S¸ng KiÕn Kinh NghiÖm 2016

2016

Tr êng THPT D ¬ng Qu¶ng Hµm -V¨n Giang-H ng Yªn

Trang 1


S¸ng KiÕn Kinh NghiÖm 2016

2016

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HƯNG YÊN
TRƯỜNG THPT DƯƠNG QUẢNG HÀM

Tr êng THPT D ¬ng Qu¶ng Hµm -V¨n Giang-H ng Yªn

Trang 2


Sáng Kiến Kinh Nghiệm 2016
MC LC

2016

PHN I. M U ........
I. Lý do chn ti ...
II. Mc ớch nghiờn cu
III. i tng phm vi nghiờn cu ...
IV. K hoch nghiờn cu ..

Tr ờng THPT D ơng Quảng Hàm -Văn Giang-H ng Yên

Trang 3
3
6
6
6
7
7
7
9
10
10
11
13
17
21
21
21

Trang 3

22
22
30
39
48
55
60
60

thi, kim tra v ỏnh giỏ kt qu cũn lc hu, thiu thc cht.
Ngy 04 thỏng 11 nm 2013 Ban Chp Hnh Trung ng ng ra ngh
quyt 29-NQ/TW v i mi cn bn, ton din giỏo dc v o to. L mt trong
nhng yờu cu i mi nhng vn ln, ct lừi, cp thit, t quan im, t tng
ch o n mc tiờu, ni dung, phng phỏp, c ch, chớnh sỏch, iu kin bo
m thc hin; i mi t s lónh o ca ng, s qun lý ca Nh nc n

Tr ờng THPT D ơng Quảng Hàm -Văn Giang-H ng Yên

Trang 4


Sáng Kiến Kinh Nghiệm 2016
hot ng qun tr ca cỏc c s giỏo dc-o to v vic tham gia ca gia ỡnh,
cng ng, xó hi v bn thõn ngi hc; i mi tt c cỏc bc hc, ngnh hc.
Mc tiờu tng quỏt l to chuyn bin cn bn, mnh m v cht lng, hiu qu
2016

giỏo dc, o to; ỏp ng ngy cng tt hn cụng cuc xõy dng, bo v T quc
v nhu cu hc tp ca nhõn dõn. Giỏo dc con ngi Vit Nam phỏt trin ton
din v phỏt huy tt nht tim nng, kh nng sỏng to ca mi cỏ nhõn; yờu gia
ỡnh, yờu T quc, yờu ng bo; sng tt v lm vic hiu qu. Xõy dng nn
giỏo dc m, thc hc, thc nghip, dy tt, hc tt, qun lý tt; cú c cu v
phng thc giỏo dc hp lý, gn vi xõy dng xó hi hc tp; bo m cỏc iu
kin nõng cao cht lng; chun húa, hin i húa, dõn ch húa, xó hi húa v hi
nhp quc t h thng giỏo dc v o to; gi vng nh hng xó hi ch ngha
v bn sc dõn tc. Phn u n nm 2030, nn giỏo dc Vit Nam t trỡnh
tiờn tin trong khu vc(1).
Tip tc i mi mnh m phng phỏp dy v hc theo hng hin i;
phỏt huy tớnh tớch cc, ch ng, sỏng to v vn dng kin thc, k nng ca

dy hc l cho ngi hc c hc tp trong hot ng v bng hot ng t giỏc,
tớch cc, sỏng to, trong ú vic xõy dng phong cỏch hc tp sỏng to l ct lừi
ca i mi phng phỏp giỏo dc núi chung v phng phỏp dy hc núi riờng.
nh hng trờn õy v i mi phng phỏp dy hc l da trờn c s ca
nhng nghiờn cu tõm lớ v kh nng lu gi thụng tin ca hc sinh. Kh nng lu
gi thụng tin bng c ch t 5%, bng nghe ch t 15%, bng nhỡn t 20%, va
nghe va nhỡn t 25%, bng tho lun 55%, thu nhn kinh nghim bng hnh
ng t 75%.
Hn th na, mt s chng, bi trong chng trỡnh hoỏ hc nh chng
II Lp10 Ban C Bn: Bng tun hon v nh lut tun hon cỏc nguyờn t
húa hc mang nng mu sc lớ thuyt, nu chỳng ta khụng hc sinh cựng tham
gia vo quỏ trỡnh nghiờn cu, tỡm ra kin thc m ch dng li vic thuyt trỡnh
thỡ hiu qu t c s rt thp. Xut phỏt t lý do trờn qua tham kho cỏc ti liu
v cỏc thi i hc cao ng nhiu nm tụi ó tớch ly c mt s kin thc,
kinh nghim dy hc v giỳp cỏc hc sinh yờu thớch hc phn in phõn núi riờng
v mụn Húa hc núi chung. T thc tin khỏch quan, t nhu cu ging dy, hc tp
ca giỏo viờn v hc sinh, t thc t ging dy ca bn thõn, tụi ó mnh dn vit
ti sỏng kin kinh nghim: PHNG PHP DY HC THEO GểC

V K THUT HP TC NHểM TRONG DY HC HO HC.

Tr ờng THPT D ơng Quảng Hàm -Văn Giang-H ng Yên

Trang 6


Sáng Kiến Kinh Nghiệm 2016
Cú th núi õy l phng phỏp dy hc tớch cc rốn luyn cho cỏc em kh nng
lm vic nhúm, nõng cao hng thỳ tỡm hiu mụn hc ny cho hc sinh.
Qua ti ny, tụi mong mun giỳp giỏo viờn ch ng hn khi tin hnh


Trang 7


Sáng Kiến Kinh Nghiệm 2016
ỏnh giỏ hiu qu ca ti v kh nng lnh hi kin thc v kh nng gii
quyt vn ca hc sinh.
V. PHNG PHP NGHIấN CU:
2016

Ngiờn cu lý thuyt v lý lun dy hc núi chung v lý lun dy Hc hoỏ
hc núi riờng.

Nghiờn cu lý lun, lý thuyt v xu hng nõng cao cng dy hc.
Nghiờn cu cỏc hỡnh thc t chc vic dy hc Hoỏ hc.
Trờn c s h thng kin thc sỏch giỏo khoa, sỏch giỏo viờn, sỏch tham
kho v thụng qua kinh nghim hc tp ging dy ca bn thõn, xõy dng
cỏc c s lớ thuyt, phng phỏp gii v mt s bi tp vn dng.
Phng phỏp thc nghim v thng kờ. Thc nghim s phm kim
nghim tớnh thc tin v hiu qu ca phng ỏn ó xut.
T chc dy v ỏnh giỏ ti trng THPT Dng Qung Hm
VI. THI GIAN NGHIấN CU V HON THNH TI:
ti c bt u tỡm hiu v tin hnh t nm 2013 sau khi c tp
hun v cỏc phng phỏp dy hc tớch cc c ỏp dng vo mt s lp ti trng
THPT Dng Qung Hm. B sung, rỳt kinh nghim qua quỏ trỡnh ging dy.
Bỏo cỏo kt qu thỏng 4 nm 2016.
VII. NHNG ểNG GểP MI CA TI:
1. Gi thuyt khoa hc ca ti.
S dng phng phỏp dy hc theo gúc v k thut hp tỏc nhúm trong
trong dy hc Húa hc s nõng cao hng thỳ hc tp ca hc sinh, t ú giỳp hc

Trang 9


S¸ng KiÕn Kinh NghiÖm 2016

PHẦN II: NỘI DUNG
2016

Nội dung chính của đề tài gồm:
I. CƠ SỞ LÍ LUẬN
I. 1. Khái quát chung về dạy học tích cực.
I. 2 Tháp hiệu quả học tập Learning Pyramid
I. 3 Phương pháp dạy học theo góc
I. 4. Phương pháp dạy học hợp tác theo nhóm

II. THỰC TRẠNG CỦA HOẠT ĐỘNG ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY
HỌC HIỆN NAY.
1. Những hạn chế của hoạt động đổi mới phương pháp dạy học.
2. Một số nguyên nhân dẫn đến hạn chế của việc đổi mới phương pháp
dạy học.
III. THIẾT KẾ MỘT SỐ GIÁO ÁN SỬ DỤNG PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC
THEO GÓC VÀ KĨ THUẬT HỢP TÁC NHÓM

Tr êng THPT D ¬ng Qu¶ng Hµm -V¨n Giang-H ng Yªn

Trang 10


Sáng Kiến Kinh Nghiệm 2016
I. C S L LUN


Tr ờng THPT D ơng Quảng Hàm -Văn Giang-H ng Yên

Trang 11


S¸ng KiÕn Kinh NghiÖm 2016
"Tích cực" trong PPDH - tích cực được dùng với nghĩa là hoạt động, chủ
động, trái nghĩa với không hoạt động, thụ động chứ không dùng theo nghĩa trái với
tiêu cực.
2016

PPDH tích cực hướng tới việc hoạt động hóa, tích cực hóa hoạt động nhận
thức của người học, nghĩa là tập trung vào phát huy tính tích cực của người học
chứ không phải là tập trung vào phát huy tính tích cực của người dạy, tuy nhiên để
dạy học theo phương pháp tích cực thì giáo viên phải nỗ lực nhiều so với dạy theo
phương pháp thụ động.
Muốn đổi mới cách học phải đổi mới cách dạy. Cách dạy chỉ đạo cách học,
nhưng ngược lại thói quen học tập của trò cũng ảnh hưởng tới cách dạy của thầy.
Chẳng hạn, có trường hợp học sinh đòi hỏi cách dạy tích cực hoạt động nhưng giáo
viên chưa đáp ứng được, hoặc có trường hợp giáo viên hăng hái áp dụng PPDH
tích cực nhưng không thành công vì học sinh chưa thích ứng, vẫn quen với lối học
tập thụ động. Vì vậy, giáo viên phải kiên trì dùng cách dạy hoạt động để dần dần
xây dựng cho học sinh phương pháp học tập chủ động một cách vừa sức, từ thấp
lên cao. Trong đổi mới phương pháp dạy học phải có sự hợp tác cả của thầy và trò,
sự phối hợp nhịp nhàng hoạt động dạy với hoạt động học thì mới thành công. Như
vậy, việc dùng thuật ngữ "Dạy và học tích cực" để phân biệt với "Dạy và học thụ
động".
I.1.3. Đặc trưng của các phương pháp dạy học tích cực.
- Dạy và học thông qua tổ chức các hoạt động học tập của học sinh.

I.3. PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC THEO GÓC (1)
I.3.1. Học theo góc là gì?
Học theo góc còn được gọi là “ trạm học tập” hay “ trung tâm học tập” là một
phương pháp dạy học theo đó học sinh thực hiện các nhiệm vụ khác nhau tại các vị
trí cụ thể trong không gian lớp học nhưng cùng hướng tới chiếm lĩnh một nội dung
học tập theo các phong cách học khác nhau.
Mục đích là để học sinh được thực hành, khám phá và trải nghiệm qua mỗi
hoạt động. Dạy học theo góc đa dạng về nội dung và hình thức hoạt động. Dạy học
theo góc kích thích HS tích cực học thông qua hoạt động. Là một môi trường học
tập với cấu trúc được xác định cụ thể.
Ví dụ: 4 góc cùng thực hiện một nội dung và mục tiêu học tập nhưng theo các
phong cách học khác nhau và sử dụng các phương tiện/đồ dùng học tập khác nhau.
(1) Tài liệu tập huấn Dạy học và kiểm tra đánh giá kết quả học tập theo định
hướng phát triển năng lực học sinh.

Tr êng THPT D ¬ng Qu¶ng Hµm -V¨n Giang-H ng Yªn

Trang 14


S¸ng KiÕn Kinh NghiÖm 2016

Làm thí nghiệm

Áp dụng
(Áp dụng)

2016

(Trải nghiệm)


nhiệm vụ, bản hướng dẫn tự đánh giá, đáp án, phiếu hỗ trợ học tập . . .
-

Xác định và chuẩn bị những thiết bị, đồ dùng, phương tiện

cần thiết cho HS hoạt động.
I.3.2.2. Giai đoạn tổ chức cho HS học theo nhóm:
Bước 1: Sắp xếp không gian lớp học:
- Bố trí góc/ khu vực học tập phù hợp với nhiệm vụ, hoạt động học tập và phù
hợp với không gian lớp học. Việc này cần phải tiến hành trước khi có tiết học.
- Đảm bảo có đủ tài liệu phương tiện, đồ dùng học tập cần thiết mỗi góc

Tr êng THPT D ¬ng Qu¶ng Hµm -V¨n Giang-H ng Yªn

Trang 15


Sáng Kiến Kinh Nghiệm 2016
- Chỳ ý n lu tuyn di chuyn gia cỏc gúc.
Bc 2. Gii thiu bi hc/ ni dung hc tp v cỏc gúc hc tp.
- Gii thiu tờn bi hc v ni dung hc tp; Tờn v trớ cỏc gúc.
2016

- Nờu s lc nhim v mi gúc, thi gian ti a thc hin nhim v ti cỏc
gúc.

- Dnh thi gian cho HS chn gúc xut phỏt, GV cú th iu chnh nu cú quỏ
nhiu HS cựng chn mt gúc.
GV cú th gii thiu s luõn chuyn cỏc gúc trỏnh ln xn. Khi HS ó

2016

I.3.3. Cỏc u im v hn ch
I.3.3.1. u im:

- HS hc sõu v hiu qu bn vng: HS c tỡm hiu hc tp theo cỏc phong
cỏch khỏc nhau, theo cỏc dng hot ng khỏc nhau, do ú HS hiu sõu, nh lõu
kin thc.
- Tng cng s tham gia nõng cao hng thỳ v cm giỏc thoi mỏi ca HS:
HS c chn gúc theo s thớch v tng i ch ng, c lp trong vic thc
hin cỏc nhim v. Do ú cỏc em cm thy thy thoi mỏi v hng thỳ hn.
- To c nhiu khụng gian cho thi im hc tp mang tớnh tớch cc: cỏc
nhim v v cỏc hỡnh thc hc tp thay i ti cỏc gúc to cho HS nhiu c hi
khỏc nhau( khỏm phỏ, thc hnh, ỏp dng, sỏng to, chi) diu ny giỳp gõy
hng thỳ tớch cc cho HS.
- Tng cng s tng tỏc cỏ nhõn gia GV v HS, HS v HS, GV luụn theo
dừi v tr giỳp, hng dn khi HS yờu cu. iu ú to ra s tng tỏc cao gia
GV v HS, c bit l HS trung bỡnh, yu. Ngoi ra HS cũn c to iu kin
h tr, hp tỏc vi nhau trong quỏ trỡnh thc hin nhim v hc tp.
- ỏp ng c s khỏc bit ca HS v s thớch, phong cỏch, trỡnh v nhp
.
I.3.3.2. Hn ch:
- Hc theo gúc ũi hi khụng gian lp hc rng vi s lng HS va phi
Nu s lng hc sinh quỏ ụng GV s gp nhiu khú khn trong vic t chc v
qun lý cỏc hot ng ca HS mi gúc
- Cn nhiu thi gian cho hot ng hc tp.
- Khụng phi bi hc/ni dung no cng ỏp dng c phng phỏp hc tp
theo gúc.

Tr ờng THPT D ơng Quảng Hàm -Văn Giang-H ng Yên

hp tỏc theo nhúm ang c ỏp dng cú hiu qu tt c cỏc cp hc v nhiu
mụn hc.
I.4.2. Mt s cỏch thc t chc hot ng nhúm
Theo Bernd Meier - i Hc Postdam, chỳng ta cú th vn dng mt s cỏch
t chc hot ng nhúm theo cu trỳc sau:

Tr ờng THPT D ơng Quảng Hàm -Văn Giang-H ng Yên

Trang 18


S¸ng KiÕn Kinh NghiÖm 2016
(1) Tài liệu tập huấn Phương pháp và kỹ thuật dạy học định hướng năng lực ở
trường phổ thông.
I.4.2.1. Cấu trúc Jigsaw của Elliot Aronson
2016

Theo cấu trúc này thì ta tiến hành các hoạt động như sau:

- Chia lớp thành các nhóm có số thành viên như nhau (4-6 người). Các nhóm
này gọi là nhóm hợp tác.
- Mỗi thành viên được giao một phần nội dung bài học.
- Thành viên số 1 của tất cả các nhóm được giao tìm hiểu kĩ một phần nội
dung như nhau.
- Thành viên số 2, 3, 4… còn lại của tất cả các nhóm được giao các nội dung
khác, như nhau cho cùng số.
- Các thành viên của nhóm nghiên cứu cá nhân, chuẩn bị phần nội dung của
mình.
- Các thành viên các nhóm cùng chủ đề thảo luận với nhau trong khoảng
thời gian xác định và trở thành nhóm chuyên gia của nội dung đó.

- Quá trình kiểm tra đánh giá (2 lần) được biến thành cuộc so tài nhỏ giữa
các thành viên cùng số ở mỗi nhóm, các thành viên cùng số làm cùng một đề kiểm
tra.
- Đánh giá kết quả thảo luận nhóm bằng sự chênh lệch điểm giữa hai lần
kiểm tra (chỉ số cố gắng) của từng cá nhân.
I.4.3. Ưu, nhược điểm của dạy học hợp tác theo nhóm
I.4.3.1. Ưu điểm
Dạy học hợp tác theo nhóm được đánh giá là phương pháp dạy học tích
cực vì có những ưu điểm sau:
- Tạo điều kiện cho học sinh hoạt động , trao đổi, khám phá, thu nhận tri
thức.
- Phát huy tính tích cực, sáng tạo, độc lập, tự chủ và khả năng ghi nhớ của
học sinh.
- Thúc đẩy quá trình học tập và nâng cao hiệu quả học tập. Nếu tổ chức tốt
cho mỗi cá nhân có trách nhiệm đóng góp vào công việc chung của nhóm, không ai
được dựa dẫm vào ai thì các thành viên sẽ làm việc hiệu quả hơn.
- Phát triển kĩ năng hợp tác, giao tiếp, kĩ năng xã hội cho học sinh. Tạo môi
trường cho học sinh nhút nhát có điều kiện tham gia xây dựng bài, cải thiện quan
hệ giữa các học sinh với nhau.
- Tạo không khí học tập sôi nổi, bình đẳng và gắn bó, trạng thái tâm lí học
tập tốt. Khi trao đổi, mỗi học sinh nhận rõ trình độ hiểu biết của mình về vấn đề
nêu ra, xác định điều cần học hỏi thêm.

Tr êng THPT D ¬ng Qu¶ng Hµm -V¨n Giang-H ng Yªn

Trang 20


Sáng Kiến Kinh Nghiệm 2016
- To mụi trng hc tp thun li hc sinh giỳp , chia s, gii thớch

kết quả cao. Truyền thụ tri thức một chiều vẫn là chủ đạo.
- Số giáo viên thường xuyên chủ động phối hợp áp dụng các phương pháp

dạy học phát huy tính tích cực chưa nhiều.
- Dạy học vẫn nặng về truyền thụ kiến thức lý thuyết. Việc rèn kỹ năng

sống, kỹ năng giải quyết các tính huống thực tiễn cho học sinh chưa được quan
tâm.
- Việc ứng dụng công nghệ thông tin, các phương tiện dạy học chưa được

rộng rãi.
- Hoạt động kiểm tra đánh giá chưa được khách quan, chính xác.
- Giáo viên dạy còn mang nặng quan điểm thi gì, học đó.

II.2. Một số nguyên nhân dẫn đến hạn chế của việc đổi mới phương
pháp.
Thực trạng trên xuất phát từ nhiều nguyên nhân, trong đó có một số
nguyên nhân cơ bản sau.
- Nhận thức về sự cần thiết của việc đổi mới phương pháp dạy học, kiểm tra

đánh giá và ý thức thực hiện đổi mới của một bộ phận giáo viên và cán bộ quản lý
chưa cao.
- Lý luận về các phương pháp dạy học tích cực chưa được nghiên cứu sâu,

nên áp dụng còn chưa đạt hiệu quả.
- Chỉ chú trọng đến đánh giá cuối kì, chưa chú trọng dến đánh giá thường

xuyên và kỹ năng vận dụng vào thực tiễn của học sinh.

Tr êng THPT D ¬ng Qu¶ng Hµm -V¨n Giang-H ng Yªn

- Tớnh cht hoỏ hc ca amoniac: Tớnh baz yu (tỏc dng vi nc, dung dch
mui, axit) v tớnh kh (tỏc dng vi oxi, clo)
2. K nng
Tip tc rốn k nng d oỏn tớnh cht da vo c im cu to.
Lm v quan sỏt TN chng minh tớnh cht hoỏ hc ca NH3.

Tr ờng THPT D ơng Quảng Hàm -Văn Giang-H ng Yên

Trang 23


Sáng Kiến Kinh Nghiệm 2016
Vit PTP minh ho tớnh cht hoỏ hc ca amoniac
Phõn bit amoniac vi mt s khớ ó bit
Gii cỏc bi toỏn hoỏ hc.
2016

3. Phỏt trin nng lc

- Nng lc xut v gii quyt vn thụng qua mụn húa hc
- Nng lc vn dng kin thc húa hc vo cuc sng
- Nng lc thc hnh húa hc.
- Nng lc tớnh toỏn húa hc.
- Nng lc s dng ngụn ng húa hc.
B.CHUN B
1. Giỏo viờn:
- Dng c, húa cht HS tin hnh thớ nghim theo nhúm: ng nghim, a
thy tinh, cc ng nc ct,.
- Húa cht: Bỡnh ng khớ NH 3, dung dch NH3, dung dch phenolphtalein,
dung dch mui AlCl3.


Hoạt động của HS

Đồ dùng thiết bị dạy
học
Máy chiếu hoặc giấy

- Ngồi theo nhóm.

- Giới thiệu các góc và các
- Quan sát và lắng A0
nhiệm vụ cụ thể ở mỗi góc nghe
(4 góc)

- Nghiên

(thể

hiện

các

nhiệm vụ ở mỗi góc
cứu

các

- Hướng dẫn HS nghiên nhiệm vụ cụ thể và
cứu và lựa chọn các góc