hòa Bình, đã nghiên cứu cấu trúc khu vực. Năm 1974,
Trần Văn Trị và nnk thành lập bản đồ địa chất Việt Nam – phần miền Bắc, tỷ lệ
1:100000.
1.4.2.

Sau năm 1975

Năm 1977, Phan Cự Tiến đưa ra “Những vấn đề địa chất Tây Bắc Việt Nam”.
Công trình này lắp ghép từ 7 tờ bản đồ địa chất 1:200.000 và đã giải quyết khá đúng
đắn về thứ tự địa tầng, magma, kiến tạo.
Năm 1982, Trần Đức Lương, Nguyễn Xuân Bao thành lập bản đồ địa chất
khoáng sản thành phố Hà Nội tỷ lệ 1:200.000.
Năm 1989, Ngô Quang Toàn thành lập bản đồ địa chất và tìm kiếm khoáng
sản tỷ lệ 1:50.000 nhóm tờ thành phố Hà Nội.
Năm 1989, Trần Đăng Tuyết thành lập bản đồ địa chất và tìm kiếm khoáng
sản tỷ lệ 1:50.000 nhóm tờ Hà Đông – Hòa Bình.
Năm 1989, Nguyễn Đình Hợp thành lập bản đồ địa chất và tìm kiếm khoáng
sản tỷ lệ 1:50.000 nhóm tờ Thanh Sơn – Thanh Thủy.

SV: Đặng Thị Thanh Huyền

phong hóa tích tụ từ các nguồn gốc eluvi, deluvi.
Thành phần gồm sét – bột, cát, sạn, sỏi và các mảnh còn sắc cạnh. Các lớp sét
– bột bị phong hóa mạnh tạo nên những kết vón laterit, hoặc tạo đá ong trên mặt
chiều dày từ 0,5 – 2m. Diện phân bố lớn nhất thuộc khu vực dọc đường quốc lộ 12
(đoạn từ Đôn Dương đến Lạc Thủy), trong khu vực này, trầm tích Đệ Tứ nằm phủ
ngay trên nền đá vôi hệ tầng Đồng Giao.
Hệ tầng Hà Nội
Hệ tầng Hà Nội được Hoàng Ngọc Kỷ xác lập trong thời gian lập bản đồ địa
chất tờ Hà Nội. Đó là tầng cuội sỏi có chiều dày hàng chục đến hàng trăm mét trong
các lỗ khoan ở trung tâm và ngoại vi Hà Nội. Chúng nằm trực tiếp trên bề mặt của
các đá gốc. Tuổi của các thành tạo tuổi tuyệt đối 30.000 năm, tương ứng với
Pleitoxen giữa – muộn.
Các thành tạo thuộc địa tầng Hà Nội trong vùng này không lộ ra trên bề mặt
địa hình mà chỉ gặp trong các lỗ khoan. Thành phần thạch học gồm : cuội, sỏi, thạch
anh, silic, thuộc tướng lòng sông. Chúng nằm trực tiếp trên bề mặt bào mòn của đá
gốc và có ranh giới trên khá rõ với các trầm tích trẻ hơn. Nhìn chung thành phần
của chúng khá đồng nhất, chiều dày thay đổi phụ thuộc địa hình cổ (từ 7m đến
11m).
Hệ tầng Thái Bình
Hệ tầng Thái Bình cho diện phân bố rộng rãi trên bề mặt ở độ cao tuyệt đối 4 –
6m. Thuộc phạm vi đồng bằng dọc đường quốc lộ 1 trở ra phía đông, diện tích
khoảng 170 km2. Thành phần trầm tích bao gồm bùn – bột, bột – sét chứa cát và cát,
SV: Đặng Thị Thanh Huyền

8

Lớp: Địa Chất B – K56


Bộ môn Địa Chất

Hệ tầng Suối Bàng (T3n-r sb)
Các trầm tích chứa than Đầm Đàn đã được Dovjikov và đồng nghiệp xếp vào
hệ tầng Suối Bàng có tuổi nori – ret. Các thành tạo này lộ ra ở hai khu vực chính:
- Khu vực Đầm Đàn – Đầm Hồng, phát triển theo phương tây bắc, dài trên 15
km, diện tích 84 km2.

SV: Đặng Thị Thanh Huyền

9

Lớp: Địa Chất B – K56


Bộ môn Địa Chất

Đồ án tốt
nghiệp

- Khu vực Chi Nê (Đồi Hoa) phát triển theo phương tây bắc dài trên 7 km,
rộng 1 – 3km, diện tích 21 km2.
Ngoài ra chúng còn lộ ra dưới dạng các núi sót nhỏ thuộc Gia Sơn (Gia Viễn),
Yên Trị với diện tích 1 – 3 km2.
Thành phần bao gồm đá phiến, bột kết, đôi khi có cuội kết, thấu kính than
mỏng, chuyển lên hệ xen kẽ cát kết, bột kết, đá phiến sét, cuội sỏi kết giữa tầng, các
vỉa than, sét than bột kết chứa vôi, thấu kính vôi màu xám đến đen. Trên cùng gồm:
sỏi kết xen cát kết cuội kết. Tổng chiều dày ≤ 950m.
1. Phụ điệp dưới (T3n-r sb1)
Phụ điệp dưới bao gồm các đá hạt mịn chứa than, xen ít sỏi, cuội kết giữa
tầng, nằm phủ không chỉnh hợp lên đá vôi hệ tầng Đồng Giao, hệ tầng Mường Trai.
Mặt cắt khu vực Đầm Đàn – Bãi Lóng


Đồ án tốt
nghiệp

nâu đen. Trong đó các lớp sét kết có chiều dày khá lớn từ 10 – 60m, các vỉa
than tăng lên về số lượng và chiều dày, cấu tạo phức tạp không ổn định, biến
đổi chiều dày từ 0,2 – 0,7m, các vỉa than từ 7 – 20m và 25 – 45m, vỉa có thể
nằm dốc vừa đến dốc. Chiều dày 200m.
+ Bột kết xen cát kết, phiến sét, bột kết vôi màu xám tối đến nâu, phong
hóa có màu nâu bẩn, phân lớp mỏng. Cát kết có độ gắn kết yếu. Tập hợp này
chứa các vỉa than rất mỏng, chiều dày 0,5 – 1m. Chiều dày 100m.
Mặt cắt khu vực Đầm Hồng
Các trầm tích phụ điệp dưới lộ ra hai tập, thành phần đặc trưng gồm: bột kết,
phiến sét, cát kết, sét than, than và cát kết. Thứ tự từ dưới lên gồm :
- Tập 1(T3n-r sb11): gồm các đá phiến sét, bột kết bị phong hóa màu vàng hoặc
đen bẩn, độ hạt nhỏ, phân lớp mỏng, thế nằm vừa (40 0). Quan sát thế nằm của tập
với đá vôi Đồng Giao thì có quan hệ phủ không chỉnh hợp trên đá vôi Đồng Giao.
Chiều dày tập 200m.
- Tập 2 (T3n-r sb21): gồm đá phiến sét, sét kết, sét than và vỉa than mỏng màu
xám nâu, đen nâu, hạt mịn, phân tấm mỏng, mặt lớp. Than có màu nâu đen lẫn
nhiều sét, dày 20 cm. Trong phiến sét, sét kết chứa các hóa thạch thực vật
(Taniopteris sp., Clathoropteris menisoioides Bronn, Cycadites sp.) Chiều dày tập
100m.
Mặt cắt khu vực Chi Nê
Tại mặt cắt này các trầm tích của phụ điệp dưới được đặc trưng bởi các đá bột
kết, phiến sét, cát kết và xen kẹp nhiều vỉa than. Chúng gồm 3 tập sau :
- Tập 1 (T3n-r sb11): Thành phần đơn điệu, chủ yếu các đá bột kết, phiến sét
sẫm màu đến đen, phân tấm mỏng, các đá ít nhiều có chứa vôi, thế nằm khá dốc.
Ngoài ra xen rất ít cát kết, hạt nhỏ, màu xám đến nâu. Chiều dày 150m.
- Tập 2 (T3n-r sb21): Các thành phần tập dưới đặc trưng bởi các hệ các bột kết,

màu sắc thay đổi, phần dưới chủ yếu các sạn kết màu xám đến nâu vàng, có nơi
dạng sọc tím, phần trên cát kết màu xám xen bột kết dạng sọc dài.
Mặt cắt xóm Cương
Thành phần mặt cắt gồm :
- Cát kết hạt lớn lẫn sạn kết, màu xám tối, xám vàng, xám xanh, bị phong hóa
phần ngoài đá có màu vàng đột hạt từ 1 – 2 mm.
- Cuội kết đa khoáng màu xám đốm nâu. Chiều dày 20m.
- Cát kết hạt lớn lẫn sạn kết màu xám xanh, thế nằm dốc (60 – 70 0), cấu tạo
khối. Chiều dày 15m.
- Cát kết hạt vừa xen bột kết màu xám đen, xám tối phân lớp mỏng, bột kết
chứa vôi màu đen, rắn chắc. Chiều dày 20m.
Chiều dày tổng cộng 85m.
HỆ TRIAT – THỐNG GIỮA – BẬC LADIN
Hệ tầng Mường Trai (T2l mt)
Hệ tầng Mường Trai tuổi Ladin đã được Trần Đăng Tuyết xây dựng năm
1976. Hệ tầng có diện lộ tập trung thành dải lớn dọc bờ phải Sông Bôi, có phương
gần kinh tuyến, dài trên 10km, rộng 2km và chúng còn lộ rải rác các dải hẹp phía
nam Chi Nê với diện tích tổng cộng khoảng 54 km 2. Hệ tầng Mường Trai lấp đầy
các bồn nhỏ, có đường phương trùng với đường phương kiến trúc hệ tầng Đồng
Giao, có quan hệ giả thiết không chỉnh hợp với đá vôi hệ tầng Đồng Giao. Trong
SV: Đặng Thị Thanh Huyền

12

Lớp: Địa Chất B – K56


Bộ môn Địa Chất

Đồ án tốt

mặt cắt tốt.
SV: Đặng Thị Thanh Huyền

13

Lớp: Địa Chất B – K56


Bộ môn Địa Chất

Đồ án tốt
nghiệp
Mặt cắt khu vực Liên Sơn Nội

Mặt cắt phân hệ tầng dưới có thành phần tương tự nhưng đá thường bị phong
hóa có màu nâu, vàng, mềm bở. Các đá bị vò nhàu có thế nằm dốc (50 – 70 0).
Thành phần cát bột kết và cát kết chiếm ưu thế hơn phiến sét. Chiều dày không thay
đổi.
Tóm lại: hệ tầng Mường Trai có diện phân bố không đều, từ diện tích nhỏ hẹp
dạng trũng nhỏ đến dải kéo dài. Thành phần chủ yếu là trầm tích lục nguyên: bột
kết, phiến sét xen cát bột kết và cát kết, gồm 2 phần:
- Phân hệ tầng dưới, gồm: các đá cát bột kết, phiến sét xen lớp mỏng cát kết
có màu xám tối, vàng nâu, phân lớp song song dạng dải mỏng. Đá cát kết xen dải
mỏng trong cát – bột kết có màu vàng đến nâu. Đặc trưng đá bị vò nhàu, uốn nếp
mạnh, trong phân hệ tầng dưới có xen thấu kính sạn kết mỏng, thành phần chủ yếu:
thạch anh, silic, xi măng cát kết và cacbonat, ngoài ra chúng còn xen các thấu kính
đá vôi màu xám đen, hạt nhỏ, phần này chứa các hóa thạch động vật tuổi Ladin.
- Phân hệ tầng trên, gồm: Các đá bột kết, phiến sét, cát bột kết, xen cát kết
màu từ xám tối, đen, đến nâu vàng. Các đá phân lớp mỏng, bị phong hóa mạnh,
nghèo di tích hóa thạch. Thành phần cát kết, cát bột kết tăng hơn phân hệ tầng dưới.

15 – 25cm. Bề dày tập 250m.
- Tập 3: Đá vôi sét màu xám sẫm phân lớp mỏng 5 – 10cm, có nhiều khe nứt
theo phân lớp. Bề dày tập 90m.
2. Phân hệ tầng trên (T2ađg2)
Nằm chỉnh hợp trên phân hệ tầng dưới là các đá vôi của phân hệ tầng trên.
Chúng tạo thành các dải kéo dài theo phương tây bắc – đông nam. Các vùng khác
như Làng Bồng, Làng Phìa và núi Toàn Thắng chúng tạo thành các nếp lõm khá
hoàn chỉnh có phương trục nếp lõm tây bắc – đông nam. Các vùng khác như Làng
Son, Làng Dì, Núi Keo…chúng bị các đứt gãy khống chế phá hủy. Bề dày tập 450 500m.
Mặt cắt Làng Mo – Làng Kho
Theo mặt cắt này trầm tích dày 440m, gồm 3 tập :
- Tập 1: Đá vôi màu xám phân lớp dày đến dạng khối, đá vôi xám nhạt phân
lớp dày. Bề dày tập 250m.
- Tập 2: Đá vôi sét, đá vôi silic. Đá vôi vi hạt ẩn tinh. Bề dày tập 90m.
- Tập 3: Đá vôi xám sáng phân lớp dày. Bề dày tập 100m.
Hệ tầng Tân Lạc (T1 tl)
Các trầm tích có thành phần phức tạp bao gồm: bột kết, cát kết, phiến sét, sét
vôi, đá vôi, đá phun trào bazơ. Cát kết tuf đã được Đinh Ninh Mộng xác lập thành
hệ tầng Tân Lạc năm 1976.
Trầm tích của hệ tầng có diện lộ chủ yếu ở phần phía tây tờ bản đồ Yên Vệ.
Chúng tạo thành nhân các nếp lồi không hoàn chỉnh: Đồi Tua, bắc Núi Chan, Làng
Me. Ngoài ra chúng còn lộ ra với diện tích hẹp Bông Lang Hạ, diện tích tổng cộng
19 km2.
Theo đặc điểm thạch học, hệ tầng được chia thành làm hai phụ hệ tầng: phân
hệ tầng dưới (T1 tl1) và phân hệ tầng trên (T1 tl2).

SV: Đặng Thị Thanh Huyền

15


Chiều dày tổng cộng tập 2 đến 200m.
2. Phân hệ tầng trên (T1 tl2)
Phân hệ tầng trên khá phát triển tạo thành những dải bao quanh nếp lõm làng
Gai – làng Cây Kim, nếp lồi Yên Vệ.
Mặt cắt Làng Thung
Mặt cắt lộ ra khá đầy đủ hai tập của phân hệ tầng trên. Đặc điểm của mặt cắt
này là có xen các đá phun trào bazơ từ mỏng đến dày
- Tập 1: chuyển tiếp từ phân hệ tầng dưới lên bao gồm :
+ Đá vôi dạng mắt màu xám loang lổ hạt mịn phân lớp mỏng, dày 40m.
+ Đá vôi sét, màu xám, xám hồng, độ hạt nhỏ, phân lớp mỏng (15 –
20m), cấu tạo lớp, dày 75m.
+ Đá bột kết chứa vôi màu nâu đỏ, hạt nhỏ, phân lớp mỏng, bị phong
hóa trở nên xốp, nhẹ đập dễ nát vụn, dày 35m.

SV: Đặng Thị Thanh Huyền

16

Lớp: Địa Chất B – K56


Bộ môn Địa Chất

Đồ án tốt
nghiệp

+ Đá vôi màu xám đến xám đen, độ hạt nhỏ, phân lớp (12 – 20cm),
thành phần cacbonat 96 – 100%, dày 90m.
Chiều dày tổng cộng 240m.
- Tập 2 bao gồm:


SV: Đặng Thị Thanh Huyền

17

Lớp: Địa Chất B – K56


Bộ môn Địa Chất

Đồ án tốt
nghiệp

độ ảnh và hoa văn ảnh kiểu dọc dải khác biệt khá rõ nét thông qua vách địa hình có
mức chênh cao khoảng 600m, trong đó bậc 1000 – 1200m ở cánh đông bắc và bậc
1200 – 1800m ở cánh tây nam. Dọc theo đứt gãy phát triển các thung lũng dạng
tuyến kéo dài được lấp đầy bởi các trầm tích Đệ Tứ bở rời.
Dọc theo các đứt gãy Sơn La, phát triển các đứt gãy cùng phương, phát triển
mạnh hiện tượng phiến hóa, cà ép trong các đá Paleozoi – Mezozoi, tạo nên các đới
cà nát rộng thêm hàng trăm mét.
Đứt gãy Sơn La là một đới xung yếu sâu tới mức bazan, là kênh dẫn dung
nham bazơ tạo nên bazan hệ tầng Cẩm Thủy (P 2ct), có mặt trượt nghiêng 60 – 80 0
về đông bắc (Phùng Văn Phách, Vũ Văn Chinh, 1996; Nguyễn Văn Hùng 2002), có
lịch sử hoạt động lâu dài liên qua đến sự dịch trượt giữa các khối tảng và là ranh
giới phân cách phức nếp lồi Sông Mã với nếp lõm Sông Đà.
Các nghiên cứu biến dạng kiến tạo và trạng thái ứng suất kiến tạo trên các đá
dọc theo đới đứt gãy cho thấy đới đứt gãy Sơn La đá trải qua ba giai đoạn hoạt động
lớn.
- Pha cổ nhất: làm uốn nếp, biến dạng các đá trầm tích có tuổi từ Trias giữa trở
về trước. Đặc điểm của pha chuyển động này là tạo nên các nếp uốn song song và

Đới đứt gãy Tân Lạc – Yên Thủy là một đới đứt gãy hợp phần bậc cao cấu
thành và phát triển trong đới đứt gãy Tân kiến tạo Sơn La. Đới đứt gãy thuộc cánh
đông bắc của đới đứt gãy Sơn La kéo dài theo phương TB - ĐN trên 40 km, từ Tân
Lạc đến Yên Thủy. Đới đứt gãy chạy qua khu vực xóm Khi trùng vào dải địa hình
nơi xảy ra hiện tượng nứt sụt đất (hình 2.3).
Từ Tân Lạc đến Yên Thủy, đới đứt gãy chạy dọc theo dải địa hình thung lũng
bãi bồi thuộc dải trũng Tân Lạc – Nho Quan. Một số đứt gãy cắt dọc theo sườn phía
tây của dải đồi thấp Tân Lạc - Lạc Sơn. Một số khác phân cắt dọc theo các thung
lũng suối hẹp phân bố trong khu vực từ Lạc Sơn đến Yên Thủy. Tại xóm Khi đới
đứt gãy trùng vào dải địa thung lũng trũng thấp kéo dài giữa các dãy đồi hai bên. Từ
xóm Khi về phía đông nam, đới đứt gãy chạy theo phần trũng thấp của cánh đồng
karst nằm giữa một bên là dãy núi Cúc Phương ở phía tây nam và một bên là dải đồi
núi của vùng Lạc Sơn – Yên Thủy…ở phía đông bắc.
Đới đứt gãy Tân Lạc – Yên Thủy trùm lên một loạt các đứt gãy cổ phân bố
thành một dải từ đầu đoạn đến cuối đoạn là ranh giới phân chia giữa các tập đá tuổi
T2 và các thành tạo muộn hơn (T3, J, và K).
Những thành tạo địa chất có mặt trong đới đứt gãy gồm:
- Các thành tạo Mz là loại phổ biến nhất với các đá cát bột kết, phiến sét, đá
vôi mỏng, đá phun trào bazơ thuộc hệ tầng Cò Nòi, Tân Lạc và hệ tầng Mường Trai
(T1cn, T1otl và T2mt ); cát kết, cuội kết, đá sét, và phiến sét than, các thấu kính than
thuộc hệ tầng Suối Bàng (T3n-rsb).
- Các đá Kz gồm:
+ Cuội xen lẫn tảng bị phong hóa rất mạnh phân bố thành một dải đồi
thấp ở phía nam xã Lạc Thịnh, Yên Thủy.

SV: Đặng Thị Thanh Huyền

19

Lớp: Địa Chất B – K56

Bộ môn Địa Chất

Đồ án tốt
nghiệp

CHƯƠNG III : ĐẶC ĐIỂM ĐỊA CHẤT KHU VỰC XÓM KHI
3.1.

Đặc điểm địa tầng
Theo những số liệu khảo sát thực địa trực tiếp tại vùng nghiên cứu cho thấy đá

trong khu vực này bị biến dạng, phân phiến và bị biến vị dập vỡ rất mạnh.
- Địa tầng ở khu vực xóm Khi có thể thấy địa tầng ở đây gồm hai phần rõ rệt.
Phần dưới lộ ra tập đá vôi và sét vôi phân lớp mỏng cấu tạo dạng hạt bẩn màu sẫm,
phân bố ở phần sườn đồi phía bắc của dãy đồi phía đông bắc. Các lớp đá đều có
hướng nghiêng về phía nam và đông nam với góc cắm tương đối dốc. Tập đá này có
lẽ thuộc hệ tầng Đồng Giao (T2đg1). Phần trên là cát bột kết, sét kết có chứa các
thấu kính than tạo thành các vỉa than đá và sét than bị vò nhàu phân phiến rất mỏng
và uốn lượn mạnh, thuộc hệ tầng Suối Bàng (T 3n-rsb). Tập đá này có diện phân bố
tương đối rộng lộ ra toàn bộ phần còn lại của dãy đồi phía đông bắc, trong thung
lũng và trải rộng trên toàn bộ khu vực phần đồi phía tây nam. Bề dày trầm tích Đệ
Tứ trong thung lũng xóm Khi có nơi đạt đến 30m hoặc lớn hơn.

Hình 3.1 : Mặt cắt địa chất qua khu vực xóm Khi
- Kiểu vỏ phong hóa đặc trưng trong các núi thấp và đồi quanh thung lũng
xóm Khi là kiểu VPH ferosialit (FeSiAl-Fr), vỏ phong hoá thành tạo trên bề mặt đá
trầm tích lục nguyên hệ tầng Suối Bàng, mặt cắt quan sát được tại đây gồm có 4 đới
từ trên xuống dưới như sau:
SV: Đặng Thị Thanh Huyền


3.2.

Hình 3.2. Lớp vỏ phong hóa của 1 gò đồi thuộc xóm Khi
Đặc điểm các đứt gãy
Khu vực xóm Khi có diện tích rất hạn chế với chiều rộng hơn 600m và chiều

dài hơn 1km tạo thành một thung lũng hẹp (khoảng 200m) kéo dài theo phương TB
- ĐN với hai dãy đồi thấp 2 bên (cao gần 100m). Tuy vậy đây là một đoạn của đới
đứt gãy bậc cao Tân Lạc – Yên Thủy nằm trong đới đứt gãy Sơn La, một đới đứt
gãy lớn của vùng Tây Bắc, có lịch sử phát triển lâu dài và tái hoạt động rất mạnh mẽ
trong suốt Kainozoi nên những biến dạng kiến tạo tại khu vực này rất đáng kể.

SV: Đặng Thị Thanh Huyền

22

Lớp: Địa Chất B – K56