XÂY DỰNG KHỐI ĐẠI ĐOÀN KẾT CÁC DÂN TỘC THIỂU SỐ
VÙNG TÂY NGUYÊN THEO TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH

ThS Vũ Thái Dũng1

Tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết các dân tộc là ngọn cờ tập
hợp các lực lượng cách mạng, hướng tới mục tiêu độc lập dân tộc và chủ
nghĩa xã hội. Tư tưởng đó đã góp phần vào sự nghiệp đấu tranh giành độc
lập dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa. Đây
là nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho đường lối, chính sách của Đảng và
Nhà nước ta về công tác vận động đồng bào các dân tộc miền núi trong
quá trình đấu tranh vì độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội.
Trong công cuộc đổi mới đất nước, hướng tới mục tiêu dân giàu,
nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh, một nhiệm vụ có ý nghĩa chiến
lược đặt ra là đoàn các dân tộc thiểu số trong cộng đồng các dân tộc Việt
Nam, phát huy sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân nhằm thực hiện
mục tiêu xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, chống mọi âm mưu chia rẽ dân tộc
của các thế lực thù địch, phản động chống phá sự nghiệp cách mạng nước
ta.

1

Viện Lịch sử Đảng - Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh

1


Tây Nguyên là vùng đất có đặc điểm khác biệt về địa lý, kinh tế, văn
hoá xã hội, với số lượng lớn đồng bào các dân tộc thiểu số sinh sống. Nơi
đây được coi là vùng trọng điểm về vấn đề dân tộc - an ninh quốc phòng
nên luôn được Đảng và Nhà nước quan tâm, nhất là công tác vận động

đoàn kết thương yêu, giúp đỡ lẫn nhau như người trong một gia đình. Đây
là quan điểm nhân văn, nhân ái của Người, luôn xuất phát từ tình cảm chân
thành và sâu sắc với đồng bào mình.
Tư tưởng đại đoàn kết các dân tộc của Hồ Chí Minh bắt nguồn từ
truyền thống tốt đẹp trong mối quan hệ giữa các dân tộc trong trường kỳ
lịch sử, được phản ánh trong các truyền thuyết, nó cũng xuất phát từ quan
điểm lấy dân làm gốc “Dễ trăm lần không dân cũng chịu, khó vạn lần dân
liệu vẫn xong”, Người luôn coi các mạng là sự nghiệp của quần chúng nhân
dân. Trong tư tưởng Hồ Chí Minh, sự bình đẳng giữa các dân tộc là sự bình
đẳng toàn diện về kinh tế, văn hoá chính trị xã hội trên tinh thần các dân
tộc là chủ nhân của đất nước, bình đẳng về quyền lợi và trách nhiệm. Tinh
thần đó được thể hiện ngay từ buổi đầu mới giành được độc lập và xuyên
2
3

Hồ Chí Minh: Toàn tập, Tập 4, Nxb Chính trị quốc gia Sự thật, H.2000, Tr.217.
Hồ Chí Minh: Toàn tập, Tập 7, Nxb Chính trị quốc gia Sự thật, H.2000, Tr.496.

3


suốt trong tư tưởng của Người cũng như trong chính sách dân tộc của Đảng
và Nhà nước ta.
Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn quan tâm đến đồng bào các dân tộc thiểu
số nước nhà. Trước khi diễn ra Đại hội các dân tộc thiểu số miền Nam, tại
Hà Nội cũng đã diễn ra Hội nghị đại biểu các dân tộc thiểu số toàn quốc
ngày 03-12-1945. Tại hội nghị này trong diễn văn khai mạc, Người nêu rõ:
“Nhờ sức đoàn kết tranh đấu chung của tất cả các dân tộc, nước Việt Nam
ngày nay được độc lập, các dân tộc thiểu số được bình đẳng cùng dân tộc
Việt Nam, tất cả đều như anh chị em trong một nhà, không còn có sự phân

ích của đồng bào. Người nhắc nhở các dân tộc đa số và thiểu số “phải
thương yêu nhau, phải kính trọng nhau, phải giúp đỡ nhau để mưu cầu hành
phúc chung của chúng ta và con cháu chung ta”, “là anh em ruột thịt, chúng
ta sống chế có nhau, sướng khổ cùng nhau, no đói giúp nhau”7.
2. Những nguyên tắc và phương pháp xây dựng và củng cố khối
đại đoàn kết các dân tộc thiểu số vùng Tây Nguyên theo tư tưởng Hồ Chí
Minh
Tây Nguyên là khu vực địa lý - dân tộc rộng lớn, đóng vai trò
trong yếu trong tiến trình phát triển của đất nước ta. Từ lâu Tây Nguyên
là địa bàn sinh tụ của những dân tộc thiểu số thuộc hai ngữ hệ: Nam Á
(Nhóm Môn Khơme bao gồm các dân tộc như: Ba Na, Xê Đăng, Cơ Ho,
Mơ Nông, Gié Triêng, Mạ, H Rê, BRâu, Rơ Măm) và Nam Đảo (Nhóm
6
7

Hồ Chí Minh: Toàn tập, Tập 4, Nxb Chính trị quốc gia Sự thật, H.2000, Tr.110.
Hồ Chí Minh: Toàn tập, Tập 4, Nxb Chính trị quốc gia Sự thật, H.2000, Tr.217-218.

5


Malayo-Polynesia bao gồm: Gia Rai, Ê Đê, Chu Ru, Ra Glai).
Việc xây dựng khối đại đoàn kết các dân tộc thiểu số vùng Tây
Nguyên là một trong những công tác quan trọng của Đảng và Nhà nước
ta. Vận động đồng bào các dân tộc vùng Tây Nguyên phải gắn với những
nguyên tắc, phương pháp đại đoàn kết Hồ Chí Minh.
2.1. Những nguyên tắc đoàn kết các dân tộc vùng Tây Nguyên theo
tư tưởng Hồ Chí Minh
Nguyên tắc thứ nhất: Xây dựng khối đoàn kết các dân tộc là bảo
đảm tốt hơn những lợi ích của Tổ quốc, tạo điều kiện phát triển và thực

đại biểu các dân tộc ít người dự lễ kỷ niệm ngày 1-5-1959, Chủ tịch Hồ
Chí Minh căn dặn “Phải hoà thuận, đoàn kết giúp đỡ nhau tận tình, phải
nghĩ đến lợi ích chung mà đừng nghĩ đến lợi ích riêng” 10. Người luôn coi
các dân tộc dù là đa số hay thiểu số, dù là người Mán hay người Mường
cũng đều là anh em một nhà, anh em ruột thịt. Sự khác biệt giữa các dân
tộc chủ yếu là phân biệt bởi yếu tố tinh thân như phong tục, tập quán,
tâm lý, lòng tự tôn dân tộc, ngôn ngữ…
8

Hồ Chí Minh: Toàn tập, Tập 6, Nxb Chính trị quốc gia Sự thật, H.2000, Tr.544.
Hồ Chí Minh: Toàn tập, Tập 4, Nxb Chính trị quốc gia Sự thật, H.2000, Tr.79.
10
Hồ Chí Minh: Toàn tập, Tập 9, Nxb Chính trị quốc gia Sự thật, H.2000, Tr.431.
9

7


2.2. Những phương pháp đoàn kết các dân tộc thiểu số vùng Tây
Nguyên theo tư tưởng Hồ Chí Minh
Phương pháp tuyên truyền, giáo dục, vận động quần chúng: Tuyên
truyền giáo dục là để quần chúng thấm nhuần lý luận cách mạng, khi đã
thấm nhuần lý luận cách mạng, phải tiến hành vận động, lôi kéo quần
chúng, hiệu triệu họ đứng lên làm cách mạng, có như vậy mới chuyển
hoá được sức mạnh tiềm tàng của quần chúng thành lực lượng của cách
mạng. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nêu một tấm gương mẫu mực trong việc
vận động đoàn kết giữa đồng bào các dân tộc. Để tuyên truyền, vận động
quần chúng có hiệu quả, Người yêu cầu phải tuyên truyền cụ thể, thiết
thực. Các vấn đề phải rành mạch, ý tứ rõ ràng, không dây cà ra dây
muống, đặc biệt là viết cho đồng bào dân tộc thiểu số. Trong bài nói tại

tộc, đặc biệt là đồng bào dân tộc thiểu số. Chính vì vậy, kẻ địch luôn lợi
dụng triệt để đồng bào nơi đây nhằm nô dịch, bóc lột nặng nề và tuyên
truyền sai lệch về chủ trương, đường lối của Đảng ta, với những thế lực
này, cần chủ động, kiên quyết tiến công tiêu diệt trên cơ sở phân hoá
chúng. Đối với đồng bào các dân tộc vùng Tây Nguyên, trong quá trình
xây dựng khối đoàn kết các dân tộc, phần lớn các dân tộc Tây Nguyên đã
gắn bó với Đảng, với cách mạng. Tuy nhiên, không thể tránh khỏi sự lôi
kéo, phá hoại khối đại đoàn kết của các thế lực thù địch với nhiều chiêu
bài khác nhau, gây kích động các phần tử quá khích hoặc mê muội đồng
9


bào do hiểu biết còn hạn chế. Chúng ta cần mềm mỏng, tuyên truyền,
giáo dục, thuyết phục đồng bào yên ổn làm ăn, tạo điều kiện hơn nữa
giúp đồng bào ổn định đời sống vật chất và tinh thần, hướng theo Đảng
và Bác Hồ.

Nước ta là một quốc gia đa dân tộc, gọi chung là dân tộc Việt
Nam, gồm 54 dân tộc anh em, trong đó dân tộc Kinh là dân tộc đa số,
còn lại là các dân tộc thiểu số. Phần lớn các dân tộc thiểu số sinh sống ở
vùng miền núi, vùng sâu, vùng xa, biên giới và hải đảo - đây là những
địa bàn có vị trí chiến lược về an ninh, kinh tế, quốc phòng. Chính vì
vậy, việc đoàn kết các dân tộc thiểu số trong cộng đồng thống nhất các
dân tộc Việt Nam là vấn đề có ý nghĩa chiến lược của cách mạng, nhằm
phát huy truyền thống yêu nước và sức mạnh tổng hợp của toàn dân tộc
trong cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc, công cuộc xây dựng và bảo vệ
Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.
Thấm nhuần tinh thần, tư tưởng và tình cảm của Chủ tịch Hồ Chí
Minh, suốt chiều dài lịch sử đất nước, các đồng bào các dân tộc thiểu số
miền Nam, trong đó có các dân tộc thiểu số Tây Nguyên cùng với đồng