Một số biện pháp chỉ đạo công tác chủ nhiệm đạt hiệu quả ở Trung Tâm GDTX

MỘT SỐ BIỆN PHÁP CHỈ ĐẠO CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM ĐẠT
HIỆU QUẢ Ở TRUNG TÂM GDTX
I/ LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Nền kinh tế thị trường đang trở thành một không gian mang tính toàn cầu.
Trong bối cảnh chung đó Việt Nam cũng chuyển mình hòa nhập, để thực hiện nền
kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa có sự quản lý của nhà nước.
Nền kinh tế thị trường, bao hàm nét tiêu cực và cả những nét tích cực của nó.
Chúng có ảnh hưởng đến sự phát triển chung của cả xã hội, trong đó có cả sự
nghiệp giáo dục, điều mà chúng ta quan tâm nhất đó là sự hình thành nhân cách
của thế hệ trẻ, một vấn đề bức xúc mà giáo dục và đào tạo giữ vai trò trọng trách
rất quan trọng. Bên cạnh nhiều mặt tích cực mà nền kinh tế thị trường đem lại,
không tránh khỏi những mặt tiêu cực đang hàng ngày, hàng giờ len lỏi vào thế hệ
trẻ của chúng ta. Những yếu tố tiêu cực này, đã ảnh hưởng đến công tác giáo dục
của nhà trường và ít nhiều đã làm cho công tác chủ nhiệm của người giáo viên gặp
rất nhiều khó khăn.
Hơn nữa sự tiến bộ của xã hội không chỉ đo bằng công nghệ, hoặc mức sống
vật chất, mà phải đo bằng chỉ tiêu chuẩn mực đạo đức, thẩm mỹ, bằng sự đa dạng
của nền văn hóa nhân loại. Điều đó đòi hỏi một cuộc cách mạng về giáo dục và
đào tạo theo hướng, nâng cao tiềm năng trí tuệ và sản sinh kiến thức mới cho sự
phát triển con người và phát triển xã hội.
Vì thế xu hướng đổi mới giáo dục, để đào tạo con người thế kỷ XXI, đang
đặt ra những yêu cầu mới cho giáo viên nói chung và giáo viên chủ nhiệm (GVCN)
nói riêng. Bên cạnh đó, lứa tuổi của học sinh THPT là lứa tuổi đang rất cần sự
giúp đỡ và định hướng của người lớn. Nếu không có sự giúp đỡ của GVCN thì với
vốn kinh nghiệm sống ít ỏi, các em sẽ khó tránh khỏi những ảnh hưởng không
lành mạnh từ phía xã hội. Do đó có thể khẳng định công tác chủ nhiệm ở trường
THPT là rất quan trọng và rất cần thiết trong giai đoạn mới hiện nay.
Thực chất vai trò của GVCN cũng như người làm vườn, trồng cây, tuy
không đúng hoàn toàn nhưng hoạt động của GVCN gần như người trồng cây,

học của nhà trường
- Cơ sở vật chất, trang thiết bị của nhà trường hiện nay đã có tương đối đầy đủ
1.3 Các yếu tố chủ quan :
Bản thân đã qua nhiều năm công tác chủ nhiệm và quản lí chuyên môn nên đã
tích lũy được khá nhiều kinh nghiệm
2/ Khó khăn
2.1/ Thực trạng về mặt tiêu cực của các vấn đề có liên quan :
Do những yêu cầu bức xúc của đời sống kinh tế xã hội thời kinh tế thị trường
đã ảnh hưởng không nhỏ đến quan niệm, nhận thức, thái độ và hành động của cha
mẹ học viên nói riêng, của người dân nói chung
Hiện nay vẫn còn một bộ phận không nhỏ trong Phụ huynh học sinh chỉ quan
tâm con em mình khi mới bước vào nhà trường, rồi giao cho nhà trường giáo dục ít
quan tâm gì đến việc học.
2.2/ Các yếu tố khách quan :
Trung Tâm GDTX: Đa số học viên là những em có hoàn cảnh gia đình khó
khăn (Gia đình nghèo,cha mẹ li hôn, mồ côi ...), bản thân các em học còn yếu
không đủ điểm vào được các trường công.
Đối tượng giáo dục có nhiều biến đổi về tâm lý, lối sống, nhu cầu, lý tưởng
và hành vi.
Người GVCN cũng phải lo toan cho cuộc sống đời thường với tư cách là
những người chủ trong gia đình.
GV cơ hữu không đủ để làm công tác chủ nhiệm phải phân công giáo viên
thỉnh giảng phụ trách..
2.3/ Các yếu tố chủ quan
Bản thân vừa làm công tác quản lí chuyên môn, vừa kiêm công tác chủ
nhiệm nên thời gian có hạn
3/ Các số liệu trước khi thực hiện đề tài :

Võ Thị Mười


TB

Y

283

63.6%

30.74%

5,66%

0.35 %

6.37%

59.71%

33.57%

6

332

57.5%

40.1%

2,4%


2/ Một số tiêu chuẩn 1 giáo viên chủ nhiệm giỏi :
- Có uy tín với học viên và đồng nghiệp về chuyên môn, tư cách đạo đức và
phong cách
- Hoàn thành tốt quy chế nề nếp công tác chủ nhiệm, hồ sơ sổ sách đạt loại
khá hoặc tốt .
- Thực hiện đầy đủ, chất lượng toàn bộ các công việc của GVCN
- Có nghệ thuật giáo dục, ứng xử với học viên.Có biện pháp phù hợp với từng
học viên, nhất là học viên cá biệt
- Phát huy khả năng dân chủ của học viên, phát huy khả năng tự giáo dục
- Hiệu quả giáo dục cao, so với chất lượng khi mới nhận lớp phải vượt bậc
3/ Một số biện pháp chỉ đạo công tác chủ nhiệm đạt hiệu quả ở TTGDTX :
3.1/ Chỉ đạo GVCN làm tốt công tác tổ chức lớp học.
Công tác tổ chức lớp được tiến hành vào đầu năm học. Việc tổ chức tốt là cơ
sở, nền tảng cho các hoạt động của lớp đạt được kết quả tốt. Vào đầu năm
học,chuyên môn họp các GVCN, hướng dẫn, chỉ đạo các GVCN làm tốt công tác
tổ chức lớp học, thống nhất các biện pháp cụ thể về công tác chủ nhiệm trong toàn
trường .
* Biện pháp :
Võ Thị Mười

3


Một số biện pháp chỉ đạo công tác chủ nhiệm đạt hiệu quả ở Trung Tâm GDTX

- Nắm bắt sơ yếu lý lịch: GVCN hướng dẫn học viên ghi sơ yếu lí lịch nhằm tìm
hiểu hoàn cảnh gia đình học viên. Trong sơ yếu lí lịch phải ghi rõ kết quả học lực.
hạnh kiểm năm học trước giúp GV hiểu rõ về gia cảnh và bản thân học viên hơn
- Bầu ban cán sự lớp có định hướng của GVCN : Ban cán sự lớp là những học
viên hạnh kiểm tốt, học khá, gương mẫu. Những học viên này sẽ giúp GVCN điều

tổ trưởng vắng.
-Chọn cán sự môn học:Cán sự môn học là những học viên học khá, giỏi có khả
năng giải đáp các thắc mắc của các bạn về những vấn đề khó trong học tập. Các
môn học khó ( Nếu có học viên nồng cốt)
- Chia tổ : Việc chia tổ nhằm nâng cao hiệu quả quản lí, mỗi tổ có tổ trưởng và
tổ phó, các em này là những học sinh ngoan, học khá, gương mẫu trong tổ. Hàng
ngày các em này trực tiếp theo dõi, giám sát các hoạt động của các thành viên
trong tổ , cùng với ban cán sự lớp
- Thảo luận thang điểm thi đua, đăng ký thi đua của lớp: Thi đua tạo khí thế
trong học tập : BGĐ họp GVCN , gợi ý các GVCN xây dựng thang điểm thi đua
và áp dụng ngay từ đầu năm học nhằm tạo một nề nếp tốt của lớp ngay từ đầu
năm :
+ GVCN dự thảo ra 1 thang điểm thi đua cho lớp : Trong thang điểm thi đua
gồm : điểm cộng và điểm trừ (Những việc làm tốt sẽ được cộng điểm, những việc
xấu sẽ bị trừ điểm )
+ Buổi sinh hoạt lớp đầu tiên GVCN cho tập thể lớp đóng góp xây dựng thang
điểm thi đua : để đảm bảo tính dân chủ, nhưng vai trò cố vấn của GVCN là quan
trọng
+ Đăng kí thi đua cá nhân và tập thể lớp : GVCN hướng dẫn mỗi học viên phải
có bản đăng kí thi đua của cá nhân : Trong bản đăng kí này phải ghi rõ học viên
Võ Thị Mười

4


Một số biện pháp chỉ đạo công tác chủ nhiệm đạt hiệu quả ở Trung Tâm GDTX

đăng kí cuối năm học xếp loại hạnh kiểm và Học lực loại gì, ý thức chấp hành nội
quy trường, lớp và cam kết không vi phạm tệ nạn xã hội …Khi học viên đã tự tay
viết và kí vào bản đăng kí thi đua cá nhân, chắc chắn các em sẽ có ý thức tốt hơn

lại
cho
con”…
Sau đó, GVCN nói với học sinh: Bây giờ các em cùng với thầy hãy lắng
xuống 1 phút, yên lặng 1 phút để nghĩ xem nếu khi mình gặp khó khăn mà được ai
đó chia sẻ mình có hạnh phúc không? Chắc chắc là mình rất hạnh phúc. Vậy các
bạn ở miền Trung mà nhận được những chia sẻ của học sinh Định Quán mình là
những cuốn tập, những cây bút để các bạn lại có thể đến trường chắc mấy bạn sẽ
hạnh phúc lắm. Chỉ đơn giản như thế .Với kinh nghiệm sư phạm và uy tín của
mình, giáo viên chủ nhiệm có khả năng biến những chủ trương, kế hoạch đào tạo
của nhà trường thành chương trình hành động của tập thể lớp và của mỗi học sinh.
- Mặt khác, giáo viên chủ nhiệm lớp là người tập hợp ý kiến, nguyện vọng của
từng học sinh của lớp phản ánh với hiệu trưởng, với các tổ chức trong nhà trường
và với các giáo viên bộ môn. Phải thấy được quan hệ, vị trí của giáo viên chủ
Võ Thị Mười

5


Một số biện pháp chỉ đạo công tác chủ nhiệm đạt hiệu quả ở Trung Tâm GDTX

nhiệm là người thường xuyên tiếp nhận được thông tin từ học sinh để đảm bảo
tính khách quan, tính trung thực của dư luận, ý kiến của một tập thể học sinh. Khi
tiếp nhận thông tin, người giáo viên chủ nhiệm lớp xử lí kịp thời ngay thông tin
với tư cách là nhà sư phạm, điều đó có tác dụng rất lớn. Có không ít thông tin, suy
nghĩ của học sinh chỉ có thể tâm sự với giáo viên chủ nhiệm, đó là một thực tế.
Ví dụ: những oan ức, sự hiểu lầm của thầy, cô giáo vì một lẽ nào đó. Ai là
người giúp các em giải tỏa những băn khoăn vướng mắc trong những quan hệ như
vậy, không ai tốt hơn là giáo viên chủ nhiệm.
Giáo viên chủ nhiệm với tư cách là đại diện cho lớp còn có trách nhiệm bảo vệ,

( Vi phạm nề nếp, nội quy nhà trường, không học bài..) GVCN phải báo cho
CMHV , mời họ tới cùng thảo luận về biện pháp giáo dục riêng cho em học viên
đó tiến bộ.
+ Hàng tháng GVCN mời chi hội trưởng tới cùng sinh hoạt lớp để biết tình
hình học tập, rèn luyện đạo đức của con em, cùng có ý kiến với GVCN và nhà
trường nhằm giúp con em học tốt hơn .
Võ Thị Mười

6


Một số biện pháp chỉ đạo công tác chủ nhiệm đạt hiệu quả ở Trung Tâm GDTX

+ Cuối học kỳ, cuối năm học GVCN phải báo sổ liên lạc cho CMHV về kết
quả rèn luyện hạnh kiểm và học tập, ghi rõ những tiến bộ và những yếu kém để
CMHV được biết, nhằm tạo điều kiện cho các em học tập, phấn đấu tiến bộ hơn ở
kì sau, năm học sau.
+ Thống nhất khen thưởng cuối năm của lớp : Đã thi đua phải có khen
thưởng . Quỹ khen thưởng ngân sách cấp cho nhà trường rất hạn chế, vì vậy
CMHV cùng GVCN bàn bạc, thống nhất việc khen thưởng cho học viên của lớp
có thành tích bằng nguồn quỹ lớp do CMHV tự nguyện đóng góp. Ngoài những
em có thành tích tốt trong học tập, cần khen thưởng cho các em có cống hiến cho
tập thể lớp
VD:tích cực trong các hoạt động đoàn thể, hoạt động ở lớp. Cũng cần tuyên
dương những học viên có nhiều tiến bộ trong năm học và những học viên nghèo
vượt khó. Tất cả nhằm xây dựng một tập thể lớp đoàn kết, gắn bó cùng nhau thi
đua .
- BGĐ kiểm tra công tác chủ nhiệm : Kiểm tra việc báo sổ liên lạc cho
CMHV , tránh trường hợp GVCN bỏ qua công việc này, cha mẹ học viên không
biết gì về kết quả của con mình, khi biết thì đã quá muộn, không khắc phục kịp.

ở các trường THPT công lập .
- Nói không với các tệ nạn xã hội :
Hiện nay các tệ nạn XH rất nhiều, HV rất dễ bị cám dỗ. Một khi đã vướng
vào các tệ nạn XH thì cuộc đời của các em sẽ rẽ sang những con đường không có
tương lai : Nghiện ngập, trộm cướp, giết người …
+ GVCN cần thường xuyên giáo dục các em tránh xa các tệ nạn ( Phân tích
trong các buổi sinh hoạt lớp): Không hút thuốc lá, không bỏ học chơi game,
không thử ma túy, không tụ tập với các bạn khác đã bỏ học mà không đi làm gì,
suốt ngày lêu lổng..
+ ĐK chỉ tiêu: Mỗi tập thể lớp cần cho HV đăng kí (Thật ra là làm bản cam
kết : Nói không với các tệ nạn XH)
3.5 / BGĐ hướng dẫn cho GVCN các biện pháp cố vấn HV các phương
pháp học tập:
GVCN là người cố vấn cho HV phương pháp học tập chung, là người tổ
chức, phát huy phong trào học tập của lớp .
* Biện pháp :
-Tổ chức sinh hoạt đầu giờ:
+ Trước giờ học 15 phút , GVCN cho các em HV cán sự môn học giải đáp
các vấn đề khó của môn học : (Bài tập, hệ thống kiến thức theo bài hoặc chương
đang học ) .
+ BGĐ thường xuyên kiểm tra các giờ sinh hoạt 15 phút của các lớp nhằm
đôn đốc các lớp nâng cao chất lượng buổi sinh hoạt 15 phút đầu giờ.
+ GVCN giám sát, nhắc nhở, động viên lớp thường xuyên, duy trì có hiệu
quả hoạt động của các nhóm cán sự môn học .
- Tổ chức đôi bạn cùng tiến giúp đỡ trong học tập: HV trong TT GDTX đa
số có hoàn cảnh gia đình kinh tế khó khăn, vì vậy các em vừa đi học, vừa tranh
Võ Thị Mười

8


cởi mở, cuộc đối thoại thường bắt đầu bằng gợi ý “mềm” của GV chủ nhiệm:
VD . về kỹ năng giao tiếp, GVCN có thể đặt vấn đề : “Các em nói cho thầy
(cô ) nghe lịch sự trong giao tiếp, thế nào là đúng, thế nào là không được”. Sau đó
để các em tự nói cũng là cách để các em tự đòi hỏi bản thân mình phải làm được
điều đó.
Những buổi đối thoại kéo gần khoảng cách giữa thầy và trò đó, thoạt nghe
tưởng dễ. Nhưng trước khi làm điều này, người thầy phải tạo được sự gần gũi và
niềm tin của học sinh. Sau đó, việc tạo không khí gợi mở, tự nhiên, để cuộc nói
chuyện không trở nên khô cứng, hình thức cũng đòi hỏi không ít trí lực, sự khéo
léo của người thầy.
3.7 / BGĐ Hướng dẫn GVCN xử lí một số tình huống trong công tác chủ
nhiệm :
Việc xử lí tình huống trong công tác chủ nhiệm rất quan trọng, cùng một
trường hợp nhưng cách xử lí khác nhau có thể xảy ra tiêu cực hoặc tích cực .
* Biện pháp :
- Bằng uy tín và vị thế của GVCN: phương pháp tác động trực tiếp đem lại
hiệu quả giáo dục tức thời, ví dụ: học sinh nói chuyện trong giờ học, không làm bài
đầy đủ hoặc có nhiều biểu hiện hành vi tốt như làm bài hay, sáng tạo thì giáo viên
Võ Thị Mười

9


Một số biện pháp chỉ đạo công tác chủ nhiệm đạt hiệu quả ở Trung Tâm GDTX

chủ nhiệm có thể nhắc nhở, tuyên dương, động viên, khen thưởng bằng lời, cho
điểm tốt…
- Nếu GVCN không đo được mức độ của hành vi, sử dụng không tương ứng,
dẫn tới phản tác dụng giáo dục, không đáng khen mà khen quá lời cũng không tốt,
chỉ đáng nhắc nhở mà vì lẽ gì GVCN cảnh cáo phê bình sẽ dễ làm cho học sinh

- GVCN lớp phải củng cố bằng cả cuộc sống của bản thân, trong đó có trình
độ chuyên môn, tri thức, phương pháp giảng dạy, sự mẫu mực, tâm huyết trong
khi giảng dạy. Muốn giảng dạy tốt, không chỉ có tri thức, phương pháp mà phải
truyền đạt bằng cả nhiệt huyết của người giáo viên chủ nhiệm với khẩu hiệu “tất
cả vì học sinh thân yêu”,“vì các em hôm nay là vì tương lai của dân tộc, đất nước”.
- Để làm tốt công tác chủ nhiệm, GVCN phải đặt kế hoạch tự hoàn thiện bản
thân về mọi mặt.Việc này phải phấn đấu kiên trì, lâu dài.

Võ Thị Mười

10


Một số biện pháp chỉ đạo công tác chủ nhiệm đạt hiệu quả ở Trung Tâm GDTX

Hình ảnh GVCN cùng tham gia trực cổng trường đầu giờ cùng học viên

3.9/ Khen thưởng về công tác chủ nhiệm và các lớp :
BGĐ cần đưa ra tiêu chí khen thưởng các GVCN giỏi ngay từ đầu năm học
để góp phần khích lệ, động viên những GV có nhiều cố gắng đem lại hiệu quả tốt
trong công tác chủ nhiệm.Những GVCN nào không hoàn thành tốt công tác chủ
nhiệm, lớp có HV nghỉ nhiều kết quả học tập giảm sút so với trước khi nhận lớp,
BGĐ cần có hình thức khiển trách, hạ bậc thi đua .
Hình ảnh GVCN và tập thể lớp được khen thưởng cuối năm

V/ KẾT QUẢ :
1/ Những lợi ích trực tiếp do áp dụng SKKN :
Võ Thị Mười

11

0.9%

Học lực
TB

G

K

0.35 %
0,3%
0.28%

6.37%
6,0 %
5.4%

Y

59.71% 33.57%
65,7%
28 %
71.9% 22.4%

Hình ảnh phát thưởng học sinh giỏi cấp tỉnh

Võ Thị Mười

12


- Có thang điểm thi đua cho HV thảo luận và thực hiện theo dõi thi đua
nghiêm túc
- Có tình thương yêu, quý mến HV, khách quan với các em, quan tâm nhiều
hơn với các HV hoàn cảnh khó khăn .
Võ Thị Mười

13


Một số biện pháp chỉ đạo công tác chủ nhiệm đạt hiệu quả ở Trung Tâm GDTX

- Có biện pháp xử lí đúng đắn thông tin của HV với các GVBM và ngược
lại .
- Phối hợp tốt với các GVBM và các tổ chức nhà trường để hoàn thành tốt
nhiệm vụ .
- Động viên, khen thưởng các HVcó thành tích tốt trong tập thể lớp .
- Cố vấn cho lớp trong các hoạt động phong trào, nhân đạo, từ thiện .
- Nếu có tình huống khó phải xin ý kiến chỉ đạo, tư vấn của BGĐ .
VII/ KẾT LUẬN :
Công tác chủ nhiệm là một mặt quan trọng trong nhiệm vụ nhà trường vì
mang tính chất quyết định chất lượng đạo đức HV, nó càng đặc biệt quan trọng
trong Trung tâm GDTX. Bởi lẽ đa số HV của Trung tâm GDTX là những HV
không thi đậu vào trường công, học yếu và ý thức chưa được tốt lắm. Việc đầu tư
cho công tác chủ nhiệm là một việc làm mang tính chất chiến lược giáo dục lâu dài.
Một khi HV được chăm lo, giáo dục tốt các em sẽ có ý thức tốt,chấp hành tốt mọi
nội quy của trường lớp, tự xác định nhiệm vụ học tập và phấn đấu, rèn luyện để có
kết quả học tập tốt .
Một nhà trường có nền tảng giáo dục tốt sẽ có kết quả đào tạo tốt, từ đó tạo
thương hiệu tốt trong khu vực, đó chính là việc tạo ra đầu vào của HV cao hơn các
trường khác trong khu vực. Trong điều kiện xã hội bây giờ,có nhiều HV không thi


Võ Thị Mười

16