ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM
–––––––––––––––––––––––

VŨ VĂN TIẾN

QUẢN LÝ DẠY HỌC MÔN SINH HỌC
THEO HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC NGƯỜI HỌC
Ở TRƯỜNG THPT HUYỆN THANH MIỆN, TỈNH HẢI DƯƠNG

Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
Mã số: 60 14 01 14

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học: GS.TS. Trần Hữu Luyến

THÁI NGUYÊN - 2016
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN




LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan rằng đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi và được sự
hướng dẫn khoa học của GS.TS. Trần Hữu Luyến. Các nội dung nghiên cứu, kết quả
trong luận văn này là trung thực và chưa từng được công bố dưới bất kỳ hình thức
nào. Nếu phát hiện có bất kỳ sự gian lận nào tôi xin chịu hoàn toàn trách nhiệm về
nội dung luận văn của mình.
Mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn này đã được cảm ơn và các thông
tin trích dẫn trong luận văn đều được ghi rõ nguồn gốc.


Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN ii




MỤC LỤC
Lời cam đoan .................................................................................................................. i
Lời cảm ơn .....................................................................................................................ii
Mục lục ........................................................................................................................ iii
Danh mục các chữ viết tắt............................................................................................. iv
Danh mục các bảng ........................................................................................................ v
Danh mục các biểu đồ, sơ đồ ........................................................................................ vi
MỞ ĐẦU .......................................................................................................................1
1. Lý do chọn đề tài .......................................................................................................1
2. Mục đích nghiên cứu .................................................................................................2
3.Khách thể nghiên cứu .................................................................................................2
4. Đối tượng nghiên cứu ................................................................................................ 2
5. Giả thuyết khoa học ...................................................................................................3
6. Nhiệm vụ nghiên cứu .................................................................................................3
7. Giới hạn nghiên cứu...................................................................................................3
8. Phương pháp nghiên cứu ...........................................................................................3
9. Cấu trúc luận văn .......................................................................................................3
Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN NGHIÊN CỨU QUẢN LÝ DẠY HỌC MÔN
SINH HỌC Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG THEO HƯỚNG
PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC NGƯỜI HỌC ............................................................... 4
1.1. Tổng quan về nghiên cứu vấn đề ............................................................................4
1.2. Quản lý ....................................................................................................................6
1.2.1. Khái niệm quản lý ................................................................................................ 6
1.2.2. Chức năng của quản lý.........................................................................................8

triển năng lực người học .............................................................................................. 27
1.6.1. Những yếu tố thuộc chủ thể quản lý ..................................................................27
1.6.2. Yếu tố thuộc khách thể quản lý .........................................................................28
1.6.3. Yếu tố thuộc môi trường quản lý .......................................................................28
Kết luận chương 1 ........................................................................................................29
Chương 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ DẠY HỌC MÔN SINH HỌC Ở
TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG HUYỆN THANH MIỆN TỈNH
HẢI DƯƠNG THEO HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC NGƯỜI HỌC .......30
2.1. Phương pháp nghiên cứu ......................................................................................30
2.1.1. Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi .................................................................30
2.1.2. Phương pháp phỏng vấn ....................................................................................31
2.1.3. Phương pháp nghiên cứu sản phẩm ...................................................................31
2.2. Thực trạng đội ngũ giáo viên và học sinh học môn Sinh học ở trường THPT
huyện Thanh Miện, tỉnh Hải Dương ............................................................................31
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN iv




2.2.1. Qui mô phát triển trường lớp cấp THPT ........................................................... 31
2.2.2. Đội ngũ cán bộ quản lý và giáo viên .................................................................32
2.2.3. Đội ngũ giáo viên giảng dạy môn Sinh học .......................................................34
2.2.4. Kết quả học tập và hạnh kiểm của học sinh.......................................................34
2.3. Thực trạng nội dung dạy học môn Sinh học ở trường Trung học phổ thông
huyện Thanh Miện, tỉnh Hải Dương theo hướng phát triển năng lực người học ........35
2.3.1. Nhận thức của giáo viên về việc dạy học môn Sinh học theo hướng phát
triển năng lực của người học ở trường THPT huyện Thanh Miện, tỉnh Hải Dương ...35
2.3.2. Thực hiện các mục tiêu dạy học môn Sinh học theo hướng phát triển năng
lực học sinh ..................................................................................................................36
2.3.3. Thực hiện các nội dung dạy học môn sinh học theo hướng phát triển năng

2.4.8. Quản lý tạo điều kiện, môi trường dạy học môn Sinh học theo hướng phát
triển năng lực người học .............................................................................................. 57
2.4.9. Quản lý việc khen thưởng giáo viên dạy học môn Sinh học theo hướng
phát triển năng lực người học ......................................................................................58
2.4.10. Quản lý hoạt động học tập của học sinh .......................................................... 59
2.5. Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động dạy học Sinh học
theo hướng phát triển năng lực người học ...................................................................61
2.5.1. Yếu tố thuộc chủ thể quản lý .............................................................................61
2.5.2. Yếu tố thuộc khách thể quản lý .........................................................................62
2.5.3. Yếu tố thuộc môi trường quản lý .......................................................................63
2.6. Những thuận lợi và khó khăn khi thực hiện dạy học theo định hướng phát
triển năng lực người học .............................................................................................. 64
2.6.1. Đánh giá tổng quát thực trạng quản lý hoạt động dạy học môn Sinh học
theo hướng phát triển năng lực người học ở trường Trung học phổ thông huyện
Thanh Miện, tỉnh Hải Dương.......................................................................................64
2.6.2. Mặt mạnh ...........................................................................................................68
2.6.3. Hạn chế ..............................................................................................................69
2.6.4. Thuận lợi ............................................................................................................70
2.6.5. Khó khăn ............................................................................................................71
2.6.6. Nguyên nhân ......................................................................................................71
Kết luận chương 2 ........................................................................................................72
Chương 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ DẠY HỌC MÔN SINH HỌC Ở
TRƯỜNG THPT HUYỆN THANH MIỆN, TỈNH HẢI DƯƠNG THEO
HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC NGƯỜI HỌC.............................................73
3.1. Cơ sở đề xuất biện pháp ........................................................................................73
3.2. Nguyên tắc đề xuất biện pháp ...............................................................................73
3.2.1. Đảm bảo tính đặc thù môn học ..........................................................................73
3.2.2. Đảm bảo tính kế thừa .........................................................................................73
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN vi



Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN vii




DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
BGH

: Ban giám hiệu

CBQL

: Cán bộ quản lý

CĐ

: Cao đẳng

CNH

: Công nghiệp hoá

CNXH

: Chủ nghĩa xã hội

CNTT

: Công nghệ thông tin


HĐH
HS

: Hiện đại hoá
: Học sinh

PPDH

: Phương pháp dạy học

QLGD

: Quản lý giáo dục

SGK

: Sách giáo khoa

TBDH

: Thiết bị dạy học

THPT

: Trung học phổ thông

UBND

: Ủy ban nhân dân

Bảng 2.18. Thực trạng quản lý việc thực hiện chương trình giảng dạy ......................51
Bảng 2.19. Thực trạng chỉ đạo của Ban giám hiệu về dạy học môn Sinh học theo
định hướng phát triển năng lực của người học ...........................................54
Bảng 2.20. Quản lý hoạt động kiểm tra đánh giá dạy học môn Sinh học theo
hướng phát triển năng lực người học ........................................................56
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN v




Bảng 2.21. Kết quả khảo sát quản lý tạo điều kiện, môi trường dạy học môn Sinh học ...57
Bảng 2.22. Quản lý khen thưởng giáo viên .................................................................58
Bảng 2.23. Thực trạng các biện pháp quản lý hoạt động học tập của học sinh ...........59
Bảng 2.24. Nội dung các yếu tố ảnh hưởng của chủ thể quản lý đến dạy học môn
Sinh học ......................................................................................................61
Bảng 2.25. Nội dung các yếu tố ảnh hưởng của khách thể quản lý đến dạy học
môn Sinh học .............................................................................................. 62
Bảng 2.26. Nội dung các yếu tố ảnh hưởng của môi trường quản lý đến dạy học
môn Sinh học .............................................................................................. 63
Bảng 2.27. Kết quả khảo sát ý kiến giáo viên về ưu, nhược điểm, thuận lợi và
khó khăn khi thực hiện dạy học môn Sinh học theo định hướng phát
triển năng lực .............................................................................................. 65
Bảng 3.1. Kết quả khảo sát về tính cấp thiết và khả thi của các biện pháp quản lý
đề xuất ........................................................................................................92

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN vi





quyết Hội nghị Trung ương 8 khóa XI về đổi mới căn bản toàn diện giáo dục và đào
tạo đã nêu rõ: “Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ phương pháp dạy và học theo hướng hiện đại;
phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo và vận dụng kiến thức, kỹ năng của người
học; khắc phục lối truyền thụ áp đặt một chiều, ghi nhớ máy móc. Tập trung cách dạy
học, cách nghĩ, khuyến khích tự học, tạo cơ sở để người học cập nhật và đổi mới tri thức,
kỹ năng, phát triển năng lực. Chuyển từ dạy học chủ yếu trên lớp sang tổ chức hình thức
học tập đa dạng, chú ý các hoạt động xã hội, ngoại khóa, nghiên cứu khoa học. Đẩy
mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và truyền thông trong dạy và học”[13, Tr2].
Chương trình Giáo dục phổ thông nước ta đang thực hiện bước chuyển từ
chương trình giáo dục tiếp cận nội dung sang tiếp cận năng lực người học, nghĩa là từ
chỗ quan tâm đến việc học sinh được học cái gì đến chỗ quan tâm học sinh vận dụng
được cái gì qua việc học. Để đảm bảo được điều đó, nhất định phải thực hiện thành
công chuyển từ phương pháp dạy học theo lối “truyền thụ một chiều” sang dạy cách
học, cách vận dụng kiến thức, rèn luyện kỹ năng, hình thành năng lực và phẩm chất
người học.

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN 1




Dạy học là hoạt động trung tâm của nhà trường, đội ngũ GV là lực lượng
quyết định chất lượng dạy học. Nhiệm vụ của người giáo viên là giáo dục, giảng dạy
theo mục tiêu, nguyên lí, chương trình giáo dục để giúp học sinh phát huy tính tích
cực, chủ động sáng tạo, vận dụng kiến thức vào thực tiễn và hình thành những tình
cảm đạo đức tốt đẹp. Thời đại ngày nay, thời đại của thông tin và nền kinh tế tri thức
thì sứ mạng của người giáo viên càng nặng nề hơn. Người thầy không chỉ chuyển tải
thông tin cho HS mà còn phải tổ chức, điều khiển, hướng dẫn HS chủ động chiếm
lĩnh tri thức. Vì vậy, vấn đề nâng cao chất lượng giảng dạy của đội ngũ GV hết sức
quan trọng.

Hoạt động quản lý dạy học môn Sinh học theo hướng phát triển năng lực
người học ở trường THPT huyện Thanh Miện, tỉnh Hải Dương đã đạt được những kết
quả nhất định nhưng vẫn còn nhiều bất cập, chưa đáp ứng đuợc yêu cầu đổi mới của
công tác quản lý môn học ở trường THPT. Nếu đề xuất được các biện pháp quản lý
dạy học môn Sinh học theo hướng phát triển năng lực người học sẽ góp phần nâng
cao chất lượng quản lý dạy học môn Sinh học ở các trường THPT.
6. Nhiệm vụ nghiên cứu
6.1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận về quản lý dạy học môn Sinh học ở trường THPT
theo hướng phát triển năng lực người học.
6.2. Nghiên cứu đánh giá thực trạng dạy học môn Sinh học và các biện pháp quản lý
dạy học môn Sinh học theo hướng phát triển năng lực người học ở trường Trung học
phổ thông huyện Thanh Miện, tỉnh Hải Dương.
6.3. Đề xuất một số biện pháp dạy học môn Sinh học theo hướng phát triển năng lực
người học ở trường Trung học phổ thông huyện Thanh Miện, tỉnh Hải Dương.
7. Giới hạn nghiên cứu
Đề tài tập trung nghiên cứu biện pháp quản lý dạy học môn Sinh học theo hướng
phát triển năng lực người học trên địa bàn huyện Thanh Miện, tỉnh Hải Dương.
8. Phương pháp nghiên cứu
8.1. Các phương pháp nghiên cứu lý luận: phân tích, tổng hợp, so sánh, hệ thống hóa,
khái quát hóa các tài liệu về dạy học theo hướng phát triển năng lực người học.
8.2. Các phương pháp nghiên cứu thực tiễn bao gồm: Điều tra bằng bảng hỏi, Phỏng
vấn, Quan sát, lấy ý kiến các nhà quản lý, các giáo viên trực tiếp giảng dạy, tổng kết
kinh nghiệm.
8.3. Phương pháp xử lý số liệu, phương pháp thống kê toán học
9. Cấu trúc luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và kiến nghị, danh mục tài liệu tham khảo, phụ
lục, nội dung chính của luận văn được chia làm 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận nghiên cứu về quản lý dạy học môn Sinh học ở
trường THPT theo hướng phát triển năng lực người học.
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN 3

quản lý và quản lý giáo dục như: F.W.Taylor (1911), G.Mayor, P.Druckev…
Nhiều nhà sư phạm trong nước như: Hà Thế Ngữ (1991), Hồ Ngọc Đại,
Đặng Vũ Hoạt (1988), Trần Kiều (1997), Thái Duy Tuyên (1998), Nguyễn Văn Lê
(1996)… đã tiến hành nghiên cứu một cách toàn diện các vấn đề về vị trí, vai trò của
việc tổ chức quá trình dạy học, ý nghĩa của việc nâng cao chất lượng dạy học; những
ưu điểm và nhược điểm của hình thức dạy học trên lớp, bản chất và mối quan hệ giữa
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN 4




hoạt động dạy và hoạt động học, vai trò của người dạy và người học; việc đổi mới nội
dung cũng như cách thức tổ chức dạy học.
Gần đây, đứng trước nhiệm vụ đổi mới căn bản toàn diện giáo dục Việt Nam
trong đó đổi mới nội dung, phương pháp dạy học được coi trọng hàng đầu, nhiều nhà
giáo dục học, tâm lý học như Phạm Viết Vượng (2000), Đặng Thành Hưng (2002),
Nguyễn Văn Đản… đã đi sâu nghiên cứu các vấn đề về đổi mới nội dung, phương
pháp dạy học theo hướng nâng cao tính hiện đại và gắn khoa học với đời sống thực
tiễn sản xuất, vấn đề lấy học sinh làm trung tâm; những nghiên cứu công phu của các
tác giả như Nguyễn Đức Chính, Đặng Quốc Bảo (2004). Nguyễn Thị Mỹ Lộc (2003),
Nguyễn Công Bằng, Cao Duy Bình… đều tập trung nghiên cứu các biện pháp quản lý
hoạt động của giáo viên và học sinh nhằm nâng cao chất lượng giáo dục.
Đối với lĩnh vực quản lý giáo dục cũng đã có nhiều công trình nghiên cứu chủ
yếu về mặt lý luận như quản lý và các chức năng quản lý, về tiêu chuẩn và các chức
năng cần có của người quản lý, về vai trò của Hiệu trưởng và đội ngũ CBQL, về sự
liên hệ giữa khoa học quản lý và các khoa học khác. Cũng có những công trình
nghiên cứu về chân dung người cán bộ quản lý nhà trường. Có thể kể đến các công
trình của các tác giả: Nguyễn Văn Lê, Nguyễn Ngọc Quang, Hà Sĩ Hồ, Lê Tuấn...
Trong các công trình đó, các tác giả đã nhấn mạnh vai trò của quản lý trong việc thực
hiện mục tiêu giáo dục. Tác giả Hà Sĩ Hồ và Lê Tuấn cho rằng: Trong việc thực hiện

Thanh Hương “Quản lý hoạt động dạy học đáp ứng yêu cầu chuẩn kiến thức, kỹ năng
ở trường Trung học phổ thông Yên Ninh, huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên”
(2013), Nguyễn Thị Dung với đề tài Quản lý hoạt động dạy học của hiệu trưởng theo
mô hình“Trường học thân thiện, học sinh tích cực” ở trường Trung học cơ sở thành
phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh (2013), Trịnh Thanh Điệp với đề tài “Quản lý hoạt
động dạy học môn Tiếng Anh ở trường Cao đẳng Công nghiệp Thái Nguyên”
(2013)... tuy nhiên chưa có công trình nào nghiên cứu một cách có hệ thống về quản
lý dạy học môn Sinh học theo hướng phát triển năng lực người học ở trường Trung
học phổ thông, vì vậy tôi đã mạnh dạn lựa chọn đề tài : “Quản lý dạy học môn Sinh
học theo hướng phát triển năng lực người học ở trường THPT huyện Thanh Miện,
tỉnh Hải Dương”.
1.2. Quản lý
1.2.1. Khái niệm quản lý
Quản lý là một hoạt động quan trọng nhất trong các hoạt động của con người.
Quản lý đúng tức là con người đã nhận thức được quy luật, vận động theo quy luật và
sẽ đạt được những thành công to lớn. Nghiên cứu về quản lý sẽ giúp cho con người
có được những kiến thức cơ bản nhất, chung nhất đối với hoạt động quản lý.
F.W Taylor cho rằng: Quản lý là biết chính xác điều muốn người khác làm và
sau đó thấy họ đã hoàn thành công việc một cách tốt nhất và rẻ nhất [32].

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN 6




H. Koontz thì khẳng định: Quản lý là một hoạt động thiết yếu, nó đảm bảo phối hợp
những nỗ lực hoạt động cá nhân nhằm đạt được các mục đích của nhóm (tổ chức) [41].
Theo C.Mác: “Tất cả mọi lao động xã hội trực tiếp hay lao động chung nào
tiến hành trên quy mô tương đối lớn, thì ít nhiều cũng cần đến một sự chỉ đạo. Một
người độc tấu vĩ cầm tự mình điều khiển lấy mình, còn một dàn nhạc thì cần phải có


còn gọi là đối tượng quản lý). Chủ thể quản lý và khách thể (đối tượng) quản lý luôn
có mối quan hệ tác động qua lại với nhau. Đây là quan hệ ra lệnh – phục tùng, không
đồng cấp và có tính bắt buộc. Bên cạnh đó phải có một mục tiêu và một quỹ đạo đã
định ra cho chủ thể và khách thể quản lý. Chính mục tiêu này là những căn cứ để chủ
thể tạo ra các tác động.
Như vậy, bản chất của quản lý là sự tác động có mục đích, có kế hoạch của
chủ thể quản lý đến đối tượng quản lý nhằm đạt được những mục tiêu cơ bản của
quản lý.
1.2.2. Chức năng của quản lý
Chức năng QL xác định khối lượng các công việc cơ bản và trình tự các công
việc của quá trình QL, mỗi chức năng có nhiều nhiệm vụ cụ thể, là quá trình liên tục
của các bước công việc tất yếu phải thực hiện.
Các nhà nghiên cứu cho rằng QL có 4 chức năng cơ bản liên quan mật thiết
với nhau, bao gồm: Chức năng kế hoạch, chức năng tổ chức, chức năng chỉ đạo, chức
năng kiểm tra.
* Chức năng kế hoạch hoá: là quá trình xác định các mục tiêu phát triển giáo
dục và quyết định những biện pháp tốt nhất để thực hiện mục tiêu đó. Khi tiến hành
các chức năng kế hoạch, người QL cần hoàn thành nhiệm vụ là xác định đúng các
mục tiêu cần để phát triển giáo dục và quyết định được các biện pháp có tính khả thi.
Chức năng kế hoạch là chức năng đầu tiên của một quá trình QL, nó có vai trò khởi
đầu, định hướng cho toàn bộ các hoạt động của quá trình QL và là cơ sở để huy động
tối đa các nguồn lực cho việc thực hiện các mục tiêu và là căn cứ cho việc kiểm tra
đánh giá quá trình thực hiện mục tiêu nhiệm vụ của tổ chức, đơn vị và từng cá nhân.
*Chức năng tổ chức thực hiện: là quá trình phân phối và sắp xếp nguồn lực
theo những cách thức nhất định để đảm bảo thực hiện tốt nhất các mục tiêu đã đề ra.
Chức năng tổ chức là chức năng thứ hai trong quá trình QL nó có vai trò hiện thực
hóa các mục tiêu của tổ chức và đặc biệt là chức năng tổ chức có khả năng tạo ra sức
mạnh mới của tổ chức, cơ quan đơn vị thậm chí của cả hệ thống nếu việc phân phối,
sắp xếp nguồn nhân lực được khoa học và hợp lý.

hóa

Kiểm tra

Thông tin
quản lí

Tổ chức

Chỉ đạo

Sơ đồ 1.1: Mối quan hệ giữa các chức năng quản lý

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN 9




1.3. Dạy học môn Sinh học ở trường Trung học phổ thông theo hướng phát triển
năng lực người học.
1.3.1. Trường Trung học phổ thông
- Vai trò của trường trung học phổ thông
Trường THPT là cơ sở giáo dục của bậc trung học, bậc học nối tiếp bậc tiểu
học và cấp trung học cơ sở của hệ thống giáo dục quốc dân nhằm hoàn chỉnh học vấn
phổ thông. Trường THPT có vai trò hết sức quan trọng trong việc trang bị kiến thức
tương đối toàn diện ở cấp trung học phổ thông, giúp các em có cơ sở vững chắc để
tiếp tục học đại học, cao đẳng, trung cấp, học nghề hoặc đi vào cuộc sống lao động.
- Mục tiêu của giáo dục phổ thông và mục tiêu giáo dục Trung học phổ thông
Điều 27, Luật Giáo dục năm 2005 ghi: “Mục tiêu của giáo dục phổ thông là
giúp học sinh phát triển toàn diện về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ và các kỹ

viên, cán bộ, nhân viên.
- Tuyển sinh và tiếp nhận học sinh, vận động học sinh đến trường, quản lý học
sinh theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo.
- Thực hiện kế hoạch phổ cập giáo dục trong phạm vi cộng đồng.
- Huy động, quản lý, sử dụng các nguồn lực cho hoạt động giáo dục. Phối hợp
với gia đình học sinh, tổ chức và cá nhân trong hoạt động giáo dục.
- Quản lý, sử dụng và bảo quản cơ sở vật chất, trang thiết bị theo quy định của
Nhà nước.
- Tổ chức cho giáo viên, nhân viên, học sinh tham gia hoạt động xã hội.
- Tự đánh giá chất lượng giáo dục và chịu sự kiểm định chất lượng giáo dục
của cơ quan có thẩm quyền kiểm định chất lượng giáo dục.
- Thực hiện các nhiệm vụ, quyền hạn khác theo quy định của pháp luật.
Để đạt được những nhiệm vụ trên, thì nhân tố có tính quyết định và cũng là
động lực của sự phát triển giáo dục chính là nhân tố con người - là đội ngũ các nhà
giáo và cán bộ quản lý trường trung học phổ thông.
Từ góc độ quản lý, có thể xếp các nhiệm vụ và quyền hạn của trường THPT đã
nêu trên thành 5 nhóm chủ yếu sau:
- Nhóm 1: Thực thi luật pháp và chính sách của nhà nước, quy chế của ngành

nhằm tổ chức có hiệu quả hoạt động giáo dục nói chung và dạy học nói riêng, trong
đó lấy việc thực thi các quy chế giáo dục đối với hoạt động dạy học làm nhiệm vụ
trọng tâm.
- Nhóm 2: Tổ chức bộ máy tổ chức của nhà trường nhằm tổ chức có hiệu quả

hoạt động giáo dục và dạy học, trong đó lấy việc nâng cao năng lực dạy học cho đội
ngũ giáo viên và đổi mới nội dung chương trình, phương pháp dạy học làm nhiệm vụ
trọng tâm.

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN 11


đào tạo…vv. [21].
Để thực hiện tốt các mục tiêu đề ra của đổi mới căn bản toàn diện nền GD
Việt Nam sau năm 2015, đã xác định rõ nhiệm vụ và giải pháp chủ yếu đề ra bao
gồm: Đổi mới tư duy và cơ chế quản lý GD là khâu đột phá; Hệ thống GD quốc dân;
Đào tạo, bồi dưỡng và sử dụng nhà giáo và CBQL. Đặc biệt, đổi mới chương trình
theo hướng chuyển từ cách tiếp cận nội dụng sang tiếp cận mục tiêu phát triển năng
lực. Ngoài ra cần đổi mới thi, kiểm tra kiểm định, đánh giá chất lượng GD. Đồng thời
đổi mới cơ chế tài chính, huy động các nguồn lực cho phát triển GD; Tăng cường hội
nhập quốc tế, liên kết đào tạo nước ngoài…vv.
1.3.2. Dạy học môn Sinh học ở trường Trung học phổ thông
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN 12




a) Dạy học
Dạy học là hoạt động có mục tiêu, nội dung chương trình và kiểm tra đánh giá
kết quả dạy học.
Dạy học là hoạt động mà trong đó dưới sự tổ chức, điều khiển của người giáo
viên làm cho người học tự giác, tích cực, chủ động tự tổ chức tự điều khiển hoạt động
nhận thức – học tập của mình nhằm thực hiện những nhiệm vụ dạy học.
Theo tác giả Phạm Minh Hạc: Dạy học là một chức năng xã hội, nhằm truyền
đạt và lĩnh hội kiến thức, kinh nghiệm xã hội đã tích luỹ được, nhằm biến kiến thức,
kinh nghiệm thành phẩm chất và năng lực cá nhân.
DH là một bộ phận của quá trình tổng thể GD nhân cách toàn vẹn, là quá trình
tác động qua lại giữa GV và HS, nhằm truyền thụ và lĩnh hội tri thức khoa học, những
kỹ năng, kỹ xảo, hoạt động nhận thức và thực tiễn để trên cơ sở đó hình thành thế
giới quan, phát triển nhân cách, phát triển năng lực sáng tạo và các phẩm chất của
người học.
b. Môn Sinh học