ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

TRỊNH THỊ THU

DẠY HỌC THEO HƢỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC NGƢỜI HỌC
NỘI DUNG HỆ PHƢƠNG TRÌNH
TRONG TRƢỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG

LUẬN VĂN THẠC SĨ SƢ PHẠM TOÁN

Cán bộ hƣớng dẫn: PGS.TS. NGUYỄN VŨ LƢƠNG

HÀ NỘI - 2015
1


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

TRỊNH THỊ THU

DẠY HỌC THEO HƢỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC NGƢỜI HỌC
NỘI DUNG HỆ PHƢƠNG TRÌNH
TRONG TRƢỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG

LUẬN VĂN THẠC SĨ SƢ PHẠM TOÁN
Chuyên ngành: Lý luận và phƣơng pháp dạy học bộ môn Toán
Mã số:60.14.01.11

Cán bộ hƣớng dẫn: PGS.TS. NGUYỄN VŨ LƢƠNG

GV: Giáo viên
THPT: Trung học phổ thông
HPT: Hệ phương trình
MĐ: Mức độ
THCS : Trung học cơ sở
PT : Phương trình
KHTN : Khoa học tự nhiên
ĐHQGHN: Đại học quốc gia Hà Nội

4


MỤC LỤC

MỞ ĐẦU .......................................................................................................... 8

CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀIError! Bookmark n
1.1. Khái niệm năng lực ............................ Error! Bookmark not defined.
1.2. Mô hình cấu trúc năng lực ................ Error! Bookmark not defined.
1.2.1. Mô hình cấu trúc năng lực chungError!

Bookmark

not

defined.
1.2.2. Nhóm năng lực chuyên môn trong môn ToánError! Bookmark
not defined.
1.2.3. Mục tiêu cần đạt được của năng lực chung trong môn Toán ở
cấp học THPT......................................... Error! Bookmark not defined.

Bookmark

not defined.
2.2.1. Giáo viên chuẩn bị bài giảng và trình bàyError! Bookmark not
defined.
2.2.2. Hướng dẫn học sinh thực hành .. Error! Bookmark not defined.
2.2.3. Tổng kết, kiểm tra, đánh giá bài họcError!

Bookmark

not

defined.
2.3. BÀI GIẢNG 3: Dạy học phát triển khả năng tự học có hƣớng dẫn
nội dung“ Sử dụng bất đẳng thức giải hệ phƣơng trình” .............. Error!
Bookmark not defined.
2.3.1. Bài giảng của giáo viên................ Error! Bookmark not defined.
2.3.2. Học sinh tự học ............................ Error! Bookmark not defined.

6


2.3.3. Kiểm tra đánh giá và tổng kết giờ họcError!

Bookmark

not

defined.
2.4. BÀI GIẢNG 4: Dạy học phát triển khả năng giải quyết vấn đề nội

TÀI LIỆU THAM KHẢO ............................................................................ 11

7


PHỤ LỤC 1 PHIẾU THAM KHẢO Ý KIẾN GIÁO VIÊN VỀ TIẾT DẠY
THỰC NGHIỆM.............................................................................................97

PHỤ LỤC 2 PHIẾU THAM KHẢO Ý KIẾN HỌC SINHError! Bookmark not defi

8


MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Dạy học tiếp cận năng lực (approach to competency) là một xu hướng
dạy học mới phù hợp với sự phát triển của khoa học kỹ thuật. Hàng năm có
hàng nghìn phát minh mới để phục vụ cho đời sống con người cho nên mỗi
công dân trong thời đại mới ít quan tâm hoặc không cần trả lời câu hỏi “sáng
tạo ra công cụ này bằng cách nào” mà mong muốn sử dụng hiểu quả nhất
những công cụ được phát minh đó. Nên trong các bài giảng, giáo trình dạy
học ngày nay luôn hướng tới sự thực hành thành công các kết quả lí thuyết.
Hơn nữa một học sinh sau khi tốt nghiệp ra trường ngoài khả năng thực hành
còn phải có đầy đủ các năng lực cá nhân để có thể làm việc tốt. Hiện nay,
trong hoạt động dạy học người ta quan tâm đến kết quả cuối cùng và thế là
công đoạn kiểm tra, đánh giá được quan tâm nhiều hơn và được phát triển
thành một nghệ thuật toàn cầu. Đó mới là sự thống nhất và ý tưởng nhưng
thực hiện như thế nào để hiệu quả nhất đang rất cần sự đóng góp của nhiều
người làm công tác giáo dục. Tác giả của luận văn nghiên cứu theo hướng này
và có một đóng góp nhỏ về phương pháp dạy học theo hướng phát triển năng

không dễ áp dụng cho giáo dục đại trà, để đạt được hiệu quả cần sự hỗ trợ và
đồng tình của mọi người.
Kiến thức hệ phương trình có nhiều cách tiếp cận và trình bày trong
các sách giáo khoa môn toán. Trong những năm qua đó có những ý kiến khác
nhau trong việc trình bày nội dung hệ phương trình trong các sách giáo khoa
môn toán THPT. Thực tế đó có những cách trình bày khác nhau về nội dung
này. Mỗi cách trình bày có những ưu điểm và hạn chế riêng. Việc nghiên cứu
một cách toàn diện các cách tiếp cận nội dung dạy học về hệ phương trình
cùng những định hướng dạy học là một việc nên làm.
Có một số chương trình nghiên cứu về nội dung hệ phương trình. Tuy
nhiên chưa có công trình nào đề cập đến vấn đề dạy học theo hướng phát triển
nội dung hệ phương trình. Với những lý do trên, chúng tôi chọn đề tài luận
văn thạc sĩ của môn là: “Dạy học theo hướng phát triển năng lực người học
nội dung “hệ phương trình” trong trường trung học phổ thông”.

10


2. Mục đích nghiên cứu
Nghiên cứu cơ sở lí luận và cơ sở thực tiễn về phương pháp giảng dạy
theo hướng phát triển năng lực từ đó đề xuất các bài giảng trong nội dung hệ
phương trình nhằm phát triển năng lực tư duy, năng lực giải quyết vấn đề và
năng lực tự học.
3. Nhiệm vụ nghiên cứu
- Nghiên cứu cơ sở lí luận và cơ sở thực tiễn về hướng năng lực.
- Nghiên cứu về nhiệm vụ và chức năng của việc dạy học theo hướng phát
triển năng lực.
- Thiết kế một số tình huống dạy học theo hướng phát triển năng lực nội
dung hệ phương trình.
- Thiết kế một số giáo án giảng dạy nội dung hệ phương trình theo hướng

5. Nguyễn Vũ Lƣơng, Phạm Văn Hùng , Nguyễn Ngọc Thắng ( 2014), Hệ
phương trình và phương trình chứa căn thức, Nhà xuất bản Đại học Quốc Gia
,Hà Nội.
6. Nguyễn Vũ Lƣơng – Phạm Văn Quốc, Phạm Văn Hùng – Đỗ Thanh
Sơn (2009), Một số bài giảng và đề thi môn Toán, Nhà xuất bản Đại Học
Quốc Gia, Hà Nội.
7. Bài

giảng

phát

triển

năng

lực-

chuyên

đề

PT,

HPT

,

www.hsgstonghop.edu.vn
8. Chuyên đề ôn thi vào chuyên toán: úng dụng bất đẳng thức trong giải