ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

BÙI QUANG VINH

ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ CỦA HOẠT ĐỘNG TỰ ĐÁNH GIÁ
Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
HUYỆN NAM SÁCH TỈNH HẢI DƯƠNG

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Thái nguyên - 2016

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN




ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

BÙI QUANG VINH

ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ CỦA HOẠT ĐỘNG TỰ ĐÁNH GIÁ
Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
HUYỆN NAM SÁCH TỈNH HẢI DƯƠNG

Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
Mã số : 60 14 01 14

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

GS.TSKH Nguyễn Văn Hộ, người đã tận tâm chỉ dẫn cho tôi về kiến thức và
phương pháp trong suốt thời gian thực hiện đề tài này.
Tôi xin chân thành cảm ơn các đồng chí lãnh đạo Sở GD&ĐT tỉnh Hải
Dương, Phòng Khảo thí và Kiểm định chất lượng , Ban Giám hiệu và giáo viên
các trường THPT huyện Nam Sách đã tạo mọi điều kiện thuận lợi cho tôi học
tập, nghiên cứu khoa học, cung cấp số liệu tham gia giúp đỡ để tôi hoàn thành
luận văn này.
Dù đã có nhiều cố gắng, song luận văn chắc chắn không thể tránh khỏi
thiếu sót, kính mong nhận được các ý kiến chỉ dẫn của các thầy cô giáo, các
bạn bè đồng nghiệp.
Xin trân trọng cảm ơn!
Thái Nguyên, Tháng 4 năm 2016
Tác giả luận văn

Bùi Quang Vinh

ii


MỤC LỤC
LỜI CẢM ƠN …………………………………………………………………..i
LỜI CẢM ƠN ...................................................................................................... ii
MỤC LỤC .......................................................................................................... iii
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT ............................................................................. iv
DANH MỤC CÁC BẢNG .................................................................................. v
MỞ ĐẦU ............................................................................................................. 1
1. Lý do chọn đề tài ............................................................................................................. 1
2. Mục đích nghiên cứu ...................................................................................................... 2
3. Đối tượng và khách thể nghiên cứu ............................................................................ 3
3.1. Khách thể nghiên cứu ................................................................................................. 3

1.2.5.4. Kiểm tra hoạt động tự đánh giá của trường THPT ..................................... 22
1.2.6. Biện pháp quản lý hoạt động tự đánh giá ......................................................... 22
1.2.7. Đánh giá hiệu quả của hoạt động tự đánh giá ................................................. 23
1.3. Những vấn đề cơ bản về đánh giá hiệu quả của hoạt động tự đánh giá ở
trường THPT ....................................................................................................................... 23
1.3.1. Hoạt động tự đánh giá ở trường THPT ............................................................. 23
1.3.1.1. Mục đích, ý nghĩa của hoạt động tự đánh giá ở trường THPT ................ 23
1.3.1.2. Nội dung tự đánh giá ở trường THPT ........................................................... 24
1.3.1.3. Quy trình tự đánh giá ở trường THPT ........................................................... 25
1.3.1.4. Hội đồng tự đánh giá, chức năng nhiệm vụ của Hội đồng tự đánh giá 25
1.3.1.5. Những yêu cầu cơ bản của hoạt động tự đánh giá .................................... 26
1.3.1.6. Các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động tự đánh giá ở trường THPT ........ 27
1.3.2. Đánh giá hiệu quả của hoạt động tự đánh giá ................................................. 28
1.3.2.1. Mức độ khắc phục tồn tại sau tự đánh giá .................................................... 28
1.3.2.2. Các hình thức khắc phục tồn tại ...................................................................... 29
1.3.2.3. Các kế hoạch hoạt động đã được triển khai, nội dung đã được cải tiến,
đổi mới .................................................................................................................................. 29
1.3.3. Các yếu tố ảnh hưởng đến việc đánh giá hiệu quả của hoạt động tự đánh
giá........................................................................................................................................... 31
1.3.3.1. Yếu tố chủ quan .................................................................................................. 31
1.3.3.2. Yếu tố khách quan .............................................................................................. 31
Kết luận chương 1.............................................................................................. 32
Chương 2 THỰC TRẠNG ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ CỦA HOẠT ĐỘNG TỰ
ĐÁNH GIÁ Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG HUYỆN NAM
SÁCH TỈNH HẢI DƯƠNG .............................................................................. 34
2.1. Vài nét về khách thể khảo sát và tổ chức khảo sát ............................................ 34
2.1.1. Khách thể khảo sát ................................................................................................. 34
2.1.1.1 Trường THPT Nam Sách ................................................................................... 34
2.1.1.2. Trường THPT Mạc Đĩnh Chi .......................................................................... 35
2.1.1.3. Trường THPT Nam Sách II ............................................................................. 37

2.3.1. Thực trạng xây dựng kế hoạch khắc phục những tồn tại sau khi tự đánh
giá ở trường THPT Nam Sách tỉnh Hải Dương ......................................................... 61
2.3.2. Thực trạng tổ chức chỉ đạo thực hiện kế hoạch khắc phục những tồn tại
sau khi tự đánh giá ở trường THPT Nam Sách tỉnh Hải Dương........................... 62
2.3.3. Kết quả khắc phục những tồn tại sau khi tự đánh giá ở trường THPT
Nam Sách tỉnh Hải Dương .............................................................................................. 62
2.4. Những khó khăn trong khắc phục những tồn tại sau khi tự đánh giá. .......... 65
Kết luận chương 2.............................................................................................. 66
Chương 3 ........................................................................................................... 67
Chương 3 CÁC BIỆN PHÁP ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG TỰ
ĐÁNH GIÁ Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG HUYỆN NAM
SÁCH TỈNH HẢI DƯƠNG .............................................................................. 67
3.1. Định hướng đề xuất các biện pháp ........................................................................ 67
3.2. Nguyên tắc đề xuất các biện pháp ......................................................................... 67
3.2.1. Đảm bảo tin
́ h khách quan, trung thực ............................................................... 67
3.2.2. Đảm bảo tính đồ ng bô ̣ của các biê ̣n pháp ........................................................ 67
3.2.3. Đảm bảo tin
́ h thực tiễn của các biêṇ pháp ....................................................... 68
3.2.4. Đảm bảo tính khả thi của các biện pháp ........................................................... 68
3.2.5. Đảm bảo tin
́ h hiệu quả của các biện pháp........................................................ 68

v


3.2.6. Đảm bảo tính toàn diện ......................................................................................... 69
3.3. Các biện pháp đánh giá hiệu quả hoạt động tự đánh giá ở các trường THPT
huyện Nam Sách tỉnh Hải Dương. ................................................................................. 69
3.3.1. Nâng cao nhận thức cho CBQL và giáo viên về vai trò, tác dụng của hoạt

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
Viết đầy đủ

STT

Viết tắt

1

Cán bộ quản lý

CBQL

2

Cơ sở vật chất

CSVC

3

Giáo dục

GD

4

Giáo viên

GV


10

Số lượng

SL

11

Tự đánh giá

TĐG

12

Tỷ lệ

TL

13

Trung học phổ thông

THPT

14

Thanh tra nhân dân

TTND

Bảng 2.11. Đánh giá của cán bộ quản lý và giáo viên về việc đánh giá các tiêu
chí trong báo cáo tự đánh giá ............................................................... 58
Bảng 2.12. Đánh giá của cán bộ quản lý và giáo viên về khắc phục tồn tại, cải
tiến nâng cao chất lượng giáo dục sau khi tự đánh giá ...........................63
Bảng 3.1. Kết quả khảo sát nhận thức về tính cần thiết và đánh giá về tính khả
thi của các biện pháp đánh giá hiệu quả hoạt động tự đánh giá ở các
trường THPT huyện Nam Sách tỉnh Hải Dương ................................. 79

v


MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Trong công cuộc công nghiệp hóa và hiện đại hóa đất nước, giáo dục giữ
một vị trí quan trọng trong việc nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng
nhân tài, góp phần vào việc xây dựng một nền kinh tế tri thức. Tuy nhiên, giáo
dục ở các cấp học và trình độ đào tạo đang phải đối mặt với những khó khăn và
thách thức mới, nhất là tình trạng chất lượng giáo dục chưa đáp ứng yêu cầu
phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn hiện nay. Thực hiện Luật Giáo dục
2005 và Nghị định số 75/2006/NĐ-CP ngày 02 tháng 8 năm 2006 của Chính
phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Giáo dục, Bộ
Giáo dục và Đào tạo, đang triển khai đổi mới mục tiêu, nội dung, phương pháp
giáo dục, tiếp tục đào tạo và bồi dưỡng đội ngũ giáo viên, giảng viên, tăng
cường cơ sở vật chất, và đẩy mạnh công tác đánh giá và kiểm định chất lượng
giáo dục ở các cấp học và trình độ đào tạo nhằm nhanh chóng tạo bước chuyển
biến lớn về chất lượng giáo dục.
Chất lượng giáo dục là một vấn đề luôn được xã hội quan tâm vì tầm
quan trọng hàng đầu của nó đối với sự nghiệp phát triển đất nước nói chung, sự
nghiệp phát triển giáo dục nói riêng. Mọi hoạt động giáo dục được thực hiện
đều hướng tới mục đích góp phần đảm bảo, nâng cao chất lượng giáo dục; và

chưa được chú trọng và quan tâm nghiên cứu để có được những biện pháp cụ
thể. Vì vậy tác giả đã lựa chọn nghiên cứu đề tài: “Đánh giá hiệu quả của hoạt
động tự đánh giá ở các trường trung học phổ thông huyện Nam Sách tỉnh Hải
Dương”.
2. Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận về đánh giá hiệu quả của hoạt động tự đánh
giá và thực trạng đánh giá hiệu quả của hoạt động tự đánh giá ở trường THPT
huyện Nam Sách – Hải Dượng, để đề xuất biện pháp nâng cao hiệu quả đánh
giá hoạt động tự đánh giá theo quy trình kiểm định chất lượng giáo dục nhằm
nâng cao chất lượng giáo dục THPT ở địa phương.

2


3. Đối tượng và khách thể nghiên cứu
3.1. Khách thể nghiên cứu
Quá trình đánh giá hoạt động tự đánh giá theo quy trình kiểm định chất
lượng giáo dục ở các trường THPT .
3.2. Đối tượng nghiên cứu
Biện pháp đánh giá hiệu quả của hoạt động tự đánh giá ở các trường
THPT huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương.
4. Phạm vi nghiên cứu
4.1. Về nội dung: Hoạt động tự đánh giá của trường THPT là một nội
dung hoạt động rộng và được tiếp cận ở nhiều góc độ, đề tài đi sâu vào nghiên
cứu đánh giá hiệu quả của hoạt động tự đánh giá theo quy trình kiểm định chất
lượng giáo dục quy định trong Thông tư số 42/2012/TT-BGDĐT ngày 23-112012 của Bộ Giáo dục và Đào tạo
4.2. Về thời gian, khách thể khảo sát: Đề tài đánh giá hiệu quả của hoạt
động tự đánh giá ở các trường THPT huyện Nam Sách, Hải Dương đã công bố
báo cáo tự đánh giá là trường THPT Nam Sách trong thời gian từ năm 2009
đến năm 2014.

tính cần thiết, khả thi của một số biện pháp nâng cao hiệu quả hoạt động tự
đánh giá ở các trường THPT huyện Nam Sách tỉnh Hải Dương.
7.3. Các phương pháp khác
Sử dụng phương pháp thống kê toán học, phân tích số liệu điều tra để
xử lý kết quả khảo sát nhằm mô tả thực trạng hiệu quả hoạt động tự đánh giá
theo quy trình kiểm định chất lượng giáo dục ở các trường THPT huyện
Nam Sách tỉnh Hải Dương.
8. Cấu trúc luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo và phụ lục, cấu trúc luận
văn gồm ba chương sau:
Chương 1: Cơ sở lý luận về đánh giá hiệu quả của hoạt động tự đánh giá
ở các trường THPT.

4


Chương 2: Thực trạng đánh giá hiệu quả hoạt động tự đánh giá các
trường THPT huyện Nam Sách tỉnh Hải Dương.
Chương 3: Biện pháp đánh giá hiệu quả của hoạt động tự đánh giá ở các
trường THPT huyện Nam Sách tỉnh Hải Dương.

5


Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ CỦA HOẠT ĐỘNG
TỰ ĐÁNH GIÁ Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
1.1. Tổng quan vấn đề nghiên cứu
1.1.1. Ở Việt Nam
Kiểm định chất lượng giáo dục là một lĩnh vực còn khá mới ở Việt Nam.

[2]. Thông tư số 42/2012/TT-BGDĐT ngày 23 tháng 11 năm 2012 của
Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành quy định về tiêu chuẩn đánh giá
chất lượng giáo dục và quy trình, chu kỳ KĐCLGD cơ sở giáo dục phổ thông, cơ
sở GDTX (Thông tư này thay thế Quyết định 04/2008/QĐ-BGDĐT, Thông tư
12/2009/TT-BGDĐT, Quyết định 80/2008/QĐ-BGDĐT và Quyết định
83/2008/QĐ-BGDĐT).
Cục Khảo thí và KĐCLGD, Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành các
văn bản hướng dẫn
[1]. Công văn số 141/KTKĐCLGD-KĐPT ngày 21 tháng 12 năm 2011
của Cục Khảo thí và KĐCLGD về việc Hướng dẫn xác định nội hàm, tìm thông
tin và minh chứng để đánh giá chất lượng giáo dục trường THPT.
[2]. Công văn số 8987/BGDĐT-KTKĐCLGD ngày 28 tháng 12 năm 2012
của Cục Khảo thí và KĐCLGD hướng dẫn tự đánh giá và đánh giá ngoài cơ sở
giáo dục phổ thông, cơ sở GDTX.
Các văn bản trên là công cụ pháp lý quan trọng để triển khai kiểm định
CLGD, trong đó có hoạt động tự đánh giá ở các trường THPT tại Việt Nam.
Ngoài các văn bản quy phạm pháp luật và các văn bản hướng dẫn như trên
về hoạt động TĐG và KĐCL , hiện nay cũng đã có nhiều hội thảo, công trình
nghiên cứu khoa học về vấn đề này như:
" Xu hướng đánh giá chất lượng, chương trình đào tạo trên thế giới và ở Việt
Nam" của PGS.TS. Nguyễn Thị Kim Anh và TS. Lê Văn Hảo trường Đại học Nha
Trang trong Hội thảo tập huấn KĐCLGD tại Nha Trang tháng 12 năm 2013. "Tổng
quan về đảm bảo và kiểm định chất lượng giáo dục ở Việt Nam" của TS. Phạm
Xuân Thanh, Phó Cục trưởng Cục Khảo thí và kiểm định CLGD. “Hướng dẫn tự

7


đánh giá chất lượng chương trình đào tạo giáo viên THPT trình độ đại học” của
Dự án phát triển giáo viên THPT và TCCN. "Hướng dẫn tự đánh giá cơ sở giáo



nhân/tổ chức liên quan.
- Malaysia cũng đã có một số tổ chức đánh giá nghề nghiệp như Hội
đồng Y học Malaysia (Malaysian Medical Coucil), Hội đồng Kỹ sư (Board of
Engineers) và Hội đồng ngành Pháp luật (Legal Profession Qualifications
Board).
Philippines:
- Có 3 tổ chức kiểm định chất lượng giáo dục, kiểm định cả các trường
đại học và các chương trình đào tạo.
- Tổ chức kiểm định chất lượng các trường đại học hiến chương của
Philippines (AACCUP) thành lập năm 1987 có chức năng chính là kiểm định
chất lượng các chương trình đào tạo của các trường đại học công.
- Hiệp hội kiểm định chất lượng trường phổ thông và trường đại học
Philippines (PAASCU). Hoạt động của Hiệp hội được thực hiện ở cấp chương
trình đào tạo, bao gồm cả việc đánh giá các hoạt động giáo dục lẫn công tác
nghiên cứu khoa học.
- Hội đồng kiểm định chất lượng các trường đại học Philippines
(PACUCOA), tập trung đánh giá các chương trình đào tạo liên quan chủ yếu
đến việc mở rộng trí tuệ, không đơn thuần đào tạo về kỹ thuật hoặc nghề
nghiệp (liberal arts), các chương trình đào tạo về giáo dục, thương mại, biển.
Thailand:
- Cục Tiêu chuẩn & Đánh giá chất lượng giáo dục quốc gia (ONESQA)
được thành lập năm 2000 chịu trách nhiệm về công tác kiểm định chất lượng.
- Vòng kiểm định chất lượng đầu tiên mới chỉ được tiến hành trong
năm 2006.
- Thailand cũng tiến hành kiểm định chất lượng cả ở cấp trường đại học
và cấp chương trình đào tạo.
Trên đây là những xu hướng kiểm định chất lượng giáo dục ở một số
nước trên thế giới và khu vực. Trong kiểm định chất lượng giáo dục thì tự đánh

- Ghi nhận thực trạng.
- Phát hiện nguyên nhân.

11


- Đề xuất những giải pháp để cải thiện thực trạng.
Các khâu của quá trình đánh giá bao gồm:
- Kiểm tra: Kiểm tra là quá trình sử dụng các phương pháp khác nhau để thu
thập thông tin về hiệu quả hoạt động. Kiểm tra sẽ cung cấp thông tin, những dữ
liệu làm cơ sở cho việc đánh giá.
- Đánh giá: Bao gồm các khâu
+ Đo: Kết quả kiểm tra được ghi nhận bằng một số đo dựa vào những
quy tắc đã được tính toán trước. Thông thường kết quả kiểm tra được ghi nhận
bằng điểm số theo thang điểm dựa trên các tiêu chí, biểu điểm đã được xác định
trước đó. Như vậy điểm số là kí hiệu gián tiếp phản ánh trình độ, năng lực của
từng đối tượng. Điểm số chỉ có ý nghĩa về mặt định tính (Tốt, Khá, Trung
bình,...) và mặt định dạng (thứ tự cao thấp của đối tượng trong tập hợp). Điểm
số không có ý nghĩa về mặt định lượng.
+ Lượng giá: Dựa vào số đo, nhà quản lý đưa ra những thông tin ước
lượng về trình độ của đối tượng. Lượng giá là bước trung gian giữa đo và đánh
giá. Mặc dù nó làm sáng tỏ hơn nữa trình độ của đối tượng nhưng chưa phản
ánh được thực chất năng lực của đối tượng đó. Lượng giá bao gồm: Lượng giá
theo chuẩn (là sự so sánh tương đối với chuẩn trung bình trung của tập hợp) và
lượng giá theo tiêu chí (là sự đối chiếu kết quả đạt được với những tiêu chí đã
đề ra).
+ Đánh giá: Khâu đánh giá đòi hỏi chủ thể hoạt động đánh giá phải đưa
ra những nhận định, những phán đoán về thực chất trình độ của đối tượng trước
vấn đề kiểm tra, đề xuất được những quyết định thích hợp để cải thiện trình độ
của đối tượng.

tới sự phán xét về mặt giá trị. Theo R.Tyler đánh giá thể hiện ở sự xem xét mức
độ thích đáng giữa toàn bộ các thông tin với toàn bộ các tiêu chuẩn tương ứng
với mục tiêu xác định nhằm đưa ra một quyết định " Quá trình đánh giá chủ
yếu là quá trình xác định mức độ thực hiện các mục tiêu của chương trình giáo
dục" (1984). Owen & Rogers (1999) "Đánh giá là việc thu thập thông tin một
cách có hệ thống và đưa ra những nhận định dựa trên cơ sở các thông tin thu
được". Như vậy quan niệm về đánh giá được xem xét phù hợp với mục đích,

13


đối tượng cụ thể cần đánh giá. Có thể hiểu đánh giá là sự thu thập thông tin một
cách có hệ thống về thực trạng của đối tượng được đánh giá, từ đó đưa ra
những nhận định xác thực dựa trên cơ sở các thông tin thu được, làm cơ sở cho
việc đề xuất những biện pháp nhằm nâng cao chất lượng giáo dục.
Đánh giá là một quá trình bao gồm việc chuẩn bị cho đánh giá, thu thập,
phân tích, xử lý các thông tin thu được, chuyển giao kết quả đến những người
có liên quan để có được những quyết định thích hợp. sản phẩm của đánh giá là
các thông tin và bằng chứng thu được trong quá trình đánh giá, các nhận định
rút ra trên cơ sở các thông tin và bằng chứng thu được, các kết luận. Đánh giá
trong giáo dục bao gồm việc trả lời các câu hỏi như: mục đích của đánh giá;
những gì cần được đánh giá; ai đánh giá; những thủ tục của đánh giá; phương
pháp nào được sử dụng; đánh giá bằng những tiêu chuẩn nào.
Như vậy đánh giá trong giáo dục là một quá trình hoạt động được tiến
hành có hệ thống nhằm xác định mức độ đạt được của đối tượng quản lý về
mục tiêu đã định; nó bao gồm sự mô tả định tính và định lượng kết quả đạt
được thông qua những nhận xét, so sánh với mục tiêu đề ra [13].
Các loại hình đánh giá cơ bản thông dụng gồm:
- Đánh giá quá trình (sự diễn biến).
- Đánh giá đầu vào, đầu ra.

+ Năng động, sáng tạo.
+ Có khả năng hợp tác và cạnh tranh trên cơ sở đạo đức và trình độ chuyên
môn nghiệp vụ vững vàng.
+ Có sức khỏe và khả năng chịu đựng những cú xốc (Strees)
+ Biết ngoại ngữ.
Ngược lại sẽ thất bại nếu không đảm bảo yêu cầu trên và phạm phải các
sai lầm thiếu sót sau:
+ Tư duy tuyến tính.
+ Đánh giá quá cao động cơ thực tại.
+ Chỉ chú ý đến hiện tượng, triệu chứng.
+ Không triệt để.
+ Phản ứng bừa, liều lĩnh.

15