MỞ ĐẦU
Quốc kỳ Liên Bang Nga
Quốc huy Liên Bang
Nga
Liên bang Nga là một quốc gia ở phía bắc lục địa Á-Âu (châu
Âu và châu Á).
Theo Hiến pháp năm 1993, Nga là Nhà nước Pháp quyền
Dân chủ liên bang, gồm 83 chủ thể (nước cộng hòa, tỉnh, tỉnh tự
trị…). Bộ máy nhà nước được tổ chức theo hình thức Cộng hòa
Tổng thống, Tổng thống được trao nhiều quyền hạn. Nga được
cơ cấu theo nền tảng một chế độ dân chủ đại diện, quyền hành
pháp thuộc chính phủ, quyền lập pháp thuộc hai viện của Quốc
hội liên bang gồm 2 viện: Duma quốc gia với 450 thành viên và
Hội đồng liên bang với 176 thành viên. Chính phủ được điều
chỉnh bằng một hệ thống kiểm tra và cân bằng được định nghĩa
trong Hiến pháp Liên bang Nga, là tài liệu pháp lý tối cao của
1
đất nước và khế ước xã hội cho người dân Liên bang Nga. Tổng
thống được bầu trực tiếp, Tổng thống bổ nhiệm các thành viên
Nội các. 21 nước Cộng hoà tự trị và vùng tự trị có quyền tự
quyết ở mức độ khác nhau theo các điều khoản của Hiệp ước
liên bang Nga
Với diện tích 17.075.400 km2, Nga là nước có diện tích lớn
nhất thế giới, bao phủ hơn một phần chín diện tích lục địa trái
đất. Nga cũng là nước đông dân thứ chín thế giới với 142.9
triệu người (theo Tổng điều tra dân số 2010). Nước Nga kéo dài
3
Bản đồ Liên Bang Nga
4
NỘI DUNG
CHƯƠNG I: TỔ CHỨC NHÀ NƯỚC LIÊN BANG NGA
I.
Lập pháp
Cơ quan lập pháp Liên Bang Nga ghồm có hai viện: Đuma
Quốc gia và hội đồng Liên bang, tương đương vơqí Hạ viện và
Thượg viện ở các nước phương Tây.
I.1. Viện Đuma quốc gia
Viện Đuma gồm 450 đại biểu, nhiệm kỳ 4 năm. Một nửa số
thành viên của Đuma được bầu theo danh sách các đảng phái,
một nửa do cử tri bầu trực tiếp. Đu ma có 27 ủy ban chuyên
môn, được thành lập trên nguyên tắc tỷ lệ số ghế của các đảng
trong Đuma. Mỗi ủy ban không có quá 25 thành viên, đứng đầu
là các chủ tịch và các phó chủ tịch. Các ủy ban có nhiệm vụ
saọn thảo và xem xét các dự luật, tổ chức và tiến hành các buổi
thả luận trong Đuma về các dự luật này. Do nhiều nghị sĩ không
thong thạo về pháp luật, nên thường dụa vào kết luận của các ủy
ban. Có thể nói các ủy ban có vai trò quyết định trong việc
thong qua các dự luật. Ngoài ra Đuma còn thành lập các tiểu
Kỳ họp đầu tiên của Đuma được tiến hành vào ngày thứ 30 sau
khi bầu cử. Tuy vậy Tổng thống có thể ấn định kỳ họp sớm hơn.
Người khai mạc kỳ họp này là đại biểu cao tuổi nhất. Các đại
biểu sẽ bầu ủy ban lâm thời , Ban thư ký lâm thời, Uỷ ban Kiểm
tra tư cách đại biểu, sẽ bầu Chủ tịch và các Phó chủ tịch Đuma.
Các kỳ họp của Đuma được tiến hành công khai, có sự tham gia
của các phương tiện thông tin đại chúng, đại diện các cơ quan
nhà nước, các tổ chức chính trị - xã hội, các nhà khoa học, các
nhà nghiên cứu chuyên sâu về các vấn đề đang được thảo luận.
các đại biểu cũng có thể tiến hành họp kín khi có yêu cầu.
Chương trình hoạt động của Đuma được xem xét và thông qua
trước. chỉ có các văn kiện sau đây được thảo luận trước thời hạn
ấn định: thông điệp và lời kêu gọi của Tổng thống, những dự
thảo được Tổng thống và Chính phủ xác định là khẩn, dự án luật
về phê chuẩn các hiệp ước quốc tế, dự án quy định của Đuma
yêu cầu xem xét việc đưa ra vấn đề bất tín nhiệm Chính phủ.
Trong thời gian giữa các kỳ nghỉ của Đuma, có thể tổ chức các
kỳ họp bất thường, do Hội đồng Nghị viện thông qua theo đề
nghị của Tổng thống, hoặc một khối chính trị nào đó trong
Đuma.
7
Tại các kỳ họp kín của Đuma, sẽ có mặt Tổng thống hay người
đại diện của Tổng thống , Thủ tướng Chính phủ, các thành viên
của Chính phủ, thành viên của Tòa án Hiến pháp, Tòa án Tối
cao, Tòa án Trọng tài tối cao, và một số cơ quan khác.
Về vấn đề giải tán Đuma, hiến pháp ghi rõ trong điều 109:
“Đuma Quốc gia có thể bị giải tán bởi Tổng thống Liên bang
Hội đồng Liên bang hiện nay được thành lập theo bộ luật: “Về
trình tự thành lập Hội đồng Liên bang của nghị viện Liên bang
Nga” (thông qua ngày 13/12/1995), theo dó Hội đồng Liên bang
có 178 thành viên. Đó là người đứng đầu cơ quan hành pháp và
người đứng đầu cơ quan lập pháp của 89 chủ thể liên bang. Chủ
tịch và các Phó chủ tịch Hội đồng Liên bang có thời hạn không
hạn chế.
Hội đồng Liên bang có chức năng lập pháp: nghiên cứu, xem
xét các dự luật Liên bang do Đuma chuyển lên, sau khi dự luật
được thông qua sẽ chuyển lên Tổng thống; chức năng nhân sự:
phê chuẩn việc bầu và bãi miễn các chức vụ: Thẩm phán Tòa án
9
Hiến pháp, Tòa án Tối cao, Tòa án Trọng tài tối cao, Tổng kiểm
sát trưởng…, bãi miễn Tổng thống bằng 2/3 số phiếu; chức
năng khác: phê chuẩn việc thay đổi biên giới giữa các chủ thể
trong Liên bang, phê chuẩn pháp lệnh của Tống thống về tuyên
bố tình trạng chiến tranh, phê chuẩn pháp lệnh của Tổng thống
về tình trạng khẩn cấp…
Các quyết định của Hội đồng Liên bangđược thông qua bằng
phiếu, trừ những trường hợp đặc biệt được hiến pháp quy định
cụ thể.
I.3. Quá trình thông qua một dự luật
Sáng kiến luật thuộc về Tổng thống, các Nghị sĩ, Hội đồng Liên
bang, Đuma, Chính phủ, các chủ thể liên bang, các tòa án trung
ương. Thủ tục thông qua các dự luật ở Đuma được thực hiện 3
lần: Lần1, thảo luận chng về bộ luật, sau đó các ủy ban có lien
quan sẽ nghiên cứu; Lần 2: thảo luận kỹ hơn về chi tiết của bộ