SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐỒNG NAI
Đơn vị Trường THPT Xuân Thọ
Mã số: ................................
(Do HĐKH Sở GD&ĐT ghi)

ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU KHOA HỌC SƯ PHẠM ỨNG DỤNG:

“NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG THỰC HIỆN CÔNG TÁC Y TẾ HỌC
ĐƯỜNG Ở TRƯỜNG THPT XUÂN THỌ QUA VIỆC GIÁO VIÊN
LÀ NHỮNG TUYÊN TRUYỀN VIÊN TRỰC TIẾP CHO ĐỐI
TƯỢNG HỌC SINH CỦA LỚP MÌNH”.

Người thực hiện: ĐOÀN ĐÌNH THUẤN
Lĩnh vực nghiên cứu:
- Quản lý giáo dục



- Phương pháp dạy học bộ môn: ................... 
(Ghi rõ tên bộ môn)
- Lĩnh vực khác: .............................................. 
(Ghi rõ tên lĩnh vực)
Có đính kèm: Các sản phẩm không thể hiện trong bản in SKKN
 Mô hình
 Đĩa CD (DVD)
 Phim ảnh  Hiện vật khác
(các phim, ảnh, sản phẩm phần mềm)

Năm học: .2015-2016
Page 1


TRƯỜNG TTRUNG HỌC PHỔ THÔNG- đề tài nghiên cứu khoa học sư phạm ứng
dụng năm 2013-2014 – Đoàn Đình Thuấn.
5. Kinh nghiệm TRẢ BÀI VIẾT TẬP LÀM VĂN- đề tài nghiên cứu khoa học sư
phạm ứng dụng năm 2014-2015 – Đoàn Đình Thuấn.

Page 2


MỤC LỤC
I. TÓM TẮT
II. GIỚI THIỆU
1. Hiện trạng
2. Giải pháp thay thế
3. Vấn đề nghiên cứu, giải thuyết nghiên cứu
III.
PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
1. Khách thể nghiên cứu
2. Thiết kế
3. Quy trình nghiên cứu
4. Đo lường
IV. PHÂN TÍCH DỮ LIỆU VÀ KẾT QUẢ.
V. BÀN LUẬN
VI. KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
VII. TÀI LIỆU THAM KHẢO
VIII. PHỤ LỤC

Page 3


Đề tài: Nâng cao chất lượng thực hiện công tác y tế

trên cơ sơ nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng theo tài liệu của Bộ Giáo dục.
Thực trạng giáo dục ở nước ta dù đạt được nhiều thành tựu nhưng còn ngỗn
ngang nhiều vấn đề; nhiều hiện trạng cần có giải pháp thay thế hợp lý. Trên cơ sơ
nghiên cứu từ thực tiễn sinh động công tác y tế học đường cần vận động và biến đổi
không ngừng cho phù hợp với thực tế. Đề tài này nghiên cứu Nâng cao chất lượng
thực hiện công tác y tế học đường ở trường THPT Xuân Thọ qua việc giáo viên chủ
nhiệm là những tuyên truyền viên trực tiếp cho đối tượng học sinh của lớp mình
Page 4


Đây là vấn đế khó nhưng lại thường gặp trong thực tế. Tác giả của đế tài dù rất
cố gắng vẫn không tránh khỏi thiếu sót.
Kính mong quý đồng nghiệp góp ý xây dựng hoàn thiện hơn.
II.GIỚI THIỆU
1/Hiện trạng
Trường THPT Xuân Thọ thuộc xã Xuân Thọ; huyện Xuân lộc tỉnh Đồng Nai,
mới được thành lập vào năm 2009 theo Quyết định của UBND tỉnh Đồng Nai. Đây là
ngôi trường mới nên mọi cái đều mới. Phần lớn Giáo viên mới ra trường.
Do địa bàn trường gần chân núi Chứa Chan, ờ vùng sâu vùng xa nên dễ bị
các bệnh Sốt xuất huyết, đau mắt đò, các loại cúm…. Nên vấn đề tuyên truyền phòng
chống là rất quan trọng..
Trường đóng chân trên địa bàn nông thôn, vùng khó khăn; vùng đông đống
bào dân tộc Châu Ro.Tuy mới được xây dựng nhưng còn thiếu nhiều cơ sở vật chất,
trang tiết thiết bị. Nhất là các thiết bị y tế.
Học sinh hầu hết là con em nông dân nghèo, vùng sâu, xa trung tâm kinh tếvăn hóa nên khó khăn, thiếu thốn về vật chất và ít cơ hội tiếp cận, hưởng lợi văn
minh, văn hóa, có nhiều em nhà xa phải trọ học. Nhiều phụ huynh do hoàn cảnh, mưu
sinh ít có thời gian, cách thức chăm lo giáo dục con em đúng mực.
Chất lượng đầu vào rất thấp, một số học sinh số học yếu- kém, chây lười học
tập, đua đòi, kết bè với đối tượng thanh thiếu niên đã nghỉ học. Vì vậy ý thức y tế cá
nhân và y tế cộng đồng là rất thấp.

tiết hoạt động ngoài giờ sẽ làm phong phú thêm những nội dung thiết thực.
- Hội Chữ thập đỏ cơ sở trường THPT Xuân Thọ tham mưu cho Ban Giám hiệu tổ
chức Phòng y tế để làm công tác chuyên trách y tế học đường.
- Liên hệ với Trung tâm y tế huyện Xuân Lộc và trạm y tế xã Xuân Thọ nhận các tài
liệu tập huấn công tác y tế học đường theo chuẩn chung của Bộ y tế.
- Soạn tài liệu cho giáo viên chủ nhiệm lồng ghép vào các tiết sinh hoạt chủ nhiệm
theo từng chuyên đề
3/Vấn đề nghiên cứu, giả thuyết nghiên cứu.
*Vấn đề nghiên cứu:Tổ chức thực hiện công tác y tế học đường ở trường THPT
Xuân Thọ qua việc giáo viên chủ nhiệm là những tuyên truyền viên trực tiếp cho đối
tượng học sinh của lớp mình có nâng cao chất lượng không?
* Giả thuyết nghiên cứu: Có. Việc tổ chức thực hiện công tác y tế học đường ở
trường THPT Xuân Thọ qua việc giáo viên chủ nhiệm là những tuyên truyền viên trực
tiếp cho đối tượng học sinh của lớp mình sẽ nâng cao chất lượng.
III.PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
1/ Khách thể nghiên cứu
*Đối tượng nghiên cứu là học sinh lớp 10A10(40 học sinh) và lớp 10A11(41
học sinh) trường THPT Xuân Thọ. Vì bản thân tôi đang công tác ở đó nên có điều
kiện thuận lợi cho việc NCKHSPUD.
* Giáo viên: Hai giáo viên có tuổi đời và tuổi nghề tương đương nhau và đều là
giáo viên trẻ, có lòng nhiệt tình và trách nhiệm cao trong công tác giảng dạy và giáo
dục học sinh.
1. Nguyễn Phi Phụng – Giáo viên chủ nhiệm lớp 10A10(lớp thực nghiệm)
2. Đặng Thị Anh Đào – Giáo viên chủ nhiệm lớp 10A11 (lớp đối chứng)
* Học sinh: hai lớp được chọn tham gia nghiên cứu có nhiều điểm tương đồng
nhau về tỉ lệ học sinh, giới tính như sau:
Số HS các nhóm
Tổng số

Nam

giáo viên chủ nhiệm tuyên truyền triển khai trong giờ sinh hoạt chủ nhiệm.
- Có nhiều chuyên đề, nhưng ở phạm vi đề tài này chỉ giới thiệu 4 chuyên đề mẫu đã
thực hiện nhiều năm qua ở trường THPT Xua Thọ.
- Mỗi chuyên đề thực hiện trong thời gian 3 tháng
NỘI DUNG
THỜI GIAN
Thực hiện từ tháng 9
 CHUYÊN ĐỀ 1: TRIỆU CHỨNG VÀ CÁCH
đến tháng 11 năm 2015
PHÒNG CHỐNG BỆNH CÚM A/H7N9
Thực hiện từ tháng 11
 CHUYÊN ĐỀ 2: HIV/AIDS – CÁCH TUYÊN
đến tháng 1 năm 2016
TRUYỀN VÀ PHÒNG CHỐNG
Thực hiện từ tháng 1
 CHUYÊN ĐỀ 3 :TUYÊN TRUYỀN VÀ CÁCH
đến tháng 3 năm 2016
PHÒNG CHỐNG VỀ BỆNH SỐT XUẤT HUYẾT
Thực hiện từ tháng 3
 CHUYÊN ĐỀ 4 :TUYÊN TRUYỀN VÀ CÁCH
đến tháng 5 năm 2016
PHÒNG CHỐNG BỆNH ĐAU MẮT ĐỎ
2/ Thiết kế : Tôi dùng thiết kế kiểm tra trước và sau tác động đối với các nhóm
tương đương.
Chọn hai lớp nguyên vẹn: lớp 10A10(40 học sinh) là nhóm thực nghiệm, lớp
10A11(41 học sinh) là nhóm đối chứng. Tôi ra đề bài khảo sát cho học sinh làm bài
kiểm tra trước và sau tác động. Kết quả cho thấy có sự chênh lệch điểm khảo sát trung
bình giữa khảo sát trước tác động và sau khi tác động. Sau đó, tôi dùng phép kiểm
chứng T-test độc lập để phân tích dữ liệu.
Bảng 2. Kiểm chứng để xác định các nhóm tương đương


Giáo viên chủ nhiệm đã triển khai
chuyên đề HIV/AIS

03

ĐC

02

Không tác động

04

3/ Quy trình nghiên cứu
+ Lớp đối chứng vẫn được cán bộ y tế triển khai chung chuyên đề trong sinh hoạt
chào cờ đầu tuần chung toàn trường.
+ Lớp thực nghiệm : giáo viên chủ nhiệm phát tài liệu và triển khai chuyên đề tại
lớp.
4/Đo lường và thu thập dữ liệu.
- Bài kiểm tra trước tác động là bài kiểm tra kiến thức chung (thực hiện hai lần)
- Bài kiểm tra sau tác động là bài kiểm tra kiến thức về HIV?AIDS được thiết kế
riêng.
IV. PHÂN TÍCH DỮ LIỆU KẾT QUẢ
Sau thời gian tiến hành tác động (6 tháng), tiến hành cho học sinh 2 lớp (thực
nghiệm và đối chứng) làm bài kiểm tra sau tác động .
Trên cơ sở kết quả thu được, chúng tôi tiến hành phân tích dữ liệu qua các thông
số: Tính giá trị chênh lệch qua giá trị trung bình của các bài kiểm tra trước và sau
kiểm chứng
Bảng So sánh điểm trung bình bài kiểm tra sau tác động

Giả thuyết của đề tài “ Hiểu biết về
đề tài HIV/AIDS” đã được kiểm
chứng.

9
8
7
6
5
4
3
2
1
0

Nhóm đối
chứng
Nhóm thực
nghiệm

Trước TĐ

Sau TĐ

Hình 1. Biểu đồ so sánh ĐTB trước tác động và sau tác động của nhóm thực nghiệm
và nhóm đối chứng.
V. BÀN LUẬN
Qua kết quả của bài kiểm tra sau tác động của nhóm thực nghiệm là TBC= 8,09, kết
quả bài kiểm tra tương ứng của nhóm đối chứng là TBC = 7,21. Độ chênh lệch điểm số
giữa hai nhóm là 0,88. Điều đó cho thấy điểm TBC của hai lớp đối chứng và thực nghiệm

- Có chế độ đãi ngộ phù hợp hơn với các cán bộ và tuyên truyền viên làm công
tác y tế học đường.
+ Đối với cán bộ y tế chuyên trách cần nâng cao hơn về nghiệp vụ y tế và tập huấn tốt
cho các giáo viên chủ nhiệm là các tuyên truyền viên. Quán triệt tư tưởng phòng bệnh
hơn chữa bệnh. Làm sao để mỗi học sinh hiểu về dịch bệnh, tự tự giác tư nguyện làm
tuyên truyền viên cho gia đình và xã hội thì độ lan tỏa rất cao.
+ Đối với Giáo viên chủ nhiệm khi tuyên truyền cho học sinh lớp mình về y tế học
đường sẽ giúp cập nhật thông tin về dịch bệnh, lồng ghép nội dung vào các tiết sinh
hoạt chủ nhiệm và hoạt động ngoài giờ. Phòng bệnh tốt sẽ giúp cho giảm chi phí xã
hội.
VII. TÀI LIỆU THAM KHẢO
- Nghiên cứu từ thực tế công tác y tế học đường ở Trường THPT Xuân Thọ, hiệu quả
trong việc phân công giáo viên chủ nhiệm tuyên truyền các chuyên đề y tế học
đường.
- Nghiên cứu từ thực tế phòng chống dịch bệnh. Tập huấn, giao tài liệu cho giáo viên
chủ nhiệm từng lớp làm công tác y tế học đường, phân nhiệm sâu hơn về công tác
này.
- Thực hiện trong hè từ tháng 6 đến tháng 9 năm 2016. Chuyên đề này giáo viên chủ
nhiệm hướng dẫn trước lễ bế giảng năm học.
- Bốn chuyên đề thực hiện khép kín trong năm, mỗi quí một chuyên đề, không nên
đưa quá nhiều, chỉ thực hiện những chuyên đề cần thiết.
- Một số tư liệu tuyên truyền về dịch bệnh của Trung Tâm y tế dự phòng –Sở y tế
Đồng Nai và các tư liệu có liên quan về bệnh học.

Trên đây là đề tài ngiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng “Nâng cao chất lượng
thực hiện công tác y tế học đường ở trường THPT Xuân Thọ qua việc giáo viên chủ
nhiệm là những tuyên truyền viên trực tiếp cho đối tượng học sinh của lớp mình”do
tôi tự nghiên cứu. Với tư cách của một nhà giáo –một thầy thuốc có hơn 25 tuổi nghề,
Page 10


Nguyễn Thị Thanh Cường
3
6
8
Nguyễn Công Danh
4
5
8
Võ Ngọc Đạt
5
6
9
Mai Thị thùy Dung
6
7
8
Nguyễn Thị Mỹ Dung
7
8
9
Nguyễn Thị Hoài Giang
8
6
9
Nguyễn Thúy Hằng
9
7
9
10 Trần Thị Thu Hiền
7

8
21 Nguyễn Thị Mỹ Luyến
7
7
22 Huỳnh Thị Như Mai
7
8
23 Phan Hoàn Diễm My
5
7
24 Vũ Thi Bích Ngọc
7
8
25 Nguyễn Doãn Nguyên
7
9
Page 12


26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36

6
7
6
5
5
5

LỚP ĐỐI CHỨNG 10A11
– Giáo viên chủ nhiệm: Đặng Thị Anh Đào
TT Họ và tên
Điểm kiểm tra
trước tác động
Lê Thị Phùng Ái
1
7
Nguyễn Đình chiến
2
6
Đoàn Thị Ngọc Cúc
3
7
Lê Thị Thùy Dung
4
5
Nguyễn Thị Dung
5
7
Nguyễn Thị Hoài Dương 4
6
Phạm thị Hằng

8
6
6
7

Điểm kiểm tra sau
tác động
8
8
8
6
8
6
7
7
7
7
9
7
6
6
Page 13


15
16
17
18
19
20

Phạm Duy Phương
Hố Xuân quý
Nguyễn Xuân Sơn
Đoàn Sáng
Nguyễn Tiến Tài
Nguyễn Ngọc Thạch
Nguyễn Văn Thắng
Nguyễn Thị Thu Thảo
Hồ Ngọc Thiện
Nguyễn Thị Anh Thư
Nguyễn Thị Thương
Dương Phát Toàn
Lý Thị Thu Trang
Nguyễn T. Huyền Trang
Đoàn Trung
Phan Huy Tuy
Trương Thị Sơn Tuyền
Nguyễn Hữu Vinh
Đặng Quang vũ

5
5
7
5
6
6
7
6
5
7

8
6
8
7
6
7
8
5
6
6
5
6
6
5
6

4/ CÁC CHUYÊN ĐỀ TUYÊN TRUYẾN
@. CHUYÊN ĐỀ 1: TRIỆU CHỨNG VÀ CÁCH PHÒNG CHỐNG BỆNH
CÚM A/H7N9
Theo Tổ chức y tế thế giới (WHO), dịch cúm A/H7N9 đang diễn biến phức tạp, khó
lường và có nguy cơ bùng nổ thành đại dịch. Trung Quốc, nước hiện có bệnh nhân
mắc cúm A/H7N9 tính đến ngày 17.5.2013 đã có 131 người được xác định nhiễm
cúm A/H7N9 và đã có 36 ca tử vong. Nước ta có đường biên giới chung dài với
Trung Quốc, lại có quan hệ giao thương rất sôi động nên nguy cơ lây nhiễm cúm
Page 14


A/H7N9 từ nước bạn được Bộ Y tế đánh giá là rất cao. Chính phủ, các bộ ngành liên
quan và nhiều địa phương trong cả nước đã xây dựng các phương án đối phó nhằm
hạn chế đến mức tối đa ảnh hưởng nếu dịch cúm A/H7N9 xảy ra ở Việt Nam.

Chụp X quang phổi thấy có hình ảnh tổn thương giống như do cúm A/H5N1: các
đám mờ không đồng đều, lúc đầu thường xuất hiện ở một thùy phổi sau lan ra khắp 2
phổi nếu không được điều trị kịp thời. Mức độ tổn thương phổi trên phim X quang
cũng tương ứng với độ nặng, nhẹ của bệnh nhân trên lâm sàng.
Để chẩn đoán xác định nhiễm cúm A/H7N9 cần phải phân lập được vi rút từ bệnh
phẩm là dịch lấy ở hầu họng hoặc dịch phế quản, định danh và xác định trình tự gen
bằng kỹ thuật PCR hoặc nuôi cấy ở những phòng xét nghiệm vi rút hiện đại ở các
viện Vệ sinh dịch tễ.
3. Phòng và điều trị bệnh cúm A/H7N9.
Page 15


*Phòng bệnh:
Đối với cá nhân:
- Tăng cường các biện pháp vệ sinh cá nhân như: Rửa tay bằng xà phòng hoặc hóa
chất sát khuẩn, đeo khẩu trang khi ra đường hay tiếp xúc với bệnh nhân bị cúm, súc
miệng, nhỏ mũi bằng dung dịch nước muối, TB…
- Nâng cao thể trạng, ăn uống dinh dưỡng hợp lý, bổ sung thêm các vitamin nhóm A,
C, thường xuyên luyện tập rèn luyện tăng cường sức khỏe, duy trì cân nặng vừa phải
(Tính theo chỉ số BMI).
- Điều trị ổn định các bệnh mạn tính nếu có như COPD, đái tháo đường, xơ gan. Bỏ
rượu, thuốc lá, thuốc lào… nếu nghiện.
- Tránh tiếp xúc với người bị viêm đường hô hấp cấp tính, với gia cầm ốm, chết. Khi
phải tiếp xúc cần đeo khẩu trang y tế và giữ khoảng cách từ 1-1,5m.
- Tăng cường các biện pháp phòng chống dịch không đặc hiệu:
+ Che miệng và mũi khi ho, hắt hơi bằng khuỷu tay hoặc khăn giấy, sau đó bỏ vào
thùng rác có nắp, không khạc nhổ bừa bãi.
+ Súc họng 2 lần/ngày (sáng dậy, tối trước khi đi ngủ) và nhỏ mũi bằng nước muối
0,9%.
+ Nơi ăn, ngủ bảo đảm thông thoáng, hằng tuần tối thiểu phải 1 lần phơi toàn bộ quần

vong là rất cao
Hiện nay chưa có vacxin phòng cúm A (H7N9).
@. CHUYÊN ĐỀ 2: HIV/AIDS -Cách tuyên truyền và phòng chống
1. HIV là gì ?
HIV là vi rút gây ra bệnh AIDS. HIV tồn tại trong máu và các dịch khác của cơ thể
như tinh dịch, dịch âm đạo, sữa mẹ… của người bị nhiễm. HIV tấn công và làm suy
yếu khả năng chống lại bệnh tật của cơ thể.
2. AIDS là gì ?
AIDS là tình trạng sức khỏe khi hệ thống tự nhiên bảo vệ cơ thể bị HIV phá vỡ. ở giai
đoạn này, cơ thể của người nhiễm HIV mất khả năng chống lại bệnh tật, do đó họ bị
rất nhiều bệnh tấn công, dẫn tới tử vong.
3. HIV/AIDS là gì?
AIDS là một bệnh do virus gây ra. Loại virus này khi vào trong cơ thể làm cho cơ thể
không có khả năng chống đỡ với bệnh tật. Virus đó được gọi là HIV. Người bị nhiễm
HIV có thể sống khoẻ mạnh một thời gian dài từ 5 - 10 năm hoặc lâu hơn, sau đó
mới chuyển sang giai đoạn AIDS. Trong khoảng thời gian đó, vẻ bề ngoài của người
nhiễm HIV chẳng khác gì người chưa nhiễm, nhưng họ có thể làm lây lan HIV nếu
không có biện pháp bảo vệ. Chính vì sự lây lan âm thầm đó mà HIV đã gây ra đại
dịch AIDS.
4. Ai có thể bị nhiễm HIV?
Tất cả mọi người đều có thể bị nhiễm HIV nếu không biết cách tự phòng tránh.
5. Các hành vi nguy cơ chính làm lây truyền HIV
Một người có thể bị lây nhiễm HIV khi HIV xâm nhập được vào dòng máu trong cơ
thể của họ thông qua các hành vi như:
- Quan hệ tình dục qua đường âm đạo, hậu môn mà không sử dụng bao cao su;
- Dùng chung bơm kim tiêm, dụng cụ xăm trổ, lưỡi dao cạo, dụng cụ làm móng tay
chân… có dính máu nhiễm HIV hoặc khi truyền máu, cấy ghép các bộ phận lấy từ cơ
thể người bị nhiễm HIV;
- Người mẹ bị nhiễm HIV có thể làm lây truyền HIV sang cho con trong quá trình
mang thai, sinh con hoặc qua bú sữa mẹ;….

trở lại bình thường. Vì vậy, cách duy nhất đẻ biết mình có bị nhiễm HIV hay không
là phải xét nghiệm máu tại các cơ sở xét nghiệm HIV chuẩn thức theo quy định của
Bộ Y tế.
10. Lợi ích của việc xét nghiệm HIV và tư vấn là gì?
Xét nghiệm HIV sẽ cho bạn biết có bị nhiễm HIV hay không? Đối với những người
đã bị nhiễm HIV, xét nghiệm và tư vấn sẽ giúp họ bảo vệ sức khoẻ cho chính mình và
gia đình. Điều đó giúp người bị nhiễm HIV có thể:
- Hiểu biết hơn về sự lây nhiễm của HIV/AIDS để phòng lan truyền HIV cho gia đình
và cộng đồng
- Bắt đầu với việc điều trị để giảm sự nhân lên của HIV trong cơ thể, làm chậm quá
trình tiến triển thành AIDS và giảm sự phát triển của các bệnh nhiễm trùng cơ hội,
đặc biệt là bệnh phổi.
Thay đổi lối sống, nề nếp (chế độ ăn, tập thể dục, tránh sự căng thẳng, không hút
thuốc lá, không sử dụng ma tuý, không mua bán dâm…) nhằm làm tăng sức đề kháng
chống lại bệnh tật.
Biết tự chăm sóc bản thân để kéo dài cuộc sống và sống an toàn , hữu ích
Có quyết định sáng suốt về các mối quan hệ với gia đình, cộng đồng xã hội và các kế
hoạch lâu dài khác…
11. Người nhiễm HIV sinh hoạt với gia đình cần làm gì để tránh lây lan?
Để tránh lây truyền HIV cho người khác, người nhiễm HIV cần:
- Sử dụng bao cao su thường xuyên và đúng cách khi quan hệ tình dục .
- Trong sinh hoạt cần dùng riêng những đồ cá nhân có thể dây dính máu như: kim,
Page 18


bơm tiêm, kim châm cứu, dao cạo râu, bàn chải đánh răng, nạo lưỡi, đồ làm móng tay
chân…. hay những đồ cá nhân có liên quan đến dịch sinh dục như quần lót…
- Khi máu, mủ rơi vãi ra ngoài thì dùng giấy, vải loại dễ hút nước để lau sạch, rồi lau
sát trùng lại bằng nước Javel hoặc cồn.
- Các loại rác có dính máu như: giấy, bông, băng, gạc, bơm kim tiêm… cần cho vào

Rửa hậu môn bằng nước ấm và xà phòng sau mỗi lần đi ngoài.
Kiểm tra các vết sước quanh hậu môn và xử lý bằng dung dịch sát trùng nhẹ như
nước muối loãng hoặc dung dịch xanh mêtilen.
Dùng các thuốc tiêu chảy theo đơn của thầy thuốc.
Những trường hợp tiêu chảy nặng, kéo dài hoặc kèm theo nôn, sốt cao, đi ngoài phân
lẫn máu, phải đưa bệnh nhân vào viện để tiện theo dõi và cấp cứu kịp thời.
14. Phòng ngừa và điều trị tổn thương ngoài da như thế nào ở người
Page 19


nhiễm HIV/AIDS:
Tiến hành rửa nơi thương tổn đều đặn bằng dung dịch thuốc tím loãng, sạch, nước
muối pha loãng, tốt nhất là nước muối đóng chai. Sau khi rửa phải thấm khô.
Chú ý:
Dịch tiết hoặc máu từ vết thương là nguồn lây, do vậy trước khi tiến hành lau rửacho
bệnh nhân cần phải đi găng để tránh tiếp xúc với máu hoặc dịch tiết tại nơi tổn
thương.
Tổn thương cần được để hở thường xuyên nhằm giúp vết thương mau khô và lành.
Nếu vết thương có mủ, máu thì nên rửa bằng thuốc tím, rồi băng nhẹ bằng gạc mềm,
không nên băng quá chặt.
Khi bệnh nhân ốm nặng, cần xoa bóp nhẹ nhàng và thay đổi tư thế thường xuyên cho
bệnh nhân tránh bị loét các vùng tỳ đè.
Nên chuyển đến bệnh viện khi vết thương chảy dịch nâu, mùi hôi kèm theo sốt, đau
tăng hoặc khi bệnh nhân bị Zona ảnh hưởng tới mắt hoặc da nổi cục cứng nhiều nơi,
màu sắc thay đổi.
15. Bạn làm gì khi người nhiễm HIV/AIDS bị ho và khó thở?
Xử trí bệnh nhân ho:
Khuyến khích người bệnh ngồi dậy, đi lại, vận động, để tránh hiện tượng ứ đọng dịch
trong phổi.
Nếu thể trạng yếu, có thể vỗ nhẹ và đều vào lưng bệnh nhân hoặc xoa bóp vùng lưng

vàng có quan hệ tình dục. Việc tránh có quan hệ tình dục là biện pháp phòng tránh
HIV/AIDS và các nhiễm trùng lây truyền qua đường tình dục hiệu quả nhất
- Đã có bạn tình hoặc đã lập gia đình, việc sống chung thuỷ đối với cả hai người là
cách phòng tránh hữu hiệu nhất cho việc lây nhiễm HIV/AIDS và nhiễm trùng lây
truyền qua đường tình dục
- Trong trường hợp có quan hệ với một người mà mình không biết rõ về lịch sử tình
dục của họ thì việc dùng bao cao su đúng cách là rất cần thiết. Cần phải dùng bao cao
su khi có quan hệ tình dục kể với tất cả các đường âm đạo, hậu môn.
- Phát hiện sớm và chữa trị kịp thời các bệnh lây truyền qua đường tình dục cũng
giúp giảm thiểu nguy cơ lây nhiễm HIV/AIDS vì những tổn thương do nhiễm trùng
lây truyền qua đường tình dục sẽ là cửa vào lý tưởng cho HIV
Phòng lây nhiễm HIV từ mẹ sang con
- Người phụ nữ bị nhiễm HIV thì không nên có thai, nếu đã có thai thì không nên
sinh con.
- Trường hợp muốn sinh con, cần đến cơ sở y tế để được tư vấn về cách phòng lây
nhiễm HIV cho con.
- Sau khi đẻ nếu có điều kiện thì nên cho trẻ dùng sữa bò thay thế sữa mẹ.
@. CHUYÊN ĐỀ 3: TUYÊN TRUYỀN VÀ CÁCH PHÒNG CHỐNG
VỀ BỆNH SỐT XUẤT HUYẾT
* Bệnh sốt xuất huyết là gì ?
Sốt xuất huyết là bệnh nhiễm trùng cấp do siêu vi Dengue, muỗi vằn là vật trung gian
truyền bệnh, đây là loại muỗi sống ở những nơi bùn lầy nước đọng chung quanh nhà,
hoặc các nơi ẩm thấp tối tăm trong nhà.
Bệnh lây do muỗi vằn hút máu truyền siêu vi trùng từ trẻ bệnh sang trẻ lành.
Muỗi vằn có nhiều khoang trắng ở lưng và chân, thường sống ở trong nhà, đậu trong
những chỗ tối như gầm bàn, gầm giường, hốc tủ. Quần áo treo trên vách…, chích hút
máu người cả ngày lẫn đêm
Biểu hiện là xuất huyết da, niêm mạc và trụy tim mạch, dễ đưa đến tử vong nếu điều
trị không kịp thời và không đúng mức.
* Những ai dễ mắc bệnh này ? Bệnh thường xảy ra vào mùa và nơi nào ?

doạ sinh mạng trẻ em và sức khỏe cộng đồng.
Bệnh có thể trở nặng bất ngờ, gây tử vong cao.
Bệnh chưa có thuốc trị đặc hiệu và thuốc phòng ngừa.
* Biểu hiện của bệnh sốt xuất huyết ra sao ?
Sốt (nóng) cao 39-40, đột ngột, liên tục trong 3-4 ngày liền, kéo dài 7 ngày.
Xuất huyết (chảy máu) thường ở nhiều dạng:
Xuất huyết dưới da: Làm lộ trên mặt da những chấm nhỏ màu đỏ, đốm đỏ hay vết
bầm. Phân biệt với vết muỗi cắn bằng cách căng da chung quanh chấm đỏ, nếu chúng
vẫn còn là do xuất huyết, ngược lại nếu biến mất thì đó là vết muỗi cắn.
Chảy máu cam, chảy máu chân răng, nướu răng.
Ói hoặc đi cầu ra máu (nước ói màu nâu, phân lợn cợn như bã cà phê hoặc đỏ tươi).
Đau bụng.
Sốc là dấu hiệu nặng, thường xuất hiện từ ngày thứ 3-6 của bệnh, đặc biệt lúc trẻ
đang sốt cao chuyển sang hết sốt và có thể xảy ra kể cả khi không thấy rõ dấu hiệu
xuất huyết. Dấu hiệu sốc gồm:
Trẻ mệt, li bì hoặc vật vã
Chân tay lạnh
Tiểu ít
Có thể kèm theo ói hoặc đi cầu ra máu.
Page 22


* Lưu ý: Không phải tất cả trẻ bị sốt xuất huyết đều bị sốc. Tuy nhiên nên thận
trọng theo dõi tất cả trẻ đang bị nghi ngờ sốt xuất huyết để kip thời phát hiện những
dấu hiệu nguy hiểm kể trên
Làm gì khi nghi ngờ bị sốt xuất huyết?
Đưa trẻ đi khám bệnh ngay. Nếu trường hợp nhẹ, có thể chăm sóc tại nhà như sau:
Cho trẻ nghỉ ngơi, tránh chạy nhảy.
Cho ăn nhẹ: cháo, súp, sữa…
Cho uống nhiều nước hơn bình thường, có thể dùng nước chín để nguội, nước Oresol

Đậy kín lu, vại, hồ, bể chứa nước, không tạo nơi cho muỗi đẻ và hàng tuần nên cọ rửa
với bàn chải để trứng muỗi rơi ra; thả cá 7 màu diệt lăng quăng (bọ gậy).
Dọn dẹp nhà cửa ngăn nắp, sạch thoáng, không treo quần áo làm chỗ cho muối trú
đậu, loại bỏ các vật chứa nước đọng (gáo dừa, lon, đồ hộp, ly, chén, chai lọ bể, vỏ
Page 23


xe…), thay nước bình bông mỗi ngày, đổ dầu hôi hoặc pha nhiều muối vào chén
nước chống kiến chân tủ thức ăn để triệt nơi sinh sản của muỗi. Có thể dùng thuốc
diệt muỗi hoặc nhang trừ muỗi.
Hiện vẫn chưa có thuốc chủng ngừa bệnh sốt xuất huyết.
Do đó việc phòng bệnh bằng các biện pháp trên vẫn còn có hiệu quả
@. CHUYÊN ĐỀ 4 : TUYÊN TRUYỀN VÀ CÁCH PHÒNG CHỐNG BỆNH
ĐAU MẮT ĐỎ
1/Đau mắt đỏ là gì ?
Đau mắt đỏ hay còn gọi là viêm kết mạc cấp, bệnh gây viêm khu trú hay lan tỏa ở kết
mạc, gây nên những bệnh cảnh lâm sàng đa dạng và phong phú. Bệnh hay gặp vào
mùa hè, có tính chất lây lan và có khả năng phát triển thành dịch.
2/Nguyên nhân ?
Đau mắt đỏ có thể vì những nguyên nhân sau:
- Viêm kết mạc do vi khuẩn: chiếm 1/3 các dạng viêm kết mạc. Thường do các vi
khuẩn như tụ cầu, liên cầu, lậu cầu, Diplobacille de Morax.
- Viêm kết mạc do virus là một bệnh phổ biến sau viêm kết mạc do vi khuẩn nhưng là
một bệnh có khả năng phát triển thành dịch rộng.
- Viêm kết mạc do dị ứng : Đau mắt đỏ do dị ứng thường bị ở cả hai mắt và là một
phản ứng dị ứng với chất gây dị ứng.
- Viêm kết mạc do nhiễm hóa chất….
- Mặc dù đau mắt đỏ gây kích thích mắt nhưng hiếm khi ảnh hưởng đến thị lực. Vì
đau mắt đỏ có nguy cơ lây nhiễm cao trong vòng 2 tuần từ khi bị bệnh nên việc chẩn
đoán và điều trị sớm là rất quan trọng.

mạc, xuất huyết dưới kết mạc và sưng
nề hơn sau khi xông lá.
- Uống lá dấp cá, uống chè hoa cúc có vẻ khả dĩ hơn phương pháp xông lá.
- Có nên uống thuốc kháng sinh,uống thuốc chống sưng nề hay kháng viêm:
- Hoàn toàn không cần thiết. Như đã nói kháng sinh không phải là vũ khí để chống
chọi với mầm bệnh virut. Tuy một vài bệnh nhân có sốt nhẹ, đau họng, sưng hạch, ho
húng hắng... nhưng đó là triệu chứng xâm nhập của virut vào cơ thể và phản ứng của
hệ bạch huyết. Do vậy không cần phải dùng kháng sinh. Thuốc chống sưng nề, chống
viêm có lẽ chỉ làm bác sĩ và bệnh nhân yên tâm hơn chứ không có tác dụng thực tế.
- Việc dùng các thuốc nhỏ mắt có cortizol Polydexa hay clodexa đã từng gây kinh
hoàng
cho rất nhiều bệnh nhân bởi rất nhiều tai biến của chúng. Ai cũng biết đây là con dao
hai lưỡi trong điều trị học nhãn khoa. Tuy nhiên trong viêm kết mạc dịch, quan điểm
có vẻ cởi mở hơn. Các thuốc giảm viêm dùng sau ngày thứ 5 kể từ lúc phát bệnh có
vẻ làm bệnh diễn tiến nhanh theo chiều hướng tốt. Một vài trường hợp cá biệt bệnh sẽ
nặng lên do những nguyên nhân sau đây: chẩn đoán nhầm, kháng sinh không đủ hiệu
lực che chở nhiễm khuẩn. Sau cùng thì chúng ta vẫn nên nhớ một nguyên tắc là:
không được sử dụng các sản phẩm có cortizol nếu không có đơn của thầy thuốc
chuyên khoa mắt.
5/Phòng bệnh đau mắt đỏ như thế nào ?
- Vệ sinh tốt là cách tốt nhất để kiểm soát lây lan Đau mắt đỏ. Một khi đã được chẩn
đoán là đau mắt đỏ bạn cần thực hiện các bước sau:
- Cách ly người bệnh và điều trị tốt cho họ.
- Không dụi mắt bằng tay.
- Rửa tay kỹ và thường xuyên với nước ấm, điều này rất quan trọng.
- Lau rửa dịch dử mắt 2 lần một ngày bằng khăn giấy hoặc cotton ẩm, sau đó vứt
ngay.
- Giặt ga giường, vỏ gối, khăn tắm trong nước tẩy và ấm.
- Tránh dùng chung các vật dụng như khăn mặt, chậu rửa.
- Rửa tay sau khi tra thuốc mắt.