BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI

NGUYỄN VĂN TIẾN

PHÁT TRIỂN CHƯƠNG TRÌNH DẠY HỌC MÔN CẦU LÔNG THEO HƯỚNG TIẾP CẬN NĂNG
LỰC CHO SINH VIÊN KHOA THỂ DỤC THỂ THAO TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÂY BẮC

Chuyên ngành: Giáo dục Thể chất
Mã số: 60.14.01.03

TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

HÀ NỘI, NĂM 2015


Công trình được hoàn thành tại : Trường Đại học Sư phạm Hà Nội

Người hướng dẫn khoa học:
PGS.TS. Phan Thị Hồng Vinh - Trường Đại học sư phạm Hà Nội
Phản biện 1:

Phản biện 2 :

Luận văn được bảo vệ trước Hội đồng chấm Luận văn thạc sĩ giáo dục họp tại Trường Đại học Sư
phạm Hà Nội
Vào hồi : ..........Giờ..........ngày ..........tháng ....năm 2015

Có thể tìm luận văn tại:
1.Thư viện Trường Đại học sư phạm Hà Nội
2. Thư viện khoa Giáo dục thể chất - Trường Đại học sư phạm Hà Nội



- Chú trọng vào kết quả đầu ra của chương trình giáo dục.
- Tăng cường năng lực tự học của người học.
- Làm quá trình giáo dục đào tạo ở nhà trường gắn liền
thực tiễn cuộc sống
Ở Việt Nam cầu lông chiếm một vị trí quan trọng trong hoạt
động văn hoá TDTT của quần chúng nhân dân lao động, môn cầu
lông được mọi người yêu thích, tích cực tham gia tập luyện với mục
đích tăng cường sức khoẻ để lao động sản xuất, chính vì vậy môn thể
thao này đã được Đảng, Nhà nước và toàn xã hội quan tâm phát triển,
sự phát triển của môn cầu lông hoàn toàn phù hợp với điều kiện kinh
tế xã hội, tố chất thể lực cũng như tầm vóc của người Việt Nam
Với xu thế phát triển đó tôi mạnh dạn nghiên cứu đề tài
“phát triển chương trình dạy học môn cầu lông theo hướng tiếp
cận năng lực cho sinh viên khoa thể dục thể thao trường Đại học
Tây Bắc”
2. Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở phân tích, đánh giá lại chương trình giảng dạy môn cầu
lông của Trường Đại học Tây Bắc hiện hành nhằm phát triển chương trình
giảng dạy môn cầu lông theo tiếp cận năng lực đáp ứng nhu cầu của người
học.
3. Khách thể và đối tượng
3.1. Khách thể nghiên cứu
Quá trình đào tạo môn cầu lông cho sinh viên khoa thể dục
thể thao trường đại học Tây Bắc
3.2. Đối tượng nghiên cứu

2


tạo tác giả chỉ tiến hành đến bước thực nghiệm chương trình mới phát
triển.
- Đề tài tiến hành thực nghiệm một phần của chương trình
dạy học học phần môn cầu lông mới phát triển theo tiếp cận năng lực.
7.Phương pháp nghiên cứu.
7.1. Nhóm phương pháp nghiên cứu lý thuyết
7.2. Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
7.2.1. Phương pháp điều tra bằng anket
7.2.2. Phương pháp phỏng vấn
7.2.3. Phương pháp chuyên gia.
7.2.4. Phương pháp thực nghiệm sư phạm
7.3. Nhóm phương pháp sử dụng toán thống kê
8.Cấu trúc của luận văn
MỞ ĐẦU:
NỘI DUNG:
Chương I :
Chương II :
Chương III :
KẾT LUẬN :
1.Kết luận
2. kiến nghị
CHƯƠNG I. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN CHƯƠNG
TRÌNH DẠY HỌC HỌC PHẦN CẦU LÔNG THEO TIẾP CẬN
NĂNG LỰC
1.1.Tổng quan vấn đề nghiên cứu
1.1.1. Các nghiên cứu ở nước ngoài

4



2.2.1. Thực trạng nhận thức của GV về chương trình dạy
học theo tiếp cận năng lực:
2.2.2. Thực trạng chương trình dạy học học phần môn cầu
lông theo tiếp cận năng lực qua ý kiến đánh giá của GV và SV
khoa Thể dục thể thao trường Đại học Tây Bắc.
2.2.2.1. Thực trạng về mức độ cần thiết của chương trình
dạy học học phần môn cầu lông
2.2.2.2. Thực trạng về cấu trúc chương trình theo tiếp cận
năng lực
Chương trình môn cầu lông đang được xây dựng dựa theo
tiếp cận nội dung và được cấu trúc theo môn/bài học. Kiểu cấu trúc
này có nội dung dạy học được quy định chi tiết, trong đó các hệ
thống kiến thức có liên kết chặt chẽ, tường minh và là hệ thống phát
triển. Tuy nhiên nó lại không phản ánh chi tiết kết quả đầu ra của
người học.
2.2.2.3. Thực trạng về mục tiêu chương trình theo tiếp cận
năng lực
a/ Căn cứ xác định mục tiêu chương trình dạy học học phần
cầu lông theo tiếp cận năng lực.
Bảng 2.3. Bảng căn cứ xác định mục tiêu chương trình học phần
cầu lông
T

Căn cứ xác định mục

T

tiêu

Mức độ sử dụng (%)

2
0

giờ
0

2.

3

0

82
3.

1

hội về dạy học môn cầu
3

lông
Qua phân tích chuẩn đầu

00
36.4

ra SV khoa Thể dục thể
4

thao


thao
Qua kinh nghiệm chủ

36.4

45.

18.2

2.

6

6

quan
Qua mục đích, yêu cầu

90.9

4
9.1

0

18
2.

2

tiếp cận năng lực để xác định mục tiêu của chương trình môn cầu

7


lông như: Dựa theo chuẩn đầu ra, Dựa theo hệ thống năng lực cần
hình thành cho SV… Tuy nhiên chưa được thường xuyên và hiệu
quả.
b/Mục tiêu chương trình môn cầu lông theo tiếp cận năng
lực
chúng tôi đưa ra câu hỏi “Mục tiêu chương trình cầu lông
hiện nay được thể hiện như thế nào?” và kết quả thu được như sau:

8


Bảng 2.4: Bảng mục tiêu chương trình cầu lông
T

Mục tiêu

T

Sinh

Giảng

viên

viên


84

độ tiến bộ của người học một cách

3
4

liên tục.
Mục tiêu được mô tả thông qua hệ

11

92.
3

10

90.
9

12.

1
9.1
thống các năng lực cần hình thành.
1
Ý kiến khác
0
0

logic
Nội dung chưa đảm bảo tính khoa học,
logic.
Nội dung dạy học đã gắn với thực
hành giải quyết vấn đề thực tiễn.
Nội dung dạy học chưa gắn với thực
hành giải quyết vấn đề thực tiễn.
Nội dung dạy học được trình bày
một cách chi tiết, cụ thể.
Nội dung dạy học chỉ quy định nội
dung chính, không quy định nội

viên
SL
%
63.
7
6
36.
4
4
81.
9
8
19.
2
2

Sinh viên
SL

dung chi tiết.
Trong chương trình dạy học theo tiếp cận năng lực thì nội
dung chương trình chỉ quy định nội dung chính, không quy định nội
dung chi tiết. Tuy nhiên có 100% GV và 91.2% SV cho rằng nội
dung dạy học của chương trình cầu lông vẫn quy định những nội
dung chi tiết, cụ thể. Do đó các nội dung dạy học liên kết, phụ thuộc
vào nhau; SV cần phải học xong nội dung này để làm tiền đề cho việc
tiếp cận các nội dung tiếp theo. Vì thế quá trình học tập sẽ khó tạo ra
được sự linh hoạt cho người học.

10


Qua đó có thể kết luận, nội dung chương trình dạy học học
phần cầu lông hiện hành đã phần nào đảm bảo tính khoa học và gắn
với thực hành giải quyết các vấn đề thực tiễn. Tuy nhiên nội dung
vẫn được quy định một cách chi tiết và cụ thể; chưa có sự tích hợp
giữa kiến thức và kỹ năng thực hành giải quyết vấn đề do đó chưa tạo
thành hệ thống các năng lực cần thiết cho người học. Vì vậy, việc cải
tiến, phát triển chương trình là cần thiết nhằm nâng cao chất lượng
dạy học bộ môn.
2.2.2.5. Thực trạng đánh giá các phương pháp dạy học
chương trình cầu lông theo tiếp cận năng lực
2.2.2.6. Thực trạng đánh giá mức độ sử dụng các hình
thức tổ chức dạy học chương trình cầu lông theo tiếp cận năng lực
2.2.2.7. Thực trạng về kiểm tra, đánh giá kết quả chương
trình dạy học cầu lông theo tiếp cận năng lực
a/ Tiêu chí đánh giá kết quả học tập học phần cầu lông theo
tiếp cận năng lực: trong đánh giá kết quả học tập chương trình cầu
lông của SV hiện nay, GV không đặt ra các tiêu chí cụ thể đồng thời

chính xác, đồng thời tạo động lực trong học tập đối với SV.
2.2.2.8. Thực trạng hình thành năng lực cho sinh viên
trong dạy học học phần cầu lông
2.2.2.9. Thực trạng đánh giá hiệu quả chương trình cầu
lông tìm hiểu hiệu quả chương trình, chúng tôi có đưa ra câu hỏi

12


2.3. Thực trạng nhu cầu được học tập chương trình dạy
học học phần cầu lông theo tiếp cận năng lực
2.3.1. Thực trạng học tập chương trình cầu lông của
CBGV các cơ sở giáo dục.
2.3.2. Mong muốn học tập chương trình dạy học học phần
cầu lông theo tiếp cận năng lực
2.3.3. Nhu cầu học tập chương trình dạy học cầu lông theo
tiếp cận năng lực:
CHƯƠNG III: PHÁT TRIỂN CHƯƠNG TRÌNH DẠY HỌC HỌC
PHẦN MÔN CẦU LÔNG THEO TIẾP CẬN NĂNG LỰC
3.1. Nguyên tắc phát triển chương trình dạy học học phần
cầu lông theo cách tiếp cận năng lực.
3.1.1. Đảm bảo chuẩn nghề nghiệp của SV khoa TDTT
3.1.2. Đảm bảo chất lượng đào tạo
3.1.3. Đảm bảo tính hiệu quả của chương trình
3.1.4. Đảm bảo tính khoa học, tính cập nhật và tính khả thi
3.1.5. Đảm bảo tính sư phạm của chương trình
3.1.6. Đảm bảo đúng tiến trình của quá trình phát triển
chương trình đào tạo.
3.1.7 Đảm bảo chuẩn giáo viên trung học phổ thông
3.2. Đề xuất chương trình dạy học học phần cầu lông theo

1
14/16
một phần khả thi 0/16i
chương trình
2/16
Logic,
Hợp lý
Không
Tính logic, hợp lý của
2
hợp lý
một phần hợp lý
chương trình
16/16
0/16
0/16
Tính ứng dụng của Có thể
Xem xét Không thể
3
chương trình
16/16
0/16
0/16
Quản lý chương Giảng viên Cơ sở
Khó khăn khi thực
4
trình
2/16
vật chất
hiện chương trình

7.2 Năng lực trọng tài
7.3 Năng lực thi đấu

15/16
Tốt
14/16
Tốt
12/16

1/16
Bình thường
2/16
Bình thường
4/16

0/16
Không tốt
0/16
Không tốt
0/16

Năng lực tự định Tốt
Bình thường
Không tốt
hướng phát triển
13/16
3/16
0/16
Năng lực quan sát, Tốt
Bình thường

chương trình. Với chương trình được phát triển dựa trên các module
sẽ giúp cho người học hình thành tốt hơn các năng lực, đáp ứng mục
tiêu chương trình đề ra.
b/ Kết quả thực nghiệm sư phạm
* Kết quả khảo sát đầu vào của thực nghiệm
Chúng tôi tiến hành thăm dò, khảo sát, kiểm tra về mặt nhận thức,
kỹ năng ban đầu trong học tập môn cầu lông của các lớp TN và ĐC thông
qua bài kiểm tra đầu vào, với 5 câu trắc nghiệm khách quan, 2 câu điền vào
chỗ trống, 1 câu xử lý tình huống và 1 câu tự luận (Phụ lục 6). Chúng tôi
tiến hành chấm điểm và xử lý số liệu bằng các công thức toán học, kết quả
như sau:
7.4

15


Bảng 3.8. Kết quả kiểm tra nhận thức trước TN của lớp TN
và lớp ĐC
Tần số lớp TN (f1)
0
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10

5
8
10
6
1
0
30
6.67

1.21
1.10
16.32

1.19
1.09
16.34

Bảng 3.9. Kết quả kiểm tra đầu vào của lớp thực nghiệm và lớp đối
chứng theo mức độ nhận thức
Nhóm
TN
ĐC

Kết quả bài kiểm tra
Tổng
Yếu – kém Trung bình
Khá
số bài SL
%
SL

6.74 còn lớp ĐC là 6.67; độ lệch chuẩn của điểm kiểm tra trước TN
của cả hai lớp TN, ĐC lần lượt là 1,10 và 1,09 đều đảm bảo độ tin cậy
và chênh lệch nhau rất ít, hệ số biến thiên của điểm số lớp TN là 16.32%
và lớp ĐC là 16.34% là tương đồng. Như vậy điểm trung bình bài kiểm
tra trước TN của hai lớp TN và ĐC là tương đương nhau.
* Kết quả khảo sát sau khi TN
Sau khi tiến hành TN hai chủ đề của chương 2, chúng tôi đã tiến
hành kiểm tra đầu ra của cả 2 lớp TN và ĐC. Kết quả được thể hiện như
sau:
Bảng 3.10. Bảng kết quả kiểm tra đầu ra của lớp TN và ĐC
Điểm xi

Tần số lớp TN (f1)
0
1
2
3
4
5
6
7

0
0
0
0
0
2
5
9

4
1
0
30
6.47

1.13
1.06
14.83

1.29
1.14
17.62

Bảng 3.11. Kết quả kiểm tra nhận thức sau TN của lớp TN và lớp
ĐC theo mức độ nhận thức
Tổng Kết quả bài kiểm tra
Nhóm
Yếu - kém Trung bình
số bài SL %
SL %
TN
27
0
0
7
25.9
ĐC
30
1

*Kết quả đánh giá mức độ hứng thú và tính tích cực trong
học tập của lớp ĐC và lớp TN
Sau khi tiến hành dạy học TN, chúng tôi tiến hành khảo sát ý
kiến của SV hai lớp TN và ĐC về mức độ hứng thú và tích cực khi
học tập học phần cầu lông ( Phụ lục 8) theo chương trình cũ và
chương trình mới phát triển, đây là cơ sở để củng cố tính hiệu quả
của chương trình mới so với chương trình cũ. Kết quả thu được như
sau:
-Mức độ hứng thú trong học tập của lớp TN và ĐC
Bảng 3.12: Mức độ hứng thú trong học tập học phần cầu lông
của lớp ĐC và lớp TN
TT

Mức độ

1
2
3

Hứng thú
Bình thường
Không hứng thú

Lớp TN
SL
18
7
2

%

Bảng 3.13. Mức độ thể hiện tính tích cực, hiệu quả trong học tập
chương trình cầu lông của lớp TN và lớp ĐC sau TN
ND
1
2
3
4
5
6
7
Tổn
g

Tốt
63.0
77.8
70.4
66.7
85.2
77.8
48.1

Lớp TN (n=27)
Lớp ĐC (n=30)
Bình Không
Bình Không
TB Tốt
TB
thường tốt
thường tốt

học tập
• Mức độ hiệu quả học tập (Hình thành các năng lực dạy
học và tổ chức thi đấu, trọng tài cầu lông)
• Mức độ liên hệ những tình huống trong học tập vào thực tiễn
• Mức độ tương tác với người dạy và người học
• Phát triển năng lực tự học tập, tự nghiên cứu và tự định
hướng phát triển cá nhân
Kết quả khảo sát sau TN cho thấy:

20


Tính tích cực và hiệu quả trong học tập môn cầu lông của lớp
TN cao hơn lớp ĐC là 0.8(Lớp TN
= 2.72, lớp ĐC
=1.92).
Điều này được thể hiện rõ ở việc SV lớp TN lựa chọn mức độ tốt
nhiều hơn, trong khi đó SV lớp ĐC chủ yếu chọn mức độ bình
thường và không tốt.
Tính tích cực và hiệu quả trong học tập được thể hiện ở các
mặt của lớp TN và lớp ĐC là khác nhau ở thứ bậc, cụ thể: Ở lớp TN
mức độ liên hệ các tình huống học tập vào thực tiễn được đánh giá là
hiệu quả nhất (

=2.85, XL 1) thì ở lớp ĐC mặt này chỉ xếp thứ 5 (

= 1.80). Sự chủ động trong quá trình học tập ở lớp ĐC xếp vị trí
số 1 (

= 2.17) và lớp TN chỉ xếp thứ 6 (

Từ sự hứng thú này các em có thái độ tích cực, chủ động, say mê hơn
trong học tập, tìm tòi và hình thành tốt các năng lực cho bản thân.
Như vậy kết quả của thực nghiệm bước đầu đã chứng minh
được giả thuyết khoa học mà tác giả đặt ra là đúng đắn.
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
1. KẾT LUẬN
Qua điều tra thực trạng đánh giá chương trình cầu lông hiện
nay cho thấy: Chương trình vẫn được xây dựng theo tiếp cận nội
dung, với cấu trúc theo môn/bài học. Nội dung chương trình chưa có
sự tích hợp giữa kiến thức và kỹ năng thực hành. GV vẫn sử dụng các
phương pháp, hình thức tổ chức dạy học truyền thống đơn điệu, khó
hình thành năng lực cho người học. Do đó hiệu quả của chương trình
đào tạo chưa cao, SV ra trường chưa đáp ứng được nhu cầu của xã
hội.
Khảo sát nhu cầu được tiếp cận chương trình giảng dạy cầu
lông theo cách tiếp cận năng lực của SV khoa Thể dục – Thể thao và
một số CBGV ở các cơ sở cho thấy nhu cầu được tiếp cận chương
trình là rất cao. Đặc biệt người học mong muốn được hình thành
được các năng lực dạy học, năng lực trọng tài, huấn luyện, năng lực
tổ chức các hoạt động thi đấu cầu lông. Đây là cơ sở cho việc phát

22


triển chương trình cầu lông theo tiếp cận năng lực (các module dạy
học).
Từ kết quả đánh giá thực trạng và khảo sát nhu cầu được tiếp
cận chương trình, tác giả đã tiến hành phát triển chương trình theo
các module định hướng năng lực. Chương trình này giúp người học
tích cực, chủ động trong quá trình học tập, hình thành những kỹ năng,