ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
-----------------------------------------------

MAI VĂN SỦNG

NHẬN DIỆN HỆ THỐNG ĐỔI MỚI
TRONG LĨNH VỰC SẢN XUẤT CÔNG NGHIỆP
(NGHIÊN CỨU TRƯỜNG HỢP CÁC DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT
MŨ BẢO HIỂM TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH)

LUẬN VĂN THẠC SỸ
CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ

Hà Nội, 2015


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
-----------------------------------------------------

MAI VĂN SỦNG

NHẬN DIỆN HỆ THỐNG ĐỔI MỚI
TRONG LĨNH VỰC SẢN XUẤT CÔNG NGHIỆP
(NGHIÊN CỨU TRƯỜNG HỢP CÁC DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT
MŨ BẢO HIỂM TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH)

LUẬN VĂN THẠC SĨ
CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ
MÃ SỐ: 60.34.04.12

3


MỤC LỤC

Trang

LỜI CẢM ƠN ........................................................................................................... 3
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT ......................................................................... 6
DANH MỤC BẢNG BIỂU ...................................................................................... 7
PHẦN MỞ ĐẦU ....................................................................................................... 8
1.

Lý do nghiên cứu ................................................................................................ 8

2.

Lịch sử nghiên cứu ........................................................................................... 10

3.

Mục tiêu nghiên cứu ........................................... Error! Bookmark not defined.

4.

Phạm vi nghiên cứu............................................ Error! Bookmark not defined.

5.

Mẫu khảo sát ...................................................... Error! Bookmark not defined.

1.2.2. Thế hệ thứ hai ............................................ Error! Bookmark not defined.
1.2.3. Thế hệ thứ ba ............................................. Error! Bookmark not defined.
1.2.4. Thế hệ thứ tư ............................................. Error! Bookmark not defined.
1.3. Giới thiệu chung về chính sách đổi mới. ............... Error! Bookmark not defined.
4


1.4. Quá trình phát triển chính sách đổi mới ............... Error! Bookmark not defined.
1.4.1. Quá trình hoạch định chính sách đổi mới.. Error! Bookmark not defined.
1.4.2. Môi trường cho đổi mới ............................ Error! Bookmark not defined.
1.5. Doanh nghiệp sản xuất công nghiệp ..................... Error! Bookmark not defined.
1.5.1. Doanh nghiệp ............................................ Error! Bookmark not defined.
1.5.2. Doanh nghiệp trong lĩnh vực sản xuất công nghệ ....Error! Bookmark not
defined.
1.6. Khái niệm công nghệ và quản lý công nghệ ......... Error! Bookmark not defined.
1.6.1. Khái niệm công nghệ ................................. Error! Bookmark not defined.
1.6.2. Quản lý công nghệ ở các doanh nghiệp .... Error! Bookmark not defined.
Tiểu kết chương 1 ................................................ Error! Bookmark not defined.
2.

CHƯƠNG 2. THỰC TRẠNG HỆ THỐNG ĐỔI MỚI TRONG CÁC DOANH

NGHIỆP SẢN XUẤT MŨ BẢO HIỂM TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH Error!
Bookmark not defined.
2.1. Thực trạng chính sách xây dựng và thúc đẩy hệ thống đổi mới ở Việt NamError!
Bookmark not defined.
2.1.1. Tình hình chính sách đổi mới tại Việt NamError! Bookmark not defined.
2.1.2. Nhận xét về chính sách đổi mới của Việt Nam ........Error! Bookmark not
defined.
2.2. Thực trạng hệ thống đổi mới của các doanh nghiệp công nghiệpError! Bookmark

ĐTMH

Đầu tư mạo hiểm

KH&CN

Khoa học và Công nghệ

KT-XH

Kinh tế - Xã hội

MBH

Mũ bảo hiểm

NC&TK

Nghiên cứu và triển khai

TNHH

Trách nhiệm hữu hạn

Tiếng Anh
NIS

National Innovation System
Hệ thống đổi mới quốc gia


not defined.
Bảng 2. 3. Quy mô doanh nghiệp ....................................Error! Bookmark not defined.
Bảng 2. 4. Doanh thu từ thị trường tiêu thụ ...................Error! Bookmark not defined.
Bảng 2.5 Tình hình đầu tư thiết bị thử nghiệm chất lượng MBH của DN ........ Error!
Bookmark not defined.
Bảng 2.6 Tình hình đổi mới công nghệ của DN .............Error! Bookmark not defined.
Bảng 2.7 Tình hình thiết lập phòng NC&TK của DN ....Error! Bookmark not defined.
Bảng 2.8 Tình hình nhập khẩu công nghệ của DN .......Error! Bookmark not defined.
Bảng 2.9 Tổng hợp khó khăn và thuận lợi khi nhập khẩu công nghệ của DN . Error!
Bookmark not defined.
Bảng 2.10 Tổng hợp nhu cầu nhập khẩu công nghệ của DN .... Error! Bookmark not
defined.

8


Bảng 2.11 Nhu cầu triển khai hoạt động NC&TK của DNError! Bookmark not defined.
Biểu đồ 2. 1. Loại hình hoạt động của các doanh nghiệp được khảo sát ........... Error!
Bookmark not defined.
Biểu đồ 2. 2 .Hoạt động đầu tư chế tạo và thiết kế máy hoàn chỉnh của các doanh
nghiệp được khảo sát ........................................................ Error! Bookmark not defined.

9


PHẦN MỞ ĐẦU

Lý do nghiên cứu

1.

cầu này. Phần tổng quan nghiên cứu cho thấy bức tranh tổng thể về STI đã được các
chuyên gia và các tổ chức hàng đầu của quốc tế cũng như trong nước nghiên cứu. Dưới
góc độ tiếp cận các vấn đề về quản lý nhà nước, các thể chế, chính sách, cơ chế hỗ trợ đổi
mới tại các khu vực từ châu Âu đến châu Á, từ các quốc gia phát triển hay các vấn đề mà
các quốc gia đang phát triển và chậm phát triển gặp phải. Đồng thời các nghiên cứu cũng
đã đề cập đến với một số lượng lớn cách tiếp cận khác nhau đối với việc nghiên cứu hệ
thống này ở góc độ tiếp cận ngành và nghiên cứu trường hợp điển hình. Trong đó cho
thấy STI là các vấn đề đang được ưu tiên hàng đầu tại tất cả các quốc gia, với sự nhấn
mạnh đặc biệt đến các xu hướng áp dụng của nó là hoạt động NC&TK, đổi mới công
nghệ (Technology Innovation) và NIS.
Ở Việt Nam, thành tố chính trong nền kinh tế chính là doanh nghiệp. Các doanh
nghiệp đã từng bước xây dựng lộ trình đổi mới cho tổ chức mình và đạt được những kết
quả nhất định. Tuy nhiên, hệ thống đổi mới trong các doanh nghiệp này lại chưa rõ ràng,
các hoạt động đổi mới còn chưa được chú trọng và còn gặp nhiều khó khăn trong việc
xây dựng và phát triển một hệ thống đổi mới hoàn chỉnh. Đặc biệt là đối với các doanh
nghiệp trong lĩnh vực sản xuất công nghiệp – một lĩnh vực chiếm tỷ trọng cao và đòi hỏi
chất lượng với những tiêu chuẩn, kỹ thuật riêng. Chính vì vậy, tác giả đã chọn đề tài:
Nhận diện hệ thống đổi mới trong lĩnh vực sản xuất công nghiệp (nghiên cứu trường hợp
các doanh nghiệp sản xuất mũ bảo hiểm trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh) làm chủ đề
nghiên cứu cho Luận văn của mình.
Ý nghĩa của đề tài:
Về lý luận: Góp phần vào việc xây dựng hệ thống lý luận về hệ thống đổi mới, hệ
thống đổi mới quốc gia và cung cấp luận cứ để ban hành các chính sách về đổi mới và
quản lý hệ thống đổi mới.
Về thực tiễn: Giúp cho doanh nghiệp nhất là các doanh nghiệp sản xuất mũ bảo
hiểm có thể xem xét, tham khảo để vận dụng kết quả của đề tài này (các vấn đề trong hệ
thống đổi mới) vào việc đánh giá năng lực đổi mới của doanh nghiệp mình, để biết được

11


phân tích về hệ thống chính sách đổi mới của Na Uy, sự phát triển của hệ thống khoa học
và hệ thống đổi mới, tổng quan hệ thống đổi mới hiện tại, tóm tắt các biện pháp chính

12


DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tiếng Việt:
1.

Trần Ngọc Ca, Nguyễn Võ Hưng (2012), Hướng tới một hệ thống đổi mới
trong lĩnh vực nông nghiệp, NXB Khoa học kỹ thuật, Hà Nội;

2.

Vũ Cao Đàm (2009), Phương pháp luận nghiên cứu khoa học, NXB Giáo
Dục, Hà Nội;

3.

Vũ Cao Đàm (2011), Một số vấn đề về quản lý Khoa học và công nghệ ở nước
ta, NXB Khoa học kỹ thuật, Hà Nội;

4.

Hoàng Văn Hoa, Đổi mới cơ chế quản lý hoạt động Khoa học-công nghệ
trong các trường đại học, tạp chí Kinh tế và Phát triển (t46-48);

5.

10.

Sở KH&CN TP. Hồ Chí Minh (2010), Báo cáo Đề án đổi mới công nghệ tại
TP Hồ Chí Minh;

11.

Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) (2013), Báo cáo Năng lực cạnh tranh toàn
cầu (Global Competitiveness Report);

12.

Đề tài “Xây dựng mô hình tổ chức hoạt động KH&CN trong doanh nghiêp”
(2013), Báo cáo tổng hợp kết quả Đề tài
Tiếng Anh

13.

Edquist, C. (ed.). 1997. Systems of innovation: technologies, institutions and
organisations. Pinter, London;

14.

Edquist, C. 1999. Innovation policy – a systemic approach, Lingköping Univ.,
Sweden;

15.

Edquist, C. 2001. The system of innovation approach and innovation policy:
an account of the state of the art. Presented at the conference, Aalborg Univ.