SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐỒNG NAI
Đơn vị: Trường THPT Ngô Quyền
Mã số: ................................

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

TÍCH HỢP CÁC KIẾN THỨC LIÊN MÔN
TRONG TÌM HIỂU VỀ MỘT SỐ BỆNH
TRUYỀN NHIỄM Ở ĐỊA PHƯƠNG

Người thực hiện: Nguyễn Thị Trần Thụy
Lĩnh vực nghiên cứu:
Quản lý giáo dục



√
Phương pháp dạy học bộ môn: ............................... 

Phương pháp giáo dục



Lĩnh vực khác: ......................................................... 
Có đính kèm:
 Mô hình

 Phần mềm

 Phim ảnh



dạy học nêu vấn đề trong dạy học sinh học, ứng dụng CNTT hổ trợ cho phương
pháp vấn đáp tìm tòi trong dạy học sinh 11, sử dụng bản đồ khái niệm trong dạy
học sinh học.

2


Nguyễn Thị Trần Thụy

TÍCH HỢP CÁC KIẾN THỨC LIÊN MÔN TRONG TÌM HIỂU
VỀ MỘT SỐ BỆNH TRUYỀN NHIỄM Ở ĐỊA PHƯƠNG
I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
 Hiện nay, chúng ta đang sống trong một xã hội văn minh hiện đại, chất lượng cuộc
sống của con người đang ngày một nâng cao nhưng bên cạnh đó chúng ta cũng phải đối mặt
với những tồn tại của xã hội hiện đại đó là: sự bùng nổ dân số, bệnh hiễm nghèo, ô nhiễm
môi trường, tệ nạn xã hội. Một trong số những vấn đề được nhiều người quan tâm là bệnh
truyền nhiễm.
 Bệnh truyền nhiễm là bệnh lây truyền trực tiếp hoặc gián tiếp từ người hoặc từ động
vật sang người do tác nhân gây bệnh truyền nhiễm. Bệnh được lây lan theo các con đường
như: Lây truyền qua đường hô hấp, đường tiêu hóa, đường tình dục, đường máu, đường da
và niêm mạc. Vì vậy, bệnh truyền nhiễm đang được ưu tiên can thiệp vì có nguy cơ lây
nhiễm cao, số người mắc nhiều và xu hướng tăng, có tính trầm trọng, đặc biệt là một số
bệnh truyền nhiễm gây dịch nguy hiểm vì nguy cơ tử vong cao, gây thiệt hại kinh tế cho cá
nhân và xã hội, các vấn đề xã hội liên quan đến vấn đề này rất phức tạp.
 Tình hình bệnh truyền nhiễm tại Việt Nam cũng như trên thế giới đang có xu hướng
gia tăng tính chất nguy hiểm và diễn biến phức tạp. Một số bệnh trước đây đã được khống
chế nay đang có nguy cơ bùng phát trở lại như tả, sốt rét, lao, bại liệt…, đặc biệt là sự xuất
hiện của một số bệnh truyền nhiễm mới như Ebola, SARS, cúm A (H5N1).
 Người mắc bệnh truyền nhiễn xuất hiện thường do thiếu hiểu biết, không tích cực

2. Khó khăn
- Chương trình dạy học sinh học theo chuẩn kiến thức kĩ năng, việc thực hiện và dạy
học theo chương trình giãm tải của bộ giáo dục vừa được áp dụng trong năm nay nên các
giáo viên còn gặp nhiều khó khăn khi xác định các mục tiêu và tìm giải pháp cho các phần
giảm tải
- Thời gian 1 tiết ngắn nên giáo viên không thể cho học sinh tìm hiểu hết các bệnh
truyền nhiễm mà sách giáo khoa đã nêu
- Học sinh chưa quen cách học, cách ghi kiến thức sau khi xem xong các tiểu phẩm
III. NỘI DUNG ĐỀ TÀI
A. Mục tiêu dạy học
1. Về kiến thức
Sau khi thực hiện dự án học sinh cần phải:
- Nhận biết được một số bệnh truyền nhiễm ở nước ta.
- Liệt kê được các tác nhân gây bệnh
- Mô tả được các triệu chứng biểu hiện của bệnh.
- Trình bày được tác hại của bệnh gây ra ở nước ta.
- Nêu được các biện pháp phòng tránh.
2. Về kĩ năng
Góp phần hình thành cho HS kỹ năng
- Tìm kiếm thông tin trên mạng.
- Thu thập và xử lí thông tin.
- Ứng dụng công nghệ thông tin trong học tập.
- Làm việc theo nhóm.

4


Nguyễn Thị Trần Thụy

- Kĩ năng phân vai.

- Lưu bài trình bày.
- Chèn văn bản và phim ảnh, nhạc nền.
- In phần trình chiếu và trình chiếu ( slide show).

5


Nguyễn Thị Trần Thụy

C. Thiết bị dạy học, học liệu
- Internet để truy cập các trang liên quan đến dự án.
- Máy vi tính cài đủ bộ microsoft Office và các phần mềm cần thiết khác
- Projector, loa.
- Sách giáo khoa sinh học lớp 10.
- Sách khoa học phổ thông, tờ rơi tuyên truyền, đĩa CD, VCD, DVD,
phần
mềm có liên quan đến dự án.
- Sách giáo viên, tài liệu liên quan đến việc dạy học theo dự án.
D. Hoạt động dạy học và tiến trình dạy học

BÀI 47: THỰC HÀNH:
TÌM HIỂU MỘT SỐ BỆNH TRUYỀN NHIỂM Ở ĐỊA PHƯƠNG
I. Mục tiêu: Sau khi học xong bài này, học sinh cần:
1. Về kiến thức
Sau khi học xong bài này học sinh cần phải:
- Nhận biết được một số bệnh truyền nhiễm ở nước ta.
-

Liệt kê được các tác nhân gây bệnh và con đường lây nhiễm.


PowerPoint
- Kiến thức về giáo dục giới tính, sức khỏe sinh sản để giải quyết các vấn
đề gặp phải trong bài học.

II. Chuẩn bị:
-

Máy tính, đèn chiếu, màn hình.

- Kế hoạch phân công công việc cho học sinh.

III. Các bước tiến hành
1. Hướng dẫn và yêu cầu học sinh thực hiện
a. Giới thiệu các bước thực hiện dự án
-

Giáo viên lên kế hoạch dự án, giới thiệu dự án, in tài liệu phát cho mỗi
nhóm học sinh.

- Trong thời gian 1 tuần các nhóm tiến hành thu thập thông tin liên quan
đến dự án trong phần nhiệm vụ đặt ra, tiến hành xử lí các thông tin thu
thập được.
- Các nhóm tiến hành xử lí các thông tin thu thập được, viết kịch bản,
chuẩn bị làm bài trình diễn đa phương tiện trên PowerPoint. Hoàn
chỉnh sản phẩm, nộp sản phẩm, chuẩn bị nội dung báo cáo.
- Giáo viên kiễm tra kịch bản, sữa chữa cho phù hợp. Học sinh tiến hành
luyện tập theo kịch bản.
- Báo cáo sản phẩm và tổng kết dự án.
b. Phân nhóm, giới thiệu dự án, phát và hướng dẫn học sinh sử dụng tài liệu
liên quan đến dự án

đến bệnh (thời gian vỡ kịch là 5-10 phút)
- Nộp kịch bản cho giáo viên duyệt một tuần trước khi thuyết trình.
- Phân vai các bạn tập theo kịch bản giáo viên đã duyệt.
- Xây dựng phần PowerPoint trình chiếu cho các bạn những nội dung
chính và những câu hỏi đặt ra cho các bạn sau khi xem xong vỡ kịch.
* Nhóm 3 : Tìm hiểu bệnh tiêu chảy
- Xác định nguyên nhân gây bệnh( tên vi sinh vật gây bệnh, cấu tạo của
chúng), các con đường lây nhiễm, các triệu chứng khi mắc bệnh, tác hại của bệnh
đối với cộng đồng, biện pháp phòng tránh.
- Xây dựng kịch bản trong cốt truyện có liệt kê các nội dung có liên quan
đến bệnh (thời gian vỡ kịch là 5-10 phút)
- Nộp kịch bản cho giáo viên duyệt một tuần trước khi thuyết trình.
- Phân vai các bạn tập theo kịch bản giáo viên đã duyệt.
- Xây dựng phần PowerPoint trình chiếu cho các bạn những nội dung
chính và những câu hỏi đặt ra cho các bạn sau khi xem xong vỡ kịch.
2. Công việc của giáo viên:
- Lên kế hoạch.

8


Nguyễn Thị Trần Thụy

- Phân nhóm, giao nhiệm vụ.
- Hỗ trợ, góp ý các nhóm trong quá trình thực hiện dự án.
- Tổ chức cho các nhóm báo cáo. Giáo viên nhận xét – đánh giá.
a.

Ý kiến đánh giá
- Sử dụng bảng thu thập dữ kiện để xây dựng một bảng đánh giá không

nhóm khác
1

2

3

Điểm
TB các
nhóm

Đánh
giá

T NG

của

ĐIỂM

GV

1. Học sinh sử dụng
nguồn công nghệ thông
tin một cách hiệu quả.

3

Nghiên cứu hoàn thiện
và xử lí được vấn đề

B: sao vậy?
A: mày không coi tivi hả? Dạo này dịch cúm gia cầm lại bùng phát rồi. Tao nghe nói
có con virus mới H7N9 gì đó còn ghê hơn H5N1 nữa đó.
B: Hi hi chuyện ở bên Trung Quốc chừng nào mới tới nước mình. mày lo xa quá.
A: Mày đúng là thiếu hiểu biết, Mày có biết virus H5N1 lây qua đường nào không?
B: Thì nó gây bệnh trên gia cầm, các loài động vật rồi từ các loài này lây sang người,
Bệnh cúm gà lây truyền qua không khí và phân bón, nhưng cũng có thể gây nhiễm
trên thức ăn, nước, dụng cụ và quần áo. Tuy nhiên, hiện giờ chưa có bằng chứng thực
nghiệm nào cho thấy virus cúm gà có thể sống sót trong thức ăn đã được nấu chín.
Nên tụi mình ăn gà đã nấu chín không sao đâu. Thấy tao thuộc bài chưa.
A: Ừa, quá thuộc nhưng tao nghe nói H7N9 còn độc hơn không biết nó có lây từ
người sang người không nữa. Mà mày cũng biết mấy con chim di trú từ nơi này sang
nơi khác sẽ màng virus phát tán khắp nơi. Lúc đó trở thành đại dịch lúc nào không
hay đó.
Lúc đó C vừa ho vừa đi tới.
C: Tụi mày đi đâu cho tao đi với. Tao cũng khát nước nữa.
A: Định đi uống nước rồi ăn gà mà sợ cúm gà. He he, mà nhìn mày tao nghi mày bị
cúm gà rồi quá.
C: bậy mày, tao chỉ ho thôi đâu có sốt, khó thở hay đau cơ gì đâu.
A: Thì tao chọc mày chơi vây mà. tụi mình đi đi

10


Nguyễn Thị Trần Thụy

Câu hỏi:
- Trong tiểu phẩm vừa rồi vì sao 2 bạn A và B không dám ăn gà?
- H5N1 lây lan qua mấy con đường?
- Vì sao H5N1 có nguy cơ chở thành đại dịch trên toàn thế giới?


11


Nguyễn Thị Trần Thụy

A1 :thôi hỏi thật đấy,quạn trong lém,nói đi.năn nỉ mà...
A3 :ko biết thật,thôi đưa đây
A1 :ơ lần trước hình như máy đi hiến máu mà,thế đã nhận được kết quả chưa?
A3 : thư à,vừa mới lấy đấy chưa đọc,để trong cặp đó vào mà lấy. Thôi đưa đây bọn nó
đang gọi kia kìa.
A2 :Nè, làm j nóng thế
Cảnh 2:
A1 và A2 chạy vào tìm tờ giấy kết quả.
A2 : xem nào..xem nào...hóa ra là nhóm máu B à. quyển kia đâu rồi. Đây nhóm máu
B là những người độc lập, sống có mục tiêu, lý tưởng.Cái này ko đúng,thằng này thì
mục tiêu với chả lý tưởng gì..xem nào người nhóm máu B hơi tự cao tự đại,đôi khi
làm người khác khó chịu. Cái này đúng đấy thèng này thô lỗ bỏ xừ ý. ..ơ con này mày
làm sao thế mặt cứ ngơ ra thế?
A1: hát..hát..i..vêeeee...
A2: HIV gì cơ? sao lại HIV?
A1: thằng A3 nó bị HIV.
A2: đâu xem nào....sao lại thế...sao nó lại bị nhiễm HIV???
A1: mày hỏi tao thì sao tao biết được...
A2: nhưng mà sao lại thế được.....HIV lây qua những đường nào nhỉ? đường nào?
+ quan hệ tình dục à?...ko thằng này ko có gan
+ qua đường máu...hay là do lần trước nó đi hiến máu,hay là thế hả mày?
A1: làm gì có chuyện đó, bây giờ hiến máu an toàn lắm ,người ta toàn dung dụng cụ 1
lần thôi, mà nếu có bị nhiễm HIV thì phải 3-6 tháng sau mới biết được chứ..
A2: thế thì tại sao? Hay là nó….tiêm chích ma tuý?

AIDS..mà AIDS là chết..chết là..hết. đúng ko? Thôi đưa đây.
A2:sao mày nói đơn giản thế?
A3: thì đơn giản thế thôi phức tạp làm gì. nào đưa đây.
A1:tao báocho mày 1 tin buồn..mày phải bình tĩnh nhé!
A3:tin buồn gì? thằng nào con nào lại làm sao à? Sao lại phải bình tĩnh..kể đi xem
nào..
A1: mày phải bình tĩnh đấy..mày bị nhiễm HIV rồi.
A3:cái gì HIV á,tao bị nhiễm á…điêu ko tin, đưa đây xem nào.
A1: mày ơi nó bị làm sao ùi,tao sợ quá.
A2:hay nó sốc quá..tao đã bảo đừng nói rồi
A1:hay gọi 115 hả mày
A3:haha..nhìn lại đi mấy bà đọc kĩ đi HIV âm tính.
A2:thì âm tính chả là nhiễm còn gì
A3:2 kon ếch này âm tính là ko bị nhiễm HIV,sao mà dốt thế
A1: hú hồn,làm tớ sợ chết khiếp
A2: may là ko sao..nhưng mà tôi nói nói cho ông biết chứ AIDS ko phải chết đâu nhé
A3: ko thế thì la` gì?
V.

BÀI HỌC KINH NGHIỆM
-

Ngoài những ưu điểm ở trên, xây dựng tiểu phẩm trong dạy học sinh học cũng

có một số nhược điểm như tốn nhiều thời gian chuẩn bị cho một tiết dạy. Giáo viên

13


Nguyễn Thị Trần Thụy

1. Sách giáo khoa 10 nâng cao.
2. Những vấn đề chung về đổi mới giáo dục trung học phổ thông. Nguyễn Hải Châu, Ngô
Văn Hưng. NXB Giáo Dục. Năm 2007.
3. Lý luận dạy học sinh học. Đinh Quang Báo, Nguyễn Đức Thành. NXB Giáo Dục. Năm
1996.
4. Kĩ thuật dạy học sinh học. Trần Bá Hoành. NXB Giáo Dục. Năm 1996.
5. Hướng dẫn thực hiện chuẩn kiến thức, kĩ năng môn sinh học 10. Ngô Văn Hưng (chủ
biên). NXB Giáo Dục Việt Nam. Năm 2010
6. Nguyễn Đình Nhâm, Bài giảng Lý luận dạy học.
7. Sách giáo khoa 10 nâng cao.
NGƯỜI THỰC HIỆN
(Ký tên và ghi rõ họ tên)

Nguyễn Thị Trần Thụy

14


Nguyễn Thị Trần Thụy

SỞ GD&ĐT ĐỒNG NAI
Đơn vị Trường THPT Ngô Quyền

CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
Biên Hòa, ngày

2 tháng 3 năm 2013

PHIẾU NHẬN XÉT, ĐÁNH GIÁ SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM


2. Hiệu quả
- Hoàn toàn mới và đã triển khai áp dụng trong toàn ngành có hiệu quả cao 
- Có tính cải tiến hoặc đổi mới từ những giải pháp đã có và đã triển khai áp dụng
trong toàn ngành có hiệu quả cao 
- Hoàn toàn mới và đã triển khai áp dụng tại đơn vị có hiệu quả cao 
- Có tính cải tiến hoặc đổi mới từ những giải pháp đã có và đã triển khai áp dụng
tại đơn vị có hiệu quả 
3. Khả năng áp dụng
- Cung cấp được các luận cứ khoa học cho việc hoạch định đường lối, chính
sách:
Tốt 
Khá 
Đạt 
- Đưa ra các giải pháp khuyến nghị có khả năng ứng dụng thực tiễn, dễ thực hiện
và dễ đi vào cuộc sống: Tốt 
Khá 
Đạt 
- Đã được áp dụng trong thực tế đạt hiệu quả hoặc có khả năng áp dụng đạt hiệu
quả trong phạm vi rộng: Tốt 
Khá 
Đạt 
XÁC NHẬN CỦA T CHUYÊN MÔN
THỦ TRƯỞNG ĐƠN VỊ
(Ký tên và ghi rõ họ tên)
(Ký tên, ghi rõ họ tên và đóng dấu)

15