ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ HỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

PHẠM XUÂN LAN

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC Ở TRƢỜNG TRUNG
HỌC PHỔ THÔNG NGUYỄN TRÃI TỈNH THÁI BÌNH, ĐÁP
ỨNG YÊU CẦU ĐỔI MỚI GIÁO DỤC HIỆN NAY

LUẬN VĂN THẠC SỸ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

HÀ NỘI - 2011
1


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ HỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

PHẠM XUÂN LAN

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC Ở TRƢỜNG TRUNG HỌC
PHỔ THÔNG NGUYỄN TRÃI TỈNH THÁI BÌNH, ĐÁP ỨNG
YÊU CẦU ĐỔI MỚI GIÁO DỤC HIỆN NAY

LUẬN VĂN THẠC SỸ QUẢN LÝ GIÁO DỤC
CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ GIÁO DỤC
Mã số: 60 14 05

Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: PGS-TS Trần Quốc Thành

HÀ NỘI - 2011

DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT
TT

Cụm từ viết tắt

Diễn giải

1

THPT

Trung học phổ thông

2

QLHDDH

Quản lý hoạt động dạy học

3

QLHDHT

Quản lý hoạt động học tập

4

GV

Giáo viên


10

CBCNV

Cán bộ công nhân viên

11

CNH

Công nghiệp hóa

12

HĐH

Hiện đại hóa

13

CM

Chuyên môn


MỤC LỤC
Mở đầu

1


vu ̣
day

ho
c

………………………………..…...

31

Điều kiên

kinh tế- văn hó a xã
ở
phƣơng..........................................32
đia
hôi
Các hoạt động xã hội hóa giáo dục...........................................................................32
Chƣơng 2: Thực trạng quản lý hoạt động dạy học ở trƣờng trung học phổ
thông Nguyễn Trãi tỉnh Thái Bình
Vài nét về kinh tế - xã hội, giáo dục huyện Vũ Thƣ, tỉnh Thái Bình................................34
Một số nét về kinh tế - xã hội tỉnh Thái Bình...................................................34
Vài nét về Giáo dục và Đào tạo tỉnh Thái Bình................................................35
Vài nét về kinh tế - xã hội huyện Vũ Thƣ, tỉnh Thái Bình............................36
Giáo dục THPT của huyện Vũ Thƣ, tỉnh Thái Bình........................................37
Chất lƣợng đội ngũ, chất lƣợng giáo dục các trƣờng THPT công lập huyện Vũ
Thƣ từ năm học 2008 đến 2010..........................................................................37
Chất lƣợng đội ngũ cán bộ quản lý và giáo viên..............................................37


lí về yêu cầu của đổi mới giáo dục phổ thông...............................................66
Biện pháp 2: Xây dựng đội ngũ, tăng cƣờng bồi dƣỡng chuyên môn nghiệp
vụ cho giáo viên..............................................................................................68
Biện pháp 3: Tích cực đổi mới phƣơng pháp dạy học theo yêu cầu hƣớng
tới học sinh......................................................................................................73
Biên

phaṕ 4: Phát huy vai trò của tổ chuyên môn trong quản lí h oạt động
dạy học................................................................................................................77

Biện pháp 5: Phân loại học sinh, đổi mới việc kiểm tra đánh giá kết quả học
tập của học sinh...............................................................................................79
Biêṇ

phaṕ 6: Tăng cƣờng công tác thanh tra chuyên môn.........................83

Biên

phaṕ 7. Huy động mọi nguồn lực , tăng cƣờ ng đầu tƣ cơ sở vâṭ chất ,
trang thiết bi p̣ hục vụ dạy học..........................................................................85

Mối quan hệ giữa các biện pháp quản lý HĐDH đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo
dục hiện nay...........................................................................................................87
Kết quả khảo nghiệm các biện pháp................................................................................88
Kết luận và khuyến nghị..........................................................................................92
Tài liệu tham khảo......................................................................................................95
Phụ lục........................................................................................................................97


MỞ ĐẦU


học đò i hỏ i phải

đổ i mớ i h oạt động quản lý . Đổi mới quản lý trƣờ ng hoc ̣ , trong đó quản lí củ a hiêu
trƣởng đố i vớ i hoaṭ đôṇ g giả ng day trở thaǹ h đò i hỏ i câṕ
động trực tiếp

bach́ , có tác


nâng cao chất
lƣơn

g giáo
duc

. Điều dó cho thấy quản lý dạy học có ý nghĩa rất quan


trọng trong việc nâng cao chất lƣợng giáo dục của nhà trƣờng cũng nhƣ thể hiện rõ
nhất sự đổi mới giáo dục phổ thông.
Đã có nhiều nhà khoa hoc trong nƣớ c , ngoài nƣớc nghiên cứu những vấn đề
cơ ban
̉ và chung nhất về vấn đề quản lý trƣờ ng
hoc
rất đań g trân troṇ g ,
đƣơc

, đó là nhƣ̃ ng thà nh
tƣu

du c

hiê nay củ a đất nƣớ c.
n

Trƣờng THPT Nguyễn Trãi huyện Vũ Thƣ, tỉnh Thái Bình có trên 45 năm
xây dựng và trƣởng thành. Trƣờng THPT Nguyễn Trãi có 20 năm đào tạo hệ
chuyên Toán, cái nôi của trƣờng Chuyên Thái Bình hiện nay- một trong các trung
tâm chất lƣợng cao của tỉnh Thái Bình. Với thành tích đó trƣờng đã đƣợc tặng
thƣởng hai Huân chƣơng lao động hạng Nhì, một Huân chƣơng lao động hạng Ba
và nhiều Bằng khen của các Bộ ngành từ trung ƣơng đến địa phƣơng, đạt chuẩn
quốc gia từ năm 2005. Chất lƣợng thi đỗ vào các trƣờng Đại học, đạt từ 65-70%,
đứng thứ 2 của Tỉnh Thái Bình và 3 năm liền nằm trong tốp 200 trƣờng toàn quốc
có tỷ lệ đỗ Đại học cao. Có đƣợc thành tích đó chính là sự cố gắng nỗ lực của tập
thể lãnh đạo và đội ngũ giáo viên của trƣờng vừa có phẩm chất đạo đức trong sáng,
vừa có năng lực chuyên môn vững vàng và đội ngũ quản lý chuyên nghiệp. Làm thế
nào để duy trì đƣợc kết quả và phát huy đƣợc những thành tích đã đạt đƣợc của
nhà trƣờng trong thời gian vừa qua?


Từ những lý do về lý luận và thực tiễn trên, chúng tôi thấy cần phải nghiên
cứu sâu hơn vấn đề quản lý hoạt động dạy học trong trƣờng THPT Nguyễn Trãi
nên đã chọn nghiên cứu đề tài: "Quản lý hoạt động dạy học ở trường THPT
Nguyễn Trãi huyện Vũ Thư tỉnh Thái Bình đáp ứng cầu đổi mới giáo dục hiện
nay"


2. Mục đích nghiên cứu.
Trên cơ sở lý luận và thực tiễn, đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động dạy
học phù hợp với yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông hiện nay để nâng cao chất


dung nghiên cứ u

hiê
n

nay.


Đề taì chỉ giớ i
han

nghiên cƣ́ u các
biên

pháp quản lý HĐDH ở trƣờ ng THPT

Nguyễn Trãi tỉnh Thái Bình, theo yêu cầu đổ i mớ i giáo
duc

hiê nay.
n


Giớ i haṇ
Đề taì
tâp

vê khách thể điêu tra:
trung khaỏ sat́ cać khać h thể sau : Cán bộ quản lý nhà trƣờng , tô

Phương
pháp
lấy ý
kiến
chuy
ên
gia
Phƣơng pháp
này đƣợc tiến
hành

thông

qua việc tác
động trực tiếp
giữa ngƣời hỏi
và đƣợc hỏi
nhằm thu thập
thông tin phục
vụ nhiệm vụ
nghiên cứu của
đề tài


8. Những đóng góp mới của đề tài.
- Phát hiện đƣợc thực trạng các biện pháp quản lý hoạt động dạy học của trƣờng
THPT Nguyễn Trãi hiện nay.
- Đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động dạy học của trƣờng THPT Nguyễn Trãi
đáp ứng đƣợc yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay.
- Các biện pháp quản lý hoạt động dạy học muốn hiệu quả phải sáng tạo phù hợp với

vân

sắ c và đâm net́ trong phong cach́
quan̉
nhiêù
quố c gia Châu A

cò n an̉ h hƣở ng sâu
lý và văn hó a củ a

hiện nay: Trung Quố c, Nhâṭ Bản, Viêṭ Nam, Triều Tiên. Nhận xét của sử gia Daniel
A.Wren "Quản lý cũng xƣa cũ nhƣ chính con ngƣời vậy" và ông cũng ghi nhận
rằng chỉ mới gần đây, ngƣời ta mới chú ý đến "chất khoa học" của quá trình quản lý
và dần dần hình thành nên các "lý thuyết "quản lý. Khổng Tử có một câu lý thú cho
các nhà quản lý "Bất tại kỳ vị bất mƣu kỳ chính" (Không ở vào địa vị ấy đừng nên
bàn chuyện của nơi ấy) hay ông còn khuyên " Kỳ tâm chính bất lệnh nhi hành, kỳ
tâm bất chính tuy lệnh bất tòng" (Nếu ngƣời quản lý liêm chính đúng mực không
cần ra lệnh nhiều cấp dƣới cũng tuân phục theo, nhƣợc bằng không đàng hoàng
chính đáng, dẫu có bắt buộc ngƣời ta cũng chẳng theo).
Mạnh Tử có lời răn đến ngay vẫn giữ nguyên giá trị :"Dân vi quí, xã tắc thứ
chi, quân vi khinh" (Lấy dân làm đầu, xã hội/quốc gia đứng hàng thứ hai, còn
ngƣời cầm đầu chỉ nên xếp hàng thứ ba mà thôi).
Phƣơng Tây cổ đai (vào thế kỷ IV -III TrCN ) nhà triết học Xôcơrat trong tập
nghị luân

củ a miǹ h viết rằ ng : " Nhƣñ g ngƣờ i naò biết cać h sƣ̉ duṇ g con ngƣờ i se

điều khiển
đƣơc


đƣơc

nghiên cƣ́ u
muôn

nhƣng tƣ tƣở ng về

quản lý cũng nhƣ " phép trị nƣớc an dân " đã có tƣ̀ lâu đờ i . Các vua hiền tài đất
Việt
tƣ̀ xa xƣa đã biết lấy dân lam
̀ gố c trong
viêc
ở yên dân" ( Bình ngô đại cáo Nguyên

quản lý đất nƣớ c : "
Viêc

sách tham khảo , phổ biế n kinh
nghiêm

cố t

Traĩ ).

Ngày nay có rất nhiề u công trình nghiên cƣ́ u khoa hoc quan̉
nhà
nghiên cƣ́ u và các giáo sƣ giảng
day

nhân

các nhà quản lý, chuyên gia trong nhiều lĩnh vực về nhà nƣớc và pháp quyền. Từ
chức năng của nhà nƣớc và chức năng cuả giáo dục thì khái niệm Quản lý nhà
nƣớc về giáo dục đƣợc hiểu là: " Thực hiện công quyền để quản lý các hoạt động
giáo dục trong phạm vi toàn xã hội" (Từ điển bách khoa về giáo dục học)
Quản lý nhà nước về giáo dục là việc nhà nước thực hiện quyền lực công để
điều hành, điều chỉnh toàn bộ các hoạt động giáo dục trong phạm vi toàn xã hội


nhằm thực hiện mục tiêu giáo dục của quốc gia.(Đổi mới quản lý và nâng cao chất
lƣợng giáo dục Việt nam. Nhà xuất bản giáo dục-Trang 83)
Ngày nay trong xu thế quốc tế và hội nhập của nền kinh tế tri thức, của thời
kỳ phát triển nhƣ vũ bão khoa học và công nghệ, đòi hỏi quản lý giáo dục phải đổi
mới để đáp ứng kịp thời với sự phát triển của thời đại. Tuy nhiên do đặc thù về tính
chất và nội dung nên giáo dục có tính kế thừa và ổn định tƣơng đối trong các giai
đoạn phát triển của lịch sử.
Quản lý giáo dục nói chung và quan̉ lý nhà trƣờ ng phổ thông nói riêng đƣơc ̣
nhiều nhà nghiên cƣ́ u đi sâu tìm hiểu . Nhiều
luân

văn tiến si ̃ , thạc sĩ đã đề
câp

nhƣ̃ ng vấ n đề cu ̣ thể trong công tá c quả n lý trƣờ ng
hoc
đôṇ g
day

đến

, đăc biêṭ là quản lý hoat


- Trần Thị Hoa: Biện pháp quản lý hoạt động dạy học của các trƣờng THPT
huyện Kiến Thụy, thành phố Hải Phòng trong giai đoạn hiện nay, luận văn thạc sỹ
QLGD-2007.
- Bùi Thanh Bình: Một số biện pháp quản lý hoạt động dạy ở các trƣờng THPT thành
phố Hải Phong, Luận văn tạc sý QLGD, năm 2008.
- Bế Thị Đoan Trang : Quản lý quá trình dạy học ở trƣờng THPT Hòa Bình tỉnh
Lạng Sơn, luận văn thạc sỹ QLGD, năm 2010.
Nhƣ vâỵ , có rất nhiều công trình nghiên cứu về quản lý hoạt động dạy học ở
các trƣờng THPT công lập , nhất là quản lý hoaṭ đôṇ g
day

ho đaṕ ƣ́ ng yêu cầu đổi
c

mới của nền giáo dục hiện đại. Nhìn chung các công trình nghiên cứu trên đều nêu
đƣợc các biện pháp quản lý dạy học hiệu quả và phân tích một cách biện chứng các
yếu tố tác động đến quá trình quản lý dạy học nói chung và nêu lên đƣợc thực trạng
cùng các biện pháp cụ thể phù hợp với thực tiễn hoạt động quản lý giáo dục từng
địa phƣơng. Các công trình trên thực sự có ý nghĩa về mặt lý luận và nghiên cứu
thực tiễn đối với hoạt động quản lý, đồng thời cũng đóng góp tích cực biện pháp
quản lý giáo dục trên cả nƣớc.
Vì vậy việc nghiên cứu, khảo sát thực trạng, đề xuất những biện pháp quản
lý hoạt động dạy học một cách khoa học, phù hợp điều kiện, hoàn cảnh, đối tƣợng
của mỗi vùng, miền không bao giờ là cũ. Do vậy chúng tôi mạnh dạn tiếp tục
nghiên cứu lĩnh vực quản lý hoạt động dạy học ở trƣờng THPT Nguyễn Trãi huyện
Vũ thƣ, tỉnh Thái Bình hy vọng sẽ đóng góp một phần nhỏ bé vào kho tàng lý luận
quản lý giáo dục hiện đại.
Quan điểm của Đảng và Nhà nước ta và yêu cầu đổi mới giáo dục đào tạo
hiện nay

NXB lao động )
Phát huy trí sáng tạo, khả năng vận dụng thực hành của ngƣời học, đề cao
trách nhiệm của gia đình, nhà trƣờng, xã hội đối với sự nghiệp Giáo dục .
Khẩn trƣơng điều chỉnh, khắc phục tình trạng quá tải và thực hiện nghiêm túc
chƣơng trình giáo dục và sách giáo khoa phổ thông, đảm bảo tính khoa học, cơ bản,
phù hợp với tâm lý, lứa tuổi và hoàn cảnh cụ thể. Chú trọng phát hiện, bồi dƣỡng,
trọng dụng nhân tài.
Nghị quyết 40/2000/QH10 của Quốc hội khoá 10 về đổi mới chƣơng trình
giáo dục phổ thông đã khẳng định mục tiêu của đổi mới là: "Xây dựng nội dung
chƣơng trình, phƣơng pháp giáo dục, sách giáo khoa phổ thông mới nhằm nâng cao
chất lƣợng giáo dục toàn diện cho thế hệ trẻ, đáp ứng nguồn nhân lực phục vụ công