Vai trò của người giáo viên chủ nhiệm lớp trong trường học đối với công tác quản lí, giáo
dục đạo đức học sinh.

I- LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
Trong những năm gần đây cùng với vịêc thay đổi sách giáo khoa cũ bằng sách
giáo khoa mới, việc thay đổi một số phương pháp trong dạy học là rất cần thiết.
Song song với việc đổi mới ấy, việc quản lí giáo dục học sinh cũng rất quan trọng;
đặc biệt vai trò của GVCN trong công tác giáo dục học sinh. GVCN được coi như
người mẹ, người cha thứ 2 của HS.
Ở trường THPT, giáo viên chủ nhiệm lớp là người chịu trách nhiệm thực
hiện mọi quyết định quản lý của hiệu trưởng đối với lớp và các thành viên trong
lớp. GVCN lớp là người vạch kế hoạch, tổ chức cho lớp mình thực hiện các chủ
đề theo kế hoạch và theo dõi, đánh giá việc thực hiện của các học sinh. Như vậy,
trong số tất cả các giáo viên tham gia vào hoạt động giáo dục của lớp, GVCN lớp
chính là người trực tiếp, thường xuyên gần gũi với các em nhất. Bên cạnh những
giờ dạy trên lớp GVCN còn có những giờ chào cờ, giờ sinh hoạt hàng tuần để
triển khai những công việc chung của trường, của lớp và để giáo dục đạo đức,
nhân cách cho học sinh. Với nhiệm vụ và vai trò như thế, một lần nữa, có thể
khẳng định, người GVCN lớp chính là người quan trọng nhất trong nhà trường
trong quá trình tổ chức, giáo dục, hình thành sự phát triển nhân cách, hình thành
đạo đức của học sinh.
Để thực hiện tốt vai trò và nhiệm vụ của mình, GVCN lớp phải biết phối hợp
với các GV bộ môn, chỉ huy quản lý học sinh trong lớp học tập, lao động, công
tác. GVCN cũng là người phối hợp với các tổ chức, đoàn thể trong trường trong
đó quan hệ nhiều ở cấp THPT là Đoàn trường, Hội liên hiệp thanh niên chi đoàn
GV, hội CMHS, để làm tốt công tác Dạy – Học – Giáo dục HS trong lớp phụ
trách.
Tuy nhiên, trong thực tế không phải ai cũng xác định được vai trò, tầm quan
trọng của người GVCN lớp. Ở một số giáo viên, c ng việc chủ nhiệm lớp v n
được coi là v a khó , v a khổ , và ở đâu đó v n còn tồn tại chuyện học sinh
đánh thầy cô giáo chủ nhiệm của mình; giáo viên chủ nhiệm lớp nóng nảy, thô

hạnh…
- Yêu nghề, say sưa với công tác giáo dục.
- Có tinh thần trách nhiệm và lòng tự trọng cao, có lương tâm nghề nghiệp
vững vàng .
- Khiêm tốn, cầu tiến, tích cực tự hoàn thiện không ng ng.
- M u mực, trung thực trong cuộc sống.
1.2. Những năng lực sư phạm cần thiết đối với giáo viên chủ nhiệm
+ Có tầm hiểu biết rộng về văn hoá chung.
+ Có tri thức sâu sắc, hiện đại về môn học phụ trách ở lớp chủ nhiệm.
+ Có khả năng sáng tạo trong công tác giáo dục, dạy học.
+ Có khả năng thu thập, tích luỹ tri thức, để ngày càng nâng cao hoặc mở
rộng tầm hiểu biết của mình.
+ Có khả năng kích hoạt, gây hào hứng nhằm khơi dậy sự hứng thú và động
cơ học tập và rèn luyện đạo đức ở HS.
+ GVCN cần tự trang bị cho mình nhiều thủ thuật lôi cuốn đa dạng để khi
cần có thể tung ra trước HS nhằm tạo sự gần gũi, thân mật giữa cô và trò, giữa trò
với trò.
Có sự thành thạo trong các kỹ năng sư phạm như:
- Giao tiếp sư phạm trước đám đ ng.
- Biểu lộ và kiềm chế các cảm xúc, tình cảm khi cần thiết.
- Diễn đạt, trình bày các vấn đề có logic, tính truyền cảm có thuyết phục của
một nhà giáo, tri thức khoa học.
- Ứng xử các tình huống sư phạm.
- Lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo các hoạt động trong công tác chủ nhiệm.
1.3. Nhiệm vụ và quyền hạn của GVCN lớp trong trường THPT
* Nhiệm vụ
- Xây dựng kế hoạch các hoạt động giáo dục thể hiện rõ mục tiêu, nội dung,
phương pháp giáo dục bảo đảm tính khả thi, phù hợp với đặc điểm học sinh, với
hoàn cảnh và điều kiện thực tế nhằm thúc đẩy sự tiến bộ của cả lớp và của t ng
học sinh.

- Được giảm giờ lên lớp hàng tuần theo quy định khi làm chủ nhiệm lớp.
- Ngoài ra, người giáo viên chủ nhiệm lớp cũng được hưởng đầy đủ những
quyền khác của một giáo viên bộ m n như: Được nhà trường tạo điều kiện để thực
hiện nhiệm vụ giảng dạy và giáo dục học sinh; Được hưởng mọi quyền lợi về vật
chất, tinh thần và được chăm sóc, bảo vệ sức khoẻ theo các chế độ, chính sách quy
định đối với nhà giáo,...
T những nhiệm vụ và quyền hạn đã nêu ở trên, ta có thể thấy rằng vai trò
của người giáo viên chủ nhiệm lớp là hết sức quan trọng. Ngoài chức năng, nhiệm
vụ của một giáo viên bình thường, giáo viên chủ nhiệm còn là người quản lý toàn
bộ hoạt động giáo dục của lớp mình, đặc biệt là việc chăm lo hình thành, nu i
dưỡng, phát triển nhân cách của học sinh. Giáo viên chủ nhiệm lớp là cầu nối giữa
Ban giám hiệu nhà trường với học sinh, cha mẹ các em và đoàn thể mà các em
sinh hoạt.
Nắm vững được nhiệm vụ, quyền hạn và vai trò của mình có nghĩa là người
giáo viên chủ nhiệm đã nắm được chiếc chìa khóa để có thể trở thành một giáo
viên chủ nhiệm tốt. Qua đó, góp phần quan trọng vào thành công của nhà trường
trong công tác giảng dạy và giáo dục đạo đức cho học sinh.
1.4. Ý nghĩa của công tác chủ nhiệm lớp
- Công tác CN lớp là công tác chiến lược trong nhà trường, có ảnh hưởng
3


Vai trò của người giáo viên chủ nhiệm lớp trong trường học đối với công tác quản lí, giáo
dục đạo đức học sinh.

trực tiếp đến quá trình giáo dục và kết quả đào tạo ở nhà trường.
- Công tác chủ nhiệm gây nên những ảnh hưởng lớn và lâu dài đối với HS;
ảnh hưởng về mọi mặt chứ không chỉ là về học tập hay đạo đức.
- Công tác CN lớp rất cần thiết cho lứa tuổi thanh thiếu niên với những đặc
điểm sinh lý, trình độ hiểu biết và vốn sống còn hạn chế. Công tác chủ nhiệm lớp

1
2,2 30 66,7 13
28,9
1 2,2 0
0
2013
Số lượng HSG – HSTT là 30
+ Về hạnh kiểm:
Năm Tổng
Tốt
Khá
Trung bình
Yếu
Kém
học
số HS TS %
TS %
TS
%
TS %
TS %
2012
45
33 73,3 10 22,2
2
4,5
0
0
0
0

2014
Số HSG – HSTT đạt được là 31
4


Vai trò của người giáo viên chủ nhiệm lớp trong trường học đối với công tác quản lí, giáo
dục đạo đức học sinh.

+ Về hạnh kiểm:
Năm Tổng
Tốt
Khá
Trung bình
Yếu
Kém
học
số HS TS %
TS %
TS
%
TS %
TS %
2013
43
40
93
3
7
0
0

con em làm r y có hoàn cảnh kinh tế khó khăn.
- Có một số học sinh sống ở địa bàn xa trường(3 em xa trường hơn 10km: L ,
Nhàn, Tiến).
- Có một em xa nhà phải ở trọ(em Hạnh), hoặc ở cùng bà(Hoàng Minh),
không có sự quản lí của cha mẹ.
- Lớp học có một số em cá biệt: nghiện game(H.Minh, L ), hay đi học
trễ(Trúc, Hà, N.Thảo, Sơn), lười học(Hiếu, H.Minh, Tâm, Vy, Thủy, Hoàng, Tiên,
Phát, Hải), tâm lí không ổn định(Tâm, Lý, Hải).
- Một số học sinh thiếu thốn tình cảm(chỉ ở với mẹ hoặc bà) như em Nguyễn
Qúi Hoàng Minh(ở với bà), em Tăng Nguyễn Minh Hiếu(ở với mẹ).
- Tuy cha mẹ rất quan tâm đến con em mình về việc học tập, nền nếp song vì
5


Vai trò của người giáo viên chủ nhiệm lớp trong trường học đối với công tác quản lí, giáo
dục đạo đức học sinh.

bận làm r y...vv nên nhiều gia đình kh ng có thời gian để ý kèm cặp con em mình
tốt nhất.
- Bản thân tôi đảm nhiệm môn Sinh học của lớp PPCT chỉ có 2 tiết/ tuần
cũng là khó khăn trong việc sâu sát HS.
III. TỔ CHỨC THỰC HIỆN CÁC GIẢI PHÁP
1. Tìm hiểu học sinh khi tiếp nhận lớp
Tìm hiểu và nắm vững đặc điểm HS trong lớp về mọi mặt để có biện pháp tổ
chức việc giáo dục sát với HS nhằm thúc đẩy sự tiến bộ chung của cả lớp và của
t ng HS.
a. Vì sao phải tìm hiểu HS trước khi vào lớp.
- HS là đối tượng giáo dục của GVCN, có hiểu được đối tượng thì mới có
thể hoàn thành nhiệm vụ giáo dục.
- Tìm hiểu HS về mọi mặt để có những thông tin cần thiết làm cơ sở thực



Vai trò của người giáo viên chủ nhiệm lớp trong trường học đối với công tác quản lí, giáo
dục đạo đức học sinh.

c. Cách tìm hiểu HS
Bước 1: Điều tra HS qua lý lịch tự khai theo mẫu(phụ lục 1)
Thông qua lí lịch tự khai của các em, GVCN biết được đặc điểm bản thân của
mỗi HS(điểm nổi trội và điểm hạn chế của các em), qua đó GVCN đưa ra các
phương pháp giáo dục hợp lí và có hiệu quả. Cũng th ng qua lí lịch GVCN biết
được hoàn cảnh gia đình của t ng em, rồi có những hình thức quan tâm động viên
khác nhau để khích lệ tinh thần các em.
Bước 2 : Kiểm tra hồ sơ, học bạ của HS.
- Việc tìm hiểu lí lịch, hồ sơ, học bạ HS đã giúp GVCN và HS hiểu về nhau
hơn, GVCN dễ dàng hơn trong lập kế hoạch, trong lập ban cán sự lớp và lập sơ đồ
lớp học, có thể tham mưu với GVBM, với đoàn thể về học lực hay ý thức tự giác
của HS.
Bước 3: Quan sát có chủ định và ng u nhiên cuộc sống và hoạt động thực
của HS trong quá trình học tập, rèn luyện ở lớp học, cộng đồng và ngoài trường.
2. Ổn định tổ chức lớp học
a) Xây dựng ban cán sự lớp
* Cơ sở lựa chọn
- Căn cứ vào hồ sơ học bạ(chú ý hạnh kiểm, học lực)
- Căn cứ hiệu quả năng lực, năng khiếu công tác nhiệm vụ ban cán sự năm
lớp 11.
- Căn cứ tham khảo ý kiến GVCN và GVBM của lớp các năm trước.
- GVCN chỉ định ban cán sự lâm thời, sau đó cho lớp tiến hành đại hội để
bầu ban cán sự mới dựa vào sự tín nhiệm của tập thể lớp thông qua bình bầu dân
chủ trong đại hội Chi đoàn lớp.
* Phân công nhiệm vụ cho ban cán sự lớp

Ng

Tổ
trưở
ng

Thư
ký:
Min
h
Anh

Thủ
quỹ:
Huệ

hệ:
Trâ
m

Tổ 2:
Sơn

Tổ 3
H.
Minh

Sao
đỏ:
Hà,

trách nhiệm trước Nhà trường về toàn bộ hoạt động học tập, rèn luyện, đời sống
của lớp trong thời gian học.
- Cơ cấu của Ban cán sự lớp(theo sơ đồ ở bước 1) và nhiệm vụ của t ng ban
cán sự lớp(phụ lục 2).
- Thông qua các hoạt động, tôi giao nhiệm vụ và hướng d n Ban cán sự lớp
làm việc để các em phát huy khả năng lãnh đạo của mình. Cụ thể:
+ Nề nếp, trật tự, vệ sinh: Lớp trưởng theo dõi, kiểm tra mọi hoạt động của
lớp: điểm danh và ghi rõ sĩ số của lớp. Lớp phó lao động: Theo dõi việc giữ gìn vệ
sinh trong lớp, đi vệ sinh đúng nơi quy định, bảo ban các bạn giữ gìn cơ sở vật
chất của lớp, của trường nói chung.
+ Nề nếp học tập: Trong các tiết ôn tập lớp phó học tập tổ chức học bài Đôi
bạn học tốt ; điều khiển các nhóm thảo luận và trình bày kết quả; theo dõi tinh
thần, thái độ học của các bạn trong giờ học; điều khiển lớp khi lớp trưởng vắng.
Tổ trưởng, tổ phó: Theo dõi sát việc học bài ở nhà và ở trên lớp.
+ Phong trào thi đua: Bí thư Đoàn, lớp trưởng, lớp phó đưa ra kế hoạch cụ
thể và phối hợp với các tổ trưởng, tổ phó để các tổ viên cùng thực hiện.
+ Các cuộc vận động: Bí thư đoàn chịu trách nhiệm đi họp và về triển khai
cho lớp trưởng, lớp trưởng nêu rõ mục tiêu cho cả lớp và giao nhiệm vụ cho các
tổ. Các tổ trưởng có trách nhiệm vận động tổ viên tham gia nhiệt tình để thi đua
với các tổ khác.
+ Hoạt động ngoại khoá: Bí thư và lớp trưởng làm chỉ huy chia lớp thành
các đội và bầu ra lãnh đội. Các lãnh đội hướng d n đội của mình tham gia hoạt
động. T đó tạo tính thi đua giữa các đội và các lãnh đội.
+ Hay trong tiết Hoạt động tập thể đầu tiên, tôi hướng d n tỉ mỉ Ban cán bộ
lớp cách tổ chức lớp: Làm gì và Làm như thế nào để các em không thấy bỡ ngỡ
khi tự mình tiến hành. T tuần thứ hai trở đi, tôi để các em tự tổ chức, điều khiển
để các em mạnh dạn, tự tin thể hiện khả năng của mình trước lớp.
- Việc giao nhiệm vụ cụ thể cho t ng chức danh giúp GVCN quản lí lớp sát
hơn, hệ thống hơn. Mỗi người một nhiệm vụ, công việc được san sẻ, nên việc
quản lí nhẹ nhàng hơn vào có hiệu quả cao.

(PBT)
(TQ)
V.Minh Cường
Ánh
Hương Nhàn
Ly
Linh
(BT)
Phương Thảo Dương Thảo
Duyên Vinh
Thư
(TT)
(TT và UV)
Tổ 2
Tổ 4
Đà
Hà
Phát
M.Anh
Dung Trung Tiến Hoàng
(TK)
Hạnh
Hiếu Ngọc
H.Minh Thủy
Vy
My
(LP)
(TT)
Sơn
Lý

+ Nêu những công việc hoạt động trong tuần .
+ Có đối tượng tham gia .
+ Biện pháp thực hiện.
+ Kết quả đạt được .
- Nhận xét , rút kinh nghiệm.
c. Vai trò của việc xây dựng kế hoạch chủ nhiệm
- Việc dựng được kế hoạch chủ nhiệm, GVCN cùng lớp sẽ xác định được rõ
ràng định hướng tương lai cần đạt của lớp học; đề ra được các hoạt động ưu tiên
và tập trung sức mạnh vào những ưu tiên này. T đó xây dựng tổ, nhóm học sinh
cùng tiến, tích cực, lớp học thân thiện; xây dựng và nâng cao tinh thần hợp tác với
các lực lượng giáo dục khác như: giáo viên bộ m n, Đoàn thanh niên, Hội cha mẹ
học sinh, cộng đồng, các tổ chức khác ngoài nhà trường,... thì kh ng những đạt
được mục tiêu cơ bản là giúp học sinh củng cố và phát triển những kết quả của
giáo dục trung học cơ sở, hoàn thiện học vấn phổ th ng và có những hiểu biết
th ng thường về kỹ thuật và hướng nghiệp, có điều kiện phát huy năng lực cá
nhân để lựa chọn hướng phát triển, tiếp tục học đại học, cao đẳng, trung cấp, học
nghề hoặc đi vào cuộc sống lao động , mà còn cùng nhà trường góp phần hoàn
thiện mục tiêu giáo dục cấp học, tạo ra những con người có ích cho xã hội, phát
triển toàn diện về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ và các kỹ năng cơ bản, phát
triển năng lực cá nhân, tính năng động và sáng tạo, hình thành nhân cách con
người Việt Nam xã hội chủ nghĩa, xây dựng tư cách và trách nhiệm c ng dân;
chuẩn bị cho học sinh tiếp tục học lên hoặc đi vào cuộc sống lao động, tham gia
xây dựng và bảo vệ Tổ quốc (Luật GD 2005, Điều 27, mục 1, 4)
- Lập kế hoạch chủ nhiệm là lựa chọn một trong những phương án hành động
trong tương lai cho toàn bộ hoặc t ng bộ phận trong bộ máy quản lí để đạt được
mục tiêu mong đợi trên cơ sở khả năng hiện tại.
4. Phối hợp thống nhất biện pháp giáo dục học sinh với các giáo viên bộ
môn và cán bộ Đoàn, với gia đình HS, Với BGH
- Phối hợp với nhà trường và các đoàn thể: giáo viên chủ nhiệm lớp cần
thường xuyên báo cáo đầy đủ, trung thực về tình hình lớp theo t ng tuần với Ban

giáo viên bộ m n để nắm được tình hình học tập của t ng học sinh để đưa ra
phương pháp giáo dục hợp lí là vô cùng cần thiết và quan trọng. Để phối hợp tốt
với các giáo viên bộ môn trong việc giáo dục học sinh, người giáo viên chủ nhiệm
lớp cần thực hiện tốt những điều sau:
+ Thứ nhất, cần nắm được danh sách giáo viên bộ môn giảng dạy lớp mình
về môn dạy, họ tên, số điện thoại, nơi ở để khi cần có thể liên lạc được ngay với
giáo viên bộ m n đó.
+ Thứ hai, cần thường xuyên, chủ động gặp gỡ giáo viên của t ng bộ m n để
nắm về tình hình học tập của t ng học sinh và tình hình học tập chung của lớp để
có những điều chỉnh phương pháp giáo dục hợp lí.
+ Thứ ba, cần lắng nghe những ý kiến nhận xét, đóng góp của giáo viên bộ
môn về biện pháp giáo dục của mình và về tình hình học tập của học sinh lớp
mình. Khi thấy cần thiết, có thể góp ý cho giáo viên bộ môn những điều chỉnh hợp
lí t những phản ánh của học sinh và phụ huynh.
- Theo dõi chéo giữa các tổ.
+ Trong trường học nói chung và trường THPT nói riêng, tùy vào sĩ số học
sinh mỗi lớp mà giáo viên chia lớp ra thành t ng tổ cho dễ quản lí. Th ng thường
mỗi lớp được chia làm 04 tổ với số thành viên trong tổ tương đương nhau. Trong
mỗi tổ có một tổ trưởng quản lí tổ của mình về mọi mặt. Để nâng cao chất lượng
giáo dục, giáo viên chủ nhiệm nên cho học sinh theo dõi chéo giữa các tổ với nhau
theo hình thức mỗi tổ trong lớp là một tổ trực tuần.
Tổ trực tuần sẽ làm nhiệm vụ thống kê cụ thể mọi hoạt động của lớp và sau
đó đến buổi sinh hoạt lớp, tổ trưởng tổ trực tuần sẽ thay mặt tổ lên đọc nhận xét về
tình hình học tập, rèn luyện đạo đức của lớp qua sự theo dõi của tổ mình. Với
những tổ trực tuần làm tốt công việc của mình giáo viên cần khen ngợi kịp thời
cũng như cần nghiêm túc phê bình những tổ trực tuần làm không tốt. Những học
sinh vi phạm những nội quy, quy định của nhà trường sẽ được tổ trực tuần ghi vào
biên bản trực tuần và phân c ng lao động cho lớp vào tuần kế tiếp. Sổ trực tuần sẽ
là căn cứ để giáo viên chủ nhiệm xếp loại hạnh kiểm đạo đức theo t ng tháng,
t ng kì và cả năm học.(phụ lục 4)

trường học, ở gia đình và ngoài xã hội; ý thức chấp hành tốt những nội quy, quy định
của pháp luật, các chuẩn mực đạo đức,… khi tham gia vào các hoạt động như học tập,
vui chơi, giải trí hoặc các hoạt động xã hội khác ở bất cứ nơi nào. Tóm lại để giáo dục
đạo đức học sinh đạt được hiệu quả cao nhất, người giáo viên chủ nhiệm cần biết
kết hợp nhiều những phương pháp giáo dục khác nhau như: phân tích cho các em
hiểu về cách sống, cách làm người, tổ chức đóng kịch tình huống để các em bày tỏ
quan điểm của cá nhân mình, tổ chức trò chơi, các buổi diễn đàn, hội thảo
nhỏ,...(phụ lục 6).
6. Biện pháp giáo dục học sinh chậm tiến .
a. Thực trạng:
Hầu như trường nào, lớp học nào cũng có học sinh chậm tiến, mà những
học sinh này đa số gây kh ng ít khó khăn cho giáo viên chủ nhiệm, đ i khi họ rất
mệt mỏi vì nói hoài mà các em không nghe, càng phạt thì càng lì hơn hoặc các em
sẽ co lại và phá phách hoặc chống đối ngầm. Điều này không những khó khăn cho
giáo viên chủ nhiệm mà còn có thể ảnh hưởng đến chuyện thi đua của cả lớp nữa.
GVCN lớp thường là người đứng ra giải quyết mọi chuyện do HS gây ra,
nhưng chỉ ở mức độ là khuyên bảo, dạy kèm ngoài giờ cho HS quá yếu kém, còn
đối với học sinh chậm tiến về đạo đức thì răn đe, xử phạt, thậm chí còn hù dọa,
nhưng hầu hết đều chỉ có hiệu quả tức thời thôi rồi đâu lại vào đó, HS v n trở lại
như cũ vì do giáo viên chủ nhiệm lớp không hiểu được nguyên nhân sâu xuất phát
t tâm lý của HS. Cũng có giáo viên chủ nhiệm lớp mời phụ huynh đến để thông
báo về tình trạng của HS với mong muốn gia đình kết hợp cùng nhà trường để
giáo dục cho các em tốt hơn, có phụ huynh thì tiếp thu và cũng có phụ huynh lại
bực tức con mình và đánh con trước mặt giáo viên rồi d n con về cho nghỉ học
12


Vai trò của người giáo viên chủ nhiệm lớp trong trường học đối với công tác quản lí, giáo
dục đạo đức học sinh.


các em, khi có được mối quan hệ tốt các em sẽ thổ lộ những tâm tư tình cảm với
GVCN mà không một chút ngần ngại. Những lời khuyên răn dạy bảo của chúng ta
sẽ có tác dụng lớn đối với các em.
Ví dụ: Em Nguyễn Thanh Tâm là một học sinh học yếu so với các bạn trong
lớp, em thường xuyên không thuộc bài cũ và điểm rất kém ở các bài kiểm tra, em
chán nản, bỏ học cả tuần và còn có định bỏ học nhưng vì gia đình ép nên em
đành phải đi học. Em tỏ ra lầm lì ít nói, mặc cảm với bạn bè, với thầy cô, xa lánh
mọi người, nhất là đối với tôi em lại càng lẩn tránh hơn.
Thấy vậy tôi tìm cách gần gũi em bằng cách: Trong tuần học thứ 5 em
không thuộc bài 2 lần đều bị điểm 1 và giáo viên bộ môn ghi tên vào sổ đầu bài lẽ
ra như các tuần trước, những em không thuộc bài thì bị phê bình trước lớp, buộc
viết bản cam kết, nhưng để có thể gần gũi em t i kh ng phê bình việc không thuộc
bài cũ mà trong tiết sinh hoạt này tôi chỉ chú đến việc phê bình các em còn mất
trật tự trong tiết học, t i tìm cách tuyên dương em(bạn Tâm là một học sinh học
yếu, tuy vậy bạn rất có tinh thần tập thể, trong các tiết học bạn đều nghiêm túc
13


Vai trò của người giáo viên chủ nhiệm lớp trong trường học đối với công tác quản lí, giáo
dục đạo đức học sinh.

lắng nghe thầy cô giảng bài, không gây ảnh hưởng đến các bạn khác...). Sau lần
tuyên dương ấy em Tâm có một thái độ khác, tôi nhận thấy em có mong muốn gần
gũi với mọi người hơn. Thế là trong buổi lao động tôi tìm cách tâm sự cùng em,
dần dần mối quan hệ giữa tôi và em ngày thêm gần gũi, lúc đó em mới thật sự thổ
lộ hết mong muốn của mình. Em tâm sự với tôi rằng: “Em học yếu, đó là điều em
luôn mặc cảm, việc học đối với em như một gánh nặng, gia đình em chẳng ai giúp
được gì cho em, nhà lại ở cách xa các bạn, em luôn cảm thấy mặc cảm tự ti và
thấy rằng mọi người luôn khinh rẻ, coi thường em...”
Biết được tâm tư, nguyện vọng của em, t i động viên em học, trong các giờ

* Biện pháp giáo dục qua tập thể :
- Ở tuổi các em, bạn bè có một vị trí rất lớn trong mối quan hệ xã hội của các
em, thường ở lứa tuổi này các em chưa thức được việc nào là cần thiết hơn,
chính vì thế đa phần trong quan hệ với thầy c giáo các em thường có biểu hiện
bao che cho nhau, nhất là những khi đề cập tới các đối tượng học sinh chậm tiến,
mặc dù biết việc làm của bạn là sai, tuy vậy khi hỏi đến phần lớn các em đều trả
14


Vai trò của người giáo viên chủ nhiệm lớp trong trường học đối với công tác quản lí, giáo
dục đạo đức học sinh.

lời một câu chung nhất( không biết), đối với những em có quan hệ gần gũi với HS
chậm tiến, cũng có thể các em ngại không dám nói ra sự thật vì sợ sự đe doạ của
các bạn... Nhưng phải nói rằng tất cả những suy nghĩ, những việc làm của các em
chậm tiến thì chính các em học sinh cùng lớp, cùng khối là biết rõ nhất.
- Về vấn đề này GVCN cần khéo léo trong cách điều tra, có thể là điều tra
bằng cách giao nhiệm vụ theo dõi tìm hiểu cho ban cán sự lớp hoặc một đối tượng
HS đáng tin cậy nhất nào đó và sẽ trao đổi với các em bằng cách bảo mật thông
tin. Thường thì những em này sẽ cung cấp cho chúng ta nguồn tin chính xác nhất.
- Sau khi nắm được th ng tin, phân tích tình hình, t i hướng d n các em gần
gũi và giúp đỡ bạn, nên tạo được quan hệ tốt và nhất là tạo cho những em chậm
tiến có niềm tin với mình. Phải nói rằng trong quan hệ bạn bè các em sẽ bộc lộ rõ
cá tính không e ngại. T i thường xuyên giữ mối quan hệ với các em này tìm hiểu
những khó khăn khi phải thuyết phục HS chậm tiến để tháo gở khó khăn cho các
em, thường xuyên cung cấp biện pháp xử lý kịp thời những biến động của các đối
tượng và động viên các em, tạo cho các em có niềm tin thuyết phục, giúp đỡ học
sinh chậm tiến ngày một tiến bộ.
- Trong biện pháp này cũng có thể dùng cách (lấy độc trị độc). Qua các hoạt
động của lớp, GVCN cần theo dõi kỹ, qua t ng hoạt động các em có những biểu

Vai trò của người giáo viên chủ nhiệm lớp trong trường học đối với công tác quản lí, giáo
dục đạo đức học sinh.

em bị tách ra khỏi tập thể, không thể gây rối tập thể được và vô hiệu hoá những
hành động nghịch ngợm của các em. Không làm hại được tập thể mà lại bị tách ra
khỏi tập thể, các em tự khắc thấy mình như bị hụt h ng, xấu hỗ. T đó chính các
em có mong muốn được sống chung trong một tập thể đoàn kết. Khi các đối tượng
này thấy được những lỗi lầm của mình, GVCN lớp cần động viên HS trong lớp
gần gũi khích lệ để các em hoà nhập với tập thể.
* Kết hợp với cha mẹ học sinh:
- Có thể trao đổi qua các cuộc họp phụ huynh học sinh chung của lớp,
GVCN báo cáo kết quả rèn luyện của t ng em và có thể mời phụ huynh các đối
tượng này ở lại để trao đổi riêng, tránh sự mặc cảm của phụ huynh.
- Có thể trao đổi qua việc đến thăm gia đình học sinh. Thường học sinh cá
biệt thì lại có phụ huynh cá biệt; một là kh ng quan tâm đến việc học của con em,
hoặc không dám đối diện với sự thật về những sai phạm của con mình...thường
những phụ huynh này ít tham gia vào các cuộc họp chung kể cả những lúc có giấy
mời riêng cùng kh ng đến. Đối với đối tượng này GVCN cần nhiệt tình hơn, có
thể đến thăm gia đình để tìm hiểu điều kiện sinh hoạt của gia đình và nắm được
tình hình của các em ở nhà, thường những đối tượng này họ ngại nói những điều
sai của con em họ vì thế tôi tổng hợp những điểm tốt mà các em có được dù đó chỉ
là một việc kh ng đáng kể để khen ngợi các em, sau đó t i lồng một vài khuyết
điểm của các em; tránh nêu hoàn toàn hoặc một loạt khuyết điểm thì phụ huynh sẽ
có sự mặc cảm, hoặc nảy sinh sự tiêu cực, buông xuôi, ngại nói ra những điều mà
ta cần tìm hiểu, trao đổi.
- Có thể trao đổi bằng tin nhắn qua mạng, những lỗi vi phạm của các em sẽ
được báo trực tiếp cho phụ huynh h m đó. Cách làm này cũng có thể thường
xuyên trao đổi với phụ huynh và kịp thời giáo dục, chấn chỉnh những sai phạm
của các em.
* Kết hợp giáo dục qua giáo viên bộ môn:

thuộc bài tôi cho em viết một bản kiểm điểm, cam kết với giáo viên bộ môn và
cam kết với lớp. Sau đó t i trao đổi với GVBM về tính cách cá biệt của các em
đồng thời mong muốn có sự kết hợp giáo dục bằng cách thường xuyên kiểm tra
bài các em, nhất là trong tiết học luôn gọi em phát biểu trước lớp ưu tiên chọn
những câu hỏi tương đối dễ để em trả lời được và thường xuyên khen để khích lệ
em, nên bỏ qua lỗi nhỏ của các em.
Với biện pháp trên qua một học kỳ em Cường, N.Anh đã tiến bộ rõ rệt cuối
HKII các em đã tiến bộ rõ rệt, Em Cường, H. Minh, em N. Anh tiến bộ nhiều hơn
ở môn Anh.
* Kết hợp với các Đoàn thể, các bộ phận trong và ngoài nhà trường:
+ Kết hợp với Đoàn trường và ban quản sinh:
Đây là tổ chức chuyên về mảng giáo dục hạnh kiểm HS. Tổ chức này có
BCH Đoàn trường, có đội sao đỏ thường xuyên theo dõi các hoạt động của toàn
trường và t ng lớp học, có một ban Quản sinh chuyên trách tổ chức các hoạt động
nề nếp và kịp thời xử lý những vi phạm của HS, hơn thế nữa có phong trào thi đua
làm đòn bẩy nên thường các biện pháp lu n đạt hiệu quả giáo dục cao.
Một số GVCN lớp ngại trong việc khai báo những sai phạm của HS lớp
mình vì sợ ảnh hưởng đến kết quả thi đua của lớp, nhưng với tôi việc kết hợp với
tổ chức Đoàn là một biện pháp giáo dục có hiệu quả rất cao trong công tác giáo
dục hạnh kiểm HS.
- Đối với đội sao đỏ: tôi yêu cầu các em ghi lại tên của tất cả những em vi
phạm có như vậy thì tôi mới kịp thời có được thông tin và xử lý dứt điểm những
vi phạm được.
- Với ban Quản sinh: T i thường xuyên giữ mối quan hệ chặt chẽ. Tôi
thường xuyên kết hợp các biện pháp giáo dục theo kiểu v a đấm v a xoa, đối với
những đối tượng học sinh chậm tiến tôi sử dụng biện pháp cứng rắn bên cạnh đó
tôi nhờ ban Quản sinh động viên, những em tôi dùng biện pháp mềm mỏng thuyết
phục tôi lại nhờ ban Quản sinh có biện pháp cứng rắn hơn, cũng có lúc kết hợp cả
hai cùng chung biện pháp, ở những lúc này thì chúng tôi kết hợp chặt chẽ hơn về
khâu theo dõi và các luồng thông tin về đối tượng học sinh chậm tiến.

Giáo viên chủ nhiệm lớp đã thực hiện tốt vai trò và trách nhiệm trong việc
phối hợp với các tổ chức, Đoàn thể trong và ngoài nhà trường có hiệu quả về công
tác giáo dục đạo đức cho HS yếu kém, học sinh chậm tiến và loại bỏ được nguy cơ
bỏ học giữa ch ng như học sinh Nguyễn Thanh Tâm, học sinh Trương C ng L .
Theo thời gian, những bài học về đạo đức, nhân cách trong tiết sinh hoạt lớp
giúp HS luôn nhớ, vững bước hơn trước những khó khăn trong cuộc sống.
1. Kết quả của phối hợp giữa nhà trường, Đoàn thể, GVCN với CMHS
- Việc phối hợp chặt chẽ với CMHS qua các kì họp, qua điện thoại, qua trao
đổi trực tiếp, việc phối hợp với đoàn thể, GVBM, BGH, có hiệu quả trong việc
giáo dục đạo đức cho học sinh yếu kém, HS chưa ngoan, loại bỏ được nguy cơ bỏ
học giữa ch ng(trường hợp em Lý, Tâm), em Hoàng Minh nghiện game, em Hiếu
lười học, em Hải tâm lí có đ i chút kh ng ổn định, em Phát, Tiên có sự tiến bộ
trong học tập. T i đã cảm hoá được các em tiến bộ hơn, không bỏ học giữa ch ng
và đều đạt kết quả cao ở cuối năm học(em L , Cường là HSG tỉnh, em Tâm, Phát
đạt HSTT cả năm.
- Kết quả sĩ số lớp 12A2 v n duy trì 43/43 đến cuối năm không có HS nào
bỏ học.
- Thu các khoản phí theo qui định, luôn là lớp đứng nhất nhì trong thu quí
đảm bảo 100%, CMHS lớp ủng hộ quỹ khuyến học cho trường là 1000000đồng.
- Các em quan tâm chia sẻ, giúp đỡ l n nhau. Các quỹ khuyến học của
trường, bên Đoàn phát động các em lu n tiên phong đóng góp đầu tiên. Đối với
Lớp đã trao 2 phần quà cho các em có hoàn cảnh khó khăn trong dịp tết nguyên
đán(mỗi phần 300000d) và cũng miễn tất các các khoản đóng góp của các em
trong mọi hoạt động của lớp.

18


Vai trò của người giáo viên chủ nhiệm lớp trong trường học đối với công tác quản lí, giáo
dục đạo đức học sinh.

học bổng (em H.Minh, Hiếu, Trang).
- Nhìn chung các thành tích mà các em đạt được trong năm 2014 – 2015 là
cao hơn nhiều so với 2 năm trước. Một tập thể 12A2 đoàn kết và luôn đùm bọc l n
nhau.
* Về kết quả thi đua của lớp.
- Kết quả thi đua hàng tuần: luôn xếp ở tốp cao trong trường.
- Kết quả thi đua năm học 2014 – 2015 : xếp thứ 2/46 lớp.

19


Vai trò của người giáo viên chủ nhiệm lớp trong trường học đối với công tác quản lí, giáo
dục đạo đức học sinh.

3. Kết quả về hạnh kiểm, học lực
- Về học tập:
Năm Tổng
Giỏi
Khá
Trung bình
Yếu
Kém
học
số HS TS %
TS %
TS
%
TS %
TS %
2014

43
43 100
0
0
0
0
0
0
0
0
2015
Số lượng HS đạt HK tốt là 100% cao hơn nhiều so với 2 năm học trước(năm
2012 – 2013 là tốt là 33, khá 10 và có 2 HS TB, năm 2013 -2014 số lượng HS tốt
40 và khá là 3).
V. KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ VÀ KHẢ NĂNG ÁP DỤNG
1. Kết luận
- Những công việc t i làm đều bắt nguồn t tinh thần trách nhiệm của một
GVCN lớp, t tình yêu đối với học trò của mình. Thành c ng t i đạt được phần
lớn đều do sự nổ lực của bản thân và quan trong hơn hết là ở chính các em HS.
Nhưng bên cạnh đó, t i cũng lu n nhận được sự động viên khích lệ của cán bộ
quản lí nhà trường, sự chia sẻ đóng góp t các giáo viên trong tổ chuyên môn,
GVBM.
- Như vậy, trong việc tổ chức giáo dục học sinh, hoạt động GVCN rất đặc thù
và đầy sáng tạo vì phải phụ thuộc vào nhiều yếu tố như:
+ Độ tuổi, mức độ trưởng thành của HS.
+ Hoạt động của ban cán sự lớp.
+ Phong cách làm việc của các giáo viên bộ môn.
+ Điều kiện cụ thể của trường, lớp, gia đình HS và các tổ chức xã hội có liên
quan.
- Do vậy không thể có một khuôn m u nhất định cho hoạt động của GVCN,

7. Phối hợp chặt chẽ với phụ huynh học sinh; kiên trì vận động phụ huynh tích
cực tham gia vào công tác giáo dục học sinh.
- Trên đây là một số kinh nghiệm chủ quan của bản thân trong quá trình làm
GVCN lớp. Mọi sản phẩm làm ra cho dù tốt đến mấy, chất lượng cao đến mấy
cũng kh ng thể hoàn hảo tuyệt đối. Sáng kiến kinh nghiệm của t i cũng vậy. Tuy
t i đã rất cố gắng nhưng kh ng thể tránh khỏi những thiếu sót, hạn chế. Kính
mong các đồng nghiệp giúp đỡ t i để t i đạt được kết quả tốt đẹp hơn trong công
tác chủ nhiệm lớp.
2. Kiến nghị
- Để phát huy hơn nữa hiệu quả hoạt động của GVCN, nhà trường cần quan
tâm hơn nữa đến công tác chủ nhiệm lớp.
- Sở nên mở lớp bồi dưỡng thêm về nghiệp vụ công tác giáo viên chủ nhiệm
lớp.
- Tổ chức cuộc thi GVCN giỏi cấp sở để các thầy cô có thể tham khảo học hỏi
kinh nghiệm của nhau.
3. Khả năng áp dụng
Sáng kiến của tôi đang được áp dụng ở trường THPT S ng Ray và đạt được
những hiệu quả cao. Sáng kiến kinh nghiệm này có thể áp dụng phổ biến rộng rãi
vào công tác chủ nhiệm lớp ở các trường phổ thông khác.
Cẩm Mỹ, ngày 05/04/2015
Giáo viên viết sáng kiến kinh nghiệm

Lê Thị Hồng

21


Vai trò của người giáo viên chủ nhiệm lớp trong trường học đối với công tác quản lí, giáo
dục đạo đức học sinh.