ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA LUẬT

LÂM THỊ THANH THẢO

BẢO ĐẢM QUYỀN CON NGƯỜI TRONG THỰC
HÀNH QUYỀN CÔNG TỐ CỦA VIỆN KIỂM SÁT
NHÂN DÂN
(Trên cơ sở số liệu tại địa bàn tỉnh Hà Giang)

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

HÀ NỘI - 2015


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA LUẬT

LÂM THỊ THANH THẢO

BẢO ĐẢM QUYỀN CON NGƯỜI TRONG THỰC
HÀNH QUYỀN CÔNG TỐ CỦA VIỆN KIỂM SÁT
NHÂN DÂN
(Trên cơ sở số liệu tại địa bàn tỉnh Hà Giang)
Chuyên ngành: Luâ ̣t hin
̀ h sư ̣ và tố tu ̣ng hin
̀ h sư ̣
Mã số: 60 38 01 04

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC


Chương 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ BẢO ĐẢM QUYỀN
CON NGƯỜI TRONG THỰC HÀNH QUYỀN CÔNG TỐ
CỦA VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂNError! Bookmark not defined.
1.1.
Quyền con người và bảo đảm quyền con người trong tố tụng
hình sự .............................................. Error! Bookmark not defined.
1.1.1. Quyền con người và quyền con người trong tố tụng hình sựError! Bookmark n
1.1.2. Bảo đảm quyền con người trong tố tụng hình sựError! Bookmark not defined.
1.2.
Bảo đảm quyền con người trong tố tụng hình sự liên quan
đến thực hành quyền công tố của Viện kiểm sátError! Bookmark not define
1.2.1. Các quyền con người liên quan đến hoạt động công tốError! Bookmark not de
1.2.2. Đặc điểm của quyền con người trong tố tụng hình sự liên quan
đến thực hành quyền công tố của Viện kiểm sátError! Bookmark not defined.
1.3.
Khái niệm về thực hành quyền công tố và bảo đảm quyền
con người trong hoạt động thực hành quyền công tố của
Viện kiểm sát .................................... Error! Bookmark not defined.
1.3.1. Khái niệm về thực hành quyền công tốError! Bookmark not defined.
1.3.2. Vai trò của thực hành hành quyền công tố trong việc bảo đảm
quyền con người ................................ Error! Bookmark not defined.
1.4.
Bảo đảm quyền con người trong thực hành quyền công tố
của một số nước trên thế giới ......... Error! Bookmark not defined.
1.4.1. Trung Quốc........................................ Error! Bookmark not defined.
1.4.2. Liên bang Nga ................................... Error! Bookmark not defined.


Chương 2: QUY ĐỊNH CỦA LUẬT TỐ TỤNG HÌNH SỰ VỀ BẢO
ĐẢM QUYỀN CON NGƯỜI LIÊN QUAN ĐẾN HOẠT

quyền công tố của Viện kiểm sát trong giai đoạn điều tra vụ án
hình sự ............................................... Error! Bookmark not defined.


2.2.2.

2.2.3.

Bảo đảm quyền con người thông qua các nội dung thực hành
quyền công tố của Viện kiểm sát trong giai đoạn xét xử vụ án
hình sự ............................................... Error! Bookmark not defined.
Quy định về thủ tục các hoạt động tố tụngError! Bookmark not defined.

Chương 3: THỰC TIỄN VÀ CÁC GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU
QUẢ THỰC HÀNH QUYỀN CÔNG TỐ BẢO ĐẢM
QUYỀN CON NGƯỜI CỦA VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂNError! Bookma
3.1.
Khái quát về tổ chức, bộ máy hoạt động của Viện kiểm sát
nhân ở dân tỉnh Hà Giang .............. Error! Bookmark not defined.
3.2.
Thực tiễn bảo đảm quyền con người trong thực hành quyền
công tố của Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Hà GiangError! Bookmark not de
3.2.1. Đánh giá chung về những kết quả đạt được về đảm bảo quyền
con người trong hoạt động thực hành quyền công tố của Viện
kiểm sát nhân dân tỉnh Hà Giang ...... Error! Bookmark not defined.
3.2.2. Một số bất cập trong về đảm bảo quyền con người trong công tác
thực hành quyền công tố của Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Hà GiangError! Bookma
3.2.3. Nguyên nhân dẫn đến bất cập, hạn chế của việc bảo đảm quyền
con người trong thực hành quyền công tố ở tỉnh Hà GiangError! Bookmark no
3.3.

Cộng hòa nhân dân

CPPCG:

Công ước về ngăn ngừa và trừng trị tội diệt
chủng năm 1948

CQĐT:

Cơ quan điều tra

CQTHTTHS:

Cơ quan tiến hành tố tụng hình sự

ĐTV:

Điều tra viên

HĐXX:

Hội đồng xét xử

ICCPR:

Công ước quốc tế về các quyền dân sự và
chính trị

KSV:


VKSND:

Viện kiểm sát nhân dân

VKSNDTC:

Viện kiểm sát nhân dân Tối cao

XHCN:

Xã hội chủ nghĩa


DANH MỤC CÁC BẢNG

Số hiệu

Tên bảng

bảng

Bảng 3.1: Tình hình điều tra, truy tố, xét xử tội phạm trên địa
bàn tỉnh Hà Giang

Trang
Error!
Bookmark
not
defined.


càng cao; các cơ quan tư pháp phải thật sự là chỗ dựa của nhân dân
trong việc bảo vệ công lý, quyền con người, đồng thời phải là công
cụ hữu hiệu bảo vệ pháp luật và pháp chế xã hội chủ nghĩa, đấu
tranh có hiệu quả với các loại tội phạm và vi phạm [23, tr.1 - 2].
Hiến pháp 2013 đề cao QCN và bảo đảm QCN, bằng việc quy định một
chương về QCN, quyền, nghĩa vụ cơ bản của công dân (chương 2 Hiến pháp).
Bộ luật tố tụng hình sự (BLTTHS) 2003 và các văn bản pháp luật tố tụng hình
sự (TTHS) khác đã quy định việc bảo đảm QCN trong hoạt động TTHS, trong
đó có hoạt động công tố của Viện kiểm sát nhân dân (VKSND). Theo đó, bảo
vệ QCN là trách nhiệm của các cơ quan thực hành quyền công tố (THQCT)
và người tiến hành tố tụng (THTT). Với chức năng, nhiệm vụ của mình Viện

1


kiểm sát nhân dân (VKSND) có vai trò bảo vệ, bảo đảm thực hiện QCN quá
trình giải quyết vụ án, một mặt không để lọt tội phạm, đồng thời phải bảo đảm
không làm oan người vô tội, phát hiện và xử lý mọi hành vi vi phạm trong
hoạt động tố tụng. Những quy định của pháp luật tạo ra cơ sở pháp lý cho việc
bảo đảm QCN trong hoạt động TTHS nói chung và trong hoạt động công tố
của Viện kiểm sát (VKS) nói riêng, đồng thời còn góp phần đấu tranh xử lý
tội phạm có hiệu quả.
Thực tiễn hoạt động TTHS trong những năm vừa qua ở tỉnh Hà Giang
cho thấy, vai trò của VKSND trong việc bảo đảm QCN của người khi thực
hiện chức năng, nhiệm vụ công tố đã có những thành tựu nhất định. Các
quyền và lợi ích hợp pháp của công dân về cơ bản đã được bảo đảm, đã hạn
chế được tình trạng oan, sai. Tuy nhiên, thực tế vẫn còn có nhiều hạn chế với
những biểu hiện sau: a. Các cơ quan THTT chưa bảo đảm thực hiện đầy đủ
các QCN mà cụ thể là quyền của người bị tạm giữ, bị can, bị cáo trong hoạt
động TTHS, chưa giải thích các QCN được pháp luật quy định đối với họ và

Lê Cảm (2007), Bảo vệ an ninh quốc gia, an ninh quốc tế và các quyền
con người bằng pháp luật hình sự trong giai đoạn xây dựng Nhà nước
pháp quyền, NXB Tư pháp, Hà Nội.

4.

Lê Cảm (2011), Pháp luật tố tụng hình sự Liên bang Nga với việc bảo
vệ các quyền con người, Hà Nội.

5.

Đặng Công Cường (2013), “Hoàn thiện chế định bảo vệ quyền con
người trong tố tụng hình sự thông qua hoạt động xét xử của Tòa án”,
Kiểm sát, (23).

6.

Nguyễn Ngọc Chí (2007), “Bảo vệ quyền con người bằng pháp luật tố
tụng hình sự”, Tạp chí Khoa học ĐHQGHN, Kinh tế - Luật, (23).

7.

Nguyễn Ngọc Chí (2011),“Luật tố tụng hình sự Việt Nam với việc bảo
vệ quyền con người”, Đề tài nghiên cứu khoa học nhóm B, ĐHQG Hà
Nội, mã số NQ.10-04.

8.

Nguyễn Ngọc Chí (2013), Giáo trình Luật tố tụng hình sự Việt Nam,
NXBĐHQG HN, Hà Nội.

19. Đại hội đồng Liên Hợp Quốc (1989), Công ước quốc tế về quyền trẻ em.
20. Đại hội đồng Liên Hợp Quốc (1990), Các quy tắc của Liên hợp quốc về
bảo vệ người chưa thành niên bị tước tự do.
21. Đảng Cộng sản Việt Nam (2002), Nghị quyết số 08-NQ/TW ngày 02/01
của Bộ Chính trị (khỏa IX) về một số nhiệm vụ trọng tâm công tác tư
pháp trong thời gian tới, Hà Nội.
22. Đảng Cộng sản Việt Nam (2005), Nghị quyết số 48-NQ/TW ngày 24/5
của Bộ Chính trị về chiến lược xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp
luật Việt Nam đến năm 2010, định hướng đến năm 2020, Hà Nội.
23. Đảng Cộng sản Việt Nam (2005), Nghị quyết số 49-NQ/TW ngày 02/6

4


của Bộ Chính trị về chiến lược cải cách tư pháp đến năm 2020, Hà Nội.
24. Đảng Cộng sản Việt Nam (2006), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc
lần thứ X, NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội.
25. Đảng Cộng sản Việt Nam (2010), Kết luận số 79/KL-TW ngày 28/7 của
Bộ Chính trị về Đề án đổi mới tổ chức và hoạt động của Tòa án, Viện
kiểm sát, Cơ quan điều tra, Hà Nội.
26. Đuma Quốc gia Liên bang Nga (2002), Bộ luật tố tụng hình sự Liên
bang Nga.
27. Ngũ Quang Hồng (2011), Nghiên cứu so sánh về trình tự điều tra giữa
luật tố tụng hình sự của Trung Quốc và Việt Nam, Luận án tiến sĩ luật
học, Khoa luật, Đại học Quốc gia Hà Nội.
28. Phạm Mạnh Hùng (2011), "Bảo vệ quyền con người qua hoạt động thực
hành quyền công tố và kiểm sát việc tuân theo pháp luật của Viện kiểm
sát trong tố tụng hình sự", Kiểm sát, (21).
29. Phạm Khiêm Ích, Hoàng Văn Hảo (Đồng chủ biên) (1995), Quyền con
người trong thế giới hiện đại, Viện Thông tin khoa học xã hội và Trung

41. Quốc hội (1988), Bộ luật Tố tụng hình sự, Hà Nội.
42. Quốc hội (1992), Hiến pháp, Hà Nội.
43. Quốc hội (2003), Bộ Luật Tố tụng hình sự, Hà Nội.
44. Quốc hội (2009), Bộ luật Hình sự (sửa đổi, bổ sung), Hà Nội
45. Quốc hội (2013), Hiến pháp, Hà Nội.
46. Quốc hội (2014), Luật tổ chức Viện kiểm sát nhân nhân, Hà Nội
47. Quốc hội nước CHND Trung Hoa (1979), Luật Tố tụng hình sự nước
CHND Trung Hoa, NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
48. Trần Quang Tiệp (2004), Bảo vệ quyền con người trong luật hình sự,
luật tố tụng hình sự Việt Nam, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
49. Lê Hữu Thể (2000), “Bàn về khái niệm quyền công tố”, Kiểm sát, (8).
50. Lê Hữu Thể (2005), Thực hành quyền công tố và kiểm sát các hoạt động

6


tư pháp trong giai đoạn điều tra, NXB Tư pháp, Hà Nội.
51. Lê Hữu Thể (chủ biên) và các đồng tác giả (2008), Thực hành quyền
công tố và kiểm sát các hoạt động tư pháp trong giai đoạn điều tra,
NXB Tư pháp, Hà Nội.
52. Tiêu Phương Thúy (2014), Quyền của người bị tạm giam trước khi xét
xử - Một số vấn đề lý luận và thực tiễn, Luận văn Thạc sĩ luật học, Khoa
luật - Đại học Quốc gia Hà Nội.
53. Lại Văn Trình (2011), Bảo đảm quyền con người của người bị tạm giữ,
bị can, bị cáo trong tố tụng hình sự Việt Nam, Luận án tiến sĩ luật học,
Trường Đại học Luật TP. Hồ Chí Minh.
54. Trường Đại học Luật Hà Nội (2005), Giáo trình luật tố tụng hình sự,
NXB Công an nhân dân, Hà Nội.
55. Trường Đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ kiểm sát (2011), Tập bài giảng
Đào tạo nghiệp vụ kiểm sát, Hà Nội.