ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƢỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM
---------------------------------------------------

MAI THỊ THU THẢO

ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG CÔNG TÁC BỒI
THƯỜNG VÀ GIẢI PHÓNG MẶT BẰNG DỰ ÁN
MỞ RỘNG BẮC KHAI TRƢỜNG GIAI ĐOẠN 1
(2012-2014) TẠI PHƯỜNG TÂN LONG,
THÀNH PHỐ THÁI NGUYÊN

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ ĐẤT ĐAI

Thái Nguyên - 2015


ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƢỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM
---------------------------------------------------

MAI THỊ THU THẢO

ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG CÔNG TÁC BỒI
THƯỜNG VÀ GIẢI PHÓNG MẶT BẰNG DỰ ÁN
MỞ RỘNG BẮC KHAI TRƢỜNG GIAI ĐOẠN 1
(2012-2014) TẠI PHƯỜNG TÂN LONG,
THÀNH PHỐ THÁI NGUYÊN
Ngành : Quản lý đất đai
Mã số : 60 85 01 03


quen những phương pháp làm việc, kỹ năng công tác. Đây là giai đoạn không thể
thiếu được đối với mỗi học viên trong quá trình học tập. Thời gian thực tập tuy không
dài nhưng đem lại cho em những kiến thức bổ ích và những kinh nghiệm quý báu.
Qua thời gian học tập tại trường Đại học Nông lâm Thái Nguyên, được sự
quan tâm của nhà trường toàn thể các thầy, cô giáo, đến nay em đã hoàn thành đề tài
nghiên cứu: “Đánh giá thực trạng công tác bồi thường giải phóng mặt bằng dự án
mở rộng Bắc Khai Trường giai đoạn 1 (2012-2014) tại phường Tân Long, thành
phố Thái Nguyên”.
Trước hết, em xin chân thành cảm ơn đến Ban giám hiệu, Phòng đào tạo
cùng các thầy giáo, cô giáo người đã giảng dạy và đào tạo hướng dẫn em và đặc
biệt là thầy giáo TS. Dư Ngọc Thành, người đã trực tiếp hướng dẫn, giúp đỡ em
trong suốt thời gian thực tập và hoàn thành luận văn tốt nghiệp một cách tốt nhất.
Em xin chân thành cảm ơn các lãnh đạo và cán bộ UBND phường Tân Long
cũng như hội đồng ban bồi thường giải phóng mặt bằng Công ty than Khánh Hòa
đã nhiệt tình giúp đỡ em trong quá trình thực tập tốt nghiệp.
Do thời gian, kinh nghiệm và năng lực của bản thân còn nhiều hạn chế nên
luận văn tốt nghiệp của em không tránh khỏi những thiếu sót. Em rất mong được
nhận những ý kiến đóng góp, bổ sung của các thầy, cô giáo và bạn bè để luận văn
của em được hoàn thiện hơn.
Em xin chân thành cảm ơn !
Thái Nguyên, ngày

tháng

năm 2015

Tác giả luận văn

Mai Thị Thu Thảo


1.3.1.2. Công tác giải phóng mặt bằng ở Thái Lan....................................................12


iv

1.3.1.3. Nhận xét, đánh giá chung ..............................................................................13
1.3.2. Công tác giải phóng mặt bằng ở Việt Nam.................................................................. 14
1.3.2.1. Công tác giải phóng mặt bằng ở huyện Tam Đảo, tỉnh Vĩnh Phúc..............14
1.3.2.2. Công tác giải phóng mặt bằng ở Hà Nội ......................................................16
1.3.2.3. Công tác giải phóng mặt bằng ở Cần Thơ ....................................................18
1.4. Công tác bồi thƣờng, hỗ trợ giải phóng mặt bằng và tái định cƣ ở Việt Nam ..........21
1.5. Tình hình thực hiện công tác bồi thƣờng, hỗ trợ GPMB và tái định cƣ ở
Thái Nguyên ...............................................................................................................24
1.5.1. Chính sách bồi thƣờng, hỗ trợ và tái định cƣ ............................................................... 24
1.5.2. Thực trạng về tình hình giải phóng mặt bằng .............................................................. 25
1.5.3. Tồn tại, vƣớng mắc .......................................................................................................... 25
Chƣơng 2: NỘI DUNG VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU...........................27
2.1. Đối tƣợng và địa điểm nghiên cứu ......................................................................27
2.1.1. Đối tƣợng nghiên cứu...................................................................................................... 27
2.1.2. Địa điểm nghiên cứu ....................................................................................................... 27
2.2. Nội dung nghiên cứu ...........................................................................................27
2.3. Phƣơng pháp nghiên cứu .....................................................................................27
2.3.1. Phƣơng pháp thu thập thông tin, số liệu, tài liệu ......................................................... 27
2.3.2. Phƣơng pháp điều tra thực tế ......................................................................................... 28
2.3.3. Phƣơng pháp phân tích, thống kê, tổng hợp, so sánh và xử lý số liệu ..................... 28
Chƣơng 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN ..................................29
3.1. Khái quát về điều kiện tự nhiên, kinh tế- xã hội của Phƣờng Tân Long .........29
3.1.1. Điều kiện tự nhiên............................................................................................................ 29
3.1.1.1. Vị trí địa lý ....................................................................................................29
3.1.1.2. Địa hình địa mạo ...........................................................................................29

3.3.4.2. Kết quả hỗ trợ tái định cƣ..............................................................................56
3.3.4.3. Kết quả thƣởng bàn giao trƣớc thời hạn .......................................................57
3.3.5. Tổng hợp kinh phí hỗ trợ, bồi thƣờng giải phóng mặt bằng...................................... 58
3.3.6. Đánh giá công tác bồi thƣờng giải phóng mặt bằng của hội đồng bồi thƣờng ....... 59
3.4. Ý kiến của ngƣời dân về đơn giá bồi thƣờng, các khoản hỗ trợ, tái định cƣ và
đời sống của ngƣời dân sau khi thu hồi đất ...............................................................60
3.4.1. Ý kiến của ngƣời dân về đơn giá bồi thƣờng, các khoản hỗ trợ, tái định cƣ........... 60


vi

3.4.2. Tác động của việc thu hồi đất đến thu nhập của ngƣời dân trong khu vực giải
phóng mặt bằng........................................................................................................................... 61
3.5. Thuận lợi, khó khăn và đề xuất một số giải pháp có tính khả thi trong công tác
bồi thƣờng giải phóng mặt bằng ................................................................................63
3.5.1. Các yếu tố ảnh hƣởng trực tiếp đến công tác bồi thƣờng, GPMB............................ 63
3.5.2. Thuận lợi trong việc thực hiện công tác bồi thƣờng giải phóng mặt bằng .............. 64
3.5.3. Những tồn tại trong việc thực hiện công tác bồi thƣờng giải phóng mặt bằng....... 65
3.5.4. Đề xuất một số giải pháp có tính khả thi trong công tác bồi thƣờng GPMB .......... 66
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ .................................................................................69
1. Kết luận...................................................................................................................69
2. Kiến nghị ................................................................................................................70
TÀI LIỆU THAM KHẢO .......................................................................................72
PHỤ LỤC


vii

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT


: Thông tƣ Bộ tài chính

TT-BTNMT

: Thông tƣ Bộ tài nguyên môi trƣờng

TT-BXD

: Thông tƣ Bộ xây dựng

UBND

: Ủy ban nhân dân


viii

DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 3.1: Dân số và lao động của phƣờng Tân Long năm 2014 ..............................33
Bảng 3.2: Dân số theo độ tuổi của phƣờng Tân Long ...............................................33
Bảng 3.3: Hiện trạng sử dụng các loại đất năm 2014 ................................................37
Bảng 3.4: Diện tích các loại đất bị thu hồi.................................................................46
Bảng 3.5: Kết quả thu hồi đất nông nghiệp ...............................................................48
Bảng 3.6: Kết quả bồi thƣờng về cây cối và hoa màu Đợt 1 .....................................51
Bảng 3.7: Kết quả bồi thƣờng về cây cối và hoa màu Đợt 2 .....................................52
Bảng 3.8: Kết quả hỗ trợ của dự án ...........................................................................54
Bảng 3.9: Kết quả hỗ trợ tái định cƣ bằng 2 hình thức..............................................56
Bảng 3.10: Thƣởng bàn giao mặt bằng trƣớc thời hạn đối với đất nông nghiệp ......57
Bảng 3.11: Thƣởng bàn giao mặt bằng trƣớc thời hạn 120 ngày đối với hộ gia đình
bị thu hồi đất phải phá dỡ toàn bộ nhà ở ...................................................58

phải thay đổi chỗ ở và điều kiện sống. Vì vậy việc thu hồi, bố trí, sắp xếp lại đất đai
đáp ứng cho nhu cầu trên một cách khoa học, tạo điều kiện cho sự phát triển lâu dài
và bền vững là một vấn đề lớn và cấp thiết. Hiện nay một trong những nguyên nhân
chủ yếu dẫn đến việc các dự án đầu tƣ đƣợc triển khai chậm là do công tác đền bù
thiệt hại GPMB gặp rất nhiều khó khăn vƣớng mắc.


2

Nhà nƣớc ta đã ban hành nhiều chính sách và đã đƣợc các địa phƣơng nỗ lực
vận dụng để giải quyết vấn đề bồi thƣờng, tái định cƣ, bảo đảm việc làm, thu nhập
và đời sống của ngƣời dân có đất bị thu hồi. Song tình trạng thiếu việc làm, thất
nghiệp, không chuyển đổi đƣợc nghề nghiệp, khó khăn trong cuộc sống sinh hoạt
nơi ở mới, đặc biệt đối với ngƣời nông dân bị thu hồi đất đã và đang diễn ra ở nhiều
địa phƣơng. Nguyên nhân này một phần do nhiều nơi thực hiện đền bù, tái định cƣ,
đào tạo, giải quyết việc làm cho ngƣời dân bị thu hồi đất còn chƣa hợp lý, dẫn đến
tình trạng khiếu kiện gây mất trật tự, an ninh xã hội. Bên cạnh đó, bản thân ngƣời
dân bị thu hồi đất còn thụ động trông chờ vào Nhà nƣớc, chƣa tích cực tự đào tạo
để đáp ứng với sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nƣớc. Ngoài ra khung
giá bồi thƣờng của nhà nƣớc thấp hơn so với giá thị trƣờng nên ngƣời dân không
chấp nhận mức giá đó, họ cho rằng mức bồi thƣờng nhƣ vậy là chƣa thỏa đáng. Do
đó, các hộ không tự nguyện di chuyển, điều đó đã làm chậm tiến độ GPMB, ảnh
hƣởng nhiều đến thời gian hoàn thành dự án.
Hai năm trở lại đây, do vƣớng mắc trong giải phóng mặt bằng ở khu bãi thải
nhằm phục vụ mở rộng sản xuất của Công ty than Khánh Hòa đã dẫn đến nhiều hệ
lụy: Đời sống ngƣời dân bị ảnh hƣởng dẫn đến khiếu kiện kéo dài, sản xuất của
Công ty đình trệ và ngƣời lao động thiếu việc làm...
Từ năm 2012, mỏ than Khánh Hòa thực hiện đầu tƣ nâng công suất khai thác
lên 800.000 tấn/năm, mở rộng bãi thải than về phía Tây và phía Nam. Ngoài việc
mở rộng các khu vực đổ thải, để nâng công suất khai thác, Công ty Than Khánh

bồi thƣờng giải phóng mặt bằng.
3. Ý nghĩa của đề tài
* Ý nghĩa khoa học
Trong học tập và nghiên cứu khoa học: Giúp cho ta hiểu đƣợc các chính sách
pháp luật của nhà nƣớc từ đó nghiên cứu vận dụng vào thực tiễn trong quá trình
thực hiện nhiệm vụ tại địa phƣơng.
* Ý nghĩa thực tiễn
Công tác bồi thƣờng GPMB giai đoạn hiện nay có một ý nghĩa hết sức quan
trọng trong việc triển khai thực hiện các dự án. Công tác bồi thƣờng GPMB còn
nhiều khó khăn vƣớng mắc, chính sách bồi thƣờng còn nhiều bất cập chƣa tạo đƣợc
sự đồng thuận của ngƣời dân. Qua nghiên cứu để góp phần hoàn thiện chính sách
bồi thƣờng, từ đó đƣa ra các giải pháp đúng và toàn diện hơn.


4

Chƣơng 1
TỔNG QUAN TÀI LIỆU
1.1. Tổng quan về công tác bồi thƣờng, hỗ trợ, tái định cƣ khi Nhà nƣớc thu
hồi đất
1.1.1. Khái niệm về bồi thường và hỗ trợ
Bồi thƣờng là đền bù những tổn hại đã gây ra sao cho tƣơng xứng với giá
trị hoặc công lao cho một chủ thể nào đó bị thiệt hại vì hành vi của chủ thể khác.
Bồi thƣờng khi nhà nƣớc thu hồi đất là việc Nhà nƣớc trả lại giá trị quyền sử
dụng đất và tài sản có trên diện tích đất đó cho ngƣời bị thu hồi đất.
Hỗ trợ khi nhà nƣớc thu hồi đất là việc Nhà nƣớc giúp đỡ ngƣời bị thu hồi
đất thông qua đào tạo nghề mới, bố trí việc làm cũng nhƣ giúp đỡ về hành chính đối
với những ngƣời bị thu hồi đất để đảm bảo đời sống cho ngƣời dân.
Việc bồi thƣờng, hỗ trợ khi Nhà nƣớc thu hồi đất đƣợc thực hiện:
- Bổi thƣờng hoặc hỗ trợ đối với toàn bộ diện tích đất nhà nƣớc thu hồi.

Trong quá trình thực hiện bồi thƣờng GPMB có rất nhiều yếu tố tác động, nó
có thể thúc đẩy quá trình diễn ra nhanh nhƣng cũng có thể làm chậm tiến độ. Cụ thể
gồm có 7 yếu tố sau:
- Yếu tố quản lý Nhà nƣớc về đất đai.
- Tác động của công tác quy hoạch, kế hoạch hóa việc sử dụng đất.
- Nhiệm vụ ban hành và quản lý thực hiện các văn bản pháp luật về quản lý,
sử dụng đất tác động đến công tác bồi thƣờng GPMB.
- Tác động của công tác giao đất, cho thuê đất.
- Đăng ký đất đại, lập và quản lý hồ sơ địa chính, quản lý hợp đồng sử dụng
đất, thống kê, kiểm kê, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
- Thanh tra, kiểm tra công tác quản lý Nhà nƣớc về đất đai và quản lý sử
dụng đất đai.
- Giải quyết tranh chấp, khiếu nại, tố cáo các vi phạm trong quản lý và sử
dụng đất đai. [17]


6

1.2. Cơ sở khoa học và cơ sở pháp lý
1.2.1. Cơ sở khoa học
Giải phóng mặt bằng đúng tiến độ sẽ tiết kiệm đƣợc thời gian, chi phí và
sớm thực hiện dự án và đƣa vào sử dụng mang lại hiệu quả tích cực về kinh tế - xã
hội. Ngƣợc lại, giải phóng mặt bằng không đúng tiến độ sẽ lãng gây lãng phí thời
gian, tăng chi phí, giảm hiệu quả và làm chậm tiến độ thực hiện dự án.
Bên cạnh đó, việc thực hiện giải phóng mặt bằng tốt sẽ giảm chi phí, có điều
kiện tập chung vốn cho mở rộng đầu tƣ. Ngƣợc lại, nếu không tốt chi phí bồi
thƣờng lớn, không kịp hoàn thành tiến độ dự án dẫn đến quay vòng vốn chậm gây
khó khăn cho các nhà đầu tƣ.
Đối với các dự án đầu tƣ sản xuất kinh doanh nếu không đáp ứng đƣợc tiến
độ đầu tƣ thì mất cơ hội kinh doanh, hiệu quả kinh doanh thấp. Và đối với dự án đầu

Nghị định số 17/2006/NĐ-CP ngày 27/01/2006 của Chính phủ về sửa đổi, bổ
sung một số điều của nghị định 197/2004/NĐ-CP. [11]
Nghị định số 84/2007/NĐ-CP ngày 25/5/2007 của Chính phủ về Quy định
bổ sung về việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, thu hồi đất, thực hiện
quyền sử dụng đất, trình tự, thủ tục bồi thƣờng, hỗ trợ, tái định cƣ khi Nhà nƣớc thu
hồi đất và giải quyết khiếu nại về đất đai. [12]
Thông tƣ số 06/2007/TT-BTNMT ngày 02/7/2007 của Bộ Tài nguyên và
Môi trƣờng hƣớng dẫn thi hành Nghị định số 84/2007/NĐ-CP ngày 25/5/2007 của
Chính phủ. [6]
Nghị định số 123/2007/NĐ-CP ngày 27/7/2007 của Chính phủ về quy hoạch
sử dụng đất, giá đất, thu hồi đất, bồi thƣờng, hỗ trợ tái định cƣ khi Nhà nƣớc thu
hồi đất. [13]
Thông tƣ 107/2007/TT-BTC ngày 07/09/2007 hƣớng dẫn về quản lý thanh
toán, quyết toán vốn đầu tƣ dự án giải phóng mặt bằng, tái định cƣ sử dụng vốn
ngân sách nhà nƣớc. [3]
Thông tƣ 145/2007/TT-BTC ngày 06/12/2007 của Bộ tài chính hƣớng dẫn
thực hiện Nghị định số 188/2004/NĐ-CP ngày 16/11/2004 của chính phủ về
phƣơng pháp xác định giá đất và khung giá đất. [4]
Nghị định số 69/2009/NĐ-CP ngày 13/8/2009 của Chính phủ Quy định bổ
sung về quy hoạch sử dụng đất, giá đất, thu hồi đất, bồi thƣờng, hỗ trợ và tái định
cƣ. [14]


8

Thông tƣ số 14/2009/TT-BTNMT ngày 01/10/2009 của Bộ Tài nguyên và
Môi trƣờng quy định chi tiết về bồi thƣờng, hỗ trợ, tái định cƣ và trình tự, thủ tục
thu hồi đất, giao đất cho thuê đất. [7]
Quyết định số 01/2010/QĐ-UBND ngày 05/01/2010 của UBND tỉnh Thái
Nguyên về việc ban hành quy chế thực hiện bồi thƣờng, hỗ trợ và tái định cƣ khi

giao đất, thuê đất, chuyển mục đích sử dụng.
- Điều 38: Các trƣờng hợp Nhà nƣớc thu hồi đất khi thực hiện công bồi
thƣờng GPMB
- Điều 39: Nhà nƣớc thực hiện việc thu hồi đất để sử dụng vào mục đích
quốc phòng, an ninh, lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng.
- Điều 42: Bồi thƣờng tái định cƣ cho ngƣời có đất bị thu hồi trong khu vực
giải phóng mặt bằng.
- Điều 43: Những trƣờng hợp Nhà nƣớc thu hồi đất mà không bồi thƣờng.
- Điều 44: Thẩm quyền thu hồi đất:
* Những tiêu chuẩn về bồi thường:
- Cá nhân, hộ gia đình và tổ chức bị ảnh hƣởng sau khi tái định cƣ và nhận
tiền bồi thƣờng phải có cuộc sống tốt hơn hoặc ít nhất là không kém hơn đời sống
của họ trƣớc khi di dời.
- Phải có hỗ trợ bổ sung cho tất cả các cá nhân, hộ gia đình sẽ bị mất thu
nhập, họ không thể duy trì nghề nghiệp trƣớc đây và phải đào tạo lại.
- Phải tiến hành thảo luận với cộng đồng dân cƣ sở tại, nơi bị thu hồi đất
và nơi tái định cƣ về các vấn đề có liên quan dựa trên cơ sở tham gia đầy đủ và
chân thực.
- Các phƣơng án tái định cƣ cần phải đƣợc thống nhất với tất cả cộng đồng
dân cƣ đại diện cá nhân, hộ gia đình và các tổ chức có liên quan.
- Cần luôn luôn xem xét đến công tác bồi thƣờng với những ngƣời gặp khó
khăn về thể xác hặc tinh thần nhƣ: Ngƣời già, ngƣời độc thân, ngƣời dân tộc thiểu
số, thiếu hiểu biết về văn hóa…
- Trƣớc khi công bố một dự án hay một công trình cần điều tra tình hình dân
số của khu vực bị ảnh hƣởng để giảm thiểu khả năng ngƣời dân cố tình chiếm diện
tích đất bị ảnh hƣởng nhằm đòi thêm tiền bồi thƣờng. [19]


10


11

Phƣơng án bồi thƣờng phải có: Kế hoạch di dân, di chuyển tài sản, di chuyển
công trình, thuê đất... Nội dung kế hoạch cần xác định rõ khối lƣợng công việc, cự
li di chuyển, phƣơng tiện vận chuyển, điều kiện để đáp ứng nhu cầu của nơi ở mới,
kinh phí, thời gian bắt đầu và kết thúc.
Phƣơng án bồi thƣờng thiệt hại phải lập rõ hai phần:
+ Bồi thƣờng thiệt hại về đất;
+ Bồi thƣờng thiệt hại về tài sản trên đất;
Trong phƣơng án bồi thƣờng thiệt hại phải thể hiện đƣợc bồi thƣờng về đất
bằng đất hay bằng tiền, hay kết hợp giữa đất và tiến; diện tích là bao nhiêu? Vị trí
nào? Loại đất? Giá đất? Bồi thƣờng thiệt hại về tài sản (nhà, cửa, công trình kiến
trúc, vƣờn cây, ao cá...), mức bồi thƣờng nhƣ thế nào? Tổng số tiền là bao nhiêu?
Bƣớc 9: Tổ chức thực hiện:
Công khai phƣơng án bồi thƣờng, phƣơng án bồi thƣờng thiệt hại đã đƣợc
phê duyệt.
Công bố lịch trả tiền bồi thƣờng theo dự án đã phê duyệt.
Tổ chức chi trả tiền bồi thƣờng.
Quy định thời gian các hộ phải di chuyển và giao đất cho dự án.
Bƣớc 10: Giải quyết những tồn tại.
Ngƣời bị thu hồi đất nếu chƣa đồng ý với quyết định bồi thƣờng, hỗ trợ và tái
định cƣ, thì đƣợc khiếu nại theo quy định của pháp luật. Trong khi chờ giải quyết
khiếu lại, ngƣời bị thu hồi đất vẫn phải chấp hành quyết định thu hồi đất, giao đất
đúng kế hoạch và thời gian đã đƣợc cơ quan Nhà nƣớc có thẩm quyền quyết định.
Việc thông báo thu hồi đất đƣợc thực hiện trên phƣơng tiện thông tin đại
chúng của địa phƣơng và niêm yết tại trụ sở của UBND cấp phƣờng xã nơi có đất,
tại địa điểm sinh hoạt chung của khu dân cƣ có đất thu hồi. [18]
1.3. Chính sách bồi thƣờng, hỗ trợ GPMB của các tổ chức tài trợ, một số nƣớc
trên thế giới và kinh nghiệm cho Việt Nam
1.3.1. Công tác giải phóng mặt bằng trên thế giới

của Chính phủ Trung Quốc trong việc bồi thƣờng và tái định cƣ. (Viện nghiên cứu
địa chính, 2002).
1.3.1.2. Công tác giải phóng mặt bằng ở Thái Lan
Ở Thái Lan, Hiến pháp 1982 quy định việc trƣng dụng đất cho xây dựng cơ
sở hạ tầng quốc phòng, phát triển nguồn tài nguyên cho đất nƣớc, phát triển đô thị,


13

cải tạo đất đai và các công trình công cộng khác phải theo thời giá thị trƣờng cho
những ngƣời hợp pháp về tất cả các thiệt hại do việc trƣng dụng đất gây ra và quy
định việc bồi thƣờng phải khách quan cho ngƣời chủ mảnh đất và ngƣời có quyền
thừa kế tài sản đó. Dựa trên các quy định này, các ngành có quy định chi tiết cho
việc trƣng dụng đất cho ngành mình.
Năm 1987, Thái Lan ban hành Luật trƣng dụng về bất động sản áp dụng cho
việc trƣng dụng đất sử dụng vào việc xây dựng tiện ích công cộng, quốc phòng,
phát triển nguồn tài nguyên hoặc lợi ích khác cho đất nƣớc, phát triển đô thị, nông
nghiệp, công nghiệp, cải tạo đất đai sử dụng vào mục đích công cộng. Luật quy định
những nguyên tắc về trƣng dụng đất, nguyên tắc tính giá trị đền bù các loại tài sản
bị thiệt hại. Căn cứ vào đó, từng ngành đƣa ra những quy định cụ thể về trình tự tiến
hành bồi thƣờng, tái định cƣ, nguyên tắc cụ thể xác định bồi thƣờng, các bƣớc lập
và phê duyệt dự án bồi thƣờng tái định cƣ, trình tự đàm phán, nhận tiền bồi thƣờng,
quyền khiếu nại, tố cáo, khởi kiện ra tòa (Viện nghiên cứu địa chính, 2002).
1.3.1.3. Nhận xét, đánh giá chung
Việc xây dựng và phát triển các công trình đều cần đất vì vậy việc bồi
thƣờng hỗ trợ và tái định cƣ luôn đƣợc quan tâm hàng đầu. Ở mỗi nƣớc, quyền lực
thu hồi, trƣng thu đất đƣợc ghi trong Hiến pháp hoặc tại Bộ Luật đất đai hoặc một
bộ luật khác. Nếu việc thu hồi, trƣng thu đó phù hợp với quy định của Pháp luật mà
ngƣời sở hữu hoặc ngƣời sử dụng đất không thực hiện thì Nhà nƣớc có quyền chiếm
hữu đất đai. Việc thu hồi đất, trƣng thu đất và bồi thƣờng thiệt hại về đất tại mỗi

1.3.2. Công tác giải phóng mặt bằng ở Việt Nam
1.3.2.1. Công tác giải phóng mặt bằng ở huyện Tam Đảo, tỉnh Vĩnh Phúc
Năm 2014, trên địa bàn huyện Tam Đảo có trên 60 dự án do các sở, ngành,
UBND các xã và UBND huyện làm chủ đầu tƣ, trong đó có 30 dự án đã hoàn
thành, 27 dự án chuyển tiếp và 3 dự án triển khai mới. Trong điều kiện cơ chế chính
sách về công tác bồi thƣờng giải phóng mặt bằng có nhiều thay đổi, mặt bằng thi
công của các dự án chuyển tiếp còn nhiều vƣớng mắc nên ngay từ những tháng đầu
năm, UBND huyện đã chỉ đạo các ngành chức năng phối hợp với các ban, ngành,
đoàn thể tổ chức tuyên truyền, vận động nhân dân thực hiện tốt chế độ chính sách
bồi thƣờng giải phóng mặt bằng đối các dự án đã đƣợc duyệt để sớm bàn giao mặt
bằng cho nhà thầu thi công.


15

Mặt khác, ban quản lý dự án xây dựng và giải phóng mặt bằng huyện đã phối
hợp chặt chẽ với UBND các xã, các chủ đầu tƣ có dự án, tập trung giải quyết những
vƣớng mắc còn tồn tại trong công tác bồi thƣờng, giải phóng mặt bằng. Đặc biệt,
các dự án trọng điểm, cấp bách đƣợc ƣu tiên thực hiện trƣớc, nhất là các dự án phục
vụ chƣơng trình xây dựng nông thôn mới ở các địa phƣơng. Đến nay, riêng các dự
án xây dựng nông thôn mới về cơ bản đã hoàn thành công tác giải phóng mặt bằng;
100% các hộ gia đình có đất thu hồi đã nhận tiền đền bù và bàn giao mặt bằng cho
UBND các xã triển khai thực hiện dự án.
Trong năm 2014, Ban Quản lý dự án xây dựng và giải phóng mặt bằng huyện
cũng hoàn thành trên 80% công tác bồi thƣờng giải phóng mặt bằng đối với các dự
án: Khu xử lý rác thải khu danh thắng Tây Thiên, xã Đại Đình, Khu xử lý rác
thải xã Đạo Trù, Khu xử lý rác thải xã Hồ Sơn các dự án do các sở, ban, ngành làm
chủ đầu tƣ. Đồng thời, tham mƣu, trình UBND huyện thành lập Hội đồng bồi
thƣờng, hỗ trợ và tái định cƣ cho 2 dự án triển khai mới: Cải tạo, nâng cấp quốc lộ
2B đoạn từ Km 9+532 đến Km 12+038, tổng diện tích thu hồi giải phóng mặt bằng