SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NINH BÌNH
TRƯỜNG THPT ĐINH TIÊN HOÀNG
SÁNG KIẾN:
“Phát triển kỹ năng nói cho học sinh qua
phương pháp dạy học theo dự án”.
Nhóm tác giả:
1. NGUYỄN THỊ XUÂN LAN
2. BÙI PHƯƠNG CHI
3. ĐẶNG THỊ BÍCH HUỆ
Môn:
TIẾNG ANH
Đơn vị công tác: Trường THPT Đinh Tiên Hoàng
Thành phố Ninh Bình - Tỉnh Ninh Bình
Năm học 2014 - 2015
1
PHẦN MỞ ĐẦU
I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Đổi mới phương pháp dạy học: “Dạy học theo hướng học tập chủ động,
chống lại thói quen học tập thụ động, hướng tới dạy học lấy người học làm trung
tâm” là một vấn đề đã và đang được đông đảo các thầy cô giáo áp dụng. Trong
III. NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU:
Để thực hiện tốt sáng kiến này, người thực hiện cần phải hoàn thành các
nhiệm vụ sau:
1- Nghiên cứu các tài liệu hướng dẫn dạy tiếng Anh và cách áp dụng
phương pháp “dạy học theo dự án” trong “dạy học tích hợp”.
2- Thao giảng, dạy thử nghiệm
3- Dự giờ đồng nghiệp, trao đổi, rút kinh nghiệm.
4- Kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh thông qua các hoạt
động nói Tiếng Anh để từ đó có sự điều chỉnh, bổ sung hợp lý.
5. Lấy ý kiến nhận xét đánh giá của đồng nghiệp và học sinh về những ưu
điểm và hạn chế của sáng kiến.
IV. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU:
Đối tượng nghiên cứu cho sáng kiến này là học sinh các lớp 10B8 (năm
học 2013 – 2014) và 11B7, 11B8 và 11B10 (năm học 2014 – 2015). Phạm vi
nghiên cứu trong các tiết “Speaking” và một số tiết tự chọn trong chương trình
lớp 10 và lớp 11.
V. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU:
Để thực hiện nghiên cứu sáng kiến này, chúng tôi đã sử dụng kếp hợp một
hệ thống gồm nhiều phương pháp:
1. Phương pháp nghiên cứu lý luận:
1.1. Nghiên cứu các văn bản, Nghị quyết của Đảng, các văn bản của Nhà
nước về Giáo dục và Đào tạo.
1.2. Tìm hiểu các khái niệm thuật ngữ có liên quan đến sáng kiến.
2. Phương pháp nghiên cứu lý luận:
2.1. Phương pháp quan sát: Tiến hành dự giờ thăm lớp của đồng nghiệp,
Trong tiếng Anh, tích hợp được viết là “integration” một từ gốc Latin
(integer) có nghĩa là “whole” hay “toàn bộ, toàn thể”. Có nghĩa là sự phối hợp
các hoạt động khác nhau, các thành phần khác nhau của một hệ thống để bảo
đảm sự hài hòa chức năng và mục tiêu hoạt động của hệ thống ấy.
3. Ưu điểm của dạy học theo dự án trong việc phát triển kỹ năng nói
Tiếng Anh cho học sinh
Học theo dự án là một hoạt động học tập nhằm tạo cơ hội cho học sinh
tổng hợp kiến thức từ nhiều lĩnh vực học tập, và áp dụng một cách sáng tạo vào
thực tế cuộc sống từ đó giúp các em cảm thấy tự tin hơn trong giao tiếp nhất là
giao tiếp với người nước ngoài bằng Tiếng Anh.
Quá trình học theo dự án giúp học sinh tự học, tự tìm tòi, khám phá kiến
thức thông qua các chủ đề gần gũi với các em từ đó giúp các em củng cố vốn từ
vựng Tiếng Anh theo các chủ đề, nâng cao khả năng giao tiếp, khả năng nói
Tiếng Anh; xây dựng các kỹ năng hợp tác, giao tiếp và học tập độc lập, chuẩn bị
4
hành trang cho các em trong sự nghiệp học tập suốt đời và đối mặt với các thử
thách trong cuộc sống.
Quá trình học theo dự án giúp những học sinh ngại giao tiếp, hay xấu hổ,
sợ nói Tiếng Anh tự tin hơn; đặc biệt là những học sinh yếu kém có cơ hội thể
hiện mình từ đó tạo hứng thú cho đối tượng này trong việc thực hành nói Tiếng
Anh.
4. Nhược điểm của dạy học theo dự án trong việc trong việc phát
triển kỹ năng nói Tiếng Anh cho học sinh:
Ngoài những ưu điểm nêu trên thì việc áp dụng phương pháp “học theo
dự án” để khuyến khích học sinh nói Tiếng Anh trong các giờ “Speaking” cũng
gặp những khó khăn nhất định cho cả thầy và trò về thời gian và kinh phí khi
thực hiện. Ngoài ra phương pháp này còn đòi hỏi học sinh phải có sự ham mê
học hỏi, nhiệt tình, có phương pháp tự học, tự nghiên cứu…
trong sách giáo khoa hoặc mẫu do giáo viên đưa ra. Hình thức dạy học này làm
cho giờ học ngoại ngữ rất tẻ nhạt, không đáp ứng được công nghệ dạy học mới
là “Coi học sinh là nhân vật trung tâm của hoạt động dạy học”, tức là “Thầy tổ
chức, trò hoạt động”chính vì thế không phát huy được tính sáng tạo của học
sinh.
Dưới đây là một số hạn chế khi thực hiện phương pháp dạy truyền thống
trong các tiết “Speaking”:
1. Cách học rập khuôn, máy móc trong giờ thực hành nói Tiếng Anh làm
cho nhiều học sinh cảm thấy tẻ nhạt, không hứng thú học tập; học sinh chỉ học
vẹt, nói theo những mẫu câu cho sẵn nên các em không thể áp dụng linh hoạt
vào các tình huống giao tiếp cụ thể khác nhau trong đời sống hàng ngày.
2. Không phát huy được tính sáng tạo, tự học, khả năng làm việc theo
nhóm và khả năng thuyết trình của học sinh.
3. Vì số lượng học sinh trong lớp đông (Khoảng 35 – 40 em/lớp) và thời
lượng 45 phút cho một tiết “Speaking” là quá ít nên việc cho các em thực hành
nói Tiếng Anh còn hạn chế, giáo viên chỉ tập trung gọi các em khá giỏi, các em
yếu kém chỉ ngồi một chỗ và rất sợ khi bị giáo viên gọi nói Tiếng Anh; từ đó
vốn từ vựng, khả năng sử dụng ngôn ngữ của các em ngày càng yếu đi.
4. Hậu quả là học sinh không tập trung vào bài giảng, làm việc riêng hoặc
nói chuyện trong lớp từ đó dẫn đến kết quả học tập bộ môn không cao.
Qua phiếu điều tra ở 2 lớp 11B7 và 11B10 trước khi áp dụng giải pháp
mới thì có tới 85% học sinh nói rằng 45 phút thực hành nói trên lớp chưa thật sự
hiệu quả và 68% học sinh rất sợ phải nói Tiếng Anh trong đó phần lớn do vốn từ
và khả năng giao tiếp của các em còn yếu.
6
2. Giải pháp cũ khi sử dụng phương pháp “học theo dự án” theo chủ
đề tích hợp trong các giờ thực hành nói Tiếng Anh:
Từ năm học 2012 – 2013, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã phát động cuộc thi
III. GIẢI PHÁP MỚI ÁP DỤNG TRONG CÁC TIẾT DẠY NÓI CHO HỌC SINH
KHỐI 10 VÀ KHỐI 11:
Để khắc phục những hạn chế của phương pháp dạy truyền thống và khắc
phục những tồn tại trong 2 năm trước áp dụng phương pháp dạy học theo dự án
và nhằm đổi mới phương pháp dạy học, giúp nâng cao chất lượng các giờ thực
hành nói Tiếng Anh cho học sinh, tôi đã có sáng kiến cải tiến lại cách tổ chức
dạy học theo dự án theo chủ đề tích hợp trong các giờ “Speaking” dành cho lớp
10 và lớp 11. Trong 2 năm trước chúng tôi đã làm những bài dự thi theo chủ đề
tích hợp trên phương diện lý thuyết rất tốt và đã được giải cao trong các kỳ thi
cấp tỉnh, cấp quốc gia nhưng việc áp dụng vào thực tế giảng dạy và hiệu quả ảnh
hưởng tốt tới học sinh chưa cao. Việc cải tiến trong năm học 2014 – 2015 này cơ
bản vẫn theo đường hướng của phương pháp dạy học theo dự án nhưng có một
số thay đổi so với 2 năm trước đã đem lại hiệu quả rõ nét trong việc khuyến
khích học sinh nói Tiếng Anh đặc biệt là ở 2 lớp 11B7 và 11B8. Từ năm học
2013 – 2014 Bộ Giáo dục và Đào có đổi mới phương pháp kiểm tra, đánh giá
học sinh nên giải pháp mới này sẽ giúp ích rất nhiều cho học sinh phát triển đều
các kỹ năng sử dụng Tiếng Anh.
1. Những giải pháp cụ thể khi sử dụng phương pháp dạy học theo dự
án theo chủ đề tích hợp nhằm phát triển kỹ năng nói Tiếng Anh cho học
sinh khối 10 và 11:
Nhằm tạo hứng thú cho học sinh trong giờ thực hành nói Tiếng Anh giáo
viên đã thực hiện một số giải pháp mới so với 2 năm học trước như sau:
+ Cho học sinh chọn chủ đề mà học sinh yêu thích, thiết thực gần gũi với
đời sống hàng ngày của các em.
Ví dụ: Trong bài 7, phần Speaking – Lớp 11 (Unit 7 – Word population),
thay cho việc yêu cầu học sinh nói về nguyên nhân, hậu quả của việc bùng nổ
dân số thế giới thì học sinh lớp 11B8 đã đi tìm hiểu về dân số 1 số địa bàn lân
cận quanh khu vực Thành phố Ninh Bình. Trong bài 10, phần Speaking – Lớp
của chính mình khi sử dụng Tiếng Anh để nói về chủ đề mà mình yêu thích.
- Phát huy được tính tính cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh;
bồi dưỡng phương pháp tự học, rèn luyện kỹ năng vận dụng kiến thức vào thực
tiễn; tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú học tập cho học sinh.
9
4. Ví dụ về giờ dạy “Speaking” sử dụng phương pháp dạy học theo dự án
theo chủ đề tích hợp nhằm phát triển kỹ năng nói Tiếng Anh cho học sinh
lớp 10 và 11:
4.1. Những tiết dạy nói có thể áp dụng phương pháp dạy học theo dự án
STT Lớp
1
2
Nội dung có thể áp dụng phương
Bài trong SGK
10
Unit
3
–
10
places
Unit 7 -Population
Ninh Binh
Talk about the causes of population
explosion, problems of population
booms and solutions to these
6
11
problems.
Talk about one of the popular
Unit 8 - Celebrations
celebrations in Ninh Binh or in Viet
7
11
Nam.
Unit 10 – Nature in Talk about environmental pollution
danger
8
in Ninh Binh province: Causes,
b) Students’: computers, cameras, paper, pens…
3. Procedure
Time
5 mins
12
mins
Contents
Teacher’s activities
Students’
activities
Step 1: Plan (45 minutes)
Introduction Introduce
- see the
- the topic:
pictures
Environmental
- give
pollution in Ninh
comments
Binh province
- listen and take
- learning method:
notes
Project work
mins
Plans to
carry out
the project
- discuss with Ss to
focus on the main
and common factors
+ causes of
environmetal
pollution
+ consequences of
environmetal
pollution
+ solutions to the
problems of
environmetal
pollution
- give task: study
more about the
causes,
consequences and
solutions to the
environmetal
pollution in Ninh
Binh province.
- ask: What should
we do to collect
information?
books, newspapers
Task 4: write and
perform a play
- assign the tasks
Task 1: group 1
Task 2: group 2
Task 3: group 3
Task 4: group 4
- form the groups
of 8 or 10 Ss
- discuss and
suggest what
should be done
- listen, discuss
- elicit Ss’ activities
and take notes
to do the tasks
- instruct how to do
the tasks (design,
distribute, collect
- sheets
and analyze the
(Members’
questionnaire,
tasks)
carry out the clips,
present……).
- assign
on (25pm)
An
afterno
on (25pm)
- inform the
deadline for
presentation
Step 2: Carry out the project and complete the work (2 days)
Information - observe, instruct
- take steps of
- questionn
collection
and help the
the plans
aires
groups to carry
Group 1: survey + - questions
out the project
search webs/
for
(design, distribute, reading books,
interviews
collect and
newspapers
- cameras
analyze the
Group 2:
- internet
pieces of
completion
information and
presentation.
paper
of Project
prepare for
(share
- the
Record
presentation. (4
information,
Project
groups share the
then each group
Record
information they
prepare for the
have collected to
presentation on
each other; each
each of the
group focus on
following:
one factor; after
Group 1: causes
presenting the
of environmetal
work, give
pollution.
Presentation
Further talk
Comments
and
assessments
- ask groups to
present in turn:
causes and
consequences;
solutions; and
play and its
message
- listen and
feedback and
comments
- present
- ask: What is your
responsibility for
controlling the
environmental
polution?
- comment on
groups’ work and
participation
Tiếng Anh nói riêng, giảm thiểu số học sinh yếu kém và tăng số học sinh khá
giỏi lên.
- Giúp học sinh tự tin hơn khi sử dụng Tiếng Anh, đây cũng chính là hành
trang sau này giúp các em tự tin hơn trong công việc sau này khi mà Tiếng Anh
ngày càng trở lên quan trọng đối với cuộc sống hiện đại ngày nay.
1.2. Hiệu quả xã hội:
- Giải pháp mới này đem lại hứng thú học tập cho học sinh. Một khi học
sinh đã có hứng thú và tích cực chủ động học tập, thì học sinh năng động, tích
cực hơn trong giờ học, đặc biệt là học sinh trung bình, yếu kém cũng có cơ hội
được thể hiện mình, tạo hứng thú cho đối tượng này trong giờ học Tiếng Anh
- Giải pháp mới này giúp các em hình thành tính cách tự tin, sáng tạo, độc
lập suy nghĩ, pháp huy khả năng tư duy, khả năng làm việc theo nhóm và thuyết
trình, giúp các em vững bước vào đời, tạo lập cuộc sống cho chính mình sau
này.
2. Kết quả điều tra cụ thể của từng lớp sau khi áp dụng sáng kiến
So sánh kết quả điều tra ở 2 lớp 11B7 và 11B10 trước khi áp dụng giải
pháp mới thì có tới 85% học sinh nói rằng 45 phút thực hành nói trên lớp chưa
thật sự hiệu quả và 68% học sinh rất sợ phải nói Tiếng Anh trong đó phần lớn do
vốn từ và khả năng giao tiếp của các em còn yếu thì hiện nay có tới 90% học
sinh thích và muốn được học theo phương pháp này và chỉ còn 12% còn e dè khi
nói Tiếng Anh.
V. ĐIỀU KIỆN VÀ KHẢ NĂNG ÁP DỤNG:
1. Điều kiện áp dụng:
- Để sử dụng hiệu phương pháp dạy học theo dự án thông qua các chủ đề
tích hợp nhằm khuyến khích học sinh nói Tiếng Anh, giáo viên cần xác định rõ
nội dung chủ đề rõ ràng, thời lượng cho từng tiết dạy có thể áp dụng phương
16
này, giáo viên cần chú ý các điểm sau:
+ Phân bố học sinh trong nhóm làm việc cân đối giữa tỉ lệ giỏi, khá, trung
bình, yếu, kém.
+ Giao nhiệm vụ cho học sinh một cách rõ ràng, đưa ra thời gian thực
hiện cụ thể.
+ Giáo viên phải đưa ra nhận xét cụ thể cho từng bài nói của mỗi nhóm từ
đó động viên các em kịp thời.
Trong năm học tới, chúng tôi dự định cùng các đồng nghiệp trong nhóm
tiếng Anh áp dụng sáng kiến này trong một số giờ thực hành nói cho tất cả 3
khối lớp. Mặc dù trong quá trình thực hiện sáng kiến này còn nhiều mặt hạn chế
và chắc chắn vẫn còn những thiếu sót, song chúng tôi hy vọng rằng sáng kiến
này sẽ giúp ích được phần nào cho các thầy cô giáo Tiếng Anh phát triển kỹ
năng nói cho học sinh. Chúng tôi rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến của
các ban ngành, các thầy cô giáo và các em học sinh.
Chúng tôi xin chân thành cảm ơn!
Xác nhận của cơ quan, đơn vị
Nhóm tác giả sáng kiến
Nguyễn Thị Xuân Lan
Bùi Phương Chi
Đặng Thị Bích Huệ
CÁC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. English language Teaching Methodology của Bộ GD&ĐT 2003
2. Adrian Doff. 1988. Teach English
Cambridge University Press
3. Cục GD Hồng Kông
18