ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN
---------------------

Nguyễn Thị Lan Hƣơng

NGHIÊN CỨU SỰ BIẾN ĐỔI MÙA KHÍ HẬU
VÙNG ĐÔNG BẮC VIỆT NAM

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC

Hà Nội – 2014


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN
---------------------

Nguyễn Thị Lan Hƣơng

NGHIÊN CỨU SỰ BIẾN ĐỔI MÙA KHÍ HẬU
VÙNG ĐÔNG BẮC VIỆT NAM

Chuyên ngành: Khí tƣợng và khí hậu học
Mã số
: 60.44.87

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC

NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC:
TS. Trần Quang Đức

CHƢƠNG 2: PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU VÀ SỐ LIỆUError! Bookmark not
defined.
2.1 . Số liệu nghiên cứu ........................................ Error! Bookmark not defined.
2.2 . Phƣơng pháp nghiên cứu.............................. Error! Bookmark not defined.
2.2.1. Phƣơng pháp bản đồ ................................ Error! Bookmark not defined.
2.2.2. Phƣơng pháp hồi quy tuyến tính đơn biếnError! Bookmark not defined.
2.2.3 Phƣơng pháp xác định mùa, thời điểm bắt đầu, kết thúc mùa ......... Error!
Bookmark not defined.
CHƢƠNG 3: SỰ BIẾN ĐỔI MÙA KHÍ HẬU Ở KHU VỰC Error! Bookmark not
defined.
ĐÔNG BẮC VIỆT NAM.......................................... Error! Bookmark not defined.
3.1. Kết quả phân tích trƣờng nhiệt độ .................. Error! Bookmark not defined.
3.1.1. Biến đổi của nhiệt độ mùa ....................... Error! Bookmark not defined.
3.1.2. Biến đổi mùa nhiệt theo thời gian ............ Error! Bookmark not defined.
3.1.3. Biến đổi của phân bố nhiệt độ mùa ......... Error! Bookmark not defined.
3.2 Kết quả phân tích trƣờng mƣa ......................... Error! Bookmark not defined.
3.2.1. Biến đổi của lƣợng mƣa mùa ................... Error! Bookmark not defined.
3.2.2. Biến đổi của mùa mƣa theo thời gian. ..... Error! Bookmark not defined.
3.2.3. Biến đổi phân bố mƣa mùa ...................... Error! Bookmark not defined.
KẾT LUẬN ............................................................... Error! Bookmark not defined.


TÀI LIỆU THAM KHẢO ...........................................................................................3


DANH MỤC HÌNH
Hình 2.1: Bản đồ các trạm quan trắc thuộc khu vực Đông Bắc Việt Nam _______ 11
Hình 2.2. Định dạng của file số liệu nhiệt độ và lƣợng mƣa của các trạm ___ Error!
Bookmark not defined.
Hình 2.3. Đồ thị hồi quy tuyến tính _____________ Error! Bookmark not defined.

Việt Nam trung bình bốn giai đoạn. ____ Error! Bookmark not defined.
Hình 3.14. Nhiệt độ trung bình Tháng Chín trừ Tháng Mƣời tại các trạm khu vực
Đông Bắc Việt Nam trung bình bốn giai đoạn. ___ Error! Bookmark not
defined.
Hình 3.15: Đồ thị hệ số a của xu thế tuyến tính lƣợng mƣa trung bình năm khu vực
nghiên cứu giai đoạn 1971-2010. ______ Error! Bookmark not defined.
Hình 3.16: Biến trình nhiều năm và xu thế của lƣợng mƣa năm tại các trạm khu vực
nghiên cứu giai đoạn 1971-2010 _______ Error! Bookmark not defined.
Hình 3.17: Biến trình nhiều năm và xu thế của lƣợng mƣa 6 tháng mùa đông tại các
trạm khu vực nghiên cứu giai đoạn 1971-2010 ___ Error! Bookmark not
defined.
Hình 3.18: Biến trình nhiều năm và xu thế của lƣợng mƣa 6 tháng mùa hè tại các trạm
khu vực nghiên cứu giai đoạn 1971-2010 Error! Bookmark not defined.
Hình 3.19: Biến trình nhiều năm và xu thế của lƣợng mƣa 3 thángchính đông tại các
trạm khu vực nghiên cứu giai đoạn 1971-2010 ___ Error! Bookmark not
defined.
Hình 3.20: Biến trình nhiều năm và xu thế của lƣợng mƣa 3 tháng chính hè tại các
trạm khu vực nghiên cứu giai đoạn 1971-2010 ___ Error! Bookmark not
defined.
Hình 3.21. Hình vẽ biểu diễn xu thế thay đổi của pentad bắt đầu mùa mƣa tại các trạm
Đông Bắc Việt Nam giai đoạn 1971-2010.Error! Bookmark not defined.
Hình 3.22. Hình vẽ biểu diễn xu thế thay đổi của pentad kết thúc mùa mƣa tại các
trạm Đông Bắc Việt Nam giai đoạn 1971-2010 __ Error! Bookmark not
defined.
Hình 3.23. Phân bố lƣợng mƣa trung bình thập kỉ của 3 Tháng Năm – Sáu – Bảy
_________________________________ Error! Bookmark not defined.


Hình 3.24. Phân bố chênh lệch lƣợng mƣa trung bình Tháng Năm trừ Tháng Tƣ
trung bình thập kỉ. __________________________ Error! Bookmark not defined.

JUL: July – Tháng Bẩy
JUN: June – Tháng Sáu
MAR: March – Tháng Ba
MAY: May – Tháng Năm
NOV: November – Tháng Mƣời Một
OCT: October – Tháng Mƣời
SEP: September – Tháng Chín


MỞ ĐẦU
Trong những thập kỉ gần đây, nhân loại đã và đang trải qua các biến động bất
thƣờng của khí hậu toàn cầu. Bề mặt trái đất không ngừng nóng lên làm xáo động
môi trƣờng sinh thái, đã và đang gây ra nhiều hệ lụy với đời sống loài ngƣời. Việt
Nam đƣợc đánh giá là một trong những Quốc gia sẽ chịu ảnh hƣởng nặng nề nhất
của biến đổi khí hậu trong thế kỉ tới.
Ở thời điểm hiện tại có rất nhiều nghiên cứu về biến đổi khí hậu ở Việt Nam
cũng nhƣ trên thế giới. Các hƣớng nghiên cứu chính bao gồm: 1) Nghiên cứu xu thế
biến đổi và tính biến động của các hiện tƣợng thời tiết và khí hậu cực đoan trong
mối liên hệ với sự biến đổi khí hậu dựa trên số liệu quan trắc từ mạng lƣới trạm khí
tƣợng; 2) Nghiên cứu ứng dụng các mô hình khí hậu toàn cầu và khu vực để mô
phỏng khí hậu hiện tại, qua đó đánh giá khả năng nắm bắt các hiện tƣợng khí hậu
cực đoan của các mô hình; và 3) Nghiên cứu dự báo hạn mùa và dự tính khả năng
xuất hiện các hiện tƣợng khí hậu cực đoan trong tƣơng lai với các quy mô thời gian
khác nhau. Trong luận văn này, phƣơng pháp bản đồ và phƣơng pháp thống kê đƣợc
sử dụng để xác định những đặc trƣng thay đổi của trƣờng nhiệt và trƣờng mƣa tại
khu vực Đông Bắc Việt Nam giai đoạn 1971-2010. Luận văn tiến hành phân tích
những xu thế biến đổi của lƣợng mƣa và nhiệt độ trong những giai đoạn dài (thập
kỉ) để đƣa ra những nhận định về biến đổi khí hậu diễn ra ở nơi đây. Đặc biệt, luận
văn tập trung phân tích những biến động mùa khí hậu để làm rõ sự dịch chuyển
mùa. Ngoài phần mở đầu và kết luận, luận văn đƣợc chia làm 3 phần chính:

Nhiệt độ tăng lên ảnh hƣởng đến các hệ sinh thái tự nhiên, làm dịch chuyển
các ranh giới nhiệt của các hệ sinh thái lục địa và hệ sinh thái nƣớc ngọt, làm thay
đổi cơ cấu các loài thực vật và động vật ở một số vùng, một số loài có nguồn gốc ôn
đới và á nhiệt đới có thể bị mất đi dẫn đến suy giảm tính đa dạng sinh học.

2


TÀI LIỆU THAM KHẢO
A - Tiếng Việt
1.

Bộ Tài nguyên và Môi trƣờng (2003), Thông báo đầu tiên của Việt Nam cho
công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu.

2.

Bộ Tài nguyên và Môi trƣờng (2008), Bản dự thảo chương trình Quốc gia
ứng phó với biến đổi khí hậu trình Chính phủ.

3.

Bộ Tài nguyên và Môi trƣờng (2009), Kịch bản biến đổi khí hậu, nước biển
dâng cho Việt Nam

4.

Công ƣớc khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (UNFCCC- 1992).

5.


11.

Phạm Ngọc Toàn, Phan Tất Đắc (1978) Khí hậu Việt Nam.

12.

Trần Việt Liễn, Hoàng Đức Cƣờng, Trƣơng Anh Sơn (2007), Xây dựng các
kịch bản khí hậu cho các vùng khí hậu Việt Nam giai đoạn 2010-2100, Tạp
chí Khí Tƣợng Thủy Văn tháng 1-2007, Hà Nội.

13.

Mai Văn Khiêm, Hoàng Đức Cƣờng, Nghiên cứu sự biến đổi của cực đoan
khí hậu trên khu vực Nam Bộ thời kì 1961-2010, Hội thảo khoa học Quốc gia
về Khí tƣợng Thủy văn, Môi trƣờng và Biến đổi khí hậu lần thứ 16-2013.

3


B - Tiếng Anh
14.

Endo N., J. Matsumoto, T. Lwin, 2009: Trends in precipitation extremes
over Southeast Asia, SOLA 5, 168.

15.

Fitzharris,1996: Climate change, glacier behaviour and future sea lev,
United Kingdom, Climatic Research Unit, University of East Anglia 19901995


Zhai P., X. Pan, 2003: Trends in temperature extremes during 1951-1999 in
China, Geophys. Res. Lett. 30(17), 1913.

Ơ

4