Một vài kinh nghiệm nhằm nâng cao hiệu quả trong công tác chỉ đạo bồi dưỡng học viên giỏi ở Trung tâm GDTX Định Quán.
MỘT VÀI KINH NGHIỆM NHẰM NÂNG CAO HIỆU QỦA TRONG
CÔNG TÁC CHỈ ĐẠO BỒI DƯỠNG HỌC VIÊN GIỎI
Ở TRUNG TÂM GDTX ĐỊNH QUÁN
I/LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã ký ban hành Nghị quyết Hội nghị lần thứ 8,
Ban Chấp hành Trung ương khóa XI (Nghị quyết số 29-NQ/TW) về đổi mới căn bản,
toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu CNH-HĐH trong điều kiện kinh tế thị
trường định hướng XHCN và hội nhập quốc tế.
Đảng và nhà nước xác định mục tiêu của đổi mới lần này là :Tạo chuyển biến
căn bản, mạnh mẽ về chất lượng, hiệu quả giáo dục đào tạo, đáp ứng ngày càng tốt
hơn công cuộc xây dựng, bảo vệ tổ quốc và nhu cầu học tập của nhân dân, giáo dục
con người Việt Nam phát triển toàn diện và phát huy tốt nhất tiềm năng, khả năng
sáng tạo ở mỗi cá nhân.
Xây dựng nền giáo dục mở, thực học, thực nghiệm, dạy tốt, học tốt, quản lý tốt,
đảm bảo nâng cao chất lượng, hiện đại hóa, dân chủ hóa, xã hội hóa và hội nhập quốc
tế hệ thống giáo dục đào tạo, giữ vững định hướng XHCN và bản sắc dân tộc, phấn
đấu đến năm 2030 nền giáo dục Việt Nam đạt trình độ tiên tiến trong khu vực.
Cùng với việc nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, công bồi dưỡng học sinh
giỏi là công tác cực kỳ quan trọng giúp cho ngành giáo dục phát triển nhân tài, lựa
chọn những mầm móng tương lai cho đất nước. Đồng thời giúp cho học sinh (HS)
thực hiện được ước mơ trở thành trò giỏi, con ngoan và có định hướng đúng về nghề
nghiệp của mình trong tương lai.
Trung tâm giáo dục thường xuyên (TGDTX) Định Quán xem công tác bồi
dưỡng học viên giỏi (BDHVG) là một nhiệm vụ quan trọng, đồng thời cũng là một
hoạt động vất vả và khó khăn, đầy thử thách đối với người dạy học.
Thực tế trong những năm qua, công tác BDHVG ở TTGDTX Định Quán đã và
được quan tâm, chú trọng song chất lượng vẫn chưa cao, chưa ngoạn mục, khi tăng
khi giảm chưa có tính bền vững.
Bởi vậy với vai trò là người quản lý chuyên môn tôi luôn trăn trở, suy nghỉ làm
trong việc đào tạo HSG là người GV luôn có trách nhiệm “truyền lửa” cho HS.
2/ Thực trạng trước khi thực hiện các giải pháp của đề tài:
2. 1.Thuận lợi:
2.1.1.Thực trạng về mặt tích cực của các vấn đề có liên quan đến đề tài
Những năm gần đây Giáo dục đã và đang được nhà nước, nhân dân thực sự
quan tâm, đầu tư mọi nguồn lực, tạo mọi điều kiện tập trung phát triển Giáo dục thể
hiện qua công tác “Xã hội hóa Giáo dục” nghĩa là toàn xã hội quan tâm, chăm lo cho
sự nghiệp Giáo dục
2.1.2.Các yếu tố khách quan
*Về mặt xã hội, các cấp lãnh đạo, các đoàn thể trong nhà trường:
Đất nước ta đang trong thời kì hội nhập, phẩm chất đạo đức tốt, có năng lực
chuyên môn (tay nghề giỏi) …mới đáp ứng được đơn đặt hàng của xã hội. Trước tình
hình đó ngành Giáo dục - đào tạo phải có nhiệm vụ đào tạo ra những người lao động
có đủ đức và tài, có năng lực ứng xử và năng lực giải quyết tốt các vấn đề thực tiễn
của công việc.
Bộ Giáo dục - đào tạo, Sở Giáo dục Đồng Nai đã có những văn bản chỉ đạo về
công tác đổi mới quản lí Giáo dục, đổi mới nội dung, phương pháp giảng dạy, đồng
thời tổ chức triển khai hướng dẫn việc thực hiện đổi mới .
GĐTrung tâm GDTX Định Quán đã có những biện pháp cụ thể chỉ đạo hoạt
động của Trung tâm theo hướng áp dụng các văn bản chỉ đạo của Bộ, Sở về các nội
dung đổi mới
*Về cơ cấu tổ chức và nhân sự :
- Về cơ cấu tổ chức :
+ Tổng số biên chế TT: 20 người trong đó : 03 lãnh đạo, 10 GV, 07 nhân viên
+ GV thỉnh giảng : 64 trong đó ( tại TT 22GV, tại điẻm trường THPT Điểu Cải
là 34 GV, tại điểmTHCS thanh sơn là 07 GV)
- Về tinh thần :
+ Có truyền thống đoàn kết nhất trí, thương yêu, quý mến học viên ( HV)
Người thực hiện: Võ Thị Mười
Chuyên môn của bản thân giảng dạy môn sinh nên khi chỉ đạo công tác
BDHVG các môn Văn, Toán cũng gặp khó khăn. Để khắc phục tình trạng trên tôi
thường xuyên phải học hỏi, đôn đốc và tự rút kinh nghiệm trong công tác.
2.3. Các số liệu thống kê trước khi thực hiện đề tài :
2.3.1.Đối với giáo viên :
Số
GV dạy giỏi
Năm học
GV dạy giỏi cấpTỉnh
GV
cấpTrường
2011-2012
10
6
0
2012-2013
10
5
0
2.3.2. Đối với học viên :
Tổng số
HSG
Năm học
Ghi chú
HV
cấp tỉnh
2011-2012
789
9
2012-2013
tiện dạy học khi cần, hình thức thi đua khen thưởng..
Phương thức thành lập đội tuyển, cơ cấu mỗi đội, thời gian tuyển chọn, thời
gian khảo sát chất lượng đội tuyển, rút kinh nghiệm. Phải được toàn thể cán bộ GV và
HV nắm vững.
Đẩy mạnh tuyên truyền nâng cao nhận thức về sự nghiệp giáo dục về công tác
bồi dưỡng HVG.
Chú ý đến chế độ để động viên, khuyến khích, khen thưởng đối với GV và HV
kip thời .
3.2/Phân công chuyên môn:
Trong quá trình phân công phải phù hợp với lĩnh vực chuyên môn của từng
GV, nhằm đáp ứng mục tiêu phát triển chất lượng giáo dục. Song với nhiệm vụ trên,
thì công tác phát triển đội ngũ HV giỏi cũng không kém phần quan trọng vì đội ngũ
chính là hạt giống tốt nhằm góp phần xây dựng và phát triển đất nước ngày càng phát
triển hơn.
Cố thủ tướng Phạm Văn Đồng đã từng nói “ Muốn có trò giỏi thì trước hết
phải có thầy giỏi” Nói thế không có nghĩa là có thầy giỏi thì sẽ có trò giỏi mà nó còn
phụ thuộc nhiều yếu tố khác. Tuy nhiên qua đó muốn khẳng định rằng vai trò của
người thầy (Cô) trong công tác phát hiện và BDHVG là hết sức quan trọng.
*Biện pháp :
Chọn thầy (Cô) vừa hồng vừa chuyên hay nói cách khác là phải có đủ tâm và
tầm, phải có ý thức tích cực trau dồi, tích lũy chuyên môn, đọc nhiều, hiểu sâu vấn đề
Người thực hiện: Võ Thị Mười
4
Một vài kinh nghiệm nhằm nâng cao hiệu quả trong công tác chỉ đạo bồi dưỡng học viên giỏi ở Trung tâm GDTX Định Quán.
mà mình dạy HV theo phương châm biết mười dạy một. Thường xuyên tham khảo và
học hỏi kinh nghiệm của GV khác trong và ngoài huyện, Tỉnh. Chủ động tìm tòi tư
*Biện pháp :
- Ngay từ đầu khi các em mới bước vào lớp 10, Trung tâm đã tổ chức kiểm tra
nhằm phát hiện sở trường, năng khiếu của các em với từng môn học, sau đó tiến hành
bồi dưỡng để phát huy khả năng của HV.
- Song song với tìm nguồn thì còn động viên khuyến khích thầy cô giáo nhiệt
tình say mê với công việc, tiến hành xây dựng kế hoạch cụ thể chi tiết trước khi bồi
dưỡng,
Ví dụ: Qua các lần kiểm tra ( mức độ đề kiểm tra từ trung bình khá rồi dần đến
khá và giỏi). Sau khi đã đạt đến yêu cầu nêu trên, thì tổ chức thi HVG cấp trường.
Trường hợp khan hiếm nhân tài thì tôi cho thực hiện cách linh động hơn, trong
quá trình chấm bài kiểm tra theo dõi điểm từng bài tích lũy qua các lần kiểm tra, sau
đó tính điểm bình quân cho mỗi em nếu đạt từ mức 8,0 đ trở lên thì em đó đủ điều
kiện được tham gia vào đội tuyển. Sở dĩ chọn cách này nhằm khích lệ khả năng của
HV và điều mà tôi và mọi người có thể nhìn thấy là ở lứa tuổi này đặc điểm tâm sinh
lý thay đổi nên trong quá trình làm bài kiểm tra cũng bị ảnh hưởng có thể bài này làm
chưa tốt nhưng bài khác sẽ làm tốt, vậy với đối tượng này thì tôi nhắc nhở GV bồi
dưỡng quan tâm, nhiệt tình rồi thì cần phải hơn nữa thì hiệu quả sẽ tốt hơn.
Để mang tính khách quan trong quá trình chấm bài thi tiến hành cắt phách.
Quy trình: Thành lập đội tuyển-bồi dưỡng-thi-chọn đội tuyển chính thức-tiếp
tục bồi dưỡng.
Hình ảnh tổ chức thi kiểm tra
3.4/Chỉ đạo công tác bồi dưỡng HVG:
3.4.1/Đối với giáo viên :
Ngoài khả năng và kinh nghiệm vốn có của mỗi giáo viên bồi dưỡng tôi còn tư
vấn và đề xuất giáo viên bồi dưỡng một số nội dung sau:
Ôn lại kiến thức cơ bản sẽ là nền tảng cho sự phát triển lâu dài. Nếu vốn kiến
thức cơ bản mà bị hỏng hoặc lệch lạc thì khác nào ta xây một ngôi nhà cao tầng mà
cái móng không đổ bê tông cốt thép chắc chắn thì liệu ngôi nhà cao tầng ấy có tồn tại
Người thực hiện: Võ Thị Mười
gian sớm nhất, áp dụng cách làm hay nhất, hoặc có phương pháp sáng tạo nhất thì nên
tuyên dương trong buổi học và có thể truyền đạt lại hoặc phổ biến cho các học viên
khác để áp dụng, nếu giáo viên bồi dưỡng áp dụng được phương pháp này thì tôi nghĩ
rất có khả thi để khuyến khích học viên khác phát huy hết khả năng của mình. (nếu là
bản thân học viên nào đó được khen thì sẽ phấn khởi hơn vì mình làm tốt, vì sản
phẩm của mình được tôn vinh, được phổ biến) . Bên cạnh đó còn có tác dụng khuyến
khích, khích lệ những thành viên khác cũng tiếp tục phấn đấu.Và nếu trong đội tuyển
tinh thần ấy được phát huy từ trong mỗi học viên thì nhất định đổi tuyển ấy sẽ có kết
quả tốt.
Ngoài việc khuyến khích tự phát huy năng lực sáng tạo, thì người giáo viên bồi
dưỡng luôn luôn nhắc nhở động viên các học viên nên cùng nhau trao đổi thảo luận
bàn bạc để giải quyết các tình huống khó, các vấn đề mang tính phức tạp, nếu đến
bước đường cùng “bị bí” thì nên mạnh dạn gặp gỡ trao đổi với giáo viên bồi dưỡng để
hướng dẫn với tinh thần “gặp khúc mắt chỗ nào thì tìm cách tháo gỡ ngay chỗ đó”.
Giáo viên bồi dưỡng theo dõi các đề thi của các năm trước, bên cạnh đó nắm
bắt thêm các nguồn thông tin thời sự để có cách hướng dẫn phù hợp.
Người thực hiện: Võ Thị Mười
7
Một vài kinh nghiệm nhằm nâng cao hiệu quả trong công tác chỉ đạo bồi dưỡng học viên giỏi ở Trung tâm GDTX Định Quán.
Sau khi thi học sinh giỏi, kết quả nếu như mong muốn thì tôi thường động viên
giáo viên nên phát huy các phương pháp để tích lũy cho những năm sau và ngược lại
thì cần rút kinh nghiệm.
3.4.2/ Đối với học viên:
Là người lãnh đạo công tác chuyên môn tại TTGDTX tôi không thể khoán
trắng cho giáo viên bồi dưỡng mà tôi thường xuyên quan tâm đến đội tuyển học viên
giỏi, luôn kề vai sát cánh cùng đội vượt qua những khó khăn, với tinh thần và trách
Thứ nhất, kết quả học tập của học viên của cấp dưới qua điểm tổng kết, điểm
thi học viên giỏi và nếu có thể tham khảo thêm ý kiến giáo viên đã trực tiếp giảng dạy
học viên ở cấp học đó để nắm bắt những mặt mạnh, mặt yếu.
Thứ hai, xem bài làm của học viên như một dấu ấn để bắt đầu cuộc hành trình
phát hiện năng khiếu của học viên.
Ví dụ: môn ngữ văn qua bài làm giáo viên có thể đánh giá được chất giọng,
chất văn, cách nghĩ của trò, những học viên đạt được cả chất văn và ý văn trong một
bài viết không phải là nhiều, không phải là đều. Cái tật lộ ra ở từng học trò phải được
nhận biết, nét tài hoa của từng học trò cần phải được ghi nhận và trân trọng.
Khi chấm bài thầy cô không chỉ chú trọng những bài làm, khuôn mẫu, hoàn
thiện đầy đủ mà còn phải quan tâm đến những bài có thể có chỗ chưa sâu, chưa đầy
đủ, nhưng có sự độc đáo, sâu sắc. Phải có sự nghiêm túc nghiêm khắc khi đánh giá và
có nhật ký ghi kết quả của các bài làm. Vì qua một bài làm không thể đánh giá được
năng khiếu và khả năng của học viên nhưng đó là sự định hướng phát hiện, bổ sung ở
những bài làm tiếp theo.
Thứ ba, chọn hướng ra đề để phát hiện học viên giỏi là khâu quan trọng đầu
tiên của quá trình phát hiện đánh giá lựa chọn học viên giỏi, đề phải hay và khoa học
sẽ kích thích hứng thú và làm bài của học viên.
3.6/ Về chương trình và thời gian bồi dưỡng :
Chỉ đạo các tổ, giáo viên bồi dưỡng biên soạn chương trình nội dung bồi dưỡng
rõ ràng, cụ thể chi tiết cho từng mảng kiến thức, rèn luyện các kĩ năng làm bài ngay từ
đầu chương trình.
Về tài liệu bồi dưỡng: phải tìm tòi, sưu tầm, bổ sung vào nội dung kiến thức các
đề thi học viên giỏi các năm, thông qua trao đổi chuyên môn giữa thầy cô trong nhà
trường và giáo viên cùng bộ môn.
Để chương trình bồi dưỡng học viên giỏi có hiệu quả, vấn đề thời gian phải sắp
xếp một cách khoa học, sau khi thành lập đội tuyển tiến hành cho giáo viên bồi dưỡng
kèm các em trong các tiết học, những tháng gần thi thì tiến hành dạy theo thời khóa
biểu bồi dưỡng .
Ngoài thời gian nêu trên có nhiều giáo viên nhiệt tình tự sắp xếp thời gian bồi
hiện vật tương xứng với thành tích đạt được.
Trao học bổng cho học sinh nghèo hiếu học vào đầu năm học
Người thực hiện: Võ Thị Mười
10
Một vài kinh nghiệm nhằm nâng cao hiệu quả trong công tác chỉ đạo bồi dưỡng học viên giỏi ở Trung tâm GDTX Định Quán.
Thầy Phạm Minh Đức trưởng phòng GDTX sở trao giấy khen và tiền thưởng
cho HV Giỏi Văn hóa và máy tính cầm tay cấp tỉnh năm học2014-2015
Hội Khuyến học huyện phát
thưởng cho học viên giỏi cấp
tỉnh
GĐ Trung tâm phát giấy khen và
phần thưởng cho GVBDHVG
BDHVG
Phát thưởng của cha mẹ học viên cho học viên giỏi Văn, Toán, Máy tính cầm tay
Người thực hiện: Võ Thị Mười
11
Một vài kinh nghiệm nhằm nâng cao hiệu quả trong công tác chỉ đạo bồi dưỡng học viên giỏi ở Trung tâm GDTX Định Quán.
Phát thưởng của PGĐ phụ trách
10
10
9
9
6
5
07
08
0
0
02
0
4.2/ Học viên
- Tỉ lệ HV đạt trên trung bình và HV khá giỏi ngày càng tăng, tỉ lệ HV yếu,
kém ngày càng giảm.
- Số HV đạt danh hiệu HV giỏi Cấp Tỉnh ngày càng được duy trì hàng năm.
Người thực hiện: Võ Thị Mười
12
Một vài kinh nghiệm nhằm nâng cao hiệu quả trong công tác chỉ đạo bồi dưỡng học viên giỏi ở Trung tâm GDTX Định Quán.
Năm học
2011-2012
2012-2013
phải luôn luôn được thắp sáng trong mỗi HV
Sử dụng đồ dùng dạy học khoa học và phát huy tính tích cực của học viên
nhiều hơn nữa đảm bảo số lượng học viên đạt học viên giỏi ngày càng cao hơn.
Tăng cường trao đổi học hỏi giao lưu nhiều hơn nữa để nâng cao chất lượng
giảng dạy.
Thật sự gương mẫu nhiệt tình có trách nhiệm yêu nghề.
5.2/ Đối với học viên
Cần phát huy khả năng sáng tạo, cần cù.
Phát huy tính chăm chỉ và tích cực trong việc trao đổi cùng các bạn đồng hành.
Tăng cường tham khảo tài liệu học tập, tự học và tự trao dồi kiến thức qua sự
hướng đẫn của giáo viên.
VI/ KẾT LUẬN
Trên đây chỉ là một số kinh nghiệm của bản thân đúc rút trong quá trình chỉ đạo
công tác BDHVG ở TTGDTX, tất nhiên không tránh khỏi những sơ xuất, rất mong
được sự đóng góp chân tình của quý đồng nghiệp và quý ban giám khảo để cùng tìm
ra những giải pháp tốt nhất nhằm nâng cao hiệu quả công tác chỉ đạo BDHVG ở
TTGDTX. Nhằm đưa giáo dục đáp ứng kịp yêu cầu của việc đổi mới đất nước và
ngang tầm với các nước tiên tiến trong quá trình đổi mới và hội nhập.
VII/ TÀI LIỆU THAM KHẢO
1/ Nghị quyết Hội nghị lần thứ 8, Ban Chấp hành Trung ương khóa XI (Nghị
quyết số 29-NQ/TW) về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu
cầu CNH-HĐH trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng XHCN và hội nhập
quốc tế.
2/ Luật giáo dục nước CHXHCN Việt Nam ra ngày 02- 12- 1998.
3/ Tài liệu: Quản lí giáo dục.
4/ Báo Giáo dục thời đại số 46- 47 ra ngày 12-11-2000.
Người thực hiện: Võ Thị Mười
13