I. PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
* Cơ sở lý luận
Công tác sinh hoạt chuyên môn là một hoạt động hết sức quan trọng
trong tất cả các hoạt động của trường học nói chung và trường tiểu học nói
riêng. Sinh hoạt chuyên môn không chỉ giúp mỗi người giáo viên nâng cao
năng lực chuyên môn cho bản thân mà còn là hoạt động tạo điều kiện cho tất cả
các giáo viên trao đổi, hỗ trợ lẫn nhau trong công tác. Qua các buổi sinh hoạt
chuyên môn, giáo viên được bổ sung và nâng cao những kiến thức chuyên môn
trong thực tiễn, những kỹ năng mềm dẻo trong công tác giảng dạy và quản lý
học sinh.
Do đó vấn đề sinh hoạt chuyên môn hiện nay đang được các cấp quản lý
giáo dục quan tâm và tìm giải pháp phù hợp để nâng cao chất lượng của buổi
sinh hoạt chuyên môn thông qua đó nhằm nâng cao chất lượng dạy và học.
* Cơ sở thực tiễn
Trong những năm qua, công tác sinh hoạt chuyên môn ở các trường học
nói chung và Trường Tiểu học Nguyễn văn Siêu nói riêng đã được tổ chức thực
hiện thường xuyên. Song các buổi sinh hoạt chuyên môn thường diễn ra theo
hai hình thức: Hội thảo theo chuyên đề và dự giờ trao đổi, rút kinh nghiệm. Với
các nội dung như triển khai học tập các văn bản chỉ đạo về chuyên môn của cấp
trên, tập huấn phương pháp dạy học thường do Ban giám hiệu triển khai. Bên
cạnh đó là việc tổ chức thảo luận, dự giờ trao đổi kinh nghiệm về một số bài
học. Cả hai hình thức trên đã được thực hiện khá tốt góp phần nâng cao chất
lượng giáo dục toàn diện cho học sinh. Tuy nhiên các buổi sinh hoạt chuyên
môn hiện nay còn bộc lộ nhiều vấn đề bất cập cần phải thay đổi. Còn có tình
trạng đơn điệu cả về hình thức và nội dung, chưa đạt hiệu quả cao, một số giáo
viên còn chưa chú trọng tự học tự bồi dưỡng chuyên môn. Đó là, chất lượng các
buổi sinh hoạt chuyên môn còn chưa cao. Nội dung sinh hoạt chuyên đề chưa
được chú trọng, còn nhiều hạn chế.
Trong một trường học nói chung và trong các tổ chuyên môn nói riêng,
do đặc thù nội dung sinh hoạt của từng tổ khối khác nhau nên khối lượng công

phạm trong sự nghiệp trồng người mà Đảng và Nhà nước đã tin tưởng giao cho
ngững người làm công tác dạy học. Thực hiện chuyên đề này chúng tôi hy vọng
sẽ góp phần nâng cao chất lượng buổi sinh hoạt chuyên môn, qua đó nâng cao
chất lượng đội ngũ giáo viên và góp phần nâng cao chất lượng giáo dục của nhà
trường. Chính vì thế tôi đã lựa chọn đề tài “Một số biện pháp nâng cao hiệu
quả sinh hoạt chuyên môn ở trường tiểu học”.
3. Phạm vi, đối tượng nghiên cứu
Thay đổi được tư duy của những người điều hành công tác sinh hoạt
chuyên môn. Thay đổi được nhận thức, cách nghĩ, cách vận dụng vào thực tiễn
của những người trực tiếp làm công tác giảng dạy. Trong đó điểm nổi bật là tinh
thần dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm của mỗi cá nhân khi thực hiện
nhiệm vụ được phân công. Những biện pháp được đưa ra thực hiện đảm bảo
tính khoa học, phù hợp với mỗi giáo viên, mỗi tổ khối và sát với thực tế. Khi áp
dụng các biện pháp đó, mỗi giáo viên cảm thấy thoải mái, tự tin hứng thú khi
tham gia sinh hoạt chuyên môn. Từ đó, mỗi giáo viên đã tự học hỏi và nâng
cao năng lực chuyên môn, kĩ năng sư phạm và phát huy khả năng sáng tạo của
mình trong việc áp dụng các phương pháp và hình thức tổ chức dạy học.

2


Các biện pháp trong đề tài “Một số biện pháp nâng cao hiệu quả sinh
hoạt chuyên môn ở trường tiểu học” có thể áp dụng tại trường tiểu học
Nguyễn Văn Siêu Huyện Bến Lức – Tỉnh Long An năm học 2015 – 2016 và tôi
tiếp tục bổ sung chỉnh sửa cho phù hợp trong năm học tiếp theo.

3


II. PHẦN NỘI DUNG

từng bước được sắp xếp hợp lí hơn. Bên cạnh các lớp học 2 buổi/ ngày trường
có thêm loại hình lớp bán trú, học sinh ngày càng tăng từ 12 lớp với 365 học
sinh năm 2008-2009, và năm học 2015-2016 có 22 lớp với 893 học sinh. Đội
ngũ Cán bộ - Giáo viên - Công nhân viên là 37 người, trong đó có 30GV trực
tiếp dạy lớp (8 GV dạy bộ môn).
4


Tuy mới thành lập với điều kiện thuận lợi là cơ sở vật chất khá đầy đủ,
khang trang, đội ngũ GV tương đối ổn định nhưng cũng không ít khó khăn như:
Đội ngũ GV có tay nghề không đồng đều; nhiều GV trẻ chưa có kinh nghiệm
trong giảng dạy; còn một số GV ít sử dụng có sáng tạo các phương pháp giảng
dạy, ít sử dụng đồ dùng dạy học nên tác động kích thích HS học tập chưa cao;
công tác dự giờ, học hỏi rút kinh nghiệm lẫn nhau còn ít, chưa chủ động; sĩ số
các lớp bán trú rất đông (từ 36 đến 43 em/lớp); trình độ các em không đồng đều
nhất là các em vùng ven đến học; Riêng các em HS lớp buổi, đa số đều là con
em gia đình lao động nghèo, hoàn cảnh khó khăn, ít quan tâm đến việc học nên
ảnh hưởng không ít đến chất lượng học tập nhất là việc giảng dạy trong từng
giờ lên lớp của GV.
Hiện nay các buổi sinh hoạt chuyên môn trong các nhà trường còn có tình
trạng đơn điệu cả về hình thức và nội dung, chưa đạt hiệu quả cao. Chất lượng
chuyên môn cũng như khả năng tự học, tự bồi dưỡng của một số giáo viên còn
hạn chế dẫn đến hiệu quả các buổi sinh hoạt chuyên môn chưa cao. Trường
Tiểu Nguyễn Văn Siêu là một đơn vị trường học đa dạng về mô hình, chương
trình dạy học, chính vì thế nên việc sinh hoạt chuyên môn của các tổ khối gặp
rất nhiều khó khăn. Do một số nguyên nhân sau:
- Trong những buổi sinh hoạt chuyên môn tập trung, nhưng chỉ sinh hoạt
chuyên môn theo một chuyên đề (Công nghệ giáo dục - Mô hình trường học
mới Việt Nam (VNEN) - Chương trình giáo dục hiện hành) một số giáo viên
mới chưa cập nhật đầy đủ nội dung.

bồi dưỡng. Lựa chọn thời gian, địa điểm tổ chức khoa học nhằm phát huy và
khai thác tối đa các nguồn lực cho buổi sinh hoạt chuyên môn.
Tạo không khí thẳng thắn, thoải mái cho tất cả những thành viên tham gia
sinh hoạt chuyên môn.
Phân công nhiệm vụ cụ thể rõ ràng cho từng bộ phận, từng cá nhân.
Chuẩn bị các điều kiện cần thiết để buổi sinh hoạt chuyên môn đạt hiệu
quả cao nhất.
2. Biện pháp 2
*Mục tiêu: Giúp giáo viên đi sâu vào các vấn đề trọng tâm đổi mới
phương pháp dạy học và tháo gỡ những khó khăn cho giáo viên trong tổ.
* Nội dung: Xây dựng kế hoạch sinh hoạt chuyên môn với nội dung sinh
hoạt phong phú, đi sâu vào các vấn đề trọng tâm đổi mới phương pháp dạy học
và tháo gỡ những khó khăn cho giáo viên trong tổ.
* Cách thực hiện
- Các tổ khối phối kết hợp cùng nhau thảo luận xây dựng nội dung sinh
hoạt chuyên môn. Tập trung vào các nội dung cụ thể mà cán bộ, giáo viên quan
tâm, gặp vướng mắc, khó khăn cần chia sẻ, hỗ trợ trong quá trình dạy và học.
Một số nội dung sinh hoạt chuyên môn:
6


+ Đối với dạy học môn Tiếng Việt theo chương trình Công nghệ giáo dục:
. Cách thực hiện giảng dạy ở mỗi tập (các mẫu);
. Cách đánh giá học sinh lớp 1 theo thông tư 30/2014/TT-BGDĐT
ngày 28/8/2014 của Bộ giáo dục Đào tạo.
+ Dạy học theo mô hình VNEN:
. Cách đánh giá học sinh theo Công văn số 5737/BGDĐT-GDTH
ngày 21/8/2013 và thông tư 30/2014/TT-BGDĐT ngày 28/8/2014 của Bộ giáo
dục Đào tạo;
. Các nội dung về phương pháp dạy học theo mô hình VNEN;

dung chương trình học: Công nghệ giáo dục - Chương trình mô hình trường học
mới VNEN - Chương trình giáo dục hiện hành.
* Nội dung:
Tổ chức sinh hoạt chuyên môn giúp tất cả các giáo viên nắm chắc, xuyên
suốt cả ba nội dung chương trình học: Công nghệ giáo dục - Chương trình mô
hình trường học mới VNEN - Chương trình giáo dục hiện hành.
* Cách thực hiện
- Trước khi thực hiện buổi sinh hoạt chuyên môn ở mỗi tổ khối cần thực
hiện tốt công tác chuẩn bị:
+ Lựa chọn, chuẩn bị cụ thể về nội dung trong từng buổi sinh hoạt, điều
kiện như bài dạy, người dạy, lớp dạy minh họa, ..., các phương tiện khác.
Ví dụ:
.Với nội dung: Cách thực hiện giảng dạy môn Tiếng Việt chương trình
Công nghệ giáo dục gồm có ba tập (Tập 1: có 8 tuần học; tập 2: 18 tuần học; tập
3: 9 tuần học), mỗi tập có quy trình cứng của một bài gồm 4 việc. Cần lựa chọn
bài mẫu, xây dựng các tiết dạy, hình thức, phương pháp, thời gian thực hiện phù
hợp.
. Về nội dung đánh giá học sinh theo mô hình VNEN:
Cần nghiên cứu kỹ công văn hướng dẫn đánh giá của Bộ Giáo dục và
Đào tạo; Lựa chọn các nội dung cụ thể như: Cách đánh giá thường xuyên theo
tiến trình bài học và hoạt động giáo dục có các nội dung như: cách quan sát,
theo dõi, hỗ trợ, đánh giá kết quả học tập của từng học sinh, từng nhóm học
sinh qua mỗi hoạt động học; các kĩ thuật đánh giá trên lớp; cách quan sát, nhận
định về một số biểu hiện của phẩm chất và năng lực của từng học sinh; cách
hướng dẫn học sinh tự đánh giá và đánh giá lẫn nhau; cách phối hợp với phụ
huynh tham gia hoặc quan sát, đánh giá học sinh; cách viết nhật ký đánh giá
thường xuyên về từng học sinh,... Cách đánh giá để bồi dưỡng, giúp đỡ học sinh
nhằm phát huy khả năng của các em và giúp các em tiến bộ trong học tập. Cách
ra đề kiểm tra, đánh giá định kỳ kết quả học tập; cách chấm bài kết hợp với sửa
lỗi, nhận xét những ưu điểm, hạn chế và góp ý cho học sinh. Cách ghi Phiếu

thực tế, tham quan, ....
Bước 2: Tổ chức trao đổi, thảo luận sau thực nghiệm. Tìm những giải
pháp, biện pháp khả thi phù hợp với khả năng của giáo viên trong tổ chuyên
môn. Đưa ra kết luận, phương hướng áp dụng về nội dung thảo luận.
Bước 3: Thống nhất, áp dụng vào thực tế.
Ví dụ: Tổ chức sinh hoạt chuyên môn về đánh giá học sinh (Đánh giá
thường xuyên theo tiến trình bài học và hoạt động giáo dục)
+ Bước 1: Tổ chức dạy minh họa và dự giờ, tập trung vào nội dung
đánh giá thường xuyên theo tiến trình bài học và hoạt động giáo dục của giáo
viên và học sinh nhằm trả lời các câu hỏi:
. Giáo viên giám sát, hỗ trợ đánh giá hoạt động học của từng nhóm,
từng học sinh như thế nào?
9


. Giáo viên đã động viên, khích lệ học sinh hoặc hướng dẫn, hỗ trợ
học sinh vượt qua khó khăn trong học tập như thế nào?
. Các kỹ thuật đánh giá trên lớp nào đã được giáo viên sử dụng?
. Học sinh có biết cách tự đánh giá và đánh giá bạn hay không?
. Kết quả đánh giá của giáo viên, kết quả học sinh tự đánh giá và
đánh giá bạn như thế nào?
. Giáo viên ghi nhật ký đánh giá sau giờ dạy như thế nào?
. Nên điều chỉnh hoạt động dạy học như thế nào sau giờ dạy?
+ Bước 2: Thảo luận chung
Sau khi dự giờ, tập trung thảo luận về đánh giá thường xuyên học sinh
trong giờ học, các kỹ thuật đánh giá trên lớp. Trên cơ sở đó làm rõ những điều
đã học tập được, chia sẻ những băn khoăn, những đề xuất nhằm giúp học sinh
học tốt hơn thông qua đánh giá.
Cuối buổi thảo luận, người chủ trì tổng kết các vấn đề nổi bật qua thảo
luận và gợi ý các vấn đề cần suy ngẫm về đánh giá học sinh nhằm giúp cho học

mắc và chốt lại những điểm cần lưu ý khi giảng dạy.
Việc dự giờ là để giáo viên thiết kế lại bài học dựa trên thực tế trong tiết
dạy mà đồng nghiệp đã đóng góp. Thực tế tiết dạy giúp chúng ta thấy rõ việc
dạy của giáo viên và ý thức, thái độ, kết quả học tập của học sinh. Việc thảo
luận, rút kinh nghiệm sau giờ dạy là rất quan trọng. Để tạo ra bầu không khí mà
trong đó mọi giáo viên có thể thoải mái bày tỏ với đồng nghiệp những ý kiến,
chia sẻ những khó khăn mà giáo viên gặp phải trong quá trình dạy học, cần thực
hiện như sau:
- Khuyến khích các giáo viên tự nguyện đăng ký, lựa chọn bài học, chủ
động sáng tạo chuẩn bị bài căn cứ vào mục đích cụ thể của buổi sinh hoạt
chuyên môn.
- Tạo không gian lớp học thoáng mát; sắp xếp học sinh, các nhóm, chỗ
ngồi cho người dự giờ đảm bảo, hợp lý để người dự quan sát được giáo viên,
học sinh trong quá trình dự giờ.
- Thay đổi mục đích, thay đổi suy nghĩ của việc dự giờ trong buổi sinh
hoạt chuyên môn, từ dự giờ để đánh giá sang dự giờ để học hỏi kinh nghiệm.
- Trong khi dự giờ, đề nghị giáo viên vừa dự giờ, vừa suy ngẫm, bên
cạnh việc quan sát cách tổ chức lớp học, giáo viên cần tập trung vào việc quan
sát thực tế học tập của học sinh, quan sát cử chỉ, thái độ, nét mặt, hoạt động của
học sinh, giáo viên chọn vị trí ngồi dễ quan sát nhất và phù hợp với không gian
lớp học. Giáo viên dự không nên trao đổi với nhau gây ức chế về tâm lý cho
người dạy, gây hình ảnh phản cảm cho học sinh.
- Trong quá trình thảo luận, khuyến khích giáo viên cùng chia sẻ các suy
ngẫm của mình về bài học trên cơ sở lắng nghe và tôn trọng lẫn nhau. Việc thảo
luận không tập trung đánh giá tiết dạy mà chủ yếu nhằm phân tích các tình
huống quan sát được từ các hoạt động học và kết quả học tập của học sinh trong
giờ học. Cần nhấn mạnh những điểm thành công của giờ học, có thể chỉ ra
11



VNEN trong và ngoài huyện. Không sao chép, bắt chước dập khuôn, máy móc.
- Kết hợp nhiều hình thức bồi dưỡng, lấy tổ chuyên môn làm nòng cốt
trong bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên.

12


3. Hiệu quả của SKKN
Năm học 2015 - 2016, với quyết tâm nâng cao chất lượng các buổi sinh
hoạt chuyên môn, tôi và tổ nghiệp vụ, với trách nhiệm của mình đã cùng nhau
nghiên cứu, cùng với nhà trường triển khai và thực hiện các biện pháp một cách
cụ thể ngay từ đầu năm học, kết quả đạt được như sau:
- Nâng cao nhận thức của cán bộ, giáo viên về thực hiện các buổi sinh
hoạt chuyên môn trong nhà trường.
- Đội ngũ tổ khối cùng với nhà trường xây dựng được nội dung sinh hoạt
chuyên môn phong phú, đa dạng, thiết thực.
- Tổ chức các buổi sinh hoạt chuyên môn đa dạng về nội dung, hình thức.
- Cán bộ, giáo viên cập nhật đầy đủ nội dung sinh hoạt, áp dụng vào thực
tế đạt hiệu quả. Buổi sinh hoạt chuyên môn đã thực sự là cơ hội để mọi người
được trao đổi, chia sẻ, tháo gỡ được những khó khăn cho cán bộ, giáo viên
trong quá trình dạy học; góp phần nâng cao chuyên môn, nghiệp vụ cho cán bộ,
giáo viên trong nhà trường. Kết quả về chuyên môn, nghiệp vụ tay nghề của cán
bộ, giáo viên như sau:
+ Giáo viên: đạt giáo viên dạy giỏi cấp trường: 30/30GV đạt 100% Giáo
viên giỏi cấp huyện: 6/30 GV đạt 16,6%
Qua áp dụng các biện pháp nhằm nâng cao chất lượng sinh hoạt chuyên
môn từ thực tế của nhà trường đã đạt được những kết quả nhất định: Tổ chức
các buổi sinh hoạt chuyên môn đa dạng về nội dung, hình thức. Buổi sinh hoạt
chuyên môn đã thực sự là cơ hội để mọi người được trao đổi, chia sẻ, tháo gỡ
được những khó khăn cho cán bộ, giáo viên trong quá trình dạy học; góp phần

ý nghĩa nâng cao chất lượng cho tập thể tổ mà còn góp phần rất lớn trong việc
xây dựng nhà trường vững mạnh.
Trong sinh hoạt chuyên môn việc tổ chức hội thảo chuyên đề các cấp có
ý nghĩa quan trọng để nâng cao chất lượng đội ngũ và chất lượng giờ dạy trên
lớp. Trong thời gian qua các tổ khối chuyên môn với sự chỉ đạo, điều hành của
tổ trưởng chuyên môn đã tổ chức nhiều chuyên đề trong thời gian biên chế năm
học. Về cơ bản các chuyên đề đã thực sự giải quyết được nhiều khâu vướng
mắc trong sách giáo khoa, trong đổi mới phương pháp giảng dạy, ứng dụng
công nghệ thông tin làm thay đổi chất lượng giờ dạy và từng bước góp phần
nâng cao chất lượng chuyên môn của giáo viên.
Từ thực tế thử nghiệm các biện pháp đã nêu ở trên, chúng tôi nhận thấy
một số vấn đề sau :
14


2.1. Đối với tổ khối
- Trực tiếp cùng giáo viên chuẩn bị tiết dạy minh họa, nội dung sinh hoạt
của một buổi sinh hoạt chuyên môn.
- Tham mưu cùng với Ban giám hiệu nhà trường thống nhất nội dung
sinh hoạt chuyên môn để buổi sinh hoạt có hiệu quả.
2.2. Đối với giáo viên
- Phải thực sự nhiệt tình tâm huyết với nghề.
- Tích cực chia sẻ, hỗ trợ lẫn nhau.
- Luôn tìm tòi, học hỏi trau dồi kiến thức, chuyên môn.
- Phải biết vận dụng linh hoạt các phương pháp và hình thức dạy học.
- Nâng cao nhận thức về vị trí, vai trò của bồi dưỡng chuyên môn.
- Giáo viên cần thực sự hăng say với việc bồi dưỡng chuyên môn.
- Giáo viên cần tự mình bồi dưỡng.
- Giáo viên cần kiên trì, nhẫn nại, thường xuyên học hỏi kinh nghiệm.
3. Tính khả thi và khả năng áp dụng triển khai của sáng kiến