ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
------------o0o------------

LƢU THỊ HOA

ĐẢNG BỘ HUYỆN LẬP THẠCH (TỈNH VĨNH PHÚC)
LÃNH ĐẠO PHONG TRÀO XÂY DỰNG ĐỜI SỐNG
VĂN HÓA TỪ NĂM 2001 - 2012

LUẬN VĂN THẠC SĨ LỊCH SỬ

Hà Nội, 2015


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
------------o0o------------

LƢU THỊ HOA

ĐẢNG BỘ HUYỆN LẬP THẠCH (TỈNH VĨNH PHÚC)
LÃNH ĐẠO PHONG TRÀO XÂY DỰNG ĐỜI SỐNG
VĂN HÓA TỪ NĂM 2001 - 2012
Chuyên ngành: Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam
Mã số: 60 22 03 15

LUẬN VĂN THẠC SĨ LỊCH SỬ

Người hướng dẫn khoa học: PGS. TS. Phạm Xanh


Xin gửi lời cảm ơn sâu sắc tới Ủy ban nhân dân huyện Lập Thạch,
Phòng văn hóa, ban tuyên giáo của huyện Lập Thạch ….và các cơ quan liên
quan, các cá nhân đã tạo mọi điều kiện thuận lợi giúp tôi thu thập số liệu cũng
như những tài liệu cần thiết liên quan tới đề tài.
Cuối cùng, một lần nữa một lần nữa xin chân thành cảm ơn các thầy, cô
giáo, các đơn vị và cá nhân đã giúp đỡ tôi trong quá trình học tập và thực hiện
luận văn tốt nghiệp này.
Tôi xin chân thành cảm ơn!
Hà Nội, ngày 20 tháng 03 năm 2015
Học viên

Lưu Thị Hoa

ii


MỤC LỤC
MỞ ĐẦU ........................................................................................................... i
1. Lý do chọn đề tài............................................................................................... 6
2. Lịch sử nghiên cứu vấn đề........................... Error! Bookmark not defined.
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu .............. Error! Bookmark not defined.
4. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu đề tài ......... Error! Bookmark not defined.
5. Nguồn tài liệu và phương pháp nghiên cứu đề tài ......Error! Bookmark not
defined.
6. Đóng góp của Luận văn................................ Error! Bookmark not defined.
7. Kết cấu của Luận văn ................................... Error! Bookmark not defined.
NỘI DUNG..................................................... Error! Bookmark not defined.
Chƣơng 1: CHỦ TRƢƠNG VÀ SỰ CHỈ ĐẠO CỦA ĐẢNG BỘ HUYỆN
LẬP THẠCH TRONG PHONG TRÀO XÂY DỰNG ĐỜI SỐNG VĂN
HÓA TỪ NĂM 2001 ĐẾN NĂM 2005 ....... Error! Bookmark not defined.

Lập Thạch ................................................ Error! Bookmark not defined.
Chƣơng 3: MỘT SỐ NHẬN XÉT VÀ KINH NGHIỆM CHỦ YẾU Error!
Bookmark not defined.
3.1. Một số nhận xét ........................................ Error! Bookmark not defined.
3.1.1. Ưu điểm ......................................... Error! Bookmark not defined.
3.1.2. Hạn chế .......................................... Error! Bookmark not defined.
3.2. Kinh nghiệm chủ yếu .............................. Error! Bookmark not defined.
3.2.1. Tăng cường sự lãnh đạo của các cấp uỷ Đảng, quản lý điều
hành của chính quyền, sự phối hợp với các tổ chức trong hệ thống
chính trị huyện ......................................... Error! Bookmark not defined.
3.2.2. Kết hợp đồng bộ quá trình xây dựng đời sống văn hóa với quá
trình phát triển kinh tế - xã hội ................ Error! Bookmark not defined.
3.2.3. Xã hội hoá các hoạt động văn hoá. Phát huy tính chủ động
sáng tạo cũng như tính tự quản của nhân dân trong xây dựng đời sống
văn hóa ..................................................... Error! Bookmark not defined.

3.2.4. Đào tạo và nâng cao trình độ cho cán bộ làm công tác văn hóaError! Bookma
3.2.5. Kiểm tra, sơ kết, rút kinh nghiệm và nêu gương điển hình tiên
tiến trong phong trào xây dựng đời sống văn hoáError! Bookmark not defined.
KẾT LUẬN .................................................... Error! Bookmark not defined.
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO ....................................................... 9
PHỤ LỤC ....................................................... Error! Bookmark not defined.

iv


v


DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT


NVH
NSVH

: Nhà văn hóa
: Nếp sống văn hóa

PGS

: Phó giáo sư

TU

: Tỉnh ủy

TW

: Trung ương

UBND

: Ủy ban nhân dân

TDTT

: Thể dục thể thao

VHTT

: Văn hóa thông tin

truyền thống Việt Nam đã phát triển lên một tầm cao mới , được bổ sung những nội
dung tí nh chấ t mới , trở thành một “ lợi khí ” sắc bén của nhân dân ta trên những
chặng đường đấu tranh giải phóng dân tộc , giành độc lập , tự do , thống nhất đất
nước, xác lập vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế.
Ngay khi Đảng cộng sản Việt Nam tiến hành công cuộc đổi mới, xu thể hội
nhập quốc tế đã diễn ra ngày càng mạnh mẽ trên đất nước ta trong tất cả các lĩnh
vực. Lĩnh vực văn hóa cũng đứng trước nhiều cơ hội và thách thức. Cơ hội lớn là
có thể tiếp nhận các trào lưu văn hóa tiến bộ của nhân loại để theo kịp thời đại.
Thách thức lớn là những trào lưu văn hóa từ bên ngoài đến Việt Nam có thể làm
xáo trộn, một số yếu tố tiêu cực có thể len lỏi làm phá vỡ thuần phong mỹ tục của
dân tộc Việt Nam. Bước sang thời kỳ mới, khi đất nước tiến hành đổi mới toàn
7


diện theo định hướng xã hội chủ nghĩa, Đảng và Nhà nước ta càng ý thức rõ hơn về
giá trị của văn hóa dân tộc. Chính vì vậy, bên cạnh việc đặt trọng tâm vào phát
triển kinh tế đẩy mạnh công nghiệp hóa-hiện đại hóa đất nước, Đảng ta cũng đề ra
chủ trương xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc. Tại
Hội nghị lần thứ 5 Ban Chấp hành Trung ương khóa VIII (16/7/1998) Đảng đã nêu
rõ: “Phải xây dựng môi trường văn hóa từ trong mỗi gia đình, làng, bản, xã
phường, khu tập thể, cơ quan… xây dựng đời sống văn hóa lành mạnh, đáp ứng
nhu cầu văn hóa đa dạng và không ngừng tăng lên của các tầng lớp nhân dân. Đẩy
mạnh phong trào xây dựng làng, ấp, xã, phường văn hóa, nâng cao tính tự quản của
cộng đồng dân cư trong việc xây dựng nếp sống văn minh” [21, tr.105].
Đến Đại hội XI, Đảng tiếp tục khẳng định: “Phải củng cố và tiếp tục xây dựng
môi trường văn hoá lành mạnh, phong phú, đa dạng. Đưa phong trào toàn dân đoàn
kết xây dựng đời sống văn hoá đi vào chiều sâu, thiết thực, hiệu quả; xây dựng nếp
sống văn hoá trong các gia đình, khu dân cư, cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp, làm cho
các giá trị văn hoá thấm sâu vào mọi mặt đời sống, được thể hiện cụ thể trong sinh
hoạt, công tác, quan hệ hằng ngày của cộng đồng và từng con người, tạo sức đề kháng

huyện Lập Thạch đã lãnh đaọ nhân dân tích cực thực hiện và triển khai sâu rộng
phong trào xây dựng đời sống văn hóa. Mặc dù trong quá trình thực hiện gặp nhiều
khó khăn nhưng những kết quả mà nhân dân Lập Thạch đã đạt được đã làm thay
đổi bộ mặt xã hội của huyện đồng thời có ý nghĩa thực tiễn sâu sắc đối với việc
phát triển kinh tế-chính trị-văn hóa xã hội của toàn tỉnh Vĩnh Phúc.

9


DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Vĩnh Phúc (10/2000), Báo cáo tại Đại hội đại
biểu lần thứ XIII Đảng bộ tỉnh Vĩnh Phúc.
2. Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Vĩnh Phúc (8/2005), Báo cáo tại Đại hội đại biểu
lần thứ XIV Đảng bộ tỉnh Vĩnh Phúc.
3. Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Vĩnh Phúc (10/2010), Báo cáo tại Đại hội đại
biểu lần thứ XV Đảng bộ tỉnh Vĩnh Phúc.
4. Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Vĩnh Phúc (2010), Biên niên những sự kiện lịch
sử Đảng bộ tỉnh Vĩnh Phúc (1930-2010).
5. Ban chỉ đạo phong trào Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá tỉnh
Vĩnh Phúc (2010), Báo cáo tổng kết 10 năm thực hiện phong trào Toàn dân
đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá 2000 - 2010.
6. Ban chỉ đạo phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” (2008),
Tài liệu Hội nghị sơ kết thực hiện phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời
sống văn hóa” các tỉnh, thành phố khu vực phía Bắc (2006-2008), Hà Nội, lưu tại
Vụ Văn hóa dân tộc, Bộ Văn hóa, Thể thao và du lịch.
7. Ban Quản lý di tích (2008), Di sản Văn hóa phi vật thể Vĩnh Phúc, Sở Văn
hóa, Thể thao Và Du lịch tỉnh Vĩnh Phúc.
8. Ban Tư tưởng - Văn hóa Trung ương (2000), Một số văn kiện của Đảng về
công tác tư tưởng văn hóa, Tập 2 (1986-2000), Nxb Chính trị quốc gia, Hà
Nội.

VIII, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.
21. Đảng Cộng sản Việt Nam (1998), Văn kiện Hội nghị lần thứ 5, Ban Chấp hành
Trung ương khóa VIII, Nxb Sự thật, Hà Nội.
22. Đảng Cộng sản Việt Nam (2001), Văn kiện Hội nghị lần thứ 4, Ban Chấp hành
Trung ương khóa IX, Nxb Sự thật, Hà Nội.

11


23. Đảng Cộng sản Việt Nam (2001), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ
IX, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.
24. Đảng Cộng sản Việt Nam (2006), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ
X, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.
25. Đảng Cộng sản Việt Nam (2011), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ
XI, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.
26. Nguyễn Khoa Điềm (2001), Xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên
tiến đậm đà bản sắc dân tộc, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.
27. Phạm Văn Đồng (1994), Văn hoá và đổi mới, Nxb Chính trị quốc gia, Hà
Nội.
28. Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, Khoa Văn hóa Xã hội chủ nghĩa
(2000), Giáo trình lý luận văn hóa và đường lối văn hóa của Đảng, Nxb Chính
trị quốc gia, Hà Nội.
29. Lê Như Hoa (2003), Bản sắc dân tộc trong lối sống hiện đại, Viện Văn hóa và
Nxb Văn hóa- Thông tin, Hà Nội.
30. Huyện ủy, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân huyện Lập Thạch (2005), Địa
chí huyện Lập Thạch (sơ thảo), Vĩnh Phúc.
31. Huyện ủy, Hội đồng nhân dân, Ủy bản nhân dân huyện Lập Thạch (2005),
Lịch sử Đảng bộ huyện Lập Thạch, Vĩnh Phúc
32. Huyện ủy Lập Thạch (2002), Nghị quyết số 05-NQ/HU về việc xây dựng nếp
sống văn minh trong việc cưới, việc tang, mừng thọ, lễ hội, Lập Thạch tháng 4

hiện nay, Nxb Văn hóa, Hà Nội.
41. Đinh Gia Khánh, Cù Huy Cận (1992), Các vùng văn hóa Việt Nam, Nxb Văn
hóa dân tộc, Hà Nội (sai thứ tự).
42. Nguyễn Xuân Lân (2000), Địa chí Vĩnh Phúc (Sơ thảo), Sở Văn hóa - Thông
tin Vĩnh Phúc.

13


43. Nguyễn Xuân Lân (2005), Văn hóa ẩm thực Vĩnh Phúc, Sở Văn hóa - Thông
tin Vĩnh Phúc.
44. Nguyễn Xuân Lân (1974), Địa chí Vĩnh Phú, Ty Văn hóa Vĩnh Phú.
45. Lênin (1918), Về văn hóa và cách mạng văn hóa, Nxb Tiến bộ Matxcơva.
46. Lênin (1970), Về văn hoá và cách mạng văn hoá, Nxb Tiến bộ, Matxcova.
47. Ngô Vi Liễn (1999), Tên làng xã và địa dư các tỉnh Bắc Kỳ, Nxb Văn hóa
Thông tin, Hà Nội.
48. Phạm Việt Long, Nguyễn Đạo Toàn (1998), Một số giá trị văn hóa truyền
thống với đời sống văn hóa ở cơ sở nông thôn hiện nay, Nxb Văn hóa dân tộc,
Hà Nội.
49. Hồ Chí Minh (2000), Toàn tập, tập 3, Nxb.Chính trị Quốc Gia, Hà Nội.
50. Nguyễn Hữu Mùi (2010), Truyền thống hiếu học và hệ thống văn miếu văn từ
văn chỉ ở Vĩnh Phúc, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Vĩnh Phúc.
51. Ngô Quang Nam, Xuân Thiêm (chủ biên) (1986), Địa chí văn hóa dân gian
vùng đất Tổ, Sở Văn hóa - Thông tin Vĩnh Phú.
52. Phạm Quang Nghị (2001),Xây dựng làng văn hóa- Một động lực phát triển
kinh tế xã hội, Tạp chí văn hóa nghệ thuật, tập 205, số 07, tr3-5..
53. Phan Ngọc (2001), Bản sắc văn hoá Việt Nam, Nxb Văn học, Hà Nội.
54. Lâm Quý (2004), Văn hóa người Cao Lan, Nxb Khoa học xã hội, Hà Nội.
55. Lâm Quý (2005), Văn hóa các dân tộc thiểu số ở Vĩnh Phúc, Sở Văn hóa Thông tin Vĩnh Phúc.
56. Nguyễn Duy Quý, Vũ Ngọc Khánh, Văn hóa làng và làng văn hóa, Tạp chí văn

70. Tỉnh ủy Vĩnh Phúc (2005), Điều chỉnh quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế xã hội tỉnh Vĩnh Phúc đến năm 2010 và định hướng 2020, lưu tại ủy ban nhân
dân Tỉnh Vĩnh Phúc.

15


71. Tỉnh ủy Vĩnh Phúc (2006), Báo cáo đề án bảo vệ môi trường tỉnh Vĩnh Phúc
giai đoạn đến năm 2010 và định hướng đến năm 2020, lưu tại ủy ban nhân dân
Tỉnh Vĩnh Phúc.
72. Tỉnh uỷ Vĩnh Phúc (2012), các chỉ thị, nghị quyết của Tỉnh uỷ Vĩnh Phúc từ
1997 – 2002, lưu tại Ủy ban nhân dân tỉnh Vĩnh Phúc.
73. Tỉnh uỷ Vĩnh Phúc (2013), Báo cáo tổng kết 15 năm thực hiện Nghị quyết
Trung ương 5 (khóa VIII) về “xây dựng và phát triển nền văn hoá Việt Nam
tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc”, lưu tại Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch
tỉnh Vĩnh Phúc.
74. Ủy ban nhân dân huyện Lập Thạch- Phòng Văn hóa thông tin (2003), Báo cáo
công tác văn hóa thông tin năm 2002, Lập Thạch, tháng 2 năm 2003, lưu tại
phòng VHTT huyện Lập Thạch.
75. Ủy ban nhân dân huyện Lập Thạch-Phòng VHTT (2004), Báo cáo tổng kết
công tác xây dựng đời sống văn hóa năm 2003, Lập Thạch tháng 2 năm 2004,
lưu tại phòng VHTT huyện Lập Thạch.
76. Ủy ban nhân dân huyện Lập Thạch (2007), Báo cáo tình hình xây dựng đời
sống văn hóa cơ sở trên địa bàn huyện Lập Thạch, Lập Thạch tháng 1 năm
2007, lưu tại phòng văn hóa thông tin.
77. Ủy ban nhân dân huyện Lập Thạch- Phòng VHTT (2009), Báo cáo tổng kết 20
năm xây dựng Gia đình văn hóa, Làng văn hóa (1989-2009), Lập Thạch tháng
1 năm 2010, lưu tại phòng VHTT.
78. Ủy ban nhân dân huyện Lập Thạch- Phòng VHTT (2010), Báo cáo tổng kết 5
năm triển khai và thực hiện phong trào Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống
văn hóa (2005-2010), Lập Thạch tháng 12 năm 2010, lưu tại phòng VHTT.