ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
-----------------------------------------
ĐỖ THỊ HIÊN
HOẠT ĐỘNG ĐỐI NGOẠI CỦA MẶT TRẬN DÂN
TỘC GIẢI PHÓNG MIỀN NAM VIỆT NAM THEO
CHỦ TRƢƠNG CỦA ĐẢNG (1960-1975)
LUẬN VĂN THẠC SĨ
Chuyên ngành: Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam
Hà Nội - 2015
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
-----------------------------------------
ĐỖ THỊ HIÊN
HOẠT ĐỘNG ĐỐI NGOẠI CỦA MẶT TRẬN DÂN
TỘC GIẢI PHÓNG MIỀN NAM VIỆT NAM THEO
CHỦ TRƢƠNG CỦA ĐẢNG (1960-1975)
Luận văn Thạc sĩ chuyên ngành: Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam
Mã số: 60 22 03 15
Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: PGS. TS. Vũ Quang Hiển
MỞ ĐẦU .......................................................................................................... 6
1. Lý do chọn đề tài ........................................................................................... 6
2. Lịch sử nghiên cứu ........................................................................................ 7
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu .............. Error! Bookmark not defined.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu ............... Error! Bookmark not defined.
5. Nguồn tài liệu và phương pháp nghiên cứu Error! Bookmark not defined.
6. Những đóng góp của luận văn .................... Error! Bookmark not defined.
7. Bố cục của luận văn .................................... Error! Bookmark not defined.
Chƣơng 1. HOẠT ĐỘNG ĐỐI NGOẠI CỦA MẶT TRẬN DÂN TỘC
GIẢIPHÓNG MIỀN NAM VIỆT NAM TỪ THÁNG 12-1960 ĐẾN
THÁNG 5-1969 .............................................. Error! Bookmark not defined.
1.1. Hoàn cảnh lịch sử và chủ trương của ĐảngError!
Bookmark
not
defined.
1.1.1. Hoàn cảnh lịch sử ...................................................... Error! Bookmark not defined.
1.1.2. Chủ trương của Đảng và chính sách đối ngoại của Mặt trậnError! Bookmark not
defined.
Chủ trương của Đảng .......................................................... Error! Bookmark not defined.
1.2. Hoạt động đối ngoại của Mặt trận ............ Error! Bookmark not defined.
1.2.1. Tuyên truyền, vận động nhân dân thế giới ủng hộ cách mạng miền Nam Việt Nam
............................................................................................. Error! Bookmark not defined.
1.2.2. Đấu tranh ngoại giao trực diện với Mỹ trên bàn đàm phán PariError!
Bookmark
3.1.1. Ưu điểm ...................................................................... Error! Bookmark not defined.
3.1.2. Hạn chế ...................................................................... Error! Bookmark not defined.
3.2. Kinh nghiệm lịch sử ................................. Error! Bookmark not defined.
KẾT LUẬN .................................................... Error! Bookmark not defined.
TÀI LIỆU THAM KHẢO .............................................................................. 9
PHỤ LỤC ....................................................... Error! Bookmark not defined.
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
1. CTQG:
Chính trị quốc gia
2. HN:
Hà Nội
3. KHXH:
Khoa học Xã hội
4. Nxb:
Nhà xuất bản
5. Sđd:
Sách đã dẫn
tiến hành một cuộc đấu tranh cách mạng để hoàn thành độc lập và thống nhất đất nước,
thì tình hình thế giới có những diễn biến rất phức tạp, nhất là tác động của xu thế hòa
hoãn đến các nước lớn trong phe xã hội chủ nghĩa.
Để thúc đẩy Cách mạng miền Nam tiến lên, đồng thời làm yên lòng bạn bè quốc
tế, cần phải có một giải pháp phù hợp để giải quyết mối quan hệ giữa chiến tranh và hòa
bình, giữa dân tộc và quốc tế, giữa đất nước và thời đại. Dưới ánh sáng Nghị quyết Hội
nghị lần thứ 15 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa II) và căn cứ vào hiện thực
lịch sử miền Nam lúc đó, Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam được thành
lập ngày 20-12-1960 tại vùng căn cứ Tây Ninh. Đó là một thắng lợi to lớn của cách mạng
miền Nam khi mới từ thế giữ gìn lực lượng sang thế tiến công.
Dưới sự lãnh đạo của Đảng, Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam ra
đời, tập hợp mọi tầng lớp nhân dân miền Nam trong cuộc đấu tranh cứu nước, đồng thời
phải đảm đương cả chức năng chính quyền, thi hành những chính sách đối nội và đối
ngoại. Hoạt động đối ngoại là một nhiệm vụ được tiến hành song song với cuộc đấu tranh
vũ trang và đấu tranh chính trị ở miền Nam Việt Nam.
Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam tuyên bố chính sách đối ngoại
“hòa bình và trung lập”. Chính sách này xuyên suốt quá trình quan hệ đối ngoại giữa
Mặt trận với nhân dân thế giới. Từ đó, Mặt trận không chỉ tranh thủ nhận được sự ủng hộ
của nhân dân thế giới đối với cách mạng miền Nam; mà còn góp phần làm trọn nghĩa vụ
quốc tế. Chính bởi vậy, uy tín của Mặt trận ngày càng được nâng cao và khẳng định trên
trường quốc tế.
Sự ra đời và hoạt động đối ngoại của Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt
Nam là một đặc điểm của cách mạng Việt Nam dưới sự lãnh đạo của Đảng. Đây là một
vấn đề có ý nghĩa chiến lược. Vì thế tôi chọn đề tài: “Hoạt động đối ngoại của Mặt trận
Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam theo chủ trương của Đảng (1960-1975)” để làm
luận văn thạc sĩ chuyên ngành Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam.
2. Lịch sử nghiên cứu
Đã có một số công trình viết về Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam
thành công và có cả một số mặt tồn tại.
Cuốn “Ngoại giao Việt Nam trong cuộc đụng đầu lịch sử”, Nguyễn Phúc Luân,
(NXB Bộ Công an Nhân dân, HN, 2005). Kết hợp hài hòa cùng với đấu tranh trên mặt
trận chính trị, quân sự, tác giả đã thể hiện lại một cách khá đầy đủ những đường lối, chính
sách cũng như những cống hiến của Ngoại giao Việt Nam dưới sự chỉ đạo của Đảng và
Chủ tịch Hồ Chí Minh trong cuộc đụng đầu lịch sử với đế quốc Mỹ…
Viết về Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam còn có một số bài báo đăng
trên các tạp chí khoa học như: Nguyễn Bình Minh, Mặt trận dân tộc Giải phóng miền
Nam Việt Nam, ngọn cờ đại đoàn kết, ngọn cờ tất thắng, Tạp chí nghiên cứu lịch sử, số
57 (tháng 12-1963). Trần Huy Liệu, Vai trò của Mặt trận dân tộc giải phóng miền Nam
Việt Nam trong cuộc chiến tranh yêu nước chống đế quốc Mỹ và tay sai ở miền Nam
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1.
Nguyễn Thị Lan Anh (2011), Đảng với hoạt động đối ngoại của Chính phủ Cách
mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam, Luận văn cao học, Trường ĐH
KHXH-NV.
2.
Bà Nguyễn Thị Bình đại diện Mặt trận Dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam tới
Pa-ri (1968), Báo Nhân dân, ra ngày 23-12.
3.
Ban liên lạc đối ngoại trực thuộc Ủy ban trung ương Mặt trận Dân tộc giải phóng
miền Nam Việt Nam cảnh cáo bọn Pắc Chung Hi (1967), Báo Nhân dân, ra ngày
Mỹ xâm lược Việt Nam (1966), Báo Nhân dân, ra ngày 15-12.
10. Bộ Ngoại giao Cộng hòa Dân chủ Đức ra tuyên bố lên án bọn Pắc Chung Hi đưa
thêm lính đánh thuê sang Nam Việt Nam (1966), Báo Nhân dân, ra ngày 3-4.
11. Các nhà khoa học tham gia hội nghị thảo luận vật lý Bắc Kinh ra tuyên bố về vấn đề
Việt Nam (1966), Báo Nhân dân, ra ngày 4-8.
12. Cả thế giới ủng hộ nhân dân ta đánh thắng giặc Mỹ xâm lược (1966), Báo Nhân
dân, ra ngày 8-8.
13. Cả thế giới ủng hộ nhân dân ta đánh thắng giặc Mỹ xâm lược (1966), Báo Nhân
dân, ra ngày 13-8.
14. Cả thế giới ủng hộ nhân dân ta đánh thắng giặc Mỹ xâm lược (1966), Báo Nhân
dân, ra ngày 21-8.
15. Cả thế giới ủng hộ nhân dân ta đánh thắng giặc Mỹ xâm lược (1966), Báo Nhân
dân, ra ngày 16-9.
16. Cả thế giới ủng hộ nhân dân ta đánh thắng giặc Mỹ xâm lược (1967), Báo Nhân
dân, ra ngày 1- 2.
17. Cả thế giới ủng hộ nhân dân ta đánh thắng giặc Mỹ xâm lược (1968), Báo Nhân
dân, ra ngày 21-11.
18. Cả thế giới ủng hộ nhân dân ta đánh thắng giặc Mỹ xâm lược (1969), Báo Nhân
dân, ra ngày 2-3.
19. Cả thế giới ủng hộ nhân dân ta đánh thắng giặc Mỹ xâm lược (1969), Báo Nhân
dân, ra ngày 21-5.
20. Cả thế giới ủng hộ nhân dân ta đánh thắng giặc Mỹ xâm lược (1969), Báo Nhân
dân, ra ngày 22-5.
21. Cả thế giới ủng hộ nhân dân ta đánh thắng giặc Mỹ xâm lược. Liên đoàn phụ nữ dân
chủ quốc tế đòi rút không thể điều kiện quân Mỹ khỏi miền Nam Việt Nam. 2000
nhân dân Anh biểu tình chống Mỹ xâm lược Việt Nam (1972), Báo Nhân dân, ra
ngày 12-11.
(1964), Báo Nhân dân, ra ngày 15-4.
36. Đảng cộng sản Pháp, Rê-uy-ni-ông, nhân dân Cu-ba, An-giê-ri, Liên đoàn phụ nữ
dân chủ quốc tế, Liên đoàn thanh niên dân chủ thế giới nhiệt liệt ủng hộ nhân dân ta
đánh thắng giặc Mỹ xâm lược (1968), Báo Nhân dân, ra ngày 8-12.
37. Đảng Cộng sản Việt Nam (2002), Văn kiện Đảng toàn tập, tập 20, NXB Chính trị
Quốc gia Hà Nội, HN.
38. Đảng Cộng sản Việt Nam (2002), Văn kiện Đảng toàn tập, tập 21, NXB Chính trị
Quốc gia Hà Nội, HN.
39. Đảng Cộng sản Việt Nam (2002), Văn kiện Đảng toàn tập, tập 22, NXB Chính trị
Quốc gia Hà Nội, HN.
40. Đảng Cộng sản Việt Nam (2002), Văn kiện Đảng toàn tập, tập 23, NXB Chính trị
Quốc gia Hà Nội, HN.
41. Đảng Cộng sản Việt Nam (2002), Văn kiện Đảng toàn tập, tập 24, NXB Chính trị
Quốc gia Hà Nội, HN.
42. Đảng Cộng sản Việt Nam (2002), Văn kiện Đảng toàn tập, tập 25, NXB Chính trị
Quốc gia Hà Nội, HN.
43. Đảng Cộng sản Việt Nam (2002), Văn kiện Đảng toàn tập, tập 26, NXB Chính trị
Quốc gia Hà Nội, HN.
44. Đảng Cộng sản Việt Nam (2002), Văn kiện Đảng toàn tập, tập 27, NXB Chính trị
Quốc gia Hà Nội, HN.
45. Đảng Cộng sản Việt Nam (2002), Văn kiện Đảng toàn tập, tập 28, NXB Chính trị
Quốc gia Hà Nội, HN.
46. Đảng Cộng sản Việt Nam (2002), Văn kiện Đảng toàn tập, tập 29, NXB Chính trị
Quốc gia Hà Nội, HN.
47. Đảng Cộng sản Việt Nam (2002), Văn kiện Đảng toàn tập, tập 30, NXB Chính trị
Quốc gia Hà Nội, HN.
48. Đảng Cộng sản Việt Nam (2002), Văn kiện Đảng toàn tập, tập 31, NXB Chính trị
Quốc gia Hà Nội, HN.
thông cáo chung (1974), Báo Nhân dân, ra ngày 9-10.
62. Đoàn đại biểu Mặt trận Dân tộc giải phóng miền Nam tại Liên Xô (1962), Báo
Nhân dân,ra ngày 10-7.
63. Đoàn đại biểu Mặt trận Dân tộc giải phóng Nam Việt Nam và Ủy ban Triều Tiên
ủng hộ cuộc đấu tranh của nhân dân Nam Việt Nam ký tuyên bố chung chống đế
quốc Mỹ (1964), Báo Nhân dân, ra ngày 29-7.
64. Đồng chí Phi-đen C-xtơ-rô; Mười điểm của Mặt trận Dân tộc giải phóng miền Nam
nhất đinh thắng! (1969), Báo Nhân dân, ra ngày 2-8.
65. Giác thư của Mặt trận Dân tộc giải phóng: thái độ của Ấn Độ và Can-na-đa xúc
phạm tinh thần dân tộc Việt Nam khiêu khích phong trào đấu tranh dân tộc độc lập
toàn thế giới (1962), Báo Nhân dân, ra ngày 5-6.
66. Giáo sư Nguyễn Văn Hiếu trưởng đoàn đại biểu Mặt trận Dân tộc giải phóng miền
Nam Việt Nam đọc lời chào mừng Đại hội lần thứ 24 Đảng Cộng sản Liên Xô
(1972), Báo Nhân dân, ra ngày 7-11.
67. George C. Herring (1998), Cuộc chiến tranh dài ngày nhất của nước Mỹ, Nxb
Chính trị quốc gia, HN. tr. 52-56.
68. Nguyễn Hoài (1973), Từ Mặt trận dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam đến
Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam, Tạp chí nghiên cứu
lịch sử, số 153, tháng 12.
69. Hoạt động của đoàn đại biểu Cộng hòa miền Nam Việt Nam tại Liên Xô, Hunggari
(1973), Báo Nhân dân, ra ngày 14-12.
70. Hà Minh Hồng, Trần Nam Tiến (2010), Mặt trận Dân tộc giải phóng miền Nam
Việt Nam (1960-1977), NXB Tổng hợp thành phố Hồ Chí Minh, HCM.
71. TS. Nguyễn Duy Hùng (Chủ biên) (2010), Mặt trận Dân tộc giải phóng miền Nam
Việt Nam trong sự nghiệp cách mạng Việt Nam, NXB Chính trị Quốc gia, HN.
72. Nguyễn Khắc Huỳnh (2008), “Lương tri của loài người thức tỉnh: động lực của mặt
trận nhân dân thế giới ủng hộ Việt Nam chống Mỹ”, Tạp chí Nghiên cứu quốc tế, số
3, tr 3-11.
84. Nguyễn Phúc Luân (2005), “Nhìn lại thành tựu và nhân tố thắng lợi của Mặt trận
ngoại giao trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước 1954-1975”, Tạp chí nghiên
cứu quốc tế, số 1, tr 3-16.
85. Đoàn Luyến (2013), Vai trò của Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam
trong cuộc kháng chiến chống Mỹ (1960-1968), Luận văn Thạc sĩ, Đại học Sư phạm
Thành phố Hồ Chí Minh.
86. Mặt trận Dân tộc giải phóng Chính phủ Cách mạng lâm thời tại Hội nghị Pari về
Việt Nam, NXB Chính trị Quốc gia, 2004.
87. Mặt trận dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam chúc mừng đại hội lần thứ 19
Đảng cộng sản Pháp (1972), Báo Nhân dân, ra ngày 13-12.
88. Mặt trận dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam cử đại biểu đi dự đại hội luật gia
dân chủ Á-Phi (1962) Báo Nhân dân, ra ngày 17-10.
89. Mặt trận Dân tộc giải phóng miền Nam cử đại biểu sang Liên Xô và In-đô-nê-xi-a
dự lễ kỷ niệm 3 năm thành lập Mặt trận (1963), Báo Nhân dân, ra ngày 17-12.
90. Mặt trận Dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam cử đại diện tham gia công việc trù
bị Hội nghị Pa-ri về Việt Nam (1968), Báo Nhân dân, ra ngày 24-12.
91. Mặt trận dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam cử đoàn đại biểu tham dự hội nghị
Pa-ri về Việt Nam (1968), Báo Nhân dân, ra ngày 27-12.
92. Mặt trận dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam kiên quyết lên án trò bịp “Hội
nghị các nước châu Á bàn về vấn đề Việt Nam (1966), Báo Nhân dân, ra ngày 23-8.
93. Mặt trận Dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam lên án đế quốc Mỹ đàn áp nhân
dân Pa-na-ma (1964), Báo Nhân dân, ra ngày 21-1.
94. Mặt trận dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam lên án Mỹ bắn phá lãnh thổ Trung
Quốc (1966), Báo Nhân dân
95. Mặt trận dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam lên án Mỹ- ngụy âm mưu tấn công
Cam-pu-chia (1966), Báo Nhân dân, ra ngày 26-11.
96. Mặt trận dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam nghiêm khắc cảnh cáo Thái Lan
tiếp tay cho Mỹ mở rộng chiến tranh xâm lược (1967), Báo Nhân dân, ra ngày 15-3.
109. Mỹ: hơn 2000 nhân dân biểu tình trước phủ tổng thống đòi chấm dứt chiến tranh
xâm lược Việt Nam, Ủy ban đoàn kết nhân dân Á Phi của Thái Lan phản đối bọn
cầm quyền phản động theo lệnh Mỹ đưa thêm lính đánh thuê sang Nam Việt Nam
(1969), Báo Nhân dân, ra ngày 28-5.
110. Mười điểm trong chương trình hoạt động của Mặt trận Dân tộc giải phóng miền
Nam Việt Nam (1961), Báo Nhân dân, ra ngày 12-2.
111. M.N (1967), Phương châm hoạt động đối ngoại của Mặt trận Dân tộc giải phóng
miền Nam Việt Nam trong giai đoạn “chiến tranh đặc biệt” của đế quốc Mỹ”, Tạp
chí nghiên cứu Lịch sử, số 94, ra tháng 1.
112. Nguyễn Bình Minh (1963), Mặt trận dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam, ngọn
cờ đại đoàn kết, ngọn cờ tất thắng, Tạp chí nghiên cứu lịch sử, số 57, ra tháng 12.
113. Nhân dân Bắc Kinh mít tinh trọng thể kỷ niệm lần thứ mười ngày thành lập Mặt
trận Dân tộc giải phóng miền Nam – thủ tướng Chu Ân Lai tới dự (1970), Báo Nhân
dân, ra ngày 23-12.
114. Nhân dân Hà Lan, giúp nhân dân ta thuốc, cả thế giới ủng hộ nhan dân ta đánh
thắng giặc Mỹ xâm lược (1968), Báo Nhân dân, ra ngày 2-10.
115. Nhân dân thế giới nồng nhiệt kỷ niệm ngày thành lập Mặt trận Dân tộc giải phóng
miền Nam Việt Nam (1970), Báo Nhân dân, ra ngày 31-12.
116. Nguyễn Di Niên (2009), Tư tưởng ngoại giao Hồ Chí Minh, NXB Chính trị Quốc
gia, HN.
117. Những văn kiện chủ yếu của Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam: từ
tháng 12-1965 đến tháng 12-1966, NXB Sự thật, 1967.
118. Ông Dương Đình Thảo trong đoàn đại biểu Mặt trận Dân tộc giải phóng miền Nam
Việt Nam họp báo (1968), Báo Nhân dân, ra ngày 23-12.
119. Paniel Ellsberg (2006), Những bí mật về chiến tranh Việt Nam, Nxb Công an Nhân
dân, HN.
120. Pierre Asselin (2005), Nền hòa bình mong manh, Nxb Chính trị Quốc gia, HN.
121. Phó Tổng thống Tan-da-ni-a Ca-ca-oa: Nhân dân Tan-da-ni-a luôn luôn ủng hộ Việt
135. Uy tín của Mặt trận Dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam trên thế giới không
ngừng lớn mạnh (1965), Báo Nhân dân, ra ngày 16-12.
136. Vương quốc Capuchia và Mặt trận Dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam quyết
định nâng quan hệ ngoại giao lên hàng Đại sự quán (1969), Báo Nhân dân, ra ngày
10-5.
137. Xã luận: Sự ủng hộ của nhân dân Á-Phi cổ vũ mạnh mẽ nhân dân ta đấu tranh
chống Mỹ (1966), Báo Nhân dân, ra ngày 1-4.