SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐỒNG NAI
TRƯỜNG THPT TRỊ AN
====\\//====
Mã số:……….

NGHIÊN CỨU CÁC BÀI TẬP THỂ LỰC CHUYÊN MÔN
NHẰM NÂNG CAO THÀNH TÍCH Ở MÔN NHẢY XA
KIỂU ƯỠN THÂN CHO NAM HỌC SINH KHỐI 11
TRƯỜNG THPT TRỊ AN

Người thực hiện: NGUYỄN PHÚ
Lĩnh vực nghiên cứu:
Quản lý giáo dục: 
Phương pháp giáo dục bộ môn: THỂ DỤC 
Phương pháp giáo dục:

Lĩnh vực khác................................ 

Có đính kèm:
 Mô hình

 Phần mềm

 Phim ảnh

NĂM HỌC: 2012 - 2013

 Hiện vật khác


SƠ YẾU LÝ LỊCH KHOA HỌC

Đề tài nghiên cứu khoa học

ĐẶT VẤN ĐỀ
Bảo vệ tăng cường sức khoẻ là một việc làm rất quan trọng và cần thiết
gắn liền với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ chủ nghĩa xã hội, với hạnh phúc
của nhân dân. Đó là một trong những mối quan tâm hàng đầu của chế độ ta, là
trách nhiệm cao quý của Đảng và nhà nước trực tiếp là ngành thể thao và y tế.
Tầm quan trọng của thể dục thể thao được thể hiện rõ trong tư tưởng và
việc làm của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Lời kêu gọi toàn quốc tập thể dục của
Bác Hồ năm 1946 “Giữ gìn dân chủ, xây dựng nước nhà, gây đời sống mới,
việc gì cũng cần có sức khoẻ thì mới thành công. Mỗi một người dân yếu ớt,
tức làm cho cả nước yếu một phần. Mỗi người dân khoẻ mạnh tức góp phần
làm cho cả nước khoẻ mạnh…”. Những lợi ích của việc rèn luyện sức khoẻ
qua tập luyện thể dục đã được Bác Hồ minh chứng cụ thể, kế thừa những chân
lý ấy, Đảng và nhà nước ta xem đó là một trong những mục tiêu quan trọng
trong chiến lược phát triển con người Việt Nam, mà nghị quyết TW4 – khoá
VII đã khẳng định: “Phát triển cao về trí tuệ, cường tráng về thể chất, phong
phú về tinh thần, trong sáng về đạo đức” là nhu cầu và là vốn quý để tạo ra tài
sản trí tuệ.
Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VII nêu rõ: “Công tác thể
dục thể thao còn được coi trọng và nâng cao chất lượng giáo dục thể chất
trong trường học, tổ chức hướng dẫn và vận động đông đảo quần chúng nhân
dân tham gia rèn luyện thân thể hằng ngày nâng cao chất lượng các cơ sở đào
tạo, bồi dưỡng vận động viên nâng cao thành tích thể thao”. Cùng với nghị
quyết đại hội Đảng VIII đã chỉ rõ: “Giáo dục đào tạo cùng với khoa học công
nghệ phải thật sự trở thành quốc sách hàng đầu ”. Chính vì thế, ngành giáo
dục đào tạo đã triển khai nhiều chủ trương, biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả
công tác giáo dục thể chất, từng bước nâng cao và cải tiến chất lượng dạy và
học môn thể dục ở các cấp học. Nâng cao sức khoẻ cho học sinh trong cả
nước.

trường THPT Trị An”
Kết quả nghiên cứu của đề tài sẽ là tư liệu chuyên môn cần thiết cho giáo viên
giảng dạy bộ môn thể dục ở các trường. Đồng thời cũng là những kiến thức cơ
bản để áp dụng giảng dạy ở một số địa phương có điều kiện tương tự.

GV: Nguyễn Phú

Trang- 2


Trường THPT Trị An

Đề tài nghiên cứu khoa học

M ục đ ích nghiên cứu:
Mục đích nghiên cứu lựa chọn hệ thống lại các bài tập có hiệu quả
nhằm nâng cao thành tích nhảy xa cho học sinh nam khối 11 trường THPT
Nhiệm vụ nghiên cứu:
* Nghiên cứu lựa chọn hệ thống các bài tập thể lực chuyên môn có hiệu
quả nhằm nâng cao thành tích môn nhảy xa cho học sinh nam khối 11 trường
THPT
* Đánh giá hiệu quả các bài tập thể lực chuyên môn đã được lựa chọn
vào việc nâng cao thành tích môn nhảy xa kiểu ưỡn thân cho học sinh nam
khối 11 trường THPT Trị An.

GV: Nguyễn Phú

Trang- 3



chất của học sinh qua đó xây dựng các tiêu chuẩn đánh giá sự phát triển về thể
chất của học sinh như:
GV: Nguyễn Phú

Trang- 4


Trường THPT Trị An

Đề tài nghiên cứu khoa học

- Từ năm 1973 đến 1975, Tổng cục TDTT và Bộ Giáo dục đã tiến hành
nghiên cứu thực nghiệm tại 10 trường cấp I, II và 9 trường cấp III với hơn
1.300 học sinh nam, nữ ở 7 thành phố khu vực phía Bắc với các tiêu chí: chạy
30 mét, chạy 60 mét, chạy 80 mét, bật xa, ném bóng trúng đích, chạy 500 mét,
1000 mét, 2000 mét.
- Đề tài “Nghiên cứu đặc điểm cấu trúc giới tính và năng lực làm việc
của học sinh” (Phạm Khắc Học và cộng sự 1976-1980).
- Năm 1980, Phan Hồng Minh (Viện khoa học TDTT) điều tra 2 tỉnh
Thái Bình, Hậu Giang với tổng số 605 học sinh với các chỉ tiêu: chạy 30 mét,
bật xa tại chỗ, lực bóp tay thuận và không thuận, chiều cao đứng, cân nặng,
vòng ngực trung bình và các tỉnh Bắc Thái, Hoàng Liên Sơn, Vĩnh Phú, Thái
Bình, Bình Trị Thiên, Thành phố Hồ Chí Minh, Hậu Giang với tổng số 6807
học sinh từ 7-17 với các test: chạy 30 mét, bắt gậy, bật xa tại chỗ, lực bóp tay
phải, trái, chạy 12 phút, dẻo gập thân, chiều cao, cân nặng, độ dài các chi, kích
thước các vòng, độ dày lớp mỡ dưới da.
- Công trình nghiên cứu về chương trình giảng dạy thể dục (Lê Văn
Lẫm, Trịnh Trung Hiếu, Vũ Đức Thu, Phạm Khắc Học, Trần Đồng Lâm,
Nguyễn Mạnh Liên và các cộng sự 1978-1985).
- Các công trình 82-82-160 điều tra về thực trang thể chất của người

… vẫn chưa được cốt hóa hoàn toàn nên dễ bị biến dạng. Xương chậu của nữ
to và yếu hơn của nam, vì vậy không nên cho nữ tập luyện với khối lượng và
cường độ lớn như nam.
* Hệ cơ:
Ở lứa tuổi này do hệ xương và cơ phát triển mạnh nên năng lực vận
động được nâng cao. Do hệ cơ phát triển mạnh nên các em rất hiếu động,
thích dùng các hoạt động về lực và dùng sức chứ không thích các hoạt động tỉ
mỉ, khéo léo,… Cơ bắp và các nhóm cơ lớn phát triển tương đối nhanh như cơ
đùi, cơ cánh tay,… các cơ nhỏ như cơ bàn tay phát triển chậm hơn. Ở nữ dưới
lớp da phát triển mỡ nên phần nào ảnh hưởng đến sức mạnh.
1.4.1.2.Đặc điểm tâm lý- sinh lý:
Ở lứa tuổi học sinh THPT (từ 15 đến 17 tuổi), hoạt động học tập là hoạt
động cơ bản thu hút nhiều thời gian và công sức. Do các môn học có nội dung
kiến thức ngày càng nâng cao, phương thức giảng dạy học tập của thầy và trò
có nhiều thay đổi, mỗi giáo viên đều có những nét riêng về trình độ chuyên
môn và cách xử thế, nên đòi hỏi các em phải cố gắng nỗ lực tập trung nhiều
GV: Nguyễn Phú

Trang- 6


Trường THPT Trị An

Đề tài nghiên cứu khoa học

công sức, thời gian và trí tuệ. Thời kỳ này là thời kỳ quá độ để trở thành người
lớn, các em rất thích tò mò, ham học hỏi, trí nhớ có nhiều biến đổi căn bản,
năng lực ghi nhớ có chủ định tăng lên rõ rệt, cách thức ghi nhớ được cải tiến,
hiệu xuất ghi nhớ cũng được tăng lên. Tính hệ thống trong việc thu lượm tri
thức được tăng lên nhờ việc thiết lập những mối liên tưởng ngày càng phức

Đề tài nghiên cứu khoa học

gồm hai giai đoạn: phát triển tự nhiên và phát triển dưới tác động của môi
trường.
Sự phát triển tố chất thể lực tự nhiên là sự tăng trưởng và phát dục theo
lứa tuổi. Kết thúc lúc 25 tuổi, sự phát triển phụ thuộc và đặc điểm sinh lí lứa
tuổi, phát triển nhanh nhất ở giai đoạn dậy thì. Khi kết thúc giai đoạn trưởng
thành tốc độ phát triển tố chất thể lực chậm lại hoặc dừng lại.
Sự phát triển tự nhiên chia làm 2 giai đoạn chính:
- Giai đoạn tăng trưởng: là giai đoạn các tố chất thể lực tăng liên tục
trong đó có lúc tăng nhanh, có lúc tăng chậm.
- Giai đoạn ổn định: là giai đoạn tố chất thể lực của nam và nữ có tốc
độ phát triển khác nhau theo đánh giá riêng rẽ theo 5 tố chất thể lực. Quá trình
tăng trưởng của nam chia làm 3 giai đoạn: tăng nhanh, tăng chậm và ổn định.
Ở nữ chia làm 4 giai đoạn: tăng nhanh, giảm xuống dừng lại, tăng chậm và ổn
định.
* Sức nhanh:
Là khả năng thực hiện động tác trong một khoảng thời gian ngắn nhất.
Sức nhanh là tố chất tổng hợp của 3 yếu tố cấu thành: thời gian phản ứng, thời
gian của động tác riêng lẻ và tần số hoạt động. Yếu tố quyết định tốc độ của
tất cả các dạng sức nhanh là độ linh hoạt của quá trình thần kinh và tốc độ co
cơ. Sức nhanh chịu nhiều ảnh hưởng của di truyền, phát triển chủ yếu ở lứa
tuổi từ 8-13. Sau 13 tuổi sự phát triển tố chất này có sự khác biệt theo giới
tính nếu không tập luyện tốt thì đến 16-18 tuổi sẽ rất khó nâng cao. Vì vậy, ở
lứa tuổi THPT cần tăng cường sức nhanh để bổ sung và duy trì sự phát triển
đó.
Tốc độ động tác đơn lẻ biến đổi rõ rệt trong quá trình phát triển, đến 1314 tuổi xấp xỉ ở mức độ người lớn, tuy nhiên ở tuổi 16-17 lại hơi giảm xuống
và ở tuổi 20-25 lại tăng lên, nếu được tập luyện tốc độ của động tác đơn sẽ
phát triển tốt hơn.
GV: Nguyễn Phú

trọng lượng có sức đối kháng của đồng đội hoặc khắc phục trọng lượng bản
thân. Tuy nhiên cần thận trọng, vừa sức và có khởi động tốt. Ngoài ra vẫn cần
những bài tập phát triển trọng lượng các cơ cho nở nang, tập với tốc độ và
nhịp điệu đều, nhất là với những học sinh có thể trạng kém phát triển, không
bình thường.

GV: Nguyễn Phú

Trang- 9


Trường THPT Trị An

Đề tài nghiên cứu khoa học

Ở tuổi này các chức năng vận động ở nam và nữ khác nhau, do đó phải
có sự phân biệt đúng về mức độ vận động. Đồng thời trong khi rèn luyện sức
mạnh cần lưu ý dạy cách thở hợp lý trong lúc gắng sức. Cần chọn những bài
tập chuyên môn để củng cố các cơ lưng, bụng và hông.
Quá trình cốt hoá xương sống chưa hoàn tất nên tránh tập với dụng cụ
có trọng lượng quá nặng và các hoạt động gây chấn động quá mạnh. Khi tập
sức mạnh cũng phải biết cách thả lỏng cơ bắp để dần dần có khả năng dùng
sức tập trung khi cần thiết. Tiết kiệm sức và chóng hồi phục.
* Sức bền:
Là khả năng của cơ thể khắc phục sự mệt mỏi trong hoạt động với thời
gian dài, cường độ nhất định và hiệu quả. Tố chất sức bền tốt là điều kiện để
nâng cao năng lực đề kháng mệt mỏi của cơ thể khiến cho khả năng thay đổi
tiết tấu của quá trình hưng phấn và ức chế của vỏ đại não nâng cao lên, chức
năng của hệ thần kinh thực vật được phát triển, năng lực dự trữ được nâng cao
tạo điều kiện để phát triển các tố chất sức nhanh, sức mạnh,…

* Mềm dẻo:
Mềm dẻo là chỉ thực hiện động tác với biên độ lớn hoặc nhỏ. Nó do
năng lực cơ bắp, dây chằng cũng như cấu trúc của khớp quyết định. Ở lứa tuổi
học sinh trung học phổ thông, mềm dẻo trong các khớp giảm đi, mức phát
triển cao nhất của tố chất này có thể đạt đến ở tuổi 14-15 nhưng sau đó phải
tập luyện đều để duy trì nó, nếu không sẽ giảm sút nhanh.
Phát triển mềm dẻo bằng các bài tập kéo giãn, vươn duỗi, kéo dài tổ
chức cơ, dây chằng,… mở rộng phạm vi hoạt động của các khớp.
* Khả năng phối hợp vận động:
Đây là một năng lực mang tính tổng hợp. Là khả năng thực hiện và
hoàn thành những động tác một cách nhanh chóng, chính xác và tiết kiệm sức
của cơ thể, có quan hệ với mức độ phát triển của các tố chất vận động, tính
nhịp điệu, khả năng phản ứng, khả năng thăng bằng,…
Để nâng cao được khả năng phối hợp vận động này cần phải trải qua
một quá trình học tập và rèn luyện, vì tố chất này có mối liên hệ mật thiết với
hoạt động của xương khớp, dây chằng, sự điều khiển của hệ thần kinh với tố
chất sức mạnh và độ linh hoạt của các cơ bắp,…
1.5 Công tác GDTC trường THPT Trị An
- Tăng cường thể chất, sức khỏe cho học sinh

GV: Nguyễn Phú

Trang- 11


Trường THPT Trị An

Đề tài nghiên cứu khoa học

- Giúp học sinh nắm vững tri thức cơ bản và kỹ năng kỹ xảo của vận động thể

sau đây:
2.2.1 Nhiệm vụ 1:
Đánh giá thực trạng công tác GDTC và giảng dạy môn nhảy xa tại
trường THPT Trị An.
Nhiệm vụ 2:
Nghiên cứu lựa chọn một số bài tập bổ trợ để nâng cao thành tích ở
môn nhảy xa kiểu ưỡn thân của nam học sinh khối 11 trường THPT
Nhiệm vụ 3:
Đánh giá hiệu quả các bài tập thể lực chuyên môn đã được lựa chọn vào
việc nâng cao thành tích môn nhảy xa kiểu ưỡn thân cho học sinh nam khối 11
trường THPT Trị An
2.3 Các phương pháp nghiên cứu:
Để giải quyết được các nhiệm vụ đã đặt ra chúng tôi đưa ra các phương
pháp sau:
GV: Nguyễn Phú

Trang- 13


Trường THPT Trị An

Đề tài nghiên cứu khoa học

2.3.1 Phương pháp tham khảo tài liệu:
Đọc sách và phân tích tài liệu tham khảo có liên quan đến đề tài nghiên
cứu. Phương pháp này nhằm tổng hợp các tài liệu, hệ thống lại các kiến thức
có liên quan đến đề tài nghiên cứu, hình thành cơ sở lý luận, xác định các
nhiệm vụ, lựa chọn các phương pháp và các chỉ tiêu làm cơ sở đánh giá kết
quả nghiên cứu trong khi thực hiện đề tài cũng như tìm chọn các bài tập bổ trợ
cho giai đoạn chạy đà giậm nhảy trong môn nhảy xa làm cơ sở cho việc phỏng

• Bật xa tại chỗ:
- Mục đích: Đánh giá sức mạnh bột phát của chân.
- Quy trình thực hiện: Người thực hiện đứng sau vạch giậm nhảy, hai
chân rộng bằng vai, hai tay để thả lỏng, hơi khuỵu gối đồng thời hai
tay vung lên cao xuống dưới ra sau để tạo đà bật nhảy về trước và
rơi xuống đất hằng hai chân.
- Cách tính điểm: Thành tích được tính Từ điểm rơi gần nhất (Gót
chân) tới vạch giậm nhảy. Mỗi học sinh thực hiện 3 lần tính thành
tích lần nhảy tốt nhất.
• Lò cò 30m:
- Mục đích: Đánh giá sức mạnh bột phát của chân giậm nhảy.
- Quy trình thực hiện: Thực hiện mỗi lần hai học sinh đứng tư thế
chuẩn bị xuất phát cao, khi nghe hiệu lệnh xuất phát thì thực hiện lò
cò bằng chân thuận hết cự ly 30m bấm giây tính thành tích.
- Cách tính điểm: Mỗi học sinh thực hiện 2 lần lấy thành tích tốt nhất.
Thành tích được tính từ khi xuất phát đến khi về đích.
• Bật cóc:
- Mục đích: Đánh giá sức mạnh bột phát của chân.
- Quy trình thực hiện: Thực hiện mỗi lần hai học sinh đứng tư thế
chuẩn bị ngồi xổm, hai chân kiễng gót, hai tay chống hông. Khi
nghe hiệu lệnh xuất phát thì thực hiện bật cóc về trước hết cự ly 30m
bấm giây tính thành tích.
- Cách tính điểm: Mỗi học sinh thực hiện 2 lần lấy thành tích tốt nhất.
Thành tích được tính từ khi xuất phát đến khi về đích.
• Chạy 30m tốc độ cao:
- Mục đích: Đánh giá sức mạnh bột phát của chân.

GV: Nguyễn Phú

Trang- 15

ôm gối bấm 10 giây tính số lần nhảy.
- Cách tính điểm: Mỗi học sinh thực hiện 2 lần lấy số lần thực hiện
nhảy cao nhất. Thành tích được tính từ khi có hiệu lệnh nhảy đến khi
hết thời gian.
GV: Nguyễn Phú

Trang- 16


Trường THPT Trị An

Đề tài nghiên cứu khoa học

• Nâng cao đùi 20m:
- Mục đích: Đánh giá sức mạnh của chân.
- Quy trình thực hiện: Thực hiện mỗi lần hai học sinh đứng tư thế
chuẩn bị xuất phát cao, khi nghe hiệu lệnh xuất phát thì thực hiện
chạy nâng cao đùi hết cự ly 20m bấm giây tính thành tích.
- Cách tính điểm: Mỗi học sinh thực hiện 2 lần lấy thành tích tốt nhất.
Thành tích được tính từ khi xuất phát đến khi về đích.
2.3.4 Phương pháp thực nghiệm sư phạm:
Phương pháp này nhằm mục đích đưa các bài tập mới vào thực tiễn,
qua thực nghiệm góp phần làm sáng tỏ những yếu tố tác động trực tiếp (yếu tố
thực nghiệm) tới kết quả tập luyện của đối tượng nghiên cứu.
Để kiểm nghiệm trong thực tiễn các bài tập phát triển sức mạnh ở môn
nhảy xa cho đối tượng nam học sinh chúng tôi tiến hành thực nghiệm trên hai
nhóm đối tượng theo qui ước sau:
Nhóm thực nghiệm A: Gồm 40 em được chọn ngẫu nhiên, học nhảy xa
theo các bài tập do chúng tôi biên soạn. Thời gian tập luyện mỗi tuần 1
buổi, mỗi buổi 2 tiết.

∑ xi
i =1

Trong đó:

∑

n

- là ký hiệu tổng.

X - là giá trị trung bình
X i - là giá trị quan sát thứ i

n - là tổng cá thể được quan sát
2.3.5.2

Độ lệch chuẩn:

Độ lệch chuẩn nói lên mức độ phân tán hay tập trung của các trị số X i
xung quanh giá trị trung bình, được tính theo công thức: (khi n = 40).
n

δx =

∑ ( X1 − X )

2

i =1

+
nA
nB

Trong đó: X A - là giá trị trung bình của tập hợp mẫu thực nghiệm
X B - là giá trị trung bình của tập hợp mẫu đối chứng

2.3.5.4 Hệ số biến thiên:
Hệ số biến thiên là tỉ lệ phần trăm giữa độ lệch chuẩn và trung bình
cộng, được tính theo công thức:

Cv =

δx
X

×100%

Trong đó: Cv - là hệ số biến thiên
δ x - là độ lệch chuẩn

2.3.5.5 Sai số tương đối của giá trị trung bình: Là tham số phản ánh
tính đại diện của giá trị trung bình mẫu.

ε=

t 05 * δ X
X

Trong đó: X - là giá trị trung bình của tập hợp mẫu


2

: mức lần sau của chỉ tiêu quan sát

W% : nhịp độ tăng trưởng (%)
2.4 Tổ chức nghiên cứu:
2.4.1 Đối tượng nghiên cứu:
Sau khi xác định được nhiệm vụ nghiên cứu, căn cứ vào thời gian và
chương trình học tập của khối 11 trường THPT. Tôi chọn đối tượng học sinh
nam ở khối 11 trường THPT Trị An với số lượng nghiên cứu là 80 em học
sinh chia làm hai nhóm:
Nhóm thực nghiệm A: Gồm 40 em.
Nhóm đối chứng B : Gồm 40 em.
2.4.2 Địa điểm nghiên cứu:
Trường THPT Trị An
2.4.3 Thời gian nghiên cứu:
Từ tháng 09 năm 2012 đến tháng 11 năm 2012
Giai đoạn 1: Từ tháng 09 đến tháng 09 năm 2012 lựa chọn đề tài đọc và phân
tích tài liệu, xây dựng đề cương.

GV: Nguyễn Phú

Trang- 20


Trường THPT Trị An

Đề tài nghiên cứu khoa học


khảo ý kiến của các huấn luyện viên – giáo viên thể dục có kinh nghiệm trong
công tác huấn luyện và giảng dạy môn nhảy xa, chúng tôi đã xác định được
hai tố chất thể lực đó là: Sức mạnh tốc độ dùng cho giai đoạn chạy đà và sức
mạnh bột phát dùng cho giai đoạn giậm nhảy, hai tố chất thể lực này có ảnh
hưởng rất lớn đến việc nâng cao thành tích nhảy xa.
Để xác định một cách khách quan, chúng tôi dùng phiếu phỏng vấn để
lấy ý kiến của các huấn luyện viên – giáo viên thể dục ở các trường THPT
những người có kinh nghiệm trong công tác huấn luyện và giảng dạy môn
nhảy xa để xem xét đánh giá mức độ quan trọng của hai tố chất thể lực trên.
- Thực trạng vấn đề phỏng vấn.
Phỏng vấn chủ yếu tập trung vào hai vấn đề sau:
+ Vai trò của các tố chất với việc phát triển thành tích nhảy xa.
+ Từ cơ sở các tố chất, tiến tới xác định các bài tập thể lực thường được
sử dụng trong phát triển thành tích ở môn nhảy xa.
Các chỉ tiêu được đưa ra trong phiếu phỏng vấn là kết quả của việc nghiên
cứu các tài liệu liên quan và sự quan sát sư phạm các buổi tập của học sinh,
vận động viên dưới sự hướng dẫn của thầy cô giáo đứng lớp.
GV: Nguyễn Phú

Trang- 22


Trường THPT Trị An

Đề tài nghiên cứu khoa học

Phỏng vấn tiến hành một lần đối với 25 huấn luyện viên – giáo viên thể
dục ở các Trường phổ thông. Để đánh giá độ tin cậy của các bài tập thể lực để
nâng cao thành tích môn nhảy xa kiểu ưỡn thân. Chúng tôi xác định được một
số bài tập sau:

Bật cóc 30 m

9

Lò cò 30 m tiếp sức

10

Bật cao ôm gối 10 giây

11

Nhảy xa toàn đà

12

Nhảy dây nhanh 10 giây

13

Lò cò 30 m

14

Chạy 30m xuất phát thấp

15

Tại chỗ nâng cao đùi 30 giây