ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA LUẬT

LÒ THỊ MAI HƢƠNG

HIỆU LỰC CỦA HỢP ĐỒNG BẢO LÃNH VAY VỐN
NGÂN HÀNG THEO PHÁP LUẬT VIỆT NAM

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

HÀ NỘI - 2015


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA LUẬT

LÒ THỊ MAI HƢƠNG

HIỆU LỰC CỦA HỢP ĐỒNG BẢO LÃNH VAY VỐN
NGÂN HÀNG THEO PHÁP LUẬT VIỆT NAM
Chuyên ngành: Luật Kinh tế
Mã số: 60 38 01 07

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

Cán bộ hƣớng dẫn khoa học: PGS. TS LÊ THỊ THU THỦY

HÀ NỘI - 2015


LỜI CAM ĐOAN


Đặc điểm của hợp đồng bảo lãnh vay vốn ngân hàngError! Bookmark not d

1.2.1. Về chủ thể tham gia quan hê ̣ hợp đồng bảo lãnh vay vốn ngânError!
hàng Bookmark

1.2.2. Về nội dung của hợp đồng bảo lãnh vay vố n ngân hàngError! Bookmark not de
1.3.

Các trƣờng hợp hơ ̣p đồ ng bảo lãnh vay vố n ngân hàng vô
hiệuError! Bookma

1.4.

Hiêụ lƣ̣c của hơ ̣p đồ ng bảo lãnh trong quan hê ̣với hiêụ lƣ̣c
của hợp đồng tín dụng...................... Error! Bookmark not defined.

1.4.1. Đặc điểm của hợp đồng tín dụng ........ Error! Bookmark not defined.
1.4.2. Mối quan hệ hiệu lực giữa hợp đồng bảo lãnh vay vốn với hợp
đồng tín dụng ...................................... Error! Bookmark not defined.
Kết luận Chƣơng 1 ........................................ Error! Bookmark not defined.
Chƣơng 2: THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT CỦA VIỆT NAM VỀ HIỆU

LỰC CỦA HỢP ĐỒNG BẢO LÃNH VAY VỐN NGÂN HÀNGError! Bookm
2.1.

Các quy định của pháp luật Việt Nam về hiệu lực của hợp
đồng bảo lãnh vay vố n ngân hàng... Error! Bookmark not defined.

2.1.1. Thời điểm có hiệu lực của hợp đồng bảo lãnh vay vốn ngân hàngError! Bookmark

KẾT LUẬN CHUNG .................................... Error! Bookmark not defined.
TÀI LIỆU THAM KHẢO .............................................................................. 4


DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
BLDS:

Bộ luật dân sự

BLNH:

Bảo lãnh ngân hàng

ICC:

Phòng Thương mại Quốc tế

NHNN:

Ngân hàng Nhà nước

TCTD:

Tổ chức tín dụng

TNHH:

Trách nhiệm hữu hạn

UNCITRAL:

1. Tính cấp thiết của việc nghiên cứu đề tài
Trong thời gian gần đây, cùng với sự chuyển biến tích cực của nền kinh
tế thế giới thì nền kinh tế - xã hội ở nước ta cũng có nhiều bước phát triển
đáng kể, trong đó không thể không kể đến vai trò của pháp luật điều chỉnh các
quan hệ kinh tế, nhất là các quan hệ pháp lý trong lĩnh vực ngân hàng - nhằm
lưu thông và thúc đẩy nguồn vốn trong xã hội. Đặc biệt, các quan hệ bảo đảm
tiền vay trong ngân hàng có vai trò vô cùng quan trọng trong việc đảm bảo
nguồn vốn hoạt động của ngân hàng. Các biện pháp bảo đảm này tạo cơ sở để
ngân hàng có thể thu hồi vốn vay và bảo đảm sự an toàn trong hợp đồng vay
vốn, hạn chế hiện tượng phá sản ngân hàng.
Khi nói đến các biện pháp bảo đảm tiền vay nói chung và bảo lãnh
vay vốn ngân hàng nói riêng, thì đây không phải là vấn đề mới và thậm chí
pháp luật nước ta đã có rất nhiều các quy định nhằm nâng cao hiệu quả
hoạt động của các ngân hàng cũng như nâng cao hiệu quả của pháp luật về
kinh doanh thương mại, ví dụ như: Bộ luật Dân sự 2005, Luật các tổ chức
tín dụng năm 2010, Nghị định 163/2006/NĐ-CP về Giao dịch bảo đảm...
Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện, pháp luật về bảo lãnh vay vốn ngân
hàng đã bộc lộ nhiều thiếu sót làm cho các hợp đồng này không thực hiện
được dẫn đến việc hiểu sai bản chất hoặc kiện tụng giữa các bên, không
đáp ứng được yêu cầu khách quan của nền kinh tế, gây cản trở cho sự phát
triển lành mạnh của môi trường kinh doanh.
Để có cái nhìn tổng thể về cơ sở lý luận và thực tiễn cho hoạt động bảo
lãnh vay vốn đặc biệt là về hiệu lực của hợp đồng bảo lãnh vay vốn ngân
hàng, từ đó có thể đề xuất các kiến nghị hoàn thiện pháp luật về bảo lãnh tại
ngân hàng trong điều kiện phát triển hiện nay, tác giả đã lựa chọn đề tài:

1


“Hiệu lực của hợp đồng bảo lãnh vay vốn ngân hàng theo pháp luật Việt


- Giao dịch bảo đảm theo thỏa thuận có đối tượng là quyền đòi nợ theo
quy định của pháp luật Pháp, Anh và Việt Nam, Luận án tiến sĩ Bùi Đức
Giang, Đại học Paris II, 2014. Luận văn đã nghiên cứu và so sánh về giao
dịch bảo đảm ở Việt Nam đối với các nước để làm nổi bật lên tính chất thỏa
thuận của các bên, trong đó chủ yêu phân tích về đối tượng là quyền đòi nợ tài sản bảo đảm của bên đi vay nợ.
- Hiệu lực của hợp đồng theo quy định của pháp luật Việt Nam, Luận
án Tiến sĩ Lê Minh Hùng, Thành phố Hồ Chí Minh, 2010. Nghiên cứu về chế
định hợp đồng và hiệu lực của hợp đồng, so sánh chế định hợp đồng của Việt
Nam với các nước trên thế giới để đưa ra những bất cập của pháp luật nước ta
khi quy định về vấn đề này, tác giả thấy đây chính là cơ sở để nghiên cứu sâu
rộng hơn nữa về hiệu lực của hợp đồng, trong đó có hợp đồng bảo lãnh vay
vốn ngân hàng.
- Pháp luật về bảo lãnh thực hiện hợp đồng tín dụng, thực trạng và
phương hướng hoàn thiện, Luận văn thạc sĩ luật học Nguyễn Thị Minh Chi;
TS. Phạm Thị Giang Thu hướng dẫn - Hà Nội, 2004. Luận văn này nghiên
cứu về biện pháp bảo lãnh trong thực hiện hợp đồng tín dụng, tuy có nhiều
sáng kiến về các biện pháp nhằm hoàn thiện pháp luật Việt Nam về vấn đề
này, tuy nhiên tác giả nhận thấy luận văn chưa làm nổi bật tính chất “đối
nhân” theo như Bộ luật Dân sự 2005 quy định.
- Bảo lãnh thực hiện nghĩa vụ trong hoạt động ngân hàng: Luận văn
thạc sĩ luật học Nguyễn Thị Thảo; TS. Phạm Công Lạc hướng dẫn - Hà Nội,
2006. Nêu lên quá trình thực hiện nghĩa vụ bảo lãnh trong hoạt động của các
ngân hàng, đồng thời nêu lên những khó khăn, vướng mắc và đưa ra những
biện pháp nhằm hoàn thiện pháp luật trong quá trình thực hiện biện pháp
này. Tuy nhiên, luận văn này chưa nêu rõ về hiệu lực của hợp đồng bảo lãnh
và cũng chưa làm nổi bật hệ quả nếu như hợp đồng này vô hiệu.

3



6.

Braginxki M.I & Vitrianki V.V (1998), Luật Hợp đồng: Những vấn đề
chung, Macơva.

7.

Chính phủ (1999), Nghị định số 165/1999/NĐ-CP ngày 19/11/1999 về
giao dịch bảo đảm, Hà Nội.

8.

Chính phủ (1999), Nghị định số 178/1999/NĐ-CP ngày 29/12/1999 về
giao dịch đảm bảo tiền vay của các tổ chức tín dụng, Hà Nội.

9.

Chính phủ (2000), Nghị định 08/2000/NÐ-CP ngày 10/3/2000 về đăng
ký giao dịch bảo đảm, Hà Nội.

10.

Chính phủ (2002), Nghị định số 85/2002/NĐ-CP ngày 25/10/2002 về
sửa đổi, bổ sung Nghị định số 178/1999/NĐ-CP ngày 29/12/1999 về
giao dịch đảm bảo tiền vay của các tổ chức tín dụng, Hà Nội.

11.

Chính phủ (2006), Nghị định số 163/2006/NÐ-CP ngày 29/12/2006 về


17.

Bùi Đức Giang (2012), Chế định bảo lãnh của Việt Nam nhìn từ góc độ
Luật so sánh.

18.

Hiệp hội Ngân hàng (2012), Công văn số 17/HHNH ngày 02/02/2012
gửi Tòa án nhân dân tối cao.

19.

Lê Minh Hùng (2010), Hiệu lực của Hợp đồng theo quy định của pháp
luật Việt Nam, Luận án Tiến sỹ Luật Học, Khoa luật – Đại học Quốc
gia Hà Nội.

20.

I.B. Novixki và I.X Pereterxki (Chủ biên) (1996), Giáo trình Luật La
Mã, Matxcơva.

21.

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (2001), Quyết định số 1627/2001/QĐNHNN ngày 31-12-2001 Về việc ban hành Quy chế cho vay của tổ chức
tín dụng đối với khách hàng.

22.

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (2003), Thông tư 07/2003/TT-NHNN


28.

Phòng Tổng hợp thanh toán Vietcombank (2010), Những thay đổi
chính của URDG 758, Hà Nội.

29.

Quốc hội nước CHXHCN Việt Nam (1995), Bộ luật Dân sự, Nxb
Chính trị quốc gia, Hà Nội.

30.

Quốc hội nước CHXHCN Việt Nam (2003), Luật Đất đai năm 2003,
Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.

31.

Quốc hội nước CHXHCN Việt Nam (2005), Bộ luật Dân sự, Nxb
Chính trị quốc gia, Hà Nội.

32.

Quốc hội nước CHXHCN Việt Nam (2005), Luật Doanh nghiệp, Nxb
Chính trị quốc gia, Hà Nội.

33.

Quốc hội nước CHXHCN Việt Nam (2006), Bộ luật Lao động, Nxb
Lao động xã hội, Hà Nội.

39.

Lê Thị Thu Thủy (chủ biên) (2005), Giáo trình Luật Ngân hàng, Nxb
Đại học quốc gia Hà Nội.

40.

Tòa án nhân dân huyện Yên Châu, tỉnh Sơn La (2015), Hồ sơ thỉnh thị
án về việc tranh chấp hợp đồng tín dụng.

41.

Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội (2009-2013), Báo cáo tổng kết công
tác giải quyết các vụ việc, Hà Nội.

42.

Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội (2012), Bản án số 11/2012/KDTM-ST
v/v tranh chấp bảo lãnh thanh toán tín dụng, ngày 15/02/2012, Hà Nội.

43.

Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội (2012), Trích Bản án số 38/2012/KDTMST ngày 24/4/2012, Hà Nội.

44.

Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội (2013), Trích Bản án số 24/2013/K
DTM – PT ngày 26/4/2013, Hà Nội.

45.



II. Tài liệu tiếng Anh
51.

Georges Affaki, Roy Goode (2011), Guide to ICC Uniform Rules for
Demand Guarantees (URDG 758), ICC Publication, Paris.

52.

ICC (1992), Uniform Rules for Demand Guarantees No.458 (URDG
458), ICC Publication, Paris.

III. Tài liệu trang Web
53.

/>Bộ luật thương mại thống nhất của Mỹ (UCC) (1952).

54.

/>
55.

/>
56.

/>
57.

/>