BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC THỦ ĐÔ HÀ NỘI
XÁC ĐỊNH CÁC TIÊU CHÍ VỀ NĂNG LỰC TRONG ĐÀO TẠO GIÁO VIÊN
ÂM NHẠC CỦA TRƯỜNG ĐH THỦ ĐÔ HÀ NỘI ĐÁP ỨNG NHU CẦU
ĐỔI MỚI GIÁO DỤC Ở HÀ NỘI HIỆN NAY
TS. Trần Quốc Việt
Trường ĐH Thủ đô Hà Nội
Tóm tắt: Hiện nay, Hà Nội có những yêu cầu mới về phẩm chất của người
giáo viên âm nhạc. Vì vậy, trường ĐH của Hà Nội cũng phải có những đổi mới về tiêu
chí chất lượng đầu ra cho sinh viên chuyên ngành SPAN đáp ứng yêu cầu của Thủ đô.
Bài viết này xác định cụ thể những tiêu chí mới đối với sinh viên chuyên ngành SPAN
đầu ra không chỉ có kỹ năng thực hành âm nhạc toàn diện hơn, mà còn có thêm khả
năng khai thác ý nghĩa văn hóa trong âm nhạc và hướng nghiệp.
Từ khóa: giáo viên âm nhạc, chất lượng đầu ra
Abstract: Hanoi has new requirements for the quality of the music teachers
presently. Therefore, Hanoi’s university must also be change on output qualities for
music training teaches as what Hanoi wants . This presentation says about that, in
which music training teaches not only better on music skills but also can exploit the
cultural of music and career guidance.
Key words: music teaches, output qualities
1. Đặt vấn đề
ĐHTĐHN là trường đại học đa ngành của Thủ đô, chủ yếu đào tạo nguồn
nhân lực là giáo viên TH và THCS cho Hà Nội. Trong các ngành đào, ngành SPAN
có bề dày truyền thống hàng chục năm nay. Trong mỗi thời kỳ lịch sử, Hà nội đều có
những yêu cầu riêng về những phẩm chất, năng lực của người giáo viên âm nhạc mà
việc đào tạo giáo viên chuyên ngành này của nhà trường luôn hướng tới các tiêu chí
tương ứng. Tuy nhiên, những yêu cầu về nguồn lực giáo viên âm nhạc của Hà Nội hiện
nay có những đổi thay đòi hỏi việc đào tạo của nhà trường cũng cần có những tiêu chí
và công nghệ thông tin. Hình thức tổ chức dạy học Âm nhạc cần thông qua các hoạt
động trải nghiệm, khám phá, cảm thụ, sáng tạo và ứng dụng âm nhạc.
Những yêu cầu trên cho thấy thời gian này, Hà Nội cần một đội ngũ giáo viên
âm nhạc phổ thông không chỉ có khả năng tổng hợp về âm nhạc và phương pháp
giảng dạy, mà còn có kỹ năng nghiên cứu khái thác văn hóa qua âm nhạc và khả năng
vận dụng âm nhạc vào cuộc sống, hướng nghiệp cho học sinh.
Để xác định được những tiêu chí cụ thể trong viêc đào tạo giáo viên âm nhạc
phổ thông cho Hà Nội của trường ĐHTĐHN hiện nay, cần nghiên cứu, đánh giá thực
trạng đội ngũ giáo viên âm nhạc ở phổ thông.
Qua những kết quả khảo sát về giáo viên âm nhạc, các chuyến đi thực tế phổ
thông , tham gia chấm thi các cuộc thi giáo viên dạy giỏi môn âm nhạc ở nhiều trường
TH và THCS thuộc Hà Nội…, chúng tôi rút ra một số nhận xét, đánh giá về chất lượng
đội ngũ giáo viên âm nhạc của Thủ đô hiện tại như sau:
647
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC THỦ ĐÔ HÀ NỘI
Về số lượng, giáo viên dạy nhạc phổ thông ở Hà Nội không thiếu (thậm chí
thừa) nên vấn đề cần quan tâm là chất lượng. Về khía cạnh này, chúng tôi có một số
nhận xét dưới đây:
- Năng lực của đội ngũ giáo viên âm nhạc phổ thông chưa toàn diện: đàn, hát
khá tốt nhưng dàn dựng, tổ chức biểu diễn âm nhạc còn yếu
- Thiếu kiến thức về Văn hóa âm nhạc và Dân tộc nhạc học do đó chưa khai
thác được khía cạnh văn hóa trong âm nhạc
- Chưa hiểu sâu về âm nhạc ứng dụng và các ngành nghề liên quan tới âm
nhạc yếu về kỹ năng nghiên cứu khai thác âm nhạc dân gian ở địa phương, kỹ năng
âm nhạc cho các hệ TH và THCS nên nắm chắc những điểm mạnh, yếu trong nội
dung, phương pháp giảng dạy môn học này ở phổ thông.
+ Tập thể giảng viên và lãnh đạo trường - khoa - tổ giàu nhiệt huyết quyết
tâm đổi mới, nâng cao chất lượng đào tạo giáo viên âm nhạc cho Thủ đô.
Khó khăn:
+ Sinh viên đầu vào ngày càng yếu về năng khiếu âm nhạc cũng như học lực
chung.
+ Cơ sở vật chât phục vụ cho việc đào tạo chuyên ngành SPAN chưa
theo kịp sự đổi mới về chương trình đào tạo, nội dung, phương pháp giảng dạy
của giảng viên âm nhạc.
+ Cách quản lý của nhà trường chưa chú trọng tới những đặc thù của bộ
môn âm nhạc nên những hoạt động trải nghiệm, sáng tạo và vận dụng âm nhạc
vào thực tiễn cuộc sống của giảng viên và sinh viên còn rất hạn chế.
Từ thực tế như vậy, để đạt được chất lượng cao đầu ra như các yêu cầu của Hà
Nội về người giáo viên âm nhạc phổ thông, trước tiên phải xác định rõ những tiêu chí
cần đạt tới trong việc đào tạo giáo viên chuyên ngành SPAN của trường ĐHTĐHN
hiện nay, từ đó định hướng cho các khía cạnh liên quan khác. Từ những phân tích
trên, theo chúng tôi, có thể xác định các tiêu chí cần đạt được như sau:
Về các tiêu chí đầu vào:
+ SV phải đạt mức TB khá trở lên về học lực phổ thông
+ Có năng khiếu âm nhạc khá (tối thiểu phải đủ) để tiếp thu chương trình đào
tạo
+ Có năng khiếu sư phạm (giọng nói, hình thức, diễn đạt)
- Về các tiêu chí đầu ra, sinh viên SPAN của trường ĐHTĐHN ra trường phải
đạt được các năng lực cụ thể bao gồm:
+ Năng lực nghiệp vụ chuyên môn: phải đạt mức độ toàn diện, sâu sắc
cả về các kiến thức lý thuyết cũng như kỹ năng thực hành âm nhạc. Người giáo
viên âm nhạc phổ thông phải thành thạo cả đàn, hát, biểu diễn và dàn dựng chương
trình.
+ Năng lực nhận thức: Thẩm mỹ - tư duy âm nhạc phù hợp thời đại, nhận
650