SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HƯNG YÊN
TRƯỜNG THPT PHÙ CỪ

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Tên đề tài:
PHÁT HUY TÍNH TÍCH CỰC
VÀ NĂNG LỰC SỬ DỤNG NGÔN NGỮ CỦA HỌC SINH
TRONG CÁC GIỜ HỌC NÓI TIẾNG ANH Ở TRƯỜNG
TRUNG HỌC PHỔ THÔNG

Lĩnh vực: Ngoại Ngữ
Tên tác giả : Doãn Thị Nhụ
Giáo viên môn: Ngoại Ngữ

Phù Cừ, tháng 03 năm 2016

Trường THPT Phù Cừ

-1-

Tổ Ngoại ngữ


CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc Lập - Tự Do - Hạnh Phúc
-----o0o----SƠ YẾU LÝ LỊCH
Họ và tên: Doãn Thị Nhụ
Ngày sinh: 09 tháng 12 năm 1984
Năm vào ngành: 2006
Chức vụ: giáo viên
Đơn vị công tác: Trường THPT Phù Cừ

phần Speaking trong sách giáo khoa tiếng Anh lớp10, 11, 12.

II. Báo cáo mô tả sáng kiến bao gồm:
1. Tình trạng sáng kiến: Sáng kiến được viết dựa trên cơ sở những kinh nghiệm giảng dạy
đã áp dụng thành công cho các bài Speaking đối với học sinh các khối lớp 10, 11, 12 qua một số
năm học.
- Ưu điểm của sáng kiến đã và đang áp dụng tại cơ quan: Tổng kết được một số phương
pháp và hoạt động trong các giờ học nói tiếng Anh (Speaking) giúp học sinh phát huy được tính
tích cực, chủ động và năng lực sử dụng ngôn ngữ trong giao tiếp tiếng Anh trên lớp, trong các
tình huống thực tế và nâng cao hiệu quả làm các bài tập về câu giao tiếp trong các đề thi THPT
quốc gia.
2. Nội dung sáng kiến: Thuyết minh tính mới về cách thiết kế và tổ chức một số hoạt động
học tập nhằm khơi dậy tính tích cực, phát huy năng lực sử dụng ngôn ngữ của học sinh trong các
giờ học nói (Speaking).
- Mục đích của sáng kiến: Là một giáo viên được nhà trường phân công giảng dạy môn
Tiếng Anh cho các khối lớp 10, 11, 12 trong nhiều năm qua, tôi luôn băn khoăn về vấn đề rèn
luyện và phát triển kĩ năng nói cho học sinh. Làm thế nào để học sinh cải thiện được ý thức, kĩ
Trường THPT Phù Cừ

-3-

Tổ Ngoại ngữ


năng giao tiếp bằng tiếng Anh trong các giờ học tiếng Anh nói chung và các giờ học nói
(Speaking) nói riêng và vận dụng tốt vào các bài tập câu giao tiếp ở những tình huống tương tự
trong các kì thi tốt nghiệp, đại học? Sau nhiều năm góp nhặt kinh nghiệm và đã vận dụng thành
công, năm học 2015– 2016 tôi mạnh dạn viết sang kiến kinh nghiệm vơí đề tài này.

- Những điểm khác biệt, tính mới của sáng kiến: Trong thời đại công nghệ

Tổ Ngoại ngữ


Tôi cam đoan những nội dung trong báo cáo. Nếu có gian dối hoặc không
đúng sự thật trong báo cáo, xin chịu hoàn toàn trách nhiệm theo quy định của pháp
luật./.

Thủ trưởng đơn vị xác nhận, đề nghị

Phù Cừ, ngày 25 tháng 03 năm 2016

(Ký, đóng dấu )

Người báo cáo yêu cầu
công nhận sáng kiến
( Ký và ghi rõ họ tên )

Doãn Thị Nhụ

Trường THPT Phù Cừ

-5-

Tổ Ngoại ngữ


ĐỀ TÀI: PHÁT HUY TÍNH TÍCH CỰC VÀ NĂNG LỰC
SỬ DỤNG NGÔN NGỮCỦA HỌC SINH TRONG CÁC GIỜ HỌC NÓI
TIẾNG ANH Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
MỤC LỤC

1.1. Cơ sở lí luận

5

1.2. Cơ sở thực tiễn

6

2. Biện pháp tiến hành, thời gian tạo ra giải pháp

8

2.1. Biện pháp tiến hành

8

2.2. Thời gian tạo ra giải pháp

8

B. NỘI DUNG

9

I. Mục tiêu

9

II. Mô tả giải pháp của đề tài


1.7. Discussions and reporting presentation

21

1.8. Questionaire

25

Trường THPT Phù Cừ

-6-

Tổ Ngoại ngữ


1.9. Games

26

1.10. Using teaching aids

30

1.11. Outdoor activities

36

2. Khả năng áp dụng

42

cầu người dạy phải vận dụng linh hoạt giữa các phương pháp và các thủ thuật
vào các hoạt động trên lớp để phát huy tính tích cực, chủ động của học sinh và tạo
điều kiện tối ưu cho học sinh rèn luyện, phát triển tư duy và nâng cao khả năng,
kỹ năng sử dụng ngôn ngữ vào mục đích giao tiếp.
Có một thực tế đối với học sinh ở trường Trung học phổ thông Phù
Cừ, đó là hầu hết học sinh có vốn Tiếng Anh rất hạn chế, các em cảm thấy
không có hứng thú trong việc học Tiếng Anh và không tự tin với việc nói tiếng
Anh và rất dè dặt trong việc sử dụng tiếng Anh để giao tiếp với giáo viên và bạn
bè trong các giờ học tiếng Anh, đặc biệt là các tiết học Speaking. Chính vì lẽ đó
nhiều học sinh cảm thấy chán và ngồi học một cách thụ động, làm cho không khí
lớp rất căng thẳng và nhàm chán. Các em dường như nhút nhát và sợ hãi mỗi khi
mắc lỗi và thiếu tính chủ động tích cực trong việc nói Tiếng Anh.
Từ đầu năm học 2015- 2016 đến nay, trường THPT Phù Cừ đã tổ chức rất
nhiều buổi sinh hoạt chuyên môn tổ nhóm theo hướng “Đổi mới sinh hoạt chuyên
môn”. Trong mỗi buổi sinh hoạt, các giáo viên đã thảo luận rất sôi nổi về phương
pháp giảng dạy các bài học trong sách giáo khoa theo phương châm “Phát huy
năng lực học sinh”, đồng thời nhà trường và tổ Ngoại ngữ cũng đã tổ chức các tiết
dạy mẫu và những buổi thảo luận rút kinh nghiệm trong tổ. Sau khi theo dõi
những giờ dạy mẫu và tham dự thảo luận, bản thân mỗi giáo viên đều có những

Trường THPT Phù Cừ

-8-

Tổ Ngoại ngữ


suy nghĩ, trăn trở trong việc tìm tòi, áp dụng những phương pháp mới vào giờ dạy
nhằm khơi dậy và phát huy hết năng lực của học sinh lớp mình giảng dạy.
Là một giáo viên được nhà trường phân công dạy môn Tiếng Anh các khối

Tổ Ngoại ngữ


Mục tiêu cuối cùng của việc học ngôn ngữ là giao tiếp. Ngữ pháp và các
kĩ năng khác cũng rất quan trọng nhưng tựu trung lại là cũng nhằm hỗ trợ mục
tiêu này. Chính cách kiểm tra, đánh giá quá đặt nặng đến ngữ pháp, đọc hiểu và
viết vô hình chung là lực cản đối với việc dạy và học đối với kĩ năng này, dẫn đến
việc dạy và học đối phó.
Giáo viên tổ chức tốt các tiết dạy Speaking trên lớp vì những lí do cơ bản
sau đây:
- Yêu cầu học sinh thực hành những kĩ năng, vận dụng được những kiến

thức mà các em đã học trên lớp.
- Giúp học sinh khắc sâu thêm kiến thức.
- Cho học sinh làm quen với việc làm việc theo các chủ đề lớn, phương

pháp làm việc theo cặp, theo nhóm, chia sẻ ý tưởng cá nhân mang tính tương
tác cao, những hoạt động cần nhiều thời gian và cần tìm kiếm các nguồn thông
tin bên ngoài (như thông tin trên thư viện, trên Internet, hoặc thông tin từ chính
học sinh).
Giao tiếp là một phần quan trọng của cuộc sống hàng ngày. Chỉ có giao
tiếp thì ngôn ngữ mới phát triển từ đó phát triển tư duy, nó có thể cải thiện trí
nhớ và sự hiểu biết. Tham gia trực tiếp vào các hoạt động giúp cải thiện kỹ năng
học tập và thái độ của học sinh đối với môn học, và chỉ ra cho học sinh rằng việc
học có thể diễn ra bất cứ nơi nào, không chỉ trong trường ( khi giao nhiệm vụ
tương tự cho học sinh tiếp tục luyện tập ở nhà nhưng ở mức độ cao hơn.)
1.2. Cơ sở thực tiễn
Theo như những gì tôi quan sát, cách dạy các tiết Speaking của hầu hết
giáo viên hiện nay có một số hạn chế sau:
Một là, trừ những tiết có giáo viên khác dự giờ, giáo viên thường bám

4- Năng lực sáng tạo
5- Năng lực hợp tác
6- Năng lực giao tiếp
7- Năng lực tư duy
8- Năng lực giải quyết vấn đề
9- Năng lực công nghệ thông tin và truyền thông.
Cuối cùng là, một trong những nội dung thi tốt nghiệp và đại học làm học
sinh lo lắng là các câu giao tiếp. Mà muốn làm tốt loại bài tập này, các em cần
có kiến thức rộng, đa dạng nhưng quan trọng nhất đó chính là thông qua các tình
huống cụ thể mà các em đã được trải nghiệm. Một tình huống giao tiếp không dễ
học thuộc lòng nhưng khi giao tiếp nhiều lần sẽ tự ăn sâu vào trong tiềm thức.
Trường THPT Phù Cừ

-11-

Tổ Ngoại ngữ


2. Biện pháp tiến hành, thời gian tạo ra giải pháp
2.1. Biện pháp tiến hành
+ Nghiên cứu chương trình sách giáo khoa.
+ Đọc các tài liệu liên quan.
+ Thiết kế một số hoạt động trên lớp giúp phát huy tính tích cực và năng lực
sử dụng ngôn ngữ trong việc nói và giao tiếp bằng tiếng Anh của học sinh.
+ Thực hành trên lớp dạy, quan sát.
+ Lấy ý kiến phản hồi từ học sinh.
+ Dựa vào kết quả đạt được, rút kinh nghiệm.
2.2. Thời gian tạo ra giải pháp
Qua thời gian một số giảng dạy chương trình tiếng Anh các khối lớp 10, 11,
12 .

việc theo nhóm đã là một hình thức hoạt động mới nhằm đổi mới phương pháp mà
ở đó giáo viên chỉ giữ vai trò định hướng, tổ chức và cố vấn còn học sinh mới là
chủ thể tích cực, chủ động tìm ra hướng giải quyết và tự giải quyết vấn đề.
Brainstorming sẽ phát huy tinh thần và khả năng hoạt động nhóm (team work/
groupwork) trong một giờ học tiếng Anh. Sự hợp tác này là không thể thiếu nếu
muốn đạt được mục đích giao tiếp trong quá trình dạy - học Tiếng Anh nói riêng
và ngoại ngữ nói chung. Brainstorming có thể áp dụng trong nhiều khâu của quá
Trường THPT Phù Cừ

-13-

Tổ Ngoại ngữ


trình lên lớp từ khâu vào bài (Warm-up), đến quá trình giải quyết các yêu cầu
chính của bài học (Task); có thể áp dụng trong các phần từ: Reading, Speaking,
Listening, Writing hay Language Focus. Ở mỗi khâu, mỗi phần, Brainstorming đều
đem lại những hiệu quả nhất định và kích thích, lôi cuốn sự tham gia của tất cả học
sinh.
Có thể tiến hành Brainstorming trong lớp học theo các bước sau:
Bước 1: Giáo viên chia học sinh thành các nhóm. Trong quá trình chia
nhóm cần chú ý phân bố đồng đều các đối tượng học sinh vào cùng một nhóm để
có sự hỗ trợ lẫn nhau. Tránh tình trạng nhóm này và nhóm kia có sự chênh lệch
quá lớn về năng lực học tập môn tiếng Anh. Bởi vì nếu điều đó xảy ra sẽ có nhóm
học sinh không thể tiến hành được hoạt động Brainstorming theo mong muốn. Các
nhóm tự chọn nhóm trưởng (leader) và thư ký (secretary). Trong một số hoạt động
hay nhiệm vụ nhất định giáo viên có thể làm đồng thời hai vai trò này. Khi đó
nhóm lớn nhất chính là tập thể lớp học sinh và công cụ hỗ trợ lúc này có thể là
bảng viết.
Bước 2: Giao vấn đề cần Brainstorming cho các nhóm. Ở bước này, giáo

(Ảnh minh họa)
Bước 4: Phân tích các câu trả lời và tìm ra giải pháp cho vấn đề. Trong
bước này, tất cả các thành viên trong nhóm xem xét lại các câu trả lời, không bình
luận hay chỉ trích bất kì phương án nào, đơn giản chỉ là thu gọn những ý trùng lặp,
gạt đi những ý không liên quan đến vấn đề và quyết định chọn những câu trả lời
phù hợp nhất.
Ví dụ 1: Sách giáo khoa Tiếng Anh lớp 10, Unit 8: The story of my villge,
phần Speaking.

Trường THPT Phù Cừ

-15-

Tổ Ngoại ngữ


Học sinh sẽ làm việc theo nhóm để cùng thảo luận và đưa ra ý tưởng nhằm
cải thiện cuộc sống trong ngôi làng của mình
build a medical centre
grow cash crops

build a football ground
Plans to improve
life of the village
build a football ground

build a new school
widen the roads
Ví dụ 2: Sách giáo khoa Tiếng Anh lớp 10, Unit 12: Music, phần Speaking.
Để “warm up” cho tiết học này mỗi giáo viên sẽ có một cách thức khác

Instrument
s

Types

The guitar

Folk music

Music
Party
Concert
When to play

Performance

Wedding

Live show
Sport events

Chúng ta có thể thấy một số lượng lớn các từ vựng có liên quan đến chủ đề
này còn có thể được viết tiếp theo các “nhánh”. Như vậy, với kỹ thuật
Brainstorming, trong vòng 5-7 phút “warm- up”, các nhóm học sinh đã tìm ra được
một số lượng lớn các từ vựng theo chủ đề. Với hoạt động này, tất cả học sinh đều
đã tham gia đóng góp ý kiến, dù bằng tiếng Anh hay tiếng Việt, kể cả những học
sinh có những hạn chế nhất định trong năng lực học tập. Điều quan trọng và cần
quan tâm nhất chính là các em đã có ý kiến riêng, nó là kết quả của quá trình tự
giác và chủ động tư duy, tự phá bỏ những rào cản của sự tự ti, rụt rè do những hạn
chế của bản thân để tham gia vào hoạt động chung. Và các em bị lôi cuốn vào hoạt


Names of sports
Number of medals (gold, …)
New records

Famous athletes
New records
Offical songs (singers, names…)
Trường THPT Phù Cừ

-18-

Tổ Ngoại ngữ


Với sơ đồ trên học sinh đã có được một lượng lớn thông tin hết sức thú vị
để phục vụ cho bài học mới. Học sinh có thể sử dụng bất kì nhóm thông tin nào
trong sơ đồ đó để bổ sung thêm phần hỏi - đáp ở Task 1 theo mẫu hội thoại cho
sẵn. Việc thu thập và tìm hiểu trước thông tin ở nhà bằng kỹ thuật Brainstorming
trong Phương pháp dạy học dự án như trên sẽ giúp học sinh thêm hứng thú với nội
dung của bài học mới và tạo được một tâm lí tự tin, sẵn sàng.
1.2. Interrupting stories (Làm gián đoạn câu chuyện bằng thông tin
sai):
Đây là hoạt động rất thú vị dành cho học sinh luyện kĩ năng nói , nghe và
cả một số kĩ năng khác. Theo cách này, giáo viên (có thể là học sinh) sẽ kể lại
một câu chuyện mà học sinh biết rõ có chứa một số thông tin sai. Trong lúc nghe
câu chuyện, nếu nghe thấy thông tin sai, học sinh khác sẽ dừng câu chuyện và sửa
thông tin đó.
Ví dụ 3: Sách giáo khoa Tiếng Anh 10, Unit 1: A day in the life of..., phần
Speaking.

Famous people interview
Ngoài ra, giáo viên có thể khai thác các tình huống thật trên lớp, trong trường như:
Phỏng vấn các nhân vật trong lớp về cuộc sống hay các sự kiện bạn mình vừa trải
qua, các dự định kế hoạch của bạn , sở trường, khả năng, sở thích, thói quen, ...
Ví dụ 1: SGK tiếng Anh 10, Unit 1: A day in the life of...- Speaking
Trường THPT Phù Cừ

-20-

Tổ Ngoại ngữ


Giáo viên mời một học sinh lên bảng và các học sinh khác sẽ hỏi những câu
hỏi về những việc mà bạn học sinh đó thường làm hàng ngày. Một số câu hỏi gợi ý
như sau:

- What time do you have a physics lesson on Monday ?
- What lesson do you have at …… on …… ?
- What do you often do at 8 p.m every night ?
- What time do you often watch T.V ?
- How often do you go swimming ?
- Do you often go shopping ?
- Do you like studying chemistry?
- When do you play sports ?
- Do you often help your mother with the housework ?

………………………………………
Ví dụ 2: SGK tiếng Anh 10, Unit 3: People’s Background- Speaking
Task 2: Imagine you are a journalist, use the cues given to interview a
classmate about his or her background or that of a person he / she knows well.


Tổ Ngoại ngữ


Sáng kiến kinh nghiệm năm học 2015- 2016

Example :

Giáo viên: Doãn Thị Nhụ

A: Good afternoon, I am working for Thanh nien Newspaper.
I’d like to ask you some questions. Is it O.K ?
B: Good afternoon. That’s fine.
A: When were you born ?
B: ………………………………………

Ví dụ 3: SGK tiếng Anh 10, Unit 6: An Excursion- Speaking
Một học sinh đi lên bảng và đóng vai người đi du lịch trên một chuyến du
thuyền. Những học sinh còn lại đặt các câu hỏi cho học sinh đó.
Example: :
- How do you feel about the trip ?
- I think you should sit in seat 11. Is it OK ?
- Do you want him to be in the section which is air- conditioned ?

……………………………………………
1.4. Find someone who …(Tìm người … ):
Học sinh sẽ đưa ra thông tin hoặc hỏi thông tin từ bạn bè và sau đó báo cáo
trước lớp. Sau đó giáo viên (có thể là học sinh) sẽ hỏi “Who?”(Ai vậy? ) và các
học sinh khác sẽ trả lời đó là ai. Hoạt động này rất thú vị vì nó giúp học sinh phát
triển phản xạ và rèn luyện kĩ năng.



Sáng kiến kinh nghiệm năm học 2015- 2016

Giáo viên: Doãn Thị Nhụ

- Nam often watches T.V every night.
- Hoa often has a history lesson on Friday.
- Nam often helps his mother with the housework.

- Bước 4 : Giáo viên hỏi học sinh :
- T : Find someone who likes English.
S : Nam likes English.
- T : Find someone who has a history lesson on Friday.
S : Hoa and Mai often have a history lesson on Friday.
- T : Find someone who often watches T.V every night.
S : Nam and Hoa watch T.V every night.
- T : Find someone who helps mother with the housework.
S : Nam and Mai often help mother with the housework.
…………………………………
Ví dụ 2: SGK tiếng Anh 10, Unit 3: Pepole’s Background- Speaking
- Bước 1: Học sinh chuẩn bị bảng sau:
Nam
Hoa
Mai
……
Date of birth.
23/7/ 90
12/1/90
3/12/90


-19-

Tổ Ngoại ngữ


Sáng kiến kinh nghiệm năm học 2015- 2016

Giáo viên: Doãn Thị Nhụ

1.5. Given dialogue frame (Khung hội thoại cho sẵn):
Nhờ sự hướng dẫn của giáo viên, học sinh có thể tự mình tạo các đoạn hội
thoại và sau đó luyện tập, luyện tập thay thế. Hoạt động này khá dễ và quen thuộc
nên học sinh sẽ hứng thú khi học.
Ví dụ: : It’s a hot day. Plan the day with your friend, follow the frame below.
You

Your friend

Comment on the weather

Express agreement with the
comment

Suggest something to do
Disagree. Make another
suggestion
Agree. Suggest a time and
place to meet
Agree. Say goodbye

* Is the city big?

YES

* Is it located in Asia?

NO

* Is its population big?

MAYBE

* Is it famous for high buildings ?

YES

* Does it have many old buildings?

NO

* Is it the home of the United Nations ?

YES

1.7. Discussions and Reporting a presentation (Thảo luận và báo cáo,
thuyết trình):
- Học sinh sẽ thảo luận và cho ý kiến về một đề tài được đưa ra dựa trên kiến
thức vừa mới học. Trong phần này, giáo viên nên khuyến khích học sinh sử dụng bản
Trường THPT Phù Cừ