Sáng kiến kinh nghiệm
2015

Năm học 2014 SƠ LƯỢC LÝ LỊCH KHOA HỌC

I. THÔNG TIN CHUNG VỀ CÁ NHÂN
1. Họ và tên: BÙI THỊ KIM CÚC.
2. Ngày tháng năm sinh: 01/10/1982.
3. Nam/nữ: Nữ.
4. Địa chỉ: CBTB Trường THPT Võ Trường Toản, ấp 3, xã Xuân Tây, huyện Cẩm
Mỹ, tỉnh Đồng Nai.
5. Điện thoại: DĐ: 0918.424.839; Cơ quan: 0618.607.816.
6. Email: [email protected].
7. Chức vụ: Cán bộ thiết bị.
8. Đơn vị công tác: Trường THPT Võ Trường Toản, ấp 3, xã Xuân Tây, huyện Cẩm
Mỹ, tỉnh Đồng Nai.
II. TRÌNH ĐỘ ĐÀO TẠO
- Học vị: Cao đẳng thiết bị.
- Năm nhận bằng: 2010.
- Chuyên ngành đáo tạo: Công nghệ thiết bị trường học.
III. KINH NGHIỆM KHOA HỌC
- Lĩnh vực chuyên môn có kinh nghiệm: Cán bộ thiết bị.
- Số năm kinh nghiệm: 07 năm.

Người thực hiện đề tài

Bùi Thị Kim Cúc
Trang 1


Sáng kiến kinh nghiệm


Sáng kiến kinh nghiệm
2015

Năm học 2014 -

“MỘT SỐ BIỆN PHÁP SỬ DỤNG VÀ BẢO QUẢN CÁC THIẾT BỊ - ĐỒ
DÙNG DẠY HỌC ĐẠT HIỆU QUẢ”
I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Trong thời đại ngày nay, khi khoa học công nghệ phát triển, tính trực quan
trong quá trình dạy học không chỉ đóng vai trò minh họa cho bài giảng của giáo
viên, giúp cho học sinh tiếp xúc trực tiếp với đặc tính bên ngoài và bên trong của
sự vật, hiện tượng mà còn giúp cho sự tiếp thu kiến thức của học sinh được dễ
dàng, sâu sắc hơn.
Để thực hiện chiến lược phát triển giáo dục trong những năm của thế kỷ
XXI, ở nước ta đặt ra những giải pháp cấp bách cần thực hiện tốt chỉ thị 40 của
Ban Bí Thư TW Đảng về công tác cần đổi mới mục tiêu, nội dung, chương trình
giáo dục, phát triển đội ngũ nhà giáo, phương pháp giáo dục… Muốn thực hiện có
hiệu quả các giải pháp này, một yếu tố góp phần không nhỏ đó là tăng cường trang
bị và sử dụng có hiệu quả các thiết bị dạy học trong nhà trường.
Thiết bị dạy học giữ vai trò quan trọng nhằm đáp ứng đổi mới phương pháp
dạy học phù hợp với nội dung, chương trình, sách giáo khoa… góp phần tích cực
thực hiện mục tiêu giáo dục toàn diện về đức, trí, thể, mĩ và hoạt động cho học
sinh.
Từ vai trò to lớn của phương tiện dạy học trong quá trình dạy học, cần phải
có cách sử dụng cũng như quản lý hiệu quả, nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy
từ đó đạt được mục tiêu giáo dục tốt nhất.Vì vậy, là một cán bộ thiết bị cần phải
nhận thức rõ vai trò và trách nhiệm của mình, nhằm mục đích hướng người sử
dụng dùng những trang thiết bị cần thiết đúng lúc và có nghệ thuật, xác định đúng
tình huống sư phạm. Chính những người cán bộ thiết bị là cầu nối giữa thiết bị với

danh mục của trường.
3. Nội dung biện pháp thực hiện đề tài
Để tổ chức hoạt động cho giáo viên sử dụng, bảo quản đạt hiệu quả cao. Bản
thân tôi là một quản lý kho thiết bị tôi đã tham mưu với Ban Giám hiệu nhà trường
lập kế hoạch mua sắm bổ sung và sửa chữa thiết bị.
- Phục vụ mở cửa 6 ngày/ tuần.
- Sắp xếp thiết bị một cách khoa học đảm bảo “ Dễ tìm, dễ thấy và dễ lấy”
- Phục vụ công tác mượn và sử dụng thiết bị của giáo viên và học sinh.
- Thực hiện đầy đủ các loại hồ sơ, sổ sách theo quy định của nhà trường và
của Sở Giáo dục.
- Luôn có ý thức tự học và không ngừng học tập để nâng cao chất lượng hoạt
động thiết bị tại trường.
- Nắm và đáp ứng kịp thời nhu cầu dạy và học cho các giáo viên bộ môn.
- Tổ chức trưng bày cũng như giới thiệu các thiết bị đến với giáo viên, học
sinh và khuyến khích họ sử dụng.
- Báo cáo kịp thời tình hình sử dụng thiết bị dạy học của giáo viên bộ môn
lên Ban Giám hiệu để có những chỉ đạo cũng như uốn nắn kịp thời, đảm bảo việc
sử dụng thiết bị một cách thường xuyên và có hiệu quả.
- Thường xuyên kiểm tra, xử lý ẩm móc, mối mọt, gỉ sét để tránh làm hư hại
thiết bị giáo dục.
III. TỔ CHỨC THỰC HIỆN CÁC GIẢI PHÁP
1. Khái quát chung về mạng lưới thiết bị
a) Bối cảnh
Hiện nay, nền giáo dục của nước ta vẫn còn trong tình trạng lạc hậu, vấn đề
nâng cao chất lượng giáo dục là mối quan tâm hàng đầu không chỉ đối với các nhà
giáo dục mà đối với toàn xã hội. Một trong những nguyên nhân làm cho nền giáo
Người thực hiện đề tài
Bùi Thị Kim Cúc
Trang 4


- Thiết bị dạy học giúp cụ thể hóa những cái quá trừu tượng.
- Thiết bị dạy học giúp làm sinh động nội dung học tập, nâng cao hứng thú
học tập bộ môn, nâng cao lòng tin của học sinh vào khoa học.
- Thiết bị dạy học còn giúp cho học sinh phát triển năng lực nhận thức, đặc
biệt là khả năng quan sát, tư duy (phân tích, tổng hợp các hiện tượng, rút ra những
kết luận có độ tin cậy...). Điển hình tháng 11/2015 Sở Giáo dục và Đào tạo tổ chức
cuộc thi sáng tạo khoa học kỹ thuật trường THPT Võ Trường Toản cùng thầy và trò
đã sáng tạo ra mô hình “máy phun sương tạo hương thơm tự nhiên” đã đạt giải
khuyến khích và đó cũng là hình thức đưa thiết bị vào sử dụng thực tế.
- Giúp giáo viên tiết kiệm được thời gian trên lớp trong mỗi tiết học. Giúp
giáo viên điều khiển được hoạt động nhận thức của học sinh, kiểm tra và đánh giá
Người thực hiện đề tài

Bùi Thị Kim Cúc
Trang 5


Sáng kiến kinh nghiệm
Năm học 2014 2015
kết quả học tập của các em được thuận lợi và có hiệu suất cao.
Từ vai trò to lớn của thiết bị dạy học trong quá trình dạy học, cần phải có
cách sử dụng cũng như quản lý hiệu quả, nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy từ
đó đạt được mục tiêu giáo dục tốt nhất.
c) Phân loại thiết bị dạy học
Có thể phân loại các thiết bị dạy học theo nhiều cách khác nhau tùy theo
quan điểm sử dụng.
Các loại thiết bị dạy học trong trường THPT hiện nay:
- Phòng thí nghiệm
Phòng thí nghiệm được xây dựng theo yêu cầu chuyên môn kỹ thuật của
từng loại môn học cụ thể, khu vực thực hành phải ngăn cách với kho lưu trữ thiết

- Các thiết bị nghe nhìn:

Năm học 2014 -

+ Radio
+ Băng đĩa
+ Phim ảnh
+ Truyền hình
Các thiết bị dạy học phải đáp ứng được yêu cầu hiện đại hoá, chất lượng
cao, đảm bảo tính sư phạm, khoa học, thiết thực, đồng bộ, phù hợp với khả năng
kinh tế, điều kiện bảo quản và sử dụng ở nước ta.
Tùy thuộc vào môn học, tính chất mỗi bài học khác nhau cần phải có
phương tiện phù hợp với nội dung và phương pháp tiến hành.
Thiết bị dạy học có tác dụng làm tăng hiệu quả của quá trình nhận thức của
học sinh, giúp cho học sinh thu nhận được kiến thức về đối tượng thực tiễn khách
quan. Tuy vậy, nếu không sử dụng phương tiện dạy học một cách hợp lý thì hiệu
quả sư phạm của phương tiện dạy học không những không tăng lên mà còn làm
cho học sinh khó hiểu, rối loạn, căng thẳng… Vì vậy muốn sử dụng thiết bị dạy
học đạt hiệu quả cần tuân theo các nguyên tắc sau: "sử dụng phương tiện dạy học
đúng lúc, đúng chỗ , đúng cường độ".
d) Các yêu cầu trong công tác quản lý thiết bị dạy học
Việc quản lý thiết bị có ý nghĩa quan trọng trong việc giữ gìn và bảo quản,
đảm bảo chất lượng. Chi phí đầu tư để mua sắm trang thiết bị là rất lớn, chiếm một
phần không nhỏ trong tổng chi phí đầu tư cho giáo dục. Nếu đầu tư một số tiền lớn
để mua sắm thiết bị dạy học mà không có sự quản lý khoa học thì sẽ gây nên tình
trạng lãng phí không mang lại hiệu quả. Vì vậy công tác quản lý thiết bị dạy học
phải tuân theo các yêu cầu sau đây:
- Cơ sở vật chất kỹ thuật dùng cho đào tạo phải được trang bị đồng bộ và
đầy đủ.
- Bố trí hợp lý các yếu tố của cơ sở vật chất để quá trình đào tạo tiến hành

- Hiệu Phó chuyên môn: 01 người.
- Hiệu Phó CSVC: 01 người.
- Hiêu Phó hành chính: 01 người.
- Giáo viên: 80 người.
- Giáo viên đạt chuẩn: 71 người, trong đó trên chuẩn: 09 người.
- Công nhân viên: 10 người.
 Học sinh:
Học sinh đầu năm học 2014 –2015 với tổng số học sinh là 1615 HS, được
biên chế thành 42 lớp trong đó:
+ Khối 10: 14 lớp/ 562 HS.
+ Khối 11: 13 lớp/ 483 HS.
+ Khối 12: 15 lớp/ 570 HS.
 Cơ sở vật chất thiết bị trường THPT Võ Trường Toản gồm có:
Tổng số phòng: 12 phòng.
Tên các phòng bộ môn:
- Phòng thiết bị sử dụng chung : 01.
- Phòng bộ môn Vật lý: 01.
- Phòng bộ môn Hóa học: 01
- Phòng bộ môn Sinh học – Công nghệ: 01.
- Phòng thực hành điện: 01.
Người thực hiện đề tài

Bùi Thị Kim Cúc
Trang 8


Sáng kiến kinh nghiệm
2015
- Phòng trình chiếu: 03.


- Tổ chức việc tự làm đồ dùng dạy học.
- Phó hiệu trưởng phụ trách mảng thiết bị chịu trách nhiệm lên kế hoạch và
chỉ đạo thực hiện, dưới sự theo dõi, giám sát của Hiệu trưởng.
- Phó hiệu trưởng, tổ trưởng chuyên môn, tổ phó chuyên môn chịu trách
nhiệm chấm, kiểm tra việc sử dụng thiết bị của giáo viên bộ môn. Tiêu chí để
Người thực hiện đề tài

Bùi Thị Kim Cúc
Trang 9


Sáng kiến kinh nghiệm
2015
đánh giá:

Năm học 2014 -

+ Sử dụng thiết bị đúng mục đích.
+ Sử dụng thiết bị đúng lúc.
+ Sử dụng thiết bị đúng chỗ.
+ Sử dụng thiết bị đúng mức độ.
+ Sử dụng thiết bị phải thành công.
- Hiệu trưởng phân công cho Phó hiệu trưởng về chuyên môn cũng như xếp
thời khóa biểu, xếp các giờ thực hành khác nhau để tiện cho việc thực hiện sử
dụng thiết bị được đầy đủ.
- Động viên, tạo điều kiện để cán bộ giáo viên tự học, tự nghiên cứu, hưởng
ứng các phong trào thi đua: “Dạy tốt – học tốt, mỗi thầy cô giáo là một tấm
gương đạo đức, tự học và sáng tạo”, cuộc vận động “dân chủ, kỉ cương, tình
thương, trách nhiệm”.
- Kiểm tra, đôn đốc, người làm công tác thiết bị quản lý thiết bị chặt chẽ,

dùng có hiệu quả, bảo quản tốt, trả kịp thời.
- Cuối tuần giáo viên bộ môn và nhân viên phụ trách thiết bị cùng chuẩn bị
các thiết bị - ĐDDH kịp thời cho tuần tới với bài dạy có sử dụng thiết bị dựa vào
nội dung tiết dạy.
- Giáo viên kiểm tra chất lượng của hóa chất; bộ thí nghiệm và các dụng cụ
thiết bị – ĐDDH và nên bố trí thực hành trước khi lên lớp tránh việc tiến hành thực
hành không thành công.
- Khi làm thực hành – thí nghiệm hoặc sử dụng ĐDDH có thể chia nhóm,
mỗi nhóm khoảng 6 đến 8 em chuẩn bị sách vở, dụng cụ học tập, ngồi đúng vị trí
quy định để dễ dàng quan sát và tiến hành thí nghiệm – thực hành.
- Sau mỗi tiết thực hành – thí nghiệm xong thì giáo viên bộ môn có trách
nhiệm hướng dẫn học sinh thu dọn đồ dùng dạy học, vệ sinh sạch sẽ rồi đem trả về
phòng chuẩn bị cho người phụ trách.
 Bảo quản một số thiết bị - đồ dùng dạy học
- Đối với các thiết bị tranh ảnh – bản đồ, bảng phụ, bảng biểu một tuần quét
bụi bẩn một lần. Dùng nẹp để nẹp các tranh ảnh treo lên giá để tránh hư hỏng, ẩm
mốc.
- Đối với các mô hình: sau khi giáo viên mượn sử dụng xong người phụ
trách cần kiểm tra các thành phần trong mô hình xem đầy đủ chưa, sắp xếp các
thành phần mô hình như ban đầu, lau chùi sạch sẽ để khô cho vào bịch nilong hoặc
tủ kính để bảo quản.
- Các thiết bị Ngoại ngữ: thường xuyên kiểm tra (đặc biệt các thiết bị có sử
dụng Pin/ ắc qui) để thay thế kịp thời khi thiết bị không hoạt động được; vệ sinh
các thiết bị nhằm tăng tuổi thọ sử dụng trang thiết bị được cấp.
- Hóa chất: mỗi loại hóa chất cần chứa trong lọ riêng biệt, có dán nhãn, công
thức hóa học, tên gọi, ghi rõ độ độc hại, dễ bay hơi, dễ cháy. Những chất dễ cháy
nên để vào tủ sắt. Các dụng cụ bằng thủy tinh sau khi sử dụng cần cọ rửa cẩn thận,
nhẹ nhàng để khô ráo cuối ngày cho vào hộp hoặc túi polyetylen bảo quản trong tủ
kính.
- Các bộ thí nghiệm – thực hành sau khi thí nghiệm xong cần lau chùi, nhỏ

mình.
- Lưu trữ tốt các hồ sơ thiết bị qua mỗi năm.
- Phải có tinh thần, trách nhiệm, có hiểu biết về các môn học tự nhiên mà có
sử dụng các thiết bị khá phức tạp như Lý, Hóa, Sinh...Đặc biệt phải hiểu biết tốt về
Tin học để làm báo cáo, ...và phần mềm bảng tính để thống kê, làm sổ danh mục.
V. ĐỀ XUẤT, KHUYẾN NGHỊ, KHẢ NĂNG ÁP DỤNG
- Bộ Giáo dục và Đào tạo nên thường xuyên mở các lớp tập huấn để bồi
dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn, kỹ năng quản lý sử dụng thiết bị dạy học
cho cán bộ thiết bị.
- Chỉ đạo công ty Sách - Thiết bị trường học cung cấp thiết bị kịp thời mà
nhà trường đặt mua.
Trên đây là một vài biện pháp nhỏ của cá nhân qua nghiên cứu và trực tiếp
quản lý ĐDDH tôi nhận thấy rằng:
- Không có thiết bị học sinh sẽ không thể thực hành, bài học không thể khắc
sâu, kiến thức sẽ rất trừu tượng, giáo viên sẽ phải tự thuyết minh kiến thức một
chiều, áp đặt học sinh nghe và chép bài một cách thụ động...Vậy nên, thiết bị là cầu
nối trung gian giữa giáo viên và học sinh. Bộ phận thiết bị hoạt động tốt sẽ tạo điều
kiện thuận lợi cho giáo viên sử dụng thiết bị giảng dạy cho học sinh. Như vậy sẽ
nâng cao được hiệu quả chất lượng dạy và học.
- Sau mỗi tiết thực hành – thí nghiệm và chuẩn bị dụng cụ day học cho giáo
viên, giáo viên đều đánh giá, nhận xét để tôi rút kinh nghiệm và hoàn thành công
việc tốt hơn.
Người thực hiện đề tài

Bùi Thị Kim Cúc
Trang 12


Sáng kiến kinh nghiệm
Năm học 2014 2015