MỘT VÀI SUY NGHĨ VỀ VẤN ĐỀ ĐỔI MỚI
PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC CÁC MƠN LÝ LUẬN
CHÍNH TRỊ Ở CÁC TRƯỜNG CAO ĐẲNG,
KHỐI NGÀNH KỸ THUẬT HIỆN NAY
Phạm Đình Huấn*

1. Đặt vấn đề
Việc đổi mới phương pháp giảng dạy các mơn lý luận chính trị ở
các trường đại học, cao đẳng (Mơn: Những ngun lý cơ bản của
chủ nghĩa Mác – Lênin; Tư tưởng Hồ Chí Minh; Đường lối cách
mạng của Đảng Cộng sản Việt Nam), trung cấp (Mơn: chính trị) là
việc làm cần thiết nhằm thực hiện chủ trương đổi mới căn bản, tồn
diện giáo dục và đào tạo của Đảng. Giáo dục và đào tạo ở nước ta
được Đảng quan tâm và được xem là “Quốc sách hàng hàng đầu”.
Để đáp ứng được u cầu của cơng cuộc đổi mới, xây dựng đất
nước trong q trình hội nhập quốc tế hiện nay, Đảng đã chủ trương
“Đổi mới căn bản, tồn diện nền giáo dục theo hướng chuẩn hóa,
hiện đại hóa, xã hội hóa; đổi mới chương trình nội dung, phương
pháp dạy và học; đổi mới cơ chế quản lý giáo dục, phát triển đội
ngũ giáo viên và cán bộ quản lý giáo dục, đào tạo. Tập trung nâng
cao chất lượng giáo dục, đào tạo, coi trọng giáo dục đạo đức, lối
sống, năng lực sáng tạo, kỹ năng thực hành”1. Nghị quyết số 29NQ/TW ngày 4/1/2013 Hội nghị Trung ương 8 khóa XI về đổi mới
căn bản tồn diện giáo dục và đào tạo đã nêu “Đổi mới chương trình
* Thạc sĩ, Trưởng khoa Khoa Giáo dục đại cương, Trường Cao đẳng Kỹ thuật Cao
Thắng
1
Đảng Cộng sản Việt Nam, văn kiện đại hội đại biểu tồn quốc lần thứ XI, Nxb Chính
trị quốc gia-sự thật, Hà nội – 2011, tr41.

284


hội và cộng đồng giáo dục thế giới tin cậy và cơng nhận. Phối hợp
sử dụng kết quả đánh giá trong q trình học với đánh giá cuối kỳ,
cuối năm học; đánh giá của người dạy với tự đánh giá của người
học; đánh giá của nhà trường với đánh giá của gia đình và của xã
hội”.
Như vậy, thực chất của đổi mới phương pháp dạy học các
mơn lý luận chính trị là đổi mới qúa trình dạy học (hoạt động dạy và
hoạt động học), gắn liền với đổi mới mục tiêu, nội dung, chương
trình, giáo trình, phương tiện dạy học, mơi trường dạy học, kiểm tra
đánh giá … vv trong đó phương pháp dạy học là một yếu tố cơ bản
có vai trò quan trọng nhất của q trình dạy học. Trong hoạt động
KỶ YẾU HỘI THẢO KHOA HỌC QUỐC GIA 2015

285


dạy học, hoạt động của người dạy và hoạt động của người học tạo ra
phương pháp dạy học, các yếu tố khác của q trình dạy học phải
thơng qua hai hoạt động này mà phát huy tác dụng. Đổi mới phương
pháp dạy học các mơn lý luận chính trị ở các trường đại học, cao
đẳng, trung cấp là một u cầu cấp thiết, trong phạm vi nghiên cứu
của bài này tác giả chủ yếu đề cập đến thực trạng và sự cần thiết
phải đổi mới phương pháp dạy học các mơn lý luận chính trị ở
trường cao đẳng, khối ngành kỹ thuật, đây cũng là nơi tác giả đang
giảng dạy, quản lý, cơng tác. Đặc thù của khối ngành kỹ thuật là
sinh viên thi đầu vào bằng các mơn khoa học tự nhiên (tốn, lý, hóa
là chủ yếu), trong chương trình đào tạo thì khoa học xã hội và nhân
văn chiếm khoảng 10% trên tổng số tiết của chương trình đào tạo
của mỗi ngành. Sinh viên khối ngành kỹ thuật thường có tâm lý ngại
học các mơn khoa học xã hội và nhân văn, đây cũng là một trong


Một bộ phận giảng viên ít được cập nhật thơng tin khoa học,
chưa nhận thức đầy đủ tầm quan trọng của đổi mới phương pháp
dạy học hiện nay. Vì vậy, trong dạy học, thầy làm việc là chủ yếu,
trò thụ động ghi chép dẫn đến hiện tượng “đọc – chép” hoặc thầy
nói, trò làm việc riêng. Mặt khác, có một bộ phận giảng viên nhận
thức được đổi mới phương pháp dạy học nói chung, nhưng lại cho
rằng trình độ của sinh viên bây giờ yếu, ý thức kém, sinh viên kỹ
thuật khơng thích học các mơn lý luận chính trị, khơng thể vận dụng
các biện pháp đổi mới nên cũng chỉ đọc chép, khơng rèn luyện cho
sinh viên năng lực tư duy độc lập, tự chiếm lĩnh kiến thức và trang
bị phương pháp học tập tốt. Có bộ phận giảng viên xuất thân từ các
trường khơng phải sư phạm vì vậy yếu về phương pháp giảng dạy,
trong khi đó vai trò của người thầy là rất quan trọng trong việc đổi
mới phương pháp dạy học. Từ đó dẫn tới sinh viên khơng thích học
những mơn học này.
Việc kiểm tra đánh giá sinh viên chỉ mới hướng đến cho
điểm, đối phó, chưa đánh giá được khả năng nhận thức, khả năng
rèn luyện kỹ năng, năng lực hành vi … Nhiều trường kiểm tra đánh
giá bằng hình thức trắc nghiệm hồn tồn trên máy tính, hoặc cho
một số câu hỏi ơn tập và sinh viên về nhà học thuộc rồi đi thi … vv.
Vì thế đã ảnh hưởng tới việc đổi mới phương pháp dạy học, đánh
giá kết thúc mơn mơn học, mục tiêu đổi mới phương pháp dạy học
khơng thực hiện được.
Một bộ phận giảng viên khơng nhận thức rõ được vị trí, vai
trò của mơn học do mình phụ trách trong tổng thể chương trình đào
tạo, vì thế khơng định hướng được cho sinh viên, chưa tạo được sự
liên kết giữa các mơn học lý luận chính trị với nhau và tạo ra sự
hứng thú cho người học. Cũng có một bộ phận sinh viên hiện nay
chưa nhận thức đúng về vị trí, vai trò của các mơn lý luận chính trị

đẳng, khối kỹ thuật có khuynh hướng cắt bớt chương trình (thực tế
hiện nay, mơn những ngun lý cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lênin
là 75 tiết; mơn Tư tưởng Hồ Chí Minh là 30 tiết; mơn đường lối
cách mạng của Đảng Cộng sản Việt Nam là 45 tiết) các trường bớt
số tiết vì lý do chuyển sang “tự nghiên cứu” nhưng mà khơng có
hướng dẫn, khơng tính giờ cho giảng viên, điều đó có nghĩa là sinh
viên tự đọc, giảng viên cũng khơng cần dạy.
Khi giảng dạy các trường có khuynh hướng là ghép lớp, dẫn
đến sĩ số lớp đơng và giảng viên khơng thể thực hiện được việc đổi
mới phương pháp giảng dạy. Đồng thời nếu sinh viên học mà rớt
nhiều sẽ ảnh hưởng đến việc tốt nghiệp, đầu ra nên giảng viên ln
bị một áp lực là kiểm tra, đánh giá làm sao để sinh viên “qua hết”
(khơng rớt), điều này cũng gây ra cản trở cho việc đổi mới phương
pháp kiểm tra, đánh giá khi kết thúc mơn học.
Cơng tác kiểm tra, thanh tra của Bộ chưa kịp thời, khơng
phát hiện được những lệch lạc của các trường khi triển khai giảng
dạy các mơn lý luận chính trị theo quy định của Nhà nước. Làm cho
giảng viên khơng n tâm khi thực hiện đổi mới phương pháp dạy
học.

288

ĐẠI HỌC QUỐC GIA TP. HCM

BỘ GIÁO DỤC ĐÀO TẠO


Những hạn chế trên đây dẫn đến hệ quả là sinh viên được
học tập trong mơi trường mang tính thụ động, hạn chế khả năng
sáng tạo và năng lực vận dụng tri thức khoa học để giải quyết các

ngành đó, vì mỗi ngành sẽ có những đặc thù nên nội dung thì thống
nhất, nhưng hình thức trình bày, ví dụ liên quan, dẫn chứng … cho

KỶ YẾU HỘI THẢO KHOA HỌC QUỐC GIA 2015

289


phù hợp với từng khối ngành đào tạo, sẽ làm cho sinh viên cảm thấy
gần gũi hơn với mơn học.
Thứ sáu, kiến nghị Bộ Giáo dục và Đào tạo tăng ường việc kiểm
tra, thanh tra các trường khi thực hiện các quy định Nhà nước về
việc giảng dạy các mơn học lý luận chính trị, nhất là đối với các
trường cao đẳng thưc hiện việc ghép lớp dẫn đến sĩ số lớp q đơng,
những trường cắt bớt số tiết dạy …vv
Kết luận
Việc đổi mới căn bản, tồn diện giáo dục và đào tạo, trong đó
đổi mới phương pháp dạy học các mơn lý luận chính trị mà Đảng đã
chủ trương thực hiện là quyết định đúng đắn, phù hợp với q trình
cơng nghiệp hóa, hiện đại hóa gắn liền với kinh tế tri thức và phù
hợp với q trình hội nhập quốc. Trong phạm vi nghiên cứu bài này,
tác giả đã trình bày quan điểm của Đảng về đổi mới phương pháp
dạy học; thực trạng chung về giảng dạy các mơn học lý luận chính
trị ở trường cao đẳng, khối ngành kỹ thuật mà tác giả đã quan sát
trong q trình giảng dạy, quản lý. Và có những giải pháp, kiến nghị
để góp phần thực hiện tốt việc đổi mới phương pháp dạy học các
mơn lý luận chính trị ở các trường nói chung và ở trường cao đẳng,
khối kỹ thuật nói riêng.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1.