Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN

http://www.lrc.tnu.edu.vn

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM
––––––––––––––––––

HỨA TIẾN NAM

QUẢN LÝ DẠY HỌC MÔN LỊCH SỬ THEO HƯỚNG
PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC NGƯỜI HỌC Ở TRƯỜNG THPT
HUYỆN THANH MIỆN, TỈNH HẢI DƯƠNG

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

THÁI NGUYÊN - 2016


Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN

http://www.lrc.tnu.edu.vn

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM
––––––––––––––––––

HỨA TIẾN NAM

QUẢN LÝ DẠY HỌC MÔN LỊCH SỬ THEO HƯỚNG
PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC NGƯỜI HỌC Ở TRƯỜNG THPT


Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN

http://www.lrc.tnu.edu.vn

LỜI CẢM ƠN
Với tình cảm chân thành, tác giả xin được bày tỏ lòng biết ơn tới Hội đồng
khoa học của trường Đại học sư phạm Thái Nguyên, các thầy giáo, cô giáo đã tận tình
giảng dạy, tạo mọi điều kiện thuận lợi cho tác giả trong suốt quá trình học tập, nghiên
cứu và hoàn thành luận văn.
Tác giả xin chân thành cảm ơn các đồng chí trong Ban giám hiệu, các thầy
giáo, cô giáo trường Trung học phổ thông Thanh Miện, trường THPT Thanh Miện II,
Trường THPT Thanh Miện 3 đã tham gia đóng góp ý kiến, cung cấp thông tin giúp
đỡ tác giả trong quá trình điều tra, nghiên cứu.
Xin trân trọng cảm ơn gia đình và bạn bè đã động viên, giúp đỡ tác giả trong
quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn. Đặc biệt, tác giả xin được bày
tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tới Giáo sư Trần Hữu Luyến - Người Thầy
đã tận tình hướng dẫn, giúp đỡ, chỉ bảo ân cần cho tác giả trong quá trình nghiên cứu,
hoàn thành luận văn.
Do thời gian và khả năng có hạn, luận văn khó tránh khỏi những thiếu sót.
Kính mong được sự đóng góp, chỉ bảo của các thầy, cô trong Hội đồng khoa học, bạn
bè và đồng nghiệp.
Một lần nữa tác giả xin trân trọng cảm ơn!
Thái Nguyên, tháng 6 năm 2016
Tác giả

Hứa Tiến Nam

ii


1.3.1. Năng lực .............................................................................................................11
1.3.2. Năng lực lịch sử .................................................................................................12
1.3.3. Dạy học theo tiếp cận phát triển năng lực người học ........................................13

iii


Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN

http://www.lrc.tnu.edu.vn

1.3.4. Nội dung dạy học môn Lịch sử theo hướng phát triển năng lực người học ở
trường Trung học phổ thông ........................................................................................14
1.4. Dạy học môn Lịch sử ở trường Trung học phổ thông theo hướng phát triển
năng lực người học ......................................................................................................14
1.5. Quản lý dạy học môn Lịch sử ở trường Trung học phổ thông theo hướng
phát triển năng lực người học ......................................................................................23
1.5.1. Quản lý dạy học .................................................................................................23
1.5.2. Khái niệm quản lý dạy học môn Lịch sử ở trường Trung học phổ thông
theo hướng phát triển năng lực người học. ..................................................................24
1.5.3. Quản lý dạy học môn Lịch sử ở trường Trung học phổ thông .......................... 24
1.5.4. Nội dung quản lý dạy học môn Lịch sử ở trường Trung học phổ thông theo
hướng phát triển năng lực người học ...........................................................................25
1.5.5. Vai trò của Hiệu trưởng trong quản lý dạy học môn Lịch sử ở trường
Trung học phổ thông theo hướng phát triển năng lực người học ................................ 25
1.5.6. Chức năng, nhiệm vụ của Hiệu trưởng trường Trung học phổ thông ...............26
1.5.7. Hiệu trưởng là chủ thể quản lý dạy học môn Lịch sử theo hướng phát triển
năng lực người học ......................................................................................................27
1.6. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý dạy học môn Lịch sử theo hướng phát
triển năng lực người học .............................................................................................. 27

2.4.2. Nội dung nghiên cứu.........................................................................................35
2.4.3. Cách tiến hành ...................................................................................................35
2.5. Phương pháp nghiên cứu sản phẩm ......................................................................35
2.5.1. Mục đích nghiên cứu .........................................................................................35
2.5.2. Nội dung ............................................................................................................35
2.5.3. Cách tiến hành ...................................................................................................35
2.6. Thực trạng nội dung dạy học môn Lịch sử ở trường Trung học phổ thông
huyện Thanh Miện, tỉnh Hải Dương theo hướng phát triển năng lực người học .......36
2.6.1. Thực trạng nhận thức của giáo viên về việc dạy học môn Lịch sử theo
hướng phát triển năng lực của người học tại các trường THPT huyện Thanh
Miện, tỉnh Hải Dương ..................................................................................................36
2.6.2. Thực hiện các mục tiêu dạy học môn Lịch sử theo hướng phát triển năng
lực người học ...............................................................................................................36
2.6.3. Thực hiện các nội dung dạy học môn lịch sử theo hướng phát triển năng
lực người học ...............................................................................................................37
2.6.4. Thực trạng giáo viên Lịch sử sử dụng các phương pháp, kỹ thuật dạy học
theo định hướng phát triển năng lực người học ........................................................... 38

v


Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN

http://www.lrc.tnu.edu.vn

2.6.5. Thực hiện các hình thức dạy học lịch sử ........................................................... 40
2.6.6. Thực hiện các kết quả dạy học lịch sử theo hướng phát triển năng lựng
người học .....................................................................................................................41
2.6.7. Những thuận lợi và khó khăn khi thực hiện dạy học theo định hướng phát
triển năng lực người học .............................................................................................. 41


http://www.lrc.tnu.edu.vn

2.8.3. Các yếu tố thuộc môi trường quản lý ................................................................ 62
2.9. Đánh giá tổng quát thực trạng quản lý hoạt động dạy học môn Lịch sử theo
hướng phát triển năng lực người học ở trường trung học phổ thông huyện Thanh
Miện, tỉnh Hải Dương. .................................................................................................63
2.9.1. Mặt mạnh ...........................................................................................................63
2.9.2. Hạn chế ..............................................................................................................65
2.9.3. Thuận lợi ............................................................................................................66
2.9.4. Khó khăn ............................................................................................................66
2.9.5. Nguyên nhân ......................................................................................................67
Tiểu kết chương 2 ........................................................................................................68
Chương 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ DẠY HỌC MÔN LỊCH SỬ THEO
HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC NGƯỜI HỌC Ở TRƯỜNG THPT
HUYỆN THANH MIỆN, TỈNH HẢI DƯƠNG ......................................................69
3.1. Nguyên tắc đề xuất biện pháp ...............................................................................69
3.1.1. Đảm bảo tính đồng bộ ........................................................................................69
3.1.2. Đảm bảo tính thực tiễn.......................................................................................69
3.1.3. Đảm bảo tính khả thi .......................................................................................... 70
3.2. Một số biện pháp quản lý dạy học môn Lịch sử theo hướng phát triển năng
lực người học ở trường THPT huyện Thanh Miện, tỉnh Hải Dương........................... 70
3.2.1. Biện pháp 1: Tăng cường giáo dục chính trị, tư tưởng, phẩm chất đạo đức
cho đội ngũ giáo viên môn lịch sử ...............................................................................70
3.2.2. Biện pháp 2: Xây dựng đội ngũ giáo viên bộ môn Lịch sử, đủ về số lượng,
chuẩn về chất lượng, giỏi về chuyên môn nghiệp vụ ..................................................72
3.2.3. Biện pháp 3: Đổi mới phương pháp dạy học hướng vào tăng cường nhận
thức, tư duy độc lập, nhất là tư duy sáng tạo của học sinh ..........................................75
3.2.4. Biện pháp 4 : Chú trọng rèn luyện cho học sinh năng lực tự học, tư duy độc
lập, sáng tạo trong học tập môn lịch sử .......................................................................77

: Ban giám hiệu

CBQL

: Cán bộ quản lý

CĐ
CNH - HĐH

: Cao đẳng
: Công nghiệp hoá –Hiện đại hoá

CNXH

: Chủ nghĩa xã hội

CNTT

: Công nghệ thông tin

CSVC

: Cơ sở vật chất

ĐH
GD-ĐT
GV

: Đại học
: Giáo dục và Đào tạo

QLGD

: Phương pháp dạy học
Quản lý
: Quản lý giáo dục

SGK

: Sách giáo khoa

TBDH

: Thiết bị dạy học

THPT

: Trung học phổ thông

TNCSs

: Thanh niên cộng sản

UBND

: Ủy ban nhân dân

iv


Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN

Bảng 2.19: Thực trạng quản lý việc thực hiện chương trình giảng dạy ......................51
Bảng 2.20. Thực trạng chỉ đạo của Ban giám hiệu về vần đề dạy học theo định
hướng phát triển năng lực của người học ...................................................53

v


Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN

http://www.lrc.tnu.edu.vn

Bảng 2.21. Những nội dung Ban giám hiệu đã chỉ đạo giáo viên thực hiện dạy
học theo hướng phát triển năng lực người học ...........................................55
Bảng 2.22. Kiểm tra đánh giá dạy học môn Lịch sử theo hướng phát triển năng
lực học người học .......................................................................................56
Bảng 2.23. Kết quả khảo sát quản lý tạo điều kiện, môi trường dạy học môn Lịch sử .....57
Bảng 2.24. Quản lý khen thưởng giáo viên .................................................................58
Bảng 2.25. Thực trạng các biện pháp quản lý hoạt động học tập của học sinh ..........59
Bảng 3.1: Tổng hợp ý kiến đánh giá của cán bộ quản lý và giáo viên về tính cần thiết
và tính khả thi của các biện pháp ..................................................................84

vi


Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN

http://www.lrc.tnu.edu.vn

DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ


được chỗ đứng của mỗi kỹ thuật dạy học trong cả tiến trình tổ chức hoạt động dạy
học. Cũng chính vì thế nên giáo viên vẫn chủ yếu lệ thuộc tiến trình các bài học được
trình bày trong sách giáo khoa, chưa "dám " chủ động trong việc thiết kế tiến trình
xây dựng kiến thức phù hợp với các phương pháp và kỹ thuật dạy học tích cực. Khả
năng khai thác sử dụng thiết bị và tài liệu bổ trợ trong quá trình tổ chức các hoạt động
dạy học trên lớp và tự học ở nhà của còn hạn chế, kém hiệu quả. Phần lớn giáo viên,
những người có mong muốn sử dụng phương pháp dạy học mới đều lúng túng và tỏ
ra lo sợ rằng sẽ bị "cháy giáo án" do không hoàn thành các hoạt động trong giờ học.
Chính vì vậy, mặc dù có cố gắng nhưng việc sử dụng các phương pháp dạy học tích
cực hiện nay thực sự tổ chức các hoạt động nhận thức tích cực, sáng tạo và bồi dưỡng

1


Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN

http://www.lrc.tnu.edu.vn

phương pháp tự học cho học sinh; việc tăng cường hoạt động tập thể và học tập hợp
tác còn hạn chế; chưa kết hợp được sự đánh giá của giáo viên và học sinh, sự tự đánh
giá của học sinh trong quá trình dạy học.
Có nhiều nguyên nhân dẫn đến các hạn chế nói trên nhưng có thể kể đến một
số nguyên nhân chủ yếu sau:
- Sự hiểu biết của giáo viên về các phương pháp dạy học, kỹ thuật dạy học tích
cực còn hạn chế, chủ yếu mới dừng lại ở mức độ " biết" một cách rời rạc, thiếu tính
hệ thống; chưa làm chủ phương pháp mới nên giáo viên "vất vả" hơn khi sử dụng so
với các phương pháp truyền thống, dẫn đến tâm lý ngại sử dụng
- Việc dạy học hiện nay chủ yếu được thực hiện trên lớp theo bài/tiết trong
sách giáo khoa. Trong phạm vi một tiết học, không đủ thời gian cho đầy đủ các hoạt
động của theo tiến trình sư phạm của một phương pháp dạy học tích cực, dẫn đến

cùng lứa tuổi trước đây mấy chục năm, đặc biệt là học sinh THPT. Trong học tập, học
sinh không thoả mãn với vai trò của người tiếp thu thụ động, không chấp nhận những
hoạt động dạy học đó nói trên. Vì lẽ đó, đổi mới hoạt động dạy học môn Lịch sử là
điều hết sức cần thiết cùng với đổi mới mục tiêu, nội dung chương trình sách giáo
khoa, đổi mới cách kiểm tra đánh giá.
Trong những năm qua đó có những đề tài nghiên cứu đề cập đến đổi mới hoạt
động dạy học môn lịch sử, nhưng các biện pháp theo hướng tích cực vẫn chưa được
phổ biến trong việc giảng dạy ở các trường THPT. Có rất nhiều nguyên nhân và một
trong những nguyên nhân là việc quản lý chỉ đạo đổi mới hoạt động môn lịch sử chưa
đáp ứng được yêu cầu đổi mới chương trình giáo dục trung học phổ thông hiện nay.
Dẫn đến kết quả thi tốt nghiệp THPT, điểm thi vào đại học môn lịch sử còn thấp.
Tiếp cận từ góc độ quản lý, tác giả nhận thấy hiện tại các cán bộ quản lý
(CBQL) mới dừng lại ở những chủ trương đường lối chung cho tất cả các môn mà
thiếu đi biện pháp cụ thể vào một môn học cụ thể để tác động và tạo ra sự liên kết
giữa người dạy với người học, chưa tổ chức chỉ đạo quá trình hoạt động dạy học một
cách khoa học và hữu hiệu. Vì thế chưa đủ để tạo nên một bước chuyển biến thực sự
về hoạt động dạy học, đặc biệt là môn Lịch sử tại các trường THPT.
Qua thực tế cho thấy, tại huyện Thanh Miện đa số các em học sinh nhận định
môn Lịch sử là môn học khó, học sinh không hứng thú học tập dẫn đến chất
lượng bộ môn, chất lượng thi học sinh giỏi cấp tỉnh, thi THPT quốc gia còn thấp.
Học sinh chưa phát huy được những năng lực cần thiết, tối thiểu cần trang bị
theo mục tiêu bộ môn. Một trong những nguyên nhân cốt yếu đó là hoạt động
dạy của giáo viên còn theo “lối mòn”, giáo viên chưa chú ý dạy học theo hướng
phát triển năng lực người học.
Vấn đề quản lí dạy học môn Lịch sử theo hướng phát triển năng lực người học
chưa được giải quyết. Với vai trò là người phụ trách bộ môn Lịch sử của một trường
THPT huyện Thanh Miện tỉnh Hải Dương bản thân tôi vô cùng trăn trở, mong muốn
tìm được những biện pháp cần thiết, phù hợp nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy bộ

3

6.2. Làm rõ thực trạng quản lý dạy học môn Lịch sử ở các trường THPT huyện
Thanh Miện, tỉnh Hải Dương theo hướng phát triển năng lực người học
6.3. Đề xuất, làm rõ tính khả thi, tính cấp thiết một số biện pháp quản lý dạy
học môn Lịch sử ở các trường THPT huyện Thanh Miện, tỉnh Hải Dương theo hướng
phát triển năng lực người học

4


Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN

http://www.lrc.tnu.edu.vn

7. Phương pháp nghiên cứu
7.1. Các phương pháp nghiên cứu lý luận: phân tích, tổng hợp, so sánh, hệ
thống hóa, khái quát hóa các tài liệu về dạy học theo hướng phát triển năng lực người
học
7.2. Các phương pháp nghiên cứu thực tiễn bao gồm: Điều tra bằng bảng hỏi,
Phỏng vấn, Quan sát, lấy ý kiến các nhà quản lý, các giáo viên trực tiếp giảng dạy,
tổng kết kinh nghiệm
7.3. Phương pháp xử lý số liệu, phương pháp thống kê toán học
8. Cấu trúc luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và kiến nghị, danh mục tài liệu tham khảo, phụ
lục, nội dung chính của luận văn được chia làm 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận quản lý dạy học môn Lịch sử ở trường THPT
theo hướng phát triển năng lực người học
Chương 2: Thực trạng quản lý dạy học môn Lịch sử ở trường THPT
huyện Thanh Miện, tỉnh Hải Dương theo hướng phát triển năng lực người học
Chương 3: Biện pháp quản lý dạy học môn Lịch sử ở các trường THPT
huyện Thanh Miện, tỉnh Hải Dương theo hướng phát triển năng lực người học

luận như quản lý và các chức năng quản lý, về tiêu chuẩn và các chức năng cần có
của người quản lý, về vai trò của Hiệu trưởng và đội ngũ CBQL, về sự liên hệ giữa
khoa học quản lý và các khoa học khác. Cũng có những công trình nghiên cứu về
chân dung người cán bộ quản lý nhà trường. Có thể kể đến các công trình của các tác
giả: Nguyễn Văn Lê, Nguyễn Ngọc Quang, Hà Sĩ Hồ, Lê Tuấn... Trong các công
trình đó, các tác giả đã nhấn mạnh vai trò của quản lý trong việc thực hiện mục tiêu
giáo dục. Tác giả Hà Sĩ Hồ và Lê Tuấn cho rằng: “Trong việc thực hiện mục tiêu đào
tạo, việc quản lý dạy và học là nhiệm vụ trung tâm của nhà trường”. Đặc biệt với sự

6


Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN

http://www.lrc.tnu.edu.vn

tâm huyết của mình với công tác GD, các tác giả đã nhấn mạnh: Hiệu trưởng phải là
người “biết kết hợp một cách hữu cơ sự quản lý dạy và học (theo nghĩa rộng) với sự
quản lý các quá trình bộ phận, hoạt động dạy và học các môn và các hoạt động khác
hỗ trợ cho hoạt động dạy và học nhằm làm cho tác động giáo dục được hoàn chỉnh
trọn vẹn”. Các tác giả Lê Ngọc Trà, Nguyễn Ngọc Thanh đã nhấn mạnh vai trò công
tác quản lý trong việc nâng cao chất lượng GD như sau: “Các nhà làm công tác quản
lý giáo dục phải không ngừng cải tiến nâng cao chất lượng điều hành và quản lý của
mình để qua đó tác động một cách hiệu quả vào quá trình cải tiến chất lượng ở các
khâu, các bộ phận của hệ thống giáo dục ở cấp vi mô cũng như vĩ mô” [19, tr 67].
Trong những năm gần đây, nhiều cán bộ quản lý (CBQL) trường Trung học
phổ thông (THPT) trong cả nước cũng đã tập trung nghiên cứu về các biện pháp quản
lý nhà trường nhằm nâng cao chất lượng dạy học, chẳng hạn như các Luận văn thạc sĩ
chuyên ngành quản lý giáo dục của các tác giả: Nguyễn Thị Hảo với đề tài “Những
biện pháp quản lý của Hiệu trưởng nhằm nâng cao chất lượng dạy học ở các trường

Quản lý là một hoạt động quan trọng nhất trong các hoạt động của con người.
Quản lý đúng tức là con người đã nhận thức được quy luật, vận động theo quy luật và
sẽ đạt được những thành công to lớn. Nghiên cứu về quản lý sẽ giúp cho con người
có được những kiến thức cơ bản nhất, chung nhất đối với hoạt động quản lý.
F.W Taylor cho rằng: Quản lý là biết chính xác điều muốn người khác làm và
sau đó thấy họ đã hoàn thành công việc một cách tốt nhất và rẻ nhất. [9]
H. Koontz thì khẳng định: Quản lý là một hoạt động thiết yếu, nó đảm bảo phối
hợp những nỗ lực hoạt động cá nhân nhằm đạt được các mục đích của nhóm. [10]
Theo C.Mác: “Tất cả mọi lao động xã hội trực tiếp hay lao động chung nào
tiến hành trên quy mô tương đối lớn, thì ít nhiều cũng cần đến một sự chỉ đạo. Một
người độc tấu vĩ cầm tự mình điều khiển lấy mình, còn một dàn nhạc thì cần phải có
nhạc trưởng”.[6, tr1]. Như vậy C.Mác đã lột tả được bản chất quản lý là một hoạt
động lao động, một hoạt động tất yếu vô cùng quan trọng trong quá trình phát triển
của loài người.
Theo tác giả Nguyễn Ngọc Quang: Quản lý là tác động có mục đích, có kế
hoạch của chủ thể quản lý đến tập thể những người lao động (nói chung là khách thể
quản lý) nhằm thực hiện được những mục tiêu dự kiến.
Theo tác giả Nguyễn Quốc Chí và Nguyễn Thị Mỹ Lộc: “Quản lý là quá trình
đạt đến mục tiêu của tổ chức bằng cách vận dụng các hoạt động (chức năng) kế
hoạch hóa, tổ chức, chỉ đạo (lãnh đạo) và kiểm tra” [5, tr.3].
Quản lý vừa là khoa học, vừa là một nghệ thuật, chính vì vậy trong hoạt động
quản lý, người quản lý phải hết sức sáng tạo, linh hoạt, mềm dẻo để chỉ đạo hoạt
động của tổ chức đi tới đích.
Những định nghĩa trên đây tuy khác nhau về cách diễn đạt, về góc độ tiếp cận
nhưng đều gặp nhau ở những nội dung cơ bản của khái niệm quản lý, các định nghĩa
trên có thể hiểu:

8



* Chức năng kế hoạch hoá: là quá trình xác định các mục tiêu phát triển giáo
dục và quyết định những biện pháp tốt nhất để thực hiện mục tiêu đó. Khi tiến hành
các chức năng kế hoạch, người QL cần hoàn thành nhiệm vụ là xác định đúng các
mục tiêu cần để phát triển giáo dục và quyết định được các biện pháp có tính khả thi.
Chức năng kế hoạch là chức năng đầu tiên của một quá trình QL, nó có vai trò khởi

9


Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN

http://www.lrc.tnu.edu.vn

đầu, định hướng cho toàn bộ các hoạt động của quá trình QL và là cơ sở để huy động
tối đa các nguồn lực cho việc thực hiện các mục tiêu và là căn cứ cho việc kiểm tra
đánh giá quá trình thực hiện mục tiêu nhiệm vụ của tổ chức, đơn vị và từng cá nhân.
*Chức năng tổ chức thực hiện: là quá trình phân phối và sắp xếp nguồn lực
theo những cách thức nhất định để đảm bảo thực hiện tốt nhất các mục tiêu đã đề ra.
Chức năng tổ chức là chức năng thứ hai trong quá trình QL nó có vai trò hiện thực
hóa các mục tiêu của tổ chức và đặc biệt là chức năng tổ chức có khả năng tạo ra sức
mạnh mới của tổ chức, cơ quan đơn vị thậm chí của cả hệ thống nếu việc phân phối,
sắp xếp nguồn nhân lực được khoa học và hợp lý.
* Chức năng chỉ đạo: Là quá trình tác động ảnh hưởng tới hành vi, thái độ
của những người khác nhằm đạt tới các mục tiêu với chất lượng cao. Chức năng chỉ
đạo là chức năng thứ ba trong quá trình QL nó có vai trò cùng với chức năng tổ chức
để hiện thực hóa các mục tiêu. Chức năng chỉ đạo được xác định từ việc điều hành và
hướng dẫn các hoạt động nhằm đạt được các mục tiêu có chất lượng và hiệu quả.
Thực chất của chức năng chỉ đạo là quá trình tác động và ảnh hưởng của chủ thể QL
tới những người khác nhằm biến những yêu cầu chung của tổ chức, hệ thống giáo dục
và nhà trường thành nhu cầu của mọi người, trên cơ sở đó mọi người tích cực, tự giác

quản lí

Tổ chức

Sơ đồ 1.1: Mối quan hệ giữa Ch
cácỉ đạo
chức năng quản lý
1.3. Dạy học theo hướng phát triển năng lực người học ở trường Trung học
phổ thông
1.3.1. Năng lực
- Khái niệm năng lực
Theo P.A. Rudich1, năng lực là tính chất tâm sinh lí của con người chi phối
các quá trình tiếp thu các kiến thức, kỹ năng và kỹ xảo cũng như hiệu quả thực hiện
một hoạt động nhất định [15].
Wainet (2001), năng lực là những khả năng và kỹ xảo học được, hoặc sẵn có
của cá thể nhằm giải quyết các tình huống xác định, cũng như sự sẵn sàng về động
cơ, xã hội … và khả năng vận dụng các cách giải quyết vấn đề một cách có trách
nhiệm và hiệu quả trong những tình huống linh hoạt [20].
De Katele (1995)3 cho rằng năng lực là một tập hợp trật tự các kỹ năng (các
hoạt động) tác động lên một nội dung trong một loại tình huống cho trước để giải
quyết các vấn đề do tình huống này đặt ra [7].
Xavier Roegiers (1996) quan niệm năng lực là một vấn đề tích hợp ở chỗ nó
bao hàm cả những nội dung, những hoạt động cần thực hiện và những tình huống
trong đó diễn ra các hoạt động [21].
Theo Jonh Erpenbeck, năng lực được tri thức làm cơ sở, được sử dụng như
khả năng, được quy định bởi giá trị, được tăng cường qua kinh nghiệm và được thực
hiện hoá qua chủ định [14].

11