MỤC LỤC

MỤC LỤC....................................................1

I.MÔ TẢ TÌNH HUỐNG.....................................................................................................5

II.XÁC ĐỊNH MỤC TIÊU xử LÝ TÌNH HUỐNG.............................................................9

III.PHÂN TÍCH NGUYÊN NHÂN VÀ HẬU QUẢ..........................................................12

VI. PHÂN TÍCH LựA CHỌN PHƯƠNG ÁN xử LÝ vụ VIỆC.........................................13

V.KẾ HOẠCH THựC HIỆN PHƯƠNG ÁN xử LÝ:.........................................................17

VI.KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ.......................................................................................18

Trang 1


TÀI LIỆU THAM KHẢO..................................................................................................20

Trang 2


LỜI NÓI ĐẦU
Qua thời gian ba tháng học tập được bồi dưỡng kiến thức Quản lý nhà
nước chương trình chuyên viên, được sự quan tâm của Ban Giám đốc Sở Tài
nguyên và Môi trường, Ban Giám hiệu Trường Chính trị Bình Định cùng sự
quan tâm, dạy bảo và hướng dẫn tận tình của quý thày cô đã truyền đạt cho
tôi những kiến thức kỹ năng về quản lý hành chính nhà nước gồm những nội
dung:


Trang 3


quản lý Nhà nước không đơn giản chỉ là việc giải quyết đơn thuần mà trong
đó phải hàm chứa đày đủ khả năng phân tích cơ sở lý luận, các quy định;
đánh giá ưu, khuyết điểm của từng vấn đề... làm cơ sở cho việc đề xuất
những kiến nghị theo từng nội dung.
Do bài viết được thực hiện trong một thời gian có hạn, t ính phức tạp
của tình huống có liên quan đến nhiều vấn đề trong xã hội và bài viết còn
mang tính chủ quan của người viết nên có thể không tránh khỏi những thiếu
sót, tôi rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến chân thành của quý thày cô
và những người có quan tâm đến công tác Quản lý nhà nước về Tài nguyên
và môi trường.
Tôi xin chân thành cảm ơn các cấp lãnh đạo, Ban Giám hiệu Trường
chính trị tỉnh Bình Định, quý thày cô đã quan tâm truyền đạt nhiều kiến thức
bổ ích từ khoá học và giúp đỡ tôi hoàn thành tiểu luận này.
Một làn nữa tôi xin cảm ơn Thày giáo chủ nhiệm, Ban cán sự lớp và
các anh chị học viên lớp chuyên viên 2-2010 đã quan tâm giúp đỡ và chia sẻ
kinh nhgiệm trong quá trình học tập./.

Quy Nhơn, ngày 25 thảng 12 năm 2010
Học viên

Đặng Minh Tấn

Trang 4


I. MÔ TẢ TÌNH HUỐNG

Qua nghiên cứu công tác quản lý tài nguyên khoáng sản trên địa bàn
tỉnh Bình Định, Sở Tài nguyên và Môi trường Bình Định xác định trên địa
bàn xã Mỹ Hiệp, huyện Phù Mỹ chưa được cấp phép khai thác khoáng sản
cho tổ chức cá nhân nào và khu vực này do chính quyền địa phương quản lý.
Vì vậy, rất có thể đây là việc khai thác cát trái phép hoặc có sự đồng ý của
chính quyền địa phương, việc này là làm trái với quy định của Luật Khoáng
sản ngày 20/3/1996 (sửa đổi, bổ sung năm 14/6/2005) và Luật đê điều ngày
29/11/2006.
Ngày 13/12/2010, đoàn kiểm tra của Sở Tài nguyên và Môi trường
Bình Định đã phối hợp với đại diện của Sở Nông nghiệp và Phát triển nông
nghiệp, UBND huyện Phù Mỹ tiến hành kiểm tra khu vực khai thác cát của
hộ ông Nguyễn Văn An và làm việc với UBND xã Mỹ Hiệp để xác minh vụ
việc.
Qua kiểm tra, đoàn kiểm tra của Sở Tài nguyên và Môi trường đã phát
hiện như sau:
-

Ngày 02/01/2006, UBND xã Mỹ Hiệp ký hợp đồng số 01/HĐ-

TĐ cho thuê bến bãi bồi sông để cho hộ ông Nguyễn Văn An là người dân
tại địa phương xã Mỹ Hiệp được khai thác cát lòng sông trên sông Latinh,
thuộc địa phận thôn Bình Long của xã Mỹ Hiệp. Diện tích khai thác cát là
02ha, rộng 40m, dài 500m dọc theo bờ sông Latinh.
Hộ ông Nguyễn Văn An có trách nhiệm hằng năm nộp cho ngân sách
UBND xã Mỹ Hiệp với số tiền 10.000.000 đồng/ha/năm để UBND xã sử
dụng vào mục đích xây dựng các công trình phúc lợi tại địa phương và hỗ
trợ một số gia đình chính sách của thôn Bình Long.
-

Trong các năm qua, hộ ông Nguyễn Văn An vẫn khai thác cát

cho khai thác cát với số tiền là lO.OOO.OOOđ/ha/năm là trái quy định của
Luật Ngân sách.
Tại điểm b, khoản 1, Điều 56 của Luật Khoáng sản ngày 20/3/1996
(sửa đổi, bổ sung năm 14/6/2005) có quy định: Uỷ ban nhân dân tỉnh, thành
phố trực thuộc trung ương cấp giấy phép khai thác tận thu khoáng sản; giấy
phép khảo sát, giấy phép thăm dò, giấy phép khai thác, giấy phép chế biến
khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường và than bùn; giấy phép khai
thác, giấy phép chế biến khoáng sản đối với khu vực đã được điều tra, đánh

Trang 7


giá hoặc thăm dò, phê duyệt trữ lượng khoáng sản mà không nằm trong quy
hoạch khai thác, chế biến khoáng sản của cả nước đã được cơ quan nhà nước
có thẩm quyền phê duyệt hoặc không thuộc diện dự trữ tài nguyên khoáng
sản quốc gia. Đồng thời tại điểm a, khoản 1, Điều 56 của Luật Khoáng sản
có quy định Bộ Tài nguyên và Môi trường cấp phép các loại giấy phép hoạt
động khoáng sản còn lại.
Tại điều 7 của Luật Khoáng sản quy định: căn cứ vào nguồn thu từ
hoạt động khai thác và chế biến khoáng sản, Nhà nước hàng năm dành một
khoản từ ngân sách để phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương nơi có khoáng
sản được khai thác, chế biến; tạo điều kiện ổn định sản xuất và đời sống cho
bộ phận nhân dân nơi có khoáng sản được khai thác, chế biến phải thay đổi
nơi cư trú, nơi sản xuất; Tổ chức, cá nhân được phép khai thác, chế biến
khoáng sản có trách nhiệm kết hợp yêu càu của hoạt động khai thác, chế
biến khoáng sản với việc xây dựng cơ sở hạ tàng, bảo vệ, phục hồi môi
trường, môi sinh và đất đai tại địa phương theo báo cáo nghiên cứu khả thi
đã được chấp thuận; ưu tiên thu hút lao động tại địa phương vào hoạt động
khoáng sản và các dịch vụ liên quan.
Đồng thời, hiện nay UBND tỉnh Bình Định đã quy định mức đóng góp

hủy đất canh tác của dân. Việc này cũng do nhu càu bức xúc về vật liệu xây
dựng trong giai đoạn phát triển kinh tế hiện nay, phàn do thiếu hiểu biết về
pháp luật của một số người dân, đồng thời có sự buông lỏng quản lý, tiếp tay
của chính quyền địa phương.
Trở lại vụ việc khai thác cát của hộ ông Nguyễn Văn An tại sông
Latinh, được Hội đồng nhân dân xã Mỹ Hiệp ra nghị quyết cho phép khai
thác cát và UBND xã Mỹ Hiệp ký hợp đồng cho khai thác cát trái quy định.
Vì vậy càn phải xử lý các tổ chức, cá nhân vi phạm để đảm bảo sự nghiêm
minh của pháp luật, đồng thời tuyên truyền các quy định pháp luật xuống cơ
sở, đến người dân.
II. XÁC ĐỊNH MỤC TIÊU xử LÝ TÌNH HUỐNG
Đây là sự việc diễn ra ở hầu hết các huyện trong tỉnh, mục đích khai
thác cát để phục vụ xây dựng, tận thu nguồn tài nguyên có sẵn tại địa
phương để khai thác tạo nguồn thu cho xã. Tuy nhiên về góc độ quản lý nhà
nước thì việc làm trên đã vi phạm các quy định về quản lý hoạt động khoáng
sản, vi phạm thẩm quyền, đặc biệt là việc khai thác cát trái phép không đúng
quy hoạch, không đúng quy trình sẽ gây nguy cơ sạt lở bờ sông, các công

Trang 9


trình thủy lợi, đất canh tác sản xuất của dân, nguy hiểm hơn là ảnh hưởng
đến tài sản, tính mạng của người dân ở hai bờ sông khi mùa mưa lũ đến.
Có thể xác định mục tiêu chung để giải quyết tình huống này là:
- Đảm bảo pháp chế xã hội chủ nghĩa trong việc quản ỉỷ và khai thác tài nguyên
khoảng sản, bảo vệ môi trường và bảo vệ đê ãìều: Đây là mục tiêu cơ bản nhất, bao

trùm nhất để đoàn kiểm tra xử lý tình huống này. Nếu không đảm bảo được
mục tiêu này thì việc việc chấp hành pháp luật của các cơ quan thực thi pháp
luật ở cơ sở và các tổ chức, cá nhân khác không nghiêm minh.

định của pháp luật;
-

Tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật về khoáng sản; xử

lý vi phạm theo quy định của pháp luật.
Tại khoản 5, điều 8 của Luật Khoáng sản quy định: nghiêm cấm lợi
dụng chức vụ, quyền hạn để làm trái quy định của pháp luật về khoáng sản.
Vì vậy, với việc cho phép khai thác cát trái phép, vượt thẩm quyền thì
càn phải xử lý để đảm bảo trật tự trong hệ thống pháp luật. Việc khai thác
cát gây sạt lở, ô nhiễm môi trường thì phải xử lý vi phạm hành chính và bắt
buộc khắc phục môi trường.
-

Đảm bảo ỉợì ích của người dân', đây là mục tiêu được xác định

nhằm đảm bảo cho việc giải quyết vụ việc được hợp tình, hợp lý, giảm bớt
nguy cơ người dân có thể khiếu kiện vượt cấp, dẫn đến xảy ra các điểm nóng
như tương tự các vụ việc tranh chấp về đất đai ở Lộ Diêu, huyện Hoài Nhơn
hay các vụ titan ở Nhơn Lý, Quy Nhơn, ở Vĩnh Lợi, Mỹ Thành, Phù Mỹ.
Để thực hiện được mục tiêu này, các cơ quan và cán bộ, công chức
hành chính có thẩm quyền càn phải nghiên cứu các chính sách của Nhà nước
đối với người dân và địa phương nơi có mỏ khoáng sản; các quy định phân
cấp quản lý nhà nước về tài nguyên khoáng sản cho địa phương các cấp,
nhằm tuyên truyền các quy định pháp luật về địa phương và nhân dân trong
khu vực cùng phối hợp với cơ quan nhà nước các cấp trong trong tác quản lý
nhà nước về khoáng sản.
-

Đảm bảo tỉnh khả thì của quyết định xử ỉỷ hành chỉnh, các yêu cầu của

luật về khoáng sản. Trong đó cũng phải kể đến năng lực chuyên môn, tham
mưu của cán bộ, công chức cấp xã dẫn đến việc cho phép khai thác cát vượt
thẩm quyền.
Thứ ba: Do sự thiếu quản lý, kiểm tra giám sát của UBND huyện Phù
Mỹ.
Thứ tư: Do công tác tuyên truyền pháp luật về tài nguyên và môi
trường chưa được sâu rộng đến các tàng lớp nhân dân.
2.

về hậu quả của vụ việc khai thác cát trái phép:

Việc khai thác cát trái phép trên đã gây ra một số hậu quả như sau:
-

Ông Nguyễn Văn An đã khai thác cát trên sông Latinh không

có giấy phép là vi phạm pháp luật, khai thác cát đã gây sạt lở bờ sông, ảnh

Trang 12


hưởng đến môi trường gây bất bình trong nhân dân.
-

Việc UBND xã Mỹ Hiệp ký hợp đồng cho hộ ông Nguyễn Văn

An khai thác cát sẽ tạo tiền lệ cho một số người dân khác có thể làm theo hộ
ông Nguyễn Văn An chỉ xin phép với ủy ban nhân dân xã, không lập hồ sơ
xin phép khai thác cát trình cơ quan có thẩm quyền cấp phép theo quy định.
Điều này sẽ rất nguy hiểm, bởi việc khai thác cát trái phép tràn lan, không



vi phạm hành chính đối với hộ ông Nguyễn Văn An.
2.

Đình chỉ việc khai thác cát, buộc khắc phục vi phạm.

3.

Thu hồi hợp đồng ký cho khai thác cát số 01/HĐTĐ ngày

02/01/2006 của UBND xã Mỹ Hiệp đã ký với hộ ông Nguyễn Văn An, đề
nghị UBND huyện Phù Mỹ kiểm điểm UBND xã Mỹ Hiệp cho khai thác cát
trái thẩm quyền, đề nghị Hội đồng nhân dân huyện Phù Mỹ hủy bỏ Nghị
quyết số 20/NĐ-HĐND ngày 26/12/2005 của Hội đồng nhân dân xã Mỹ
Hiệp.
4.

Áp dụng cả 2 phương pháp xử lý 2 và 3 nêu trên.

Riêng việc UBND xã Mỹ Hiệp thu tiền từ khai thác cát của hộ ông
Nguyễn Văn An không đúng quy định, tuy nhiên UBND xã Mỹ Hiệp đã sử
dụng các khoản tiền trên là đúng mục đích, đúng tinh thần của Nghị quyết số
20/NQ-HĐND ngày 25/12/2005 của Hội đồng nhân dân xã Mỹ Hiệp. Vì
vậy, qua xem xét đoàn kiểm tra của Sở Tài nguyên và Môi trường đã nhắc
nhở, đề nghị UBND xã Mỹ Hiệp rút kinh nghiệm và không yêu càu UBND
xã Mỹ Hiệp nộp lại số tiền đã thu được vào ngân sách Nhà nước.
Phân tích các phương án trên:
- Một là: Đình chỉ việc khai thác cát, tịch thu tang vật là xe đào và xử
lý vi phạm hành chính đối với hộ ông Nguyễn Văn An. Việc đình chỉ việc

Ba là: Thu hồi hợp đồng ký cho khai thác cát số 01/HĐ-TĐ ngày
02/01/2006 của UBND xã Mỹ Hiệp đã ký với hộ ông Nguyễn Văn A, đề
nghị UBND huyện Phù Mỹ kiểm điểm UBND xã Mỹ Hiệp cho khai thác cát
trái thẩm quyền, đề nghị Hội đồng nhân dân huyện Phù Mỹ hủy bỏ Nghị
quyết số 20/NĐ-HĐND ngày 26/12/2005 của Hội đồng nhân dân xã Mỹ
Hiệp.
Phương pháp này càn thiết, đúng Luật Khoáng sản, đúng quy định của,
Luật Tổ chức HĐND và UBND (khoản 4, Điều 25). Tuy nhiên, đối với
phương pháp này thì việc khai thác cát của Hộ ông Nguyễn Văn An đã gây
sạt lở, ảnh hưởng môi trường nhưng không xử lý, sẽ gây bất bình trong nhân

Trang 15


dân, không đảm bảo kỷ cương của pháp luật.
Thứ tư: Ket hợp hai phương pháp 2 và 3 trên là có cở pháp lý, hội đủ
điều kiện đáp ứng được nhiều các mục tiêu, có tính khả thi cao, giải quyết
thấu lý đạt tình, đảm bảo sự nghiêm minh của pháp luật. Theo tôi chọn
phương án xử lý này.
-

Đình chỉ việc khai thác cát: điều này là càn thiết, đảm bảo đúng

quy định của pháp luật. Theo quy định của Luật khoáng sản thì mọi tổ chức
cá nhân khai thác khoáng sản phải được cơ quan có thẩm quyền cấp phép,
hộ ông Nguyễn Văn An được UBND xã Mỹ Hiệp cho phép khai thác cát là
trái luật.
-

Buộc khắc phục vi phạm: yêu càu hộ ông Nguyễn Văn An khắc


luật
V. KẾ HOẠCH
HIỆN PHƯƠNG ÁN xử LÝ:
• • THựC
•
Căn cứ buổi làm việc của đoàn kiểm tra Sở Tài nguyên và Môi trường
ngày 13/12/2010 và từ những nhận xét, đề xuất biện pháp xứ lý t ình huống
nêu trên, càn triển khai thực hiện như sau:
1.

Yêu càu hộ ông Nguyễn Văn An chấm dứt ngay việc khai thác

cát trên sông Latinh thuộc địa phận thôn Bình Long, xã Mỹ Hiệp, huyện Phù
Mỹ.
2.

Trong thời hạn 15 ngày, hộ ông Nguyễn Văn An phải khắc

phục các sự cố sạt lở, ảnh hưởng môi trường. Giao UBND xã Mỹ Hiệp giám
sát việc thực hiện khắc phục vi phạm của hộ ông Nguyễn Văn An và có báo
cáo kết quả cho UBND huyện Phù Mỹ, Sở Tài nguyên và Môi trường và Sở
Nông nghiệp và Phát triển nông thôn.
3.

Đoàn kiểm tra Sở Tài nguyên và Môi trường sẽ báo cáo Giám

đốc Sở Tài nguyên và Môi trường để có văn bản kiến nghị UBND t ỉnh Bình
Định chỉ đạo một số vụ việc như sau:
-

+ Tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật về khoáng sản; kiểm tra,
giám sát và xử lý vi phạm theo quy định của pháp luật.
VI. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
Tình huống đã nêu trên đây là tình huống có thật, đang được các cơ
quan Nhà nước có thẩm quyền giải quyết. Việc giải quyết theo phương án đã
được cho sẽ chuyển biến tích cực nhận thức pháp luật về tài nguyên và môi
trường ở cấp cơ sở, cụ thể là trên địa bàn xã Mỹ Hiệp, huyện Phù Mỹ.
Đồng thời, qua nghiên cứu vụ việc trên và tình hình tại địa phương, để
quản lý nhà nước tốt về tài nguyên và môi trường, tôi xin nêu một số vấn đề
kiến nghị như sau:
về mặt thể chế: đề nghị đơn giản hóa thủ tục hành chính trong công tác
cấp phép khai thác khoáng sản, đặc biệt là loại cát xây dựng lòng sông. Đơn
giản hóa để người dân có điều kiện khai thác cát lập đúng thủ tục cấp phép
theo quy định, tránh trình trạng người dân ngại thủ tục cấp phép khai thác
khoáng sản từ cơ quan quản lý nhà nước, mà chuyển sang lách luật, né tránh
dẫn đến vi phạm quy định pháp luật về tài nguyên khoáng sản.
về việc giải quyết yểu tổ con người', hiện nay cán bộ phục trách tài
nguyên và môi trường ở cấp xã hàu như rất mỏng, chỉ có cán bộ địa chính,
thậm chí kiêm nhiệm về quản lý xây dựng, giao thông, thủy lợi... Nên trong
việc tham mưu cho UBND cấp xã đôi lúc còn thiếu sót, không kịp thời. Với
tình hình phát triển kinh tế xã hội của nước ta hiện nay, vấn đề tài nguyên và

Trang 18


môi trường là rất bức xúc, Bộ Chính trị đã ra Nghị quyết 41 -NQ-TW ngày
15/11/2004 về bảo vệ môi trường trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa,
hiện đại hóa đất nước. Vì vậy, càn thể chế hóa Nghị quyết này thành các văn
bản pháp luật, trong đó mục tiêu tăng cường nhân lực về quản lý tài nguyên
và môi trường phải được chú trọng, nâng cao, đảm bảo thực hiện hiệu quả từ


Học viện hành chính phát hành.

2.

Luật Khoáng sản, số hiệu 2/1996/QHIX ngày 20/3/1996.

3.

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật khoáng sản, số hiệu

46/2005/QH11 ngày 27/6/2005.
3.

Luật Bảo vệ môi trường, số hiệu 52/2005/QH11 ngày

12/12/2005.
4.

Luật đê điều, số hiệu 79/2006/QH11 ngảy 29/11/2006.

5. Nghị định số: 160/2005/NĐ-CP ngày 27/12/2005 của Chính phủ

quy định
chi tiết và hướng dẫn thi hành Luật Khoáng sản và LuậtSửa đổi, bổ

sung

một
số điều của Luật Khoáng sản