GV thực hiện: Đinh-Thúy-Hạnh. Trường: MG Vĩnh Công. Năm học: 2015-2016
*******
I/ ĐẶT VẤN ĐỀ:
1.Lý do chọn đề tài:
1.1: Lý do khách quan:
- Giáo dục mầm non là nền tảng cho sự phát triển nhân cách con
người, do đó giáo dục mầm non có vị trí quan trọng trong chiến lược giáo
dục bảo vệ môi trường, phòng ngừa giảm nhẹ hậu quả biến đổi khí hậu và
phòng chống thảm họa thiên tai.
- Trẻ lứa tuổi mầm non rất thích tiếp xúc với thiên nhiên và cuộc sống
xung quanh, dễ tiếp thu và hình thành những nề nếp, thói quen, những giá
trị tốt đẹp, tạo cơ sở ban đầu cho việc hình thành nhân cách sau này.
Đồng thời trẻ cũng rất nhạy cảm với những tác động và ảnh hưởng của
môi trường xung quanh, dễ bị tổn thương bởi những tác động của biến
đổi khí hậu và thảm họa thiên tai.
- Dân gian có câu “Thủy - hỏa - đạo tặc” là 3 nguy cơ lớn đe dọa đời
sống con người. Trong đó, “bà hỏa” được xếp thứ hai đã đủ để chứng
minh sức hủy diệt rất lớn, thậm chí khủng khiếp hơn cả bom đạn chiến
tranh. Tránh được cháy nổ hay không là do ý thức của mỗi người trong
cuộc sống.
- Trong công tác chăm sóc nuôi dưỡng và giáo dục cho trẻ mẫu giáo là
một việc rất quan trọng, nhưng điều quan trọng hơn là dạy trẻ biết phòng
chống ứng phó khi có hỏa hoạn xảy ra trong trường học, vì khi hỏa hoạn
xảy ra, trẻ em là đối tượng dễ bị tổn thương nhất.
Trước tình hình trên, thực hiện nhiệm vụ trọng tâm giáo dục mầm non
năm học 2015-2016, tiếp tục nâng cao chất lượng tích hợp các nội dung
giáo dục ứng phó với biến đổi khí hậu và phòng chống thảm họa thiên tai
vào chương trình giáo dục mầm non; với thực trạng thời tiết nắng nóng,
hanh khô kéo dài, và nếu con người không cẩn thận khi dùng các vật liệu
dễ cháy hay sử dụng các thiết bị điện không an toàn thì đây chính là mối
tạp, phù hợp với đặc điểm lứa tuổi của trẻ. Các hoạt động gần gũi không
xa lạ, gắn với thực trạng tình hình thực tế của địa phương, đảm bảo tự
nhiên nhẹ nhàng. Các hoạt động giáo dục có thể được tiến hành trên các
giờ hoạt động học có chủ định và mọi lúc, mọi nơi, tổ chức theo nhóm
nhỏ hoặc cả lớp, trong lớp hoặc ngoài sân trường.
- Để chuyển tải nội dung cung cấp kiến thức nhận biết dấu hiệu hỏa
hoạn đến trẻ một cách hiệu quả, tôi đã sử dụng các phương pháp linh hoạt
nhẹ nhàng đan xen nhau tổ chức thông qua các hoạt động nhằm mục đích
giúp cho trẻ biết hỏa hoạn là những đám cháy lớn, thường gây thiệt hại
nghiêm trọng về người và tài sản.
2.2: Cơ sở thực tiễn :
* Thuận lợi:
- Ban Giám hiệu cùng Ban chấp hành công Đoàn trường mẫu giáo
Đề tài:“Một số kinh nghiệm dạy trẻ 4-5 tuổi phòng chống hỏa hoạn trong trường mầm non” Trang:2
GV thực hiện: Đinh-Thúy-Hạnh. Trường: MG Vĩnh Công. Năm học: 2015-2016
Vĩnh Công tạo điều kiện thuận lợi để giáo viên được học hỏi trên báo,
đài, tài liệu, trên mạng,…về phòng cháy chữa cháy, cách sử dụng các
phương tiện chữa cháy tại chỗ, phối hợp với lực lượng địa phương
trong bảo vệ tài sản khi có xảy ra cháy nổ biết cách sơ tán học sinh khi
có hỏa hoạn xảy ra.
- Tất cả giáo viên, nhân viên bảo vệ, cấp dưỡng đều phải nêu cao ý
thức trong việc phòng chống cháy nổ, tuyệt đối nghiêm chỉnh chấp
hành các quy định về phòng cháy chữa cháy, làm đúng trách nhiệm
theo sự phân công và chỉ đạo của Ban giám hiệu trường khi có sự cố
xảy ra.
- Ban Giám hiệu trường mẫu giáo Vĩnh Công tạo điều kiện thuận lợi
mua sắm trang thiết bị phương tiện báo cháy, chữa cháy, tổ chức đội
này cho lớp tôi đang dạy lớp lá 2 (ghép) từ tháng 9/2015 đến tháng
5/2016.
II. NỘI DUNG CÔNG VIỆC ĐÃ LÀM:
1. Thực trạng đối tượng:
1.1 Kết quả khảo sát:
- Từ những thuận lợi và khó khăn đã nêu trên, lớp học với 2 độ tuổi,
trình độ tiếp thu không đồng đều, thực tế trên dẫn đến khi trẻ tham gia
hoạt động sẽ rơi vào tình trạng không hứng thú, không thích hoạt động
rất dễ hoảng loạn .
- Tôi nghĩ rằng là giáo viên mầm non cần trang bị kiến thức, không
ngừng học hỏi và thường xuyên tiếp xúc trò chuyện trao đổi với trẻ mọi
lúc mọi nơi để tìm hiểu tâm sinh lý của trẻ và tiến hành tổ chức hoạt
động cho trẻ phù hợp hơn. Chính vì vậy tôi chấn chỉnh tình trạng này
sau khi tiếp xúc với trẻ qua hoạt động học đầu năm. Khảo sát trên trẻ
kết quả đạt như sau:
* Kết quả khảo sát:
- Tổng số trẻ: 30
TT
Kỹ năng ứng phó
Kết quả
phòng chống hỏa
Số lượng
Tỷ lệ %
hoạn
1
Đạt yêu cầu
11
36.7%
2
+ Dạy trẻ kỹ năng phòng chống ứng phó khi có hỏa hoạn xảy ra.
+ Xây dựng môi trường giáo dục trẻ ý thức phòng chống hỏa hoạn.
+ Tuyên truyền phối hợp phụ huynh.
3. Biện pháp giải quyết:
a/ Cung cấp kiến thức nhận biết dấu hiệu của hỏa hoạn:
- Được tích hợp phù hợp vào trong tất cả các lĩnh vực giáo dục: Giáo
dục phát triển thể chất, Giáo dục phát triển nhận thức, Giáo dục phát
triển thẩm mỹ, Giáo dục phát triển tình cảm- kỹ năng xã hội,… vào các
hoạt động trong ngày của trẻ. Đảm bảo từ dễ đến khó, từ đơn giản đến
phức tạp, phù hợp với đặc điểm lứa tuổi của trẻ. Các hoạt động gần gũi
không xa lạ, gắn với thực trạng tình hình thực tế của địa phương,
phương pháp đảm bảo tự nhiên linh hoạt nhẹ nhàng đan xen nhau tổ
chức thông qua các hoạt động nhằm giúp cho trẻ biết hỏa hoạn là những
đám cháy lớn, thường gây thiệt hại nghiêm trọng về người và tài sản.
Các hoạt động giáo dục có thể được tiến hành trên các giờ hoạt động học
có chủ định và mọi lúc, mọi nơi; tổ chức theo nhóm nhỏ hoặc cả lớp,
trong lớp hoặc ngoài sân trường.
* Ví dụ: Chủ đề : Giao thông - lĩnh vực Phát triển ngôn ngữ.
Đề tài: Thơ Xe chữa cháy.
I.Yêu cầu:
- Trẻ biết dấu hiệu hỏa hoạn: đám cháy, lửa bốc cao kèm theo khói.
- Trẻ biết được xe cứu hỏa dùng để chữa cháy .
- Trẻ thuộc thơ, đọc diễn cảm thể hiện sự mạnh mẽ.
- Trẻ hứng thú tham gia hoạt động .
II.Chuẩn bị:
- Đoạn phim về hình ảnh lửa cháy ở nhà cao tầng, xe cứu hộ đang chữa
cháy.
- Tranh minh họa thơ: xe chữa cháy.
III.Tiến hành:
*Hoạt động 1: Xem phim về xe chữa cháy.
b/ Dạy trẻ kỹ năng phòng chống ứng phó khi có hỏa hoạn xảy ra:
- Tôi đưa ra các tình huống có vấn đề giúp kích thích tư duy, tạo cơ hội
để trẻ giải quyết các tình huống rèn luyện kỹ năng ứng phó khi có cháy,
hỏa hoạn xảy ra.
* Ví dụ: Trong khi trò chuyện với trẻ tôi đưa ra các tình huống giả định:
- Điều gì sẽ xảy ra khi có hỏa hoạn?
- Khi có hỏa hoạn con phải làm gì?
- Trên cơ sở những câu trả lời của trẻ, tôi trò chuyện giải thích cho trẻ
biết tác hại và nguyên nhân xảy ra hỏa hoạn cách ứng phó đơn giản . Tổ
chức cho trẻ thực hành một số tình huống như:
*Ví dụ: Hoạt động thực hành:
+ Bé làm gì khi có cháy?
Đề tài:“Một số kinh nghiệm dạy trẻ 4-5 tuổi phòng chống hỏa hoạn trong trường mầm non” Trang:7
GV thực hiện: Đinh-Thúy-Hạnh. Trường: MG Vĩnh Công. Năm học: 2015-2016
+ Nếu quần áo bị bén lửa thì phải làm sao?
Đề tài:“Một số kinh nghiệm dạy trẻ 4-5 tuổi phòng chống hỏa hoạn trong trường mầm non” Trang:8
GV thực hiện: Đinh-Thúy-Hạnh. Trường: MG Vĩnh Công. Năm học: 2015-2016
+ Bé đang ở trong phòng, bên ngoài có cháy thì phải làm gì ?
Đề tài:“Một số kinh nghiệm dạy trẻ 4-5 tuổi phòng chống hỏa hoạn trong trường mầm non” Trang:9
học qua chơi một cách nhẹ nhàng hiệu quả.
ví dụ: Chủ đề Bản Thân- lĩnh vực Phát triển vận động.
Đề tài: Trườn chui dưới dây
Tạo tình huống: Nghe tiếng xe cứu hỏa.
+ Khởi động: theo bài hát: bé là lính cứu hỏa.
+Trọng động:
- Bài tập phát triển chung: theo tiếng còi xe cứu hỏa
- Vận động cơ bản: Khi cháy chúng mình phải làm gì để thoát thân?
- Trườn chui dưới dây (mô phỏng trườn nhanh qua đám cháy).
- Trò chơi vận động: Cá sấu lên bờ.
+Hồi tĩnh: Hít thở nhẹ nhàng.
c/ Xây dựng môi trường giáo dục trẻ ý thức phòng chống hỏa hoạn:
- Môi trường giáo dục là những điều kiện vô cùng quan trọng góp phần
nâng cao hiểu biết về ứng phó phòng chống hỏa hoạn cũng như ý thức
của trẻ trong việc bảo vệ môi trường. Chính vì vậy tôi luôn cố gắng trang
trí lớp sinh động hấp dẫn trẻ, tạo được không gian, độ mở, lồng ghép nội
dung về ứng phó phòng chống hỏa hoạn thông qua hoạt động chơi. Môi
trường có sự giao tiếp, hướng dẫn bằng lời nói, cử chỉ và hành động của
tôi và trẻ. Đủ đồ dùng đồ chơi cho trẻ cho hoạt động, được bố trí sắp xếp
gọn gàng, thuận tiện cho trẻ dễ lấy dễ sử dụng, dễ dàng trong công tác
quan sát của tôi ở tại lớp, trẻ được học một cách nhẹ nhàng hiệu quả.
Cụ thể: Tôi tận dụng các mảng tường mở
* Góc khoa học:
- Cho trẻ sưu tầm dán những hình ảnh về phòng chống cháy nổ (Biển
cấm lửa, dụng cụ phòng cháy, chữa cháy…).
Đề tài:“Một số kinh nghiệm dạy trẻ 4-5 tuổi phòng chống hỏa hoạn trong trường mầm non” Trang:12
GV thực hiện: Đinh-Thúy-Hạnh. Trường: MG Vĩnh Công. Năm học: 2015-2016
dục trẻ, là một trong những môi trường giáo dục có tác động mạnh mẽ
đối với việc hình thành phát triển kỹ năng sống cho trẻ. Giáo dục ở gia
đình là cơ sở đầu tiên để giúp trẻ phát triển toàn diện. Vì vậy việc giáo
dục trẻ kỹ năng ứng phó phòng chống hỏa hoạn là việc làm cần thiết
không chỉ được thực hiện ở trường mầm non mà cần được giáo dục ngay
cả trong gia đình.
- Bởi lẽ nguy cơ cháy nổ hỏa hoạn ở mỗi gia đình là rất cao, cần giáo
dục không cho trẻ chơi với những vật dụng dễ cháy, thiết bị điện không
an toàn, Bố mẹ là người gương mẫu thực hiện sử dụng các thiết bị điện
an toàn hiệu quả ngay tại gia đình.
- Thông qua giờ đón trả trẻ tôi trao đổi với phụ huynh về nội dung này.
- Thông qua buổi họp phụ huynh, qua nội dung kế hoạch phối hợp cha
mẹ trẻ hằng tháng ở sổ bé ngoan, qua giờ đón trả trẻ, qua bảng tuyên
truyền của lớp.
Ví dụ : Gia đình bé làm gì để ứng phó và phòng chống hỏa hoạn xảy ra?
Tận dụng mọi lúc mọi nơi mọi thời điểm, tình huống, sự kiện thật để
trò chuyện giáo dục trẻ
Ví dụ:
- Những sự kiện gần đây nhất đã và đang xảy ra trên địa bàn tỉnh Long
Đề tài:“Một số kinh nghiệm dạy trẻ 4-5 tuổi phòng chống hỏa hoạn trong trường mầm non” Trang:15
GV thực hiện: Đinh-Thúy-Hạnh. Trường: MG Vĩnh Công. Năm học: 2015-2016
An của chúng ta (do thời tiết nắng nóng, các công ty chứa nhiều hóa chất
và vật dụng dễ cháy,…)
- Sau tiếng nổ lớn, biển lửa bùng lên dữ dội cả vùng trời ngập khói
đen, cuồn cuộn từ công ty hóa chất trong khu công nghiệp Hoàng Gia,
phòng chống hỏa
hoạn
Số
Tỷ lệ %
Số
Tỷ lệ %
lượng
lượng
1
Đạt yêu cầu
11
36.7%
28
93.3%
2
Chưa đạt yêu cầu
19
63.3%
2
6.67%
* Đối tượng phụ huynh:
- 100% phụ huynh quan tâm đến việc cần thiết phải giáo dục kỹ năng ứng
phó phòng chống hỏa hoạn cho trẻ. Do đó đã giúp trẻ có được kỹ năng
ứng phó khi hỏa hoạn xảy ra.
phòng chống hỏa hoạn trong trường mầm non”, tôi đã rút ra một số kinh
nghiệm giảng dạy như sau:
+ Giáo viên phải nhận thức đầy đủ đúng đắn về nội dung giáo dục kỹ
năng ứng phó phòng chống hỏa hoạn cho trẻ. Vì thể đòi hỏi giáo viên
phải nghiên cứu và hiểu đặc điểm tâm sinh lý của trẻ để từ đó có những
biện pháp tích hợp giáo dục mọi lúc mọi nơi nhẹ nhàng phù hợp.
+ Tích cực tìm tòi, sáng tạo áp dụng linh hoạt các phương pháp giảng
dạy để áp dụng nội dung chuyên đề một cách phù hợp với khả năng của
trẻ và tình hình thực tế ở trường, lớp.
+ Luôn phối kết hợp chặt chẽ cùng phụ huynh để giáo dục nội dung
dục kỹ năng ứng phó phòng chống hỏa hoạn cho trẻ.
+ Tích cực sưu tầm tranh ảnh, phim hấp dẫn đảm bảo tính thẩm mỹ có
nội dung giáo dục kỹ năng ứng phó phòng chống hỏa hoạn.
+ Tích cực ứng dụng công nghệ thông tin, bài giảng điện tử sưu tầm
băng hình chất lượng cao để lưu giữ và sử dụng trên tiết học và các hoạt
động.
- Với mục đích nhằm giáo dục trẻ mầm non những kiến thức cơ bản về
kỹ năng phòng ngừa ứng phó hỏa hoạn góp phần xây dựng ý thức, hành
động thân thiện với môi trường. Không thể tránh được hỏa hoạn nhưng
chúng ta có thể phòng ngừa - ứng phó để hạn chế tối đa những thiệt hại
do hỏa hoạn gây ra đặc biệt đối với đối tượng trẻ em, bằng hành động
việc làm cụ thể của mỗi người để bảo vệ tính mạng tài sản của chính bản
thân mình và xã hội. Hơn thế nữa đó là giáo dục cho trẻ có được kỹ năng
cơ bản nhất để ứng phó bảo vệ chính bản thân mình khi có hỏa hoạn xảy
ra.
- Đó là tất cả những gì tôi có thể làm được thông qua đề tài này. Có thể
nói, vấn đề tôi nêu là một trải nghiệm hết sức quý báu đối với người trực
tiếp làm công tác giảng dạy lứa tuổi mầm non, đặc biệt trong việc lồng
ghép nội dung kỹ năng phòng ngừa ứng phó hỏa hoạn cho trẻ vào giảng
dạy nhằm góp phần đáp ứng nhu cầu phát triển chung của xã hội hiện