www.huongdanvn.com
Một số biện pháp nâng cao chất lượng dạy học 2 buổi/ngày ở bậc Tiểu học
Sáng kiến kinh nghiệm
Tác giả: PhạmThị Bích Lựu
Phạm Thị Bích Lựu - Trường Tiểu học Diễn Kỷ, Diễn Châu, Nghệ An
www.huongdanvn.com
Một số biện pháp nâng cao chất lượng dạy học 2 buổi/ngày ở bậc Tiểu học
A. ĐẶT VẤN ĐỀ
Như chúng ta đã biết, chương trình năm 2000 là chương trình mở, điều đó
cho phép người dạy linh hoạt, sáng tạo trong việc lựa chọn nội dung, phương
pháp, hình thức dạy học để cung cấp, củng cố kiến thức, rèn kỹ năng phù hợp
với trình độ, khả năng, sở trường của học sinh (HS) và giúp các em phát triển
toàn diện.
Để nâng cao hiệu quả thực hiện chương trình, đồng thời với việc thay
sách giáo khoa, Bộ GD&ĐT đã chủ trương chuyển dần Tiểu học sang học 2
buổi/ngày.
Ở buổi 2, giáo viên (GV) có cơ hội tốt nhất để thực hiện việc dạy phân
hoá HS, có thời gian bù đắp lỗ hổng kiến thức cho HS yếu, có điều kiện tốt nhất
để phát triển năng lực tư duy cho HS khá giỏi. Ngoài ra, ở buổi 2, ta có thể tạo
những sân chơi thật bổ ích cho việc phát triển toàn diện nhân cách học sinh.
Lâu nay, trong dạy học GV đã thực sự đổi mới từ việc chọn nội dung,
hình thức, thời lượng, đồ dùng dạy học, cách đánh giá,… cho phù hợp với đối
tượng nhằm nâng cao chất lượng giáo dục (GD). Song hầu như GV đã giành hết
thời gian và tâm huyết cho dạy học buổi 1- buổi dạy học các tiết được cơ cấu
sẵn trong chương trình. Còn vấn đề dạy học buổi 2 chưa được nhiều GV quan
tâm, không ít GV xem nhẹ hình thức dạy học buổi 2, nhiều GV xem buổi 2 như
thức, bài tập ở SGK, việc đưa nội dung cho phù hợp với từng đối tượng là rất ít.
- GV hiểu máy móc tinh thần chỉ đạo theo “Hướng dẫn dạy học 2
buổi/ngày” (Công văn số 7632/BGD&ĐT, ngày 29/8/2005) là không đưa thêm
nội dung, kiến thức mới vào dạy buổi 2 mà chủ yếu là khai thác kiến thức đã có
trong SGK, củng cố và rèn luyện các kiến thức kỹ năng đã học. Vậy là trong dạy
học buổi 2 GV chưa mạnh dạn đưa các loại bài phù hợp với từng đối tượng HS.
- Thời gian giành cho việc soạn bài của GV Tiểu học bị hạn chế. Ở dạy
học buổi 2 không có những thiết kế bài soạn sẵn cho từng tiết cho giáo viên
tham khảo nên để thiết kế được những giáo án buổi 2 thực sự phù hợp với các
đối tượng và phương pháp, hình thức dạy học phong phú đòi hỏi giáo viên phải
thực sự dày công. Trong khi đó, cường độ lao động của giáo viên Tiểu học cao,
thời gian hạn chế (giáo viên đi dạy có thể đến 8 buổi/tuần, sinh hoạt chuyên
môn, hoạt động công tác đoàn thể, lao động cùng học sinh, phụ đạo học sinh
yếu, bồi dưỡng học sinh giỏi,...). Vì vậy việc tiếp cận thông tin mới, việc nghiên
cứu các tài liệu, soạn giáo án có phần hạn chế.
- Trong những năm gần đây, đặc biệt là 2 năm học 2007-2008, 2008-2009
ngành Giáo dục đã chỉ đạo mạnh mẽ, sát sao về vấn đề tự chủ trong dạy học. GV
đã linh hoạt, chủ động chọn nội dung, thời lượng, phương pháp. Thế nhưng
không tránh khỏi một số buổi 2, các tiết tự chọn, năng khiếu được cơ cấu cứng
nên việc điều chỉnh thời lượng một số tiết không thực hiện được.
- Có giáo viên không dạy buổi 1 ở lớp đó nên học sinh nào nắm kiến thức
kỹ năng nào ở mức độ nào, buổi 2 cần rèn cho em đó đến đâu là chưa thực sự sát
bằng giáo viên chủ nhiệm.
- Và rất tiếc, có những GV rất tâm huyết với nghề, rất yêu trẻ nhưng chưa
thực sự gần gũi, thân thiện, chưa biết thuyết phục trẻ bằng tình cảm, chưa tạo
niềm tin và chưa gây hứng thú cũng như nhu cầu học cho trẻ, nhất là HS yếu. Đó
là những GV có năng lực sư phạm chưa cao, không có khả năng tổ chức các
hoạt động sôi nổi khi lên lớp nên HS chán học.
b.Về học sinh:
- Lớp nào cũng có đủ các loại đối tượng HS như (giỏi, khá, trung bình,
định hướng cho những thiết kế bài dạy phù hợp.
- Hiện nay, GV phải quan niệm SGK, phân phối chương trình có thể sử
dụng một cách linh hoạt nên khoảng sáng tạo hợp lý của GV rất lớn.
- GV phải ý thức được rằng HS Tiểu học tiềm ẩn nhiều khả năng phát
triển, song do chưa có kinh nghiệm về cuộc sống nên các em tiếp thu không
chọn lọc. Bởi vậy: GV Tiểu học giữ vai trò quyết định đến sự phát triển đúng
hướng của các em, là nhân tố quyết định đối với chất lượng GD của mỗi lớp
tiểu học, của từng HS tiểu học. Hiểu điều đó để GV định hướng cho mình trong
công tác chuẩn bị.
* GIẢI PHÁP 2: Dạy đến từng đối tượng HS, dạy theo nhu cầu người
học một cách hợp lý
Phạm Thị Bích Lựu - Trường Tiểu học Diễn Kỷ, Diễn Châu, Nghệ An
www.huongdanvn.com
Một số biện pháp nâng cao chất lượng dạy học 2 buổi/ngày ở bậc Tiểu học
- Khi mọi đối tượng HS đều được học, mỗi một học sinh được giao từng
công việc cụ thể phù hợp với năng lực, sở trường thì các em sẽ hăng hái thực
hiện, không khí lớp học sôi nổi. Muốn đạt được mục tiêu này giáo viên phải:
a. Tìm hiểu, nắm bắt, phân loại đối tượng HS:
Đây là việc làm rất quan trọng, bởi lẽ khi phân loại được HS của lớp, giáo
viên đó hình dung ra nhóm học sinh nào cần gì để giáo viên có kế hoạch. Bởi
thế, ngay từ đầu năm, tôi cho học sinh chơi một trò chơi để giáo viên tìm hiểu về
lý lịch, nhu cầu, năng lực, uy tín HS:
- Tôi tiến hành yêu cầu HS ghi nhanh lý lịch đơn giản (tên, ngày tháng
năm sinh, con ông, bà, chỗ ở, sở thích, và 5 người bạn mà em quý nhất) ra giấy
nháp, GV thu để tìm hiểu HS.
- Qua nhiều kênh thông tin như thể hiện năng lực học tập của HS, qua
Một số biện pháp nâng cao chất lượng dạy học 2 buổi/ngày ở bậc Tiểu học
mức độ cao hơn. Điều đó đặt ra cho giáo viên phải chọn nội dung phù hợp với
từng đối tượng.
Ví dụ 1: (Về một tiết dạy học buổi 2)
LUYỆN TOÁN: Luyện về tìm 1 trong các phần bằng nhau của 1 số
(Bài này dạy vào chiều thứ 2, Tuần 6, ngày 22/9/2008, tại lớp 3A Trường
Tiểu học Diễn Kỷ. Sau khi HS đã học: Bảng chia 6, Tìm một trong các phần
bằng nhau của 1 số).
* Chuẩn kiến thức và kỹ năng cần đạt của tiết dạy chính khoá bài này là:
- HS biết cách tìm 1 trong các phần bằng nhau của 1 số và vận dụng để
giải các bài toán có nội dung thực tế.
- Củng cố về nhân, chia trong phạm vi 6.
* Vậy việc dạy buổi 2 bài này lên kế hoạch:
I. Mục tiêu:
* Học sinh trung bình, yếu:
- Củng cố cách tìm 1 trong các phần bằng nhau của 1 số;
- Rèn kỹ năng giải các bài toán có nội dung thực tế;
- Củng cố về nhân, chia trong phạm vi 6.
* Học sinh khá, giỏi:
Ngoài những mục tiêu như HSTB, HS yếu còn yêu cầu cao hơn : Vận
dụng kiến thức về tìm 1 trong các phần bằng nhau của 1 số để giải toán dạng
“Tìm 1 phần mấy của 1 số mà số đó chưa tường minh” và làm cơ sở chuẩn bị
cho việc học “Các bài toán liên quan đến rút về đơn vị”.
II. Chuẩn bị:
* Học sinh:
- Bảng con: 33 cái, phấn, giẻ lau bảng; xếp chỗ ngồi theo nhóm đối tượng.
* Giáo viên:
- Bảng phụ: 3 cái (viết bài 2 và bài 3) và kẻ hình của trò chơi ở HĐ 3.
III. Thời lượng: 45 phút (Tiết sau là ôn Âm nhạc nên tôi chỉ tiến hành
2
1
của 42 giờ là …
6
1
của 32 ngày là …
5
1
của 24 con là …
4
+ Theo đó, 1 em giải thích 1 trường hợp chốt về cách tìm 1 trong các
phần bằng nhau của 1 số.
Bước 3:
+ GV nêu vài trường hợp khó hơn để phát hiện và bồi dưỡng HS khá giỏi:
… giờ là
1
của 30 giờ?
6
1
dm = … cm?
2
3 kg là
1
của … kg?
5
1
1
của 50 lit của 60 lit
5
4
1
1
của 54m của 36m
6
4
1
1
m m
2
5
1
ngày nửa ngày
6
HS khá, giỏi
- HS làm vào vở ô ly.
- Nhóm 2 đổi vở, kiểm tra lẫn nhau: GV cùng học sinh chữa chung.
- Đại diện các nhóm công bố kết quả nhóm mình.
- Nhóm 4 tiếp tục ghi số điểm từng bạn.
* Lưu ý: Khi chữa bài cho từng nhóm đối tượng, GV phải khéo léo dùng
nghệ thuật chủ nhiệm để HS thi đua giữ nề nếp lớp học tránh lộn xộn.
HS khá, giỏi
+ Giáo viên gợi ý: Bằng cách tự vẽ sơ đồ biểu thị bài toán
+ HS tự vẽ bằng nhiều cách chẳng hạn:
Cách 1:
8 viên
Cách 2:
Cho Lan
Cho Huệ 8 viên
* Lưu ý với HS khá, giỏi: Cho Huệ
1
1
số kẹo còn lại chứ không phải là
2
2
số kẹo ban đầu.
Phạm Thị Bích Lựu - Trường Tiểu học Diễn Kỷ, Diễn Châu, Nghệ An
www.huongdanvn.com
Một số biện pháp nâng cao chất lượng dạy học 2 buổi/ngày ở bậc Tiểu học
Vậy khi tìm 1 trong các phần bằng nhau của 1 số ta phải xác định xem đó
là 1 phần mấy và là 1 phần mấy của số nào? Của cái gì?
Học sinh tự giải
Lúc này giáo viên quán xuyến lớp – giúp đỡ học sinh yếu (có thể dùng
học sinh giỏi đó làm bài xong giúp học sinh yếu).
Giáo viên chấm 1 số bài chốt dạng cho học sinh khá giỏi.
* Tổng hợp điểm qua 2 vòng đầu.
Đến đây là vấn đề cần sự xuất hiện của giáo viên
Tôi chất vấn lại câu hỏi đó của em, thoạt đầu em lúng túng. Sau đó em
đưa ra giải thích: “Con không chia như hình cũ mà con chia hình đó làm 30 ô
vuông bằng nhau, hoặc 60 ô vuông bằng nhau rồi con tô 5 ô hoặc 10 ô”. Cả lớp
có vẻ thán phục.
Phạm Thị Bích Lựu - Trường Tiểu học Diễn Kỷ, Diễn Châu, Nghệ An
www.huongdanvn.com
Một số biện pháp nâng cao chất lượng dạy học 2 buổi/ngày ở bậc Tiểu học
Tôi giải thích cho học sinh: Đó là con đã tô vào
chưa đúng với yêu cầu đề ra là tô màu vào
1
diện tích hình đó chứ
6
1
số ô vuông có trong hình.
6
Đó là 1 trong những tiết dạy rất thực tế, rất thường xuyên ở lớp tôi, bởi lẽ
chỉ cần nắm chắc đối tượng học sinh của mình và giáo viên chịu khó chọn nội
dung, hình thức phù hợp, lên lớp linh hoạt thì tất cả học sinh trong lớp đều được
học, và vấn đề chuẩn bị không cầu kỳ, không tốn kém, không hình thức mà mọi
đối tượng học sinh đều phát huy khả năng của mình.
Trong dạy học, vấn đề không thể thiếu là ta phải: luôn “làm mới”, luôn
gây hứng thú và lòng ham mê khám phá, tìm tòi cho học sinh bằng nhiều cách
thức.
Ôn về các kiểu câu – Nhân hoá – Dấu phẩy
(Tiết này thời lượng tăng thêm 5 phút)
I. Mục đích yêu cầu:
- Học sinh cả lớp:
+ Củng cố hiểu biết về các kiểu câu Ai - làm gì? Ai – là gì? Ai – thế nào?
(Thông qua các mô hình) và thành phần câu (Thông qua các câu hỏi).
+ Củng cố hiểu biết về nhân hóa và rèn luyện kỹ năng sử dụng biện pháp
nhân hoá.
+ Ôn luyện về dấu phẩy
* Học sinh khá giỏi: Ngoài những yêu cầu chung, học sinh khá giỏi tổng
hợp được nhiều kiến thức, kỹ năng trong 1 đơn vị và luyện khả năng tưởng
tượng, liên tưởng, phản ứng nhanh.
II. Chuẩn bị:
- Học sinh:
+ Ôn những kiến thức trên
+ Bảng con, phấn, dẻ lau
- GV: Hoa điểm 10; 3 bảng phụ
III. Thời lượng: 45 phút (tiết sau là tiết ôn Âm nhạc tôi chỉ dạy 35 phút)
IV. Các hoạt động dạy học:
1. Giới thiệu bài:
2. Hướng dẫn ôn luyện
* Hoạt động 1: Học sinh làm bài cá nhân
- GV gắn bảng phụ đó ghi bài 1 lên bảng:
Bài 1:
- Gạch 1 gạch dưới bộ phận trả lời câu hỏi Ai;
- Gạch 2 gạch dưới bộ phận trả lời câu hỏi “là gì?”, “làm gì?”, “thế nào?”.
a) Mẹ là ngọn gió của con suốt đời.
b) Khi được chăm sóc chu đáo, chị hồng nhung rất xinh tươi.
c) Suốt ba tháng hè, bác trống ngủ khì trên giá.
- Học sinh tự làm bài vào vở ô li.
đúng.
+ GV lần lượt ghi điểm qua các lượt thi.
+ Nâng cao mức độ để phân hóa học sinh.
Mức 1: GV lại yêu cầu nói câu có đối tượng được nhân hóa nhưng hạn
chế 1 trong 3 cách nhân hoá theo lệnh của trò chơi.
Mức 2: GV lệnh: Ai giỏi nói nhanh một câu có dùng biện pháp nhân hóa
câu đó có mẫu: Ai – làm gì?
Tổng kết trò chơi:
+ Khen những câu nhân hóa hay
Phạm Thị Bích Lựu - Trường Tiểu học Diễn Kỷ, Diễn Châu, Nghệ An
www.huongdanvn.com
Một số biện pháp nâng cao chất lượng dạy học 2 buổi/ngày ở bậc Tiểu học
+ Tổng kết trò chơi
* Hoạt động 3: Thi điền nhanh dấu câu
Bài 3: Điền dấu phẩy vào vị trí thích hợp trong các câu sau:
a) Bé Lan múa hát rất hay.
b) Trước cổng trường cờ khẩu hiệu đã được căng lên.
c) Gió lớn làm những chị lúa ấp mình vào nhau e thẹn.
- Cá nhân tự điền dấu câu sau khi đó chộp 3 câu văn vào vở
- Chọn HS trung bình, yếu nêu kết quả
- Chữa bài – HS trao vở kiểm tra lẫn nhau.
* HS chất vấn nhau qua bài tập 3
Nếu HS chất vấn khảo sát nội dung, câu văn đàm thoại:
- Tại sao con điền dấu phẩy vào vị trí đó?
- Khi đọc cần lưu ý gỡ khi gặp dấu phẩy?
- 3 HS đọc lại 3 câu văn sau khi đã điền dấu phẩy.
- HS bình chọn bạn đọc đúng, đọc hay.
- Yêu cầu cao hơn: Đọc câu có hình ảnh nhân hoá có trong bài tập 3.
ôn kiến thức, được luyện kỹ năng, được phát triển toàn diện trong không khí thi
đua sôi nổi, vui tươi, lành mạnh.
Thực tế, thời khóa biểu nhà trường đó xây dựng nhằm đảm bảo mục tiêu
giáo dục toàn diện cho HS rất cụ thể cho từng lớp. Song, trong quá trình dạy học
ở buổi 2, ở một số buổi học (có thể 1 tháng 1 lần) ta có thể đan xen các tiết vào
nhau, xâu chuỗi các tiết tạo thành 1 buổi sinh hoạt câu lạc bộ (câu lạc bộ toán
học, câu lạc bộ âm nhạc, câu lạc bộ mỹ thuật...), 1 buổi sinh hoạt ngoài giờ lên
lớp, 1 sân chơi trí tuệ cho HS rất thú vị và hiệu quả.
Ví dụ 3: Cuộc thi: Ai là trạng nguyên
(Tiến hành vào tuần 27 – Ôn tập giữa kỳ II)
I. Mục đích, yêu câu:
Để thực hiện yêu cầu GD toàn diện cho HS nhằm mục đích tạo ra 1 sân
chơi trí tuệ cho HS trong lớp, tạo không khí thi đua học tập qua đó kiểm tra đánh
giá kết quả học tập cũng như khả năng ghi nhớ kiến thức đó học ở nhiều môn,
phân môn.
Đây cũng là 1 buổi ôn tập chuẩn bị cho HS kiểm tra giữa học kỳ II môn
Toán và Tiếng Việt.
II. Chuẩn bị:
- HS: bảng con, phấn, dẻ lau.
- GV: còi, chuông, bảng phụ, hoa điểm 10.
III. Thành phần tham dự:
- HS trong lớp
- GV chủ nhiệm
- Đại diện Chi hội phụ huynh
- Tổng phụ trách Liên đội
- Đại diện Ban Giám hiệu nhà trường
Phạm Thị Bích Lựu - Trường Tiểu học Diễn Kỷ, Diễn Châu, Nghệ An
www.huongdanvn.com
3
Hỏi Tuấn còn mấy con tem?
Tiếng Việt:
Câu 1: Có mấy cách nhân hoá?
Câu 2: Chỉ ra từ không cùng loại với các từ còn lại:
đóng phim, quay phim, đạo diễn, bơi lội.
Câu 3: Chỉ ra từ dùng sai trong câu:
Phạm Thị Bích Lựu - Trường Tiểu học Diễn Kỷ, Diễn Châu, Nghệ An
www.huongdanvn.com
Một số biện pháp nâng cao chất lượng dạy học 2 buổi/ngày ở bậc Tiểu học
Con đường sá này người đi lại rất đông.
Câu 4: Viết 3 từ chỉ tên các môn thể thao bắt đầu bằng tiếng “bóng”.
Câu 5: Câu “Trăng tròn như cái mâm con” có mấy từ chỉ sự vật?
Câu 6: Từ còn thiếu trong câu sau là từ nào?
“Vỗ tay cần nhiều ngón, bàn kỹ cần ...”
Câu 7: Câu: “Ông ngoại nhắc bổng tôi trên tay.” thuộc mẫu câu nào?
Câu 8: Viết 3 từ chỉ hoạt động di chuyển của người?
Câu 9: Khi viết, chữ “ngh” đi kèm với con chữ nào?
Câu 10: Bài Tập đọc “Người mẹ” ca ngợi ai?
Các lĩnh vực khác:
Câu 1: Diễn Kỷ giáp với những xã nào?
Câu 2: Dơi là chim hay thú?
Câu 3: Tháng 2 năm 2009 có mấy ngày?
Câu 4: Lễ hội nào ở Diễn Châu được tổ chức vào ngày 15-2 âm lịch?
Câu 5: Kể tên 3 động vật sống dưới nước?
Câu 6: Loại bỏ bệnh không thuộc đường hô hấp: viêm họng, viêm phế
quản, suy tim, viêm phổi.
Chiều dài:
Tính chu vi, tính diện tích?
b) Để hình chữ nhật đó trở thành hình vuông thì cần tăng chiều rộng và
giảm chiều dài đi bao nhiêu cm?
3. Thử điền từ nhanh
Mỗi nhóm làm bài với từng mức độ điểm phụ thuộc vào thời gian hoàn
thành bài. Kết thúc vòng thi công bố điểm đồng đội.
* Vòng 3: Về đích
Mỗi em đều có quyền trả lời 5 câu hỏi mà GV đưa ra ở nhiều lĩnh vực
khác nhau. Mức độ câu hỏi khó dần lên.
Sau 3 vòng thi đại diện nhóm 4 công bố điểm từng bạn. Lớp được chọn
người thủ khoa là trạng nguyên. Chọn 3 bạn cao điểm nhất trong nhóm khá
giỏi, 3 bạn điểm cao nhất trong nhóm HS trung bình, yếu, 1 HS tiến bộ nhất, 1
em ngoan nhất để nhận phần thưởng.
Phần thưởng do đại diện chi hội phụ huynh trao tặng các em. Vậy là với
việc đan xen các tiết học, tạo sân chơi trí tuệ cho HS tôi thấy các em rất vui vẻ,
háo hức tham gia. Các em được rèn trí nhớ, trí thông minh, khả năng phân tích
và khái quát, và tính hợp tác tương trợ nhau.
* Tuy nhiên những tiết này không tiến hành nhiều, một năm chỉ 2–3 lần.
Nếu lạm dụng sẽ ảnh hưởng đến chất lượng các môn cần luyện kỹ năng cốt lõi
và GV cũng không tránh khỏi những khó khăn nhất định.
* GIẢI PHÁP 5: Phối hợp các lực lượng GD
a. Tranh thủ sự hợp tác của đồng nghiệp.
- Trong sinh hoạt tổ chuyên môn, một nội dung không thể thiếu là dự kiến
nội dung, thời lượng dạy học cho tuần sau. GV trong tổ trao đổi, thảo luận, góp
ý, bổ sung cho nhau để chọn những nội dung dạy buổi 2 chất lượng hơn (tuy
nhiờn phải phự hợp với từng lớp).
Phạm Thị Bích Lựu - Trường Tiểu học Diễn Kỷ, Diễn Châu, Nghệ An
đề về sự ủng hộ của phụ huynh về kinh phí khen thưởng cho học sinh qua các
cuộc thi: “Ai là trạng nguyên”, thi “Kính vạn hoa”, giao lưu Toán tuổi thơ,
thưởng cho học sinh yếu có nhiều tiến bộ, thưởng cho học sinh có thành tích nổi
bật,… Tất cả quỹ khuyến học của lớp do chi hội phụ huynh tự thu, chi, công bố
rõ sau mỗi lần họp phụ huynh.
- Sau từng buổi dạy, tôi ghi cụ thể về từng học sinh cần đặc biệt quan tâm
như: em có tiến bộ vượt trội trong học tập, những em học sa sút, những em có
nguy cơ yếu… Tối về điện thoại trao đổi với từng gia đình phụ huynh. Làm tốt
việc phối hợp với cha mẹ học sinh tôi cảm thấy rất vui, học sinh tiến bộ rõ rệt.
e. Phối hợp với Ban Giám hiệu:
Phạm Thị Bích Lựu - Trường Tiểu học Diễn Kỷ, Diễn Châu, Nghệ An
www.huongdanvn.com
Một số biện pháp nâng cao chất lượng dạy học 2 buổi/ngày ở bậc Tiểu học
- Tham mưu với Ban Giám hiệu về việc mua sắm một số đồ dùng dạy học
phục vụ phương pháp mới.
- Tham gia đóng góp ý kiến về việc xây dựng thời khoá biểu phù hợp
hoặc báo cáo về việc tổ chức các hình thức hoạt động trong buổi 2.
* GIẢI PHÁP 6: Đánh giá theo chuẩn và theo năng lực của học sinh.
Dù là dạy học buổi 1 hay buổi 2, việc đánh giá cũng phải tuân thủ theo
nguyên tắc làm sao vừa ghi nhận được kết quả học tập của HS, vừa giúp HS cố
gắng vươn lên, tránh tình trạng đánh giá “cứng” làm học sinh tự ti, mặc cảm.
Đánh giá học sinh phải thực sự sư phạm, gắn với lương tâm, lý trớ và tỡnh cảm
cũng như tư cách, đạo đức nhà giáo, tôn trọng, lắng nghe ý kiến học sinh. Đề
cao quyền học sinh.
Đặc biệt, ở dạy buổi 2 khi mà vấn đề dạy học phân hóa càng rõ nét thì
việc đánh giá HS cũng cần lựa chọn từng nội dung đánh giá, từng hình thức
đánh giá theo năng lực từng em. Nếu như HS trung bình - yếu, GV đánh giá yêu
cầu luyện kiến thức, kỹ năng cơ bản thì học sinh khá giỏi phải chọn nội dung
- Tất cả HS rất hồ hởi đón nhận tiết học buổi 2. Các em đều hăng say học
tập, đều tự giác, đều mong đợi nhiệm vụ giáo viên giao cho trong mỗi tiết.
- HS có ý thức hợp tác lẫn nhau, giúp đỡ nhau giải quyết nhiệm vụ học
tập.
- Từng nhóm đối tượng HS đều tiến bộ rõ nét. Trong lớp không còn một
HS yếu nào. Tất cả các em đều đạt được yêu cầu chuẩn kiến thức và kỹ năng.
Tôi đó thực sự dạy đến từng đối tượng HS. HS lớp tôi được phát triển toàn diện
về mọi mặt với kết quả số lượng HS giỏi tăng cao so với năm trước.
Năm học 2008-2009, sau 4 vòng giao lưu Toán tuổi thơ do trường tổ
chức, lớp 3A đó đạt được 28 em về môn Toán, trong đó 8 em dẫn đầu toàn
trường, 4 em liên tục đạt điểm tuyệt đối qua các vòng thi (Lê Hoàng Tuấn Anh,
Lê Kim Thủy Ngân, Vũ Quỳnh Thương, Ngô Quỳnh Phương), 28 em đạt HS giỏi
về Tiếng Việt với 8 em đạt giải. Thi “Vở sạch - Chữ đẹp” lớp 3A đạt giải Nhất,
có 2 em đạt giải Nhất cấp Cụm (Lê Kim Thủy Ngân và Trần Thị Thảo).
Ngoài ra, trong sinh hoạt ngoài giờ lên lớp với cuộc thi “Ai là trạng
nguyên” nhà trường tổ chức cho HS lớp 4, 5 em Lê Hoàng Tuấn Anh là khán giả
duy nhất dành được quà của chương trình với câu trả lời hay nhất của khán giả.
Có 1 em (Phạm Linh Chi) đang tham dự vòng 2 chương trình DOREMI.
Với các phong trào bề nổi khác, lớp cũng đều dành thành tích cao nhất.
Trong liên hoan văn nghệ chào mừng 20/11, 2 tiết mục của chi đội 3A dẫn đầu
toàn khối. Trong đợt hoạt động chào mừng 26/3, chi đội 3A lại giành giải Nhất
trong cuộc thi kéo co. Trong đợt thi đua: chăm sóc bảo vệ cảnh quan lớp học
chào mừng ngày thành lập Đội, lớp 3A đạt giải Nhất với một công trình măng
non chất lượng cao.
Vừa rồi, 7 em có bài dự thi “Ý tưởng trẻ thơ” có chất lượng nạp về Ban tổ
chức của trường gửi đi dự thi toàn quốc.
Các phong trào thi đua, tập thể 3A đều gương mẫu như phong trào “Áo
lụa tặng bà”, “Đội em làm kế hoạch nhỏ”, “Giải toán tuổi thơ”, “Văn hay chữ
tốt”,...
Kết quả GD cả năm được thống kê...
ra một môi trường chăm sóc, môi trường vì học sinh. Như Bác Hồ đó nói:
“Người thầy giáo không chỉ dạy bằng công thức, bằng câu chữ có sẵn mà bằng
cả tâm hồn của mình”. Đối với dạy buổi 2, nhất là trong dạy học phân hoá GV
phải có tâm và phải nâng tầm.
E- ĐỀ XUẤT
1. Đối với nhà trường:
- Chỉ đạo phối hợp tốt các lực lượng giáo dục, làm tốt công tác xã hội hoá
giáo dục để tranh thủ được sự hỗ trợ của nhiều lực lượng phối hợp giáo dục và
tranh thủ được kinh phí cho hoạt động dạy học, mua sắm thêm cơ sở vật chất,
xây dựng môi trường sư phạm thân thiện.
- Trong sinh hoạt Tổ chuyên môn, trường phải hỗ trợ, tư vấn thêm về nội
dung, hình thức, chỉ đạo sát hơn nữa đến vấn đề dạy học linh hoạt, sáng tạo đặc
biệt đối với buổi 2.
Phạm Thị Bích Lựu - Trường Tiểu học Diễn Kỷ, Diễn Châu, Nghệ An
www.huongdanvn.com
Một số biện pháp nâng cao chất lượng dạy học 2 buổi/ngày ở bậc Tiểu học
- Khi xây dựng thời khoá biểu, nhà trường nên tham khảo ý kiến của
nhiều giáo viên. Thời khoá biểu (cả buổi 1 và buổi 2) cần được xây dựng trên cơ
sở thực tế và có thể thực hiện một cách linh hoạt.
2. Đối với ngành:
- Tăng cường cơ sở vật chất, thiết bị dạy học có chất lượng.
- Tập huấn cho CBQL, CTV thanh tra về đánh giá xếp loại giờ dạy theo
Công văn 1850 để mỗi lần cán bộ quản lý đi kiểm tra, thanh tra ở các trường
phải linh hoạt khi chúng tôi thực sự chủ động, sáng tạo trong dạy học. Người
làm công tác kiểm tra, đánh giá phải ghi nhận sự cố gắng của giáo viên để chúng
tôi tự tin hơn trong dạy học, nhất là dạy học buổi 2.
- Tăng thêm biên chế cho các nhà trường nhằm giảm bớt số buổi lên lớp