Biện pháp rèn tính mạnh dạn tự tin cho trẻ mẫu giáo bé
ĐẶT VẤN ĐỀ
Trẻ em là nguồn hạnh phúc của mỗi gia đình, là tương lai đất nước. Những
người làm cha, làm mẹ sẽ hạnh phúc biết bao khi con của họ là những đứa
trẻ khỏe mạnh, thông minh,chủ động sáng tạo tự tin trong mọi tình huống.
Nhưng, không ai sinh ra đã có ngay sự tự tin. Tự tin là nguồn khích lệ lớn
đối với hầu hết mọi người, là động lực để có gắng đạt được mục tiêu. Đúng
như nhà giáo Đặng Lệ Thủy có nói:“Trẻ em như những hạt mầm chứa
đựng bên trong bao nhiêu tiềm năng, sức mạnh và khát khao vươn lên.
Hãy tạo cho hạt mầm đó mảnh đất tốt lành, mạch nguồn và ánh sáng! Đó
là công việc của tất cả mọi người chúng ta”.
Trẻ em được sinh ra ở thế giới này với tâm hồn của những thiên thần, nhưng
chính cuộc sống đầy phức tạp đã gieo những suy nghĩ và hành động xấu vào
những tâm hồn non nớt đó. Sự phát triển của công nghệ hiện đại, chủ nghĩa
vật chất có thể biến các bé thành người nhút nhát, thụ động chỉ biết đến
mình, không chịu giao tiếp ứng xử đối với người xung quanh, vì vậy dạy trẻ
tính mạnh dạn tự tin ngay từ nhỏ sẽ là nền tảng để các bé trở thành những
người có nhân cách tốt trong tương lai, những chủ nhân tài đức của một xã
hội công bằng văn minh.
Trẻ mẫu giáo bé rất cần có tính mạnh dạn, tự tin vì: Ở lứa tuổi này là tiền
để cho trẻ phát triển nhân cách, là tiền để giúp trẻ trở thành con người tự tin,
năng động sáng tạo và chủ động trong cuộc sống, biết phân biệt rõ cái đúng
cái sai. Hơn lúc nào hết chúng ta cần hiểu rằng cho dù ở thời đại nào thì sự
mạnh dạn tự tin vẫn là điều cần thiết để giúp con người vượt qua sự nhút
nhát, gò bó mà trẻ sẽ hòa đồng với bạn bè với mọi người xung quanh. Trẻ
1
học cách làm chủ ngôn ngữ học cách nhận biết và đối phó cảm xúc của mình
cũng như của người khác. Trẻ học cách xử sự sao cho phù hợp với môi
Tìm ra các biện pháp để giúp trẻ Mẫu giáo 3-4 tuổi ở trường Mầm non B
Thị trấn Văn Điển mạnh dạn tự tin trong giao tiếp với mọi người xung quanh
trong trường mầm non B thị trấn Văn Điển.
* Đối tượng nghiên cứu:
Đi sâu vào nghiên cứu những hình thức sinh động, hấp dẫn để giúp trẻ mẫu
giáo 3-4 tuổi mạnh dạn tự tin giao tiếp với mọi người trong trường mầm
non B Thị trấn Văn Điển.
* Phạm vi đối tượng khảo sát, thực nghiệm:
Trẻ Mẫu giáo 3-4 tuổi ở trường Mầm non B Thị trấn Văn Điển năm học
2014 – 2015.
* Phạm vi , kế hoạch nguyên cứu:
– Tháng 9 / 2014 Nghiên cứu và chọn đề tài sáng kiến kinh nghiệm
– Tháng 10, 11 / 2014 Xây dựng đề cương sáng kiến kinh nghiệm
– Tháng 12 / 2014 Nộp về BGH sửa sáng kiến kinh nghiệm.
– Tháng 1, 2 / 2015 Viết các nội dung biện pháp sáng kiến kinh nghiệm
– Tháng 3/ 2015 Sửa sáng kiến kinh nghiệm
– Giữa tháng 4 / 2015 Hoàn thiện và nộp sáng kiến kinh nghiệm mầm non
GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
I.Cơ sở lý luận:
3
Tự tin là một đức tính chỉ có thể có được nhờ vào việc rèn luyện và học hỏi.
Sự tự tin lớn dần lên nhờ vào cảm giác được yêu thương, tôn trọng và thấy
mình có giá trị.
Tự tin được thể hiện bên ngoài là mạnh dạn, thể hiện mình trước đám đông,
không sợ nói trước đông người.
Tự tin là dám làm điều mình nghĩ, bày tỏ cảm xúc của mình với người khác
mà không e ngại.
nuông chiều từ nhỏ nên dẫn đến tính ỷ lại và một số trẻ lại nhút nhát không
dám tham gia vào các hoạt động của trường lớp đề ra
Với đặc điểm tình hình như vậy khi thực hiện đề tài này tôi thấy có một
số thuận lợi và khó khăn sau:
Thuận lợi:
2.
-Về Ban giám hiệu:
+ Ban giám hiệu luôn quan tâm đầu tư về cơ sở vật chất và chuyên môn, bồi
dưỡng phương pháp, đổi mới hình thức tổ chức hoạt động giáo dục mầm
non, tạo mọi điều kiện giúp tôi thực hiện tốt chương trình giáo dục mầm
non.
+ Ban giám hiệu đã trang bị đầy đủ tài liệu học, học liệu, thường xuyên tổ
chức bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên về kỹ năng sống cho trẻ.
+ Ban giám hiệu đã tổ chức buổi các buổi hội thảo về việc giáo dục kỹ năng
sống cho giáo viên toàn trường.
+ Lớp học trang bị các thiết bị hiện đại phục vụ cho giảng dạy: Máy vi tính,
ti vi, đầu đĩa.
– Về giáo viên:
+ 1/3 giáo viên trong lớp có trình độ trên chuẩn. 2/3 cô có trình độ chuẩn và
đang theo học lớp đại học. Được sự ủng hộ nhiệt tình của phụ huynh
+ Là một giáo viên mầm non tâm huyết với nghề, có 3 năm kinh nghiệm
dạy trẻ mẫu giáo bé, có lòng yêu thương trẻ, tận tình với công việc. Luôn
5
luôn có ý thức phấn đấu vươn lên, thường xuyên tìm tòi, nghiên cứu tài liệu
như tạp chí, thông tin trên mạng có liên quan đến việc chăm sóc và giáo dục
+ Nhiều phụ huynh còn nhầm lẫn giữa sự tự tin, chủ động và bao bọc. Đôi
khi yêu con quá mà “ Che chắn” con quá kỹ.
Đánh giá thực trạng sự tự tin, mạnh dạn chủ động trong mọi hoạt
4.
động của học sinh lớp C2
Tôi đã xây dựng các tiêu chí đánh giá sự mạnh dạn tự tin của trẻ thông
qua các hoạt động của trẻ 3 – 4 tuổi. Đánh giá thực trạng trên các tiêu chí đã
xây dựng
STT
TÍNH MẠNH DẠN TỰ TIN
HỌ VÀ TÊN
Mạnh dạn giao Biết bày tỏ
Dám làm điều
tiếm với mọi cảm xúc của
mình nghĩ
người xung
mình với
quanh
Đạt
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
Đạt
đạt
đạt
x
x
x
x
x
x
x
X
x
X
x
X
x
x
Mai Minh ChâuX
Phạm Tấn
Dũng
Tạ Xuân
x
X
x
X
x
X
Đạt
Trần Anh Đức X
Nguyễn Minh
X
Đức
Vũ Minh Đức
Lê Thu Hà
X
Nguyễn
x
Dương
Nghiêm Đức
x
x
X
x
x
x
x
x
x
x
X
x
x
x
x
x
x
x
X
x
X
X
x
x
x
X
x
x
x
x
x
8
Minh
Nguyễn Bảo
31.
X
Thảo Nhi
Ng Hồng
36.
Nhung
Đậu Ánh
37.
Nguyệt
Dương Thu
38.
Phương
Hoàng Minh
39.
Tâm
Trần Tuấn
40.
Thành
Đặng Quang
X
x
X
x
x
x
x
x
x
X
x
X
x
X
x
x
nghiệm các kỹ năng giáo dục thực tế.
Trẻ mẫu giáo bé 3 tuổi có đặc thù tâm lý tính cách riêng nên để thấu hiểu và
tiếp cận với trẻ, ngay từ đầu năm học, tôi đã tập trung nghiên cứu tài liệu
Giáo dục giá trị sống và kỹ năng sống cho trẻ mầm non (sách dùng cho giáo
viên), dành nhiều thời gian đọc các tài liệu về tâm lý học trẻ em, đặc biệt là
tâm lý lứa tuổi của nhà xuất bản đại học sư phạm, và tìm hiểu nhiều nguồn
tư liệu trên các kênh giáo dục khác, trên mạng enternet. Để thiết kế các bài
dạy, hoạt động sinh động hiệu quả tôi đã đăng ký tham gia các lớp học về
giá trị sống do viện nghiên cứu chiến lược trẻ em tổ chức và trực tiếp tham
gia cộng tác giảng dạy tại các trung tâm dạy kỹ năng sống cho trẻ em như:
trung tâm Eveil có địa chỉ tại phường Định Công. Trung tâm Smiles House
địa chỉ tại số nhà 20 ngõ 12-Láng Hạ, Ba Đình, Hà Nội. Thông qua việc tự
học tự bồi dưỡng tôi hiểu rằng:
Để dạy trẻ tính mạnh dạn tự tin cô giáo phải luôn luôn lắng nghe và
thấu hiểu trẻ, cô cần:
Tôn trọng trẻ, giúp trẻ xây dựng hình tượng tốt của chính mình
Lắng nghe khích lệ trẻ bày tỏ thái độ
Dạy trẻ cách giải quyết vấn đề
10
Củng cố sự tự tin cho trẻ mọi lúc mọi nơi
Dạy trẻ ở mọi lúc mọi lúc mọi nơi, tận dụng mọi tình huống và hoạt động có
thể tích hợp
2.
Tạo môi trường lớp học thân thiện cởi mở giúp trẻ thể hiện mình
với cô và các bạn trong lớp:
Mục đích: Giúp trẻ hứng thú tham gia vào hoạt động vui chơi, góp phần hình
thành và nâng cao mối quan hệ thân thiện, tự tin giữa giáo viên với trẻ và
đồng nghiệp, với phụ huynh.
3.
Dạy trẻ tính mạnh dạn tự tin thông qua trò chơi tập thể
Với trẻ mầm non mạnh dạn tự tin giao tiếp tốt trong tập thể giúp trẻ thích
nghi dễ dàng, nhanh chóng với môi trường mới, thầy cô, bạn bè mới và
những đòi hỏi mới của hoạt động học tập, ý thức và tinh thần tập thể sẽ giúp
tránh được những xung đột không đáng có giữa trẻ với nhau, giữa trẻ với
thầy cô, làm nảy sinh ở trẻ tính mạnh dạn tự tin chủ động trong giao tiếp với
người khác và trên cơ sở đó phát triển những mối quan hệ thân thiện, gần
gũi, cảm thông giữa trẻ với những người xung quanh. Tất cả những điều này
tác động một cách tích cực lên trẻ, làm cho trẻ cảm thấy hứng thú muốn đến
trường, muốn giao tiếp với cô, bạn bè và muốn họ.
VD: Trò chơi 1 “Bạn hãy làm giống tôi” (Trò chơi này sử dụng đầu năm
học và các buổi giao lưu với các bạn lớp khác)
Mục đích: Tạo cho trẻ cơ hội nhớ tên của nhau một cách tự nhiên, phát triển
mạnh dạn tự tin của trẻ đến các hoạt động tập thể.
Chuẩn bị: Phòng rộng
Một trái bóng cao su nhẹ nhiều màu
12
Tiến hành: Cô và trẻ ngồi thành vòng tròn. Trước tiên cô giáo nói tên của
mình (chào các bạn tôi tên là Phương Anh) sau đó ném bóng cho một trẻ bất
kỳ. Trẻ nhận được bóng từ cô giáo sẽ nói tên mình. Cứ như vậy cho đến khi
tất cả các trẻ nhớ tên nhau. Trẻ mạnh dạn đứng lên giới thiệu tên của mình
Trò chơi 2: Ước mơ của tôi .
Mục đích: Phát triển tính mạnh dạn tự tin phát huy tính cực của trẻ
Phát triển ý thức mang cảm xúc tích cực đến cho người khác.
‘‘Không con không được phép”. Khi cô giáo nói được thì trẻ phải nói lời
cảm ơn trước khi bước lên, nếu trẻ quên không nói lời ‘‘cảm ơn” thì sẽ bị
quay về vạch xuất phát. Tiếp tục chơi cho đến khi trẻ nào bước đến vị trí của
‘‘Cô” và trẻ đó sẽ được làm cô
Giao tiếp:
– Con có thích làm cô giáo không?
– Nếu làm cô giáo con cảm thấy như thế nào?
Gửi đến trẻ thông điệp: Nếu con mạnh dạn tự tin giao tiếp với bạn
với mọi người xung quanh thì con sẽ giành chiến thắng
Sau đó cho trẻ cùng bạn chơi với nhau
4.
Phối hợp với Ban giám hiệu tổ chức tốt các ngày hội ngày lễ và
hoạt động ngoại khóa:
Có thể nói, việc tổ chức hiệu quả các ngày hội ngày lễ cho trẻ là một hình
thức giáo dục hiệu quả và sinh động nhất, giúp trẻ được trải nghiệm các cảm
14
xúc tích cực. Thông qua đó, trẻ được học và mạnh dạn tự tin giao tiếp với cô
giáo, bạn bè và cha mẹ.
Với quan điểm như vậy nên tôi thống nhất với hai cô giáo và ban phụ huynh
lớp từ đầu năm học tham mưu với Ban giám hiệu và xin ý kiến chỉ đạo về
các kế hoạch hoạt động ngoại khóa cho các con. Tôi đặc biệt chú ý đến các
ngày lễ hội: Ngày 20/10, ngày Tết Trung Thu, Noel, Tết Nguyên Đán, ngày
8/3, sinh nhật tháng của trẻ, với mỗi ngày hội chúng tôi cố gắng sử dụng một
hình thức tổ chức riêng nhằm lôi cuốn hấp dẫn trẻ tích cực tham gia hoạt
động.
Ví dụ: Ngày 20/10 – Ngày phụ nữ Việt Nam
thỏ thẻ lời yêu thương. Thật không hạnh phúc gì bằng, bà vui lắm, mẹ vui
lắm.
Mẹ của bé Minh Đức nghẹn ngào mãi không nói lên lời cảm ơn các cô giáo
và các con đã tặng cho các bà và các mẹ một món quà đặc biệt ý nghĩa, trên
khuôn mặt của các bà, các mẹ những giọt nước mắt lăn dài vì hạnh phúc.
Không thể tin được các bé yêu đã biết chủ động lên tặng quà cho bà, cho mẹ
Cũng là ngày hội lớn dành cho phụ nữ, nhưng ngày 8/3 ở lớp C2 lại thật đặc
biệt vì đó là ngày mà các bé gái tuy mới 3 tuổi nhưng cũng cảm nhận được
sự tôn vinh từ các bạn trai cùng lớp, các bạn đã mạnh dạn trao tặng các bạn
gái lời chúc ý nghĩa nhất.
Với chủ đề “Hoa tình bạn” trong tiếng nhạc rộn ràng, từng bé trai tự tin dắt
một người bạn gái ra cúi chào khán giả. Giống như một cuộc thi sắc đẹp các
bé gái cũng được các cô giáo giới thiệu tên, sở thích và cả năng khiếu nữa,
rồi các bé được nghe các bạn trai hát tặng những bài hát mà cả lớp yêu thích.
16
Hồi họp và thích thú nhất khi từng bạn trai lên tiết lộ “bí mật” mình quý bạn
gái nào nhất. Tôi tin rằng các bé gái sẽ không bao giờ quên được giây phút
các bạn trai lên tặng hoa, quà và nói lời chúc mừng bởi vì tôi đọc được trong
ánh mắt các con niềm vui, tự hào vì được các bạn tự tin nói lên cảm xúc của
mình, một số phụ huynh còn phản hồi lại rằng chưa có bao giờ mà bé nhà
mình lại vui và mạnh dạn tự tin như thế.
Qua mỗi lần tổ chức tôi thấy các bé của lớp mình dường như lớn hơn, chững
chạc hơn trong suy nghĩ và cách thể hiện tình cảm, các con có nhiều bạn
thân hơn, mạnh dạn hơn trong giao tiếp với bạn bè. Bây giờ chỉ cần một thay
đổi nhỏ của cô giáo và các bạn là bé có thể phát hiện ra. Hôm ấy mặc dù rất
mệt nhưng tôi vẫn cố gắng đi làm vì vậy không giấu được sự mệt mỏi, tôi rất
bất ngờ khi bé Ánh Nguyệt chạy tới ôm cổ tôi thì thầm “Cô Hiền ốm à, cô
đã uống thuốc chưa?” Tôi thật sự xúc động từ một bé nhút nhát thụ động
trước tiên chúng tôi tìm hiểu mong muốn, sở thích của các bé và cùng bé đề
ra những quy định chung của lớp như “Mạnh dạn tham gia chơi với bạn,
đoàn kết với các bạn, nhường đồ chơi cho bạn” vào thứ hai hàng tuần. Đến
cuối tuần chúng tôi tập trung trẻ lại cho trẻ tự nhận xét xem mình đã thực
hiện tốt nội quy chưa. Bé nào tiến bộ sẽ được gắn một ngôi sao trên trán,
được cô ghi tên ở bảng vàng bé ngoan của lớp, còn những bé chưa thực hiện
được tốt nội quy thì vẫn phải phấn đấu bao giờ ngoan mới được thưởng.
Lớp tôi cũng có một số bé gái sức khỏe yếu, hay nghỉ dài như bé : Ánh
Nguyệt, Vân Khánh, Linh Anh… Vì vậy, mỗi khi đi học đến lớp các bé
thường buồn và không tham gia được các hoạt động học tập chung. Để giúp
các bé mạnh dạn, thích đi học đến lớp, chúng tôi lôi cuốn bé vào các hoạt
động tập thể, khéo léo gợi ý những bé mạnh dạn tự tin như : Minh Anh,
Phương Anh… đến kết bạn, tạo cho các bé nhiều cơ hội mạnh dạn tự tin
giao tiếp với các bạn, như cùng vẽ tranh, nặn quả, làm đồ chơi…dần dần các
18
bé đã quen hơn với môi trường tập thể và thích đi học. Bây giờ bé Ánh
Nguyệt, Vân Khánh… được cô giáo và các bạn rất yêu quý vì bé rất ngoan,
đã mạnh dạn tự tin giao tiếp với bạn bè và còn hát hay, múa dẻo, thích được
biểu diễn văn nghệ nữa.
Còn đối với những trẻ mạnh dạn, tự tin, có năng khiếu nghệ thuật, tôi luôn
tìm cách tạo cơ hội cho trẻ được thể hiện hết mình vào các hoạt động như: tổ
chương trình van nghệ tổng hợp biểu diễn vào cuối mỗi chủ đề,
6.
Nêu gương bé ngoan trong ngày, trong tuần
Với cách làm này tôi giúp trẻ nhút nhát thụ động, mạnh dạn hơn với mọi
hoạt động trong ngày. Bản thân trẻ rất quan tâm tới: “Bảng bé ngoan” khi trẻ
được lên cắm cờ trẻ sẽ rất phấn khởi, tự hào với các bạn bè, mong chờ được
Nắm được phương pháp giáo dục của nhà trường, phụ huynh sẽ hiểu rõ
những hoạt động của trẻ ở lớp và có thể tham gia đánh giá sự phát triển của
trẻ. Mặt khác, phụ huynh cũng đánh giá được cách giáo dục của mình có phù
hợp với nhà trường không. Gia đình và nhà trường cần là người bạn đồng
hành cùng chí hướng thì việc chăm sóc giáo dục trẻ mới hiệu quả. Và quan
trọng hơn là phụ huynh có điều kiện tiếp xúc với môi trường học tập sinh
hoạt của trẻ, có điều kiện gần gũi với các cô giáo từ đó tạo sợi dây liên kết
giữa nhà trường và gia đình, giúp trẻ được sống trong một môi trường giáo
dục tốt, qua đó còn dạy cho trẻ bài học cần phải có mối quan hệ tích cực với
những người xung quanh.
Xác định được tầm quan trọng của mối quan hệ giữa phụ huynh và nhà
trường ngay từ đầu năm học khi mới đón trẻ vào lớp chúng tôi luôn tiếp xúc
phụ huynh với một thái độ tích cực thân thiện mạnh dạn trao đổi cụ thể với
phụ huynh về chế độ sinh hoạt của trẻ ở trường, nắm bắt kịp thời những
thông tin về đặc điểm tâm lý tính cách của cá nhân trẻ, mời phụ huynh vào
lớp làm quen với một số sinh hoạt của các con.
20
Bên cạnh đó, chúng tôi cũng liên lạc thường xuyên với gia đình trẻ “Qua
trao đổi trực tiếp, bảng thông báo, điện thoại” để tìm hiểu sinh hoạt của trẻ
ở gia đình, thông tin cho cha mẹ biết tình hình của trẻ ở lớp, những thay đổi
của trẻ để kịp thời có biện pháp giáo dục phù hợp. Và trong buổi họp đầu
năm chúng tôi đã tạo cho phụ huynh một bất ngờ thú vị, đó không phải một
buổi họp với những văn bản mà yêu cầu như lệ thường mà là buổi trao đổi
kinh nghiệm dạy trẻ tính mạnh dạn tự tin trong giao tiếp với mọi người, phụ
huynh được tiếp đón trong một không gian thân mật, ấm cúng và trang
trọng. Phụ huynh là những người đầu tiên mạnh dạn nói lên mong muốn
nguyện vọng của mình khi gửi con ở trường mầm non, còn chúng tôi từ
những kinh nghiệm chăm sóc giáo dục trẻ, giải đáp những băn khoăn thắc
1.
Bài học kinh nghiệm:
Việc dạy bé tính mạnh dạn tự tin khi giao tiếp với người thân và bạn bè
giống như ta chắt lọc nguồn nước tinh khiết từ mạch nguồn yêu thương tưới
cho những chồi non mới nhú- những em bé với tâm hồn trong sáng, thánh
thiện. Việc làm này đòi hỏi giáo viên phải tận tâm tận lực:
– Không ngừng học hỏi, tích lũy kinh nghiệm, rèn luyện bản thân trở thành
tấm gương cho trẻ noi theo học tập.
– Tạo môi trường lớp học thân thiện, có nhiều cơ hội cho trẻ vui chơi, sinh
hoạt và học tập cùng nhau, để trẻ trải nghiệm kỹ năng mạnh dạn tự tin. Lớp
học thật sự là một tổ ấm yêu thương còn cô giáo là một người bạn lớn luôn
luôn lắng nghe, thấu hiểu và biêt khuyến khích tính mạnh dạn tự tin cho trẻ .
– Muốn trẻ nên người và đạt hiệu quả giáo dục như mong muốn cô giáo phải
dành nhiều thời gian dạy trẻ tính “Mạnh dạn tự tin”, sử dụng nhiều hình thức
khác nhau và ở mọi lúc mọi nơi.
22
– Thường xuyên tổ chức các hoạt động ngoại khóa, tham quan, lễ hội với
các hình thức phong phú sinh động hấp dẫn tạo cơ hội cho trẻ được trải
nghiệm một cách tích mạnh dạn tự tin khi giao tiếp với người thân, bạn bè.
– Phối hợp tốt với phụ huynh, tạo mối quan hệ gắn bó thân thiết giữa phụ
huynh và nhà trường, đồng tâm hướng tới mục tiêu chung.
2.
Kết luận và khuyến nghị:
Trên đây là một số kinh nghiệm tôi đã áp dụng thành công khi dạy trẻ tính