ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA LUẬT
PHẠM VĂN HÙNG
PHÁP LUẬT THI HÀNH ÁN DÂN SỰ,
THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP, LIÊN HỆ THỰC
TIỄN
Ở TỈNH HẢI DƢƠNG
LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC
HÀ NỘI - 2014
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA LUẬT
PHẠM VĂN HÙNG
PHÁP LUẬT THI HÀNH ÁN DÂN SỰ,
THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP, LIÊN HỆ THỰC
TIỄN
Ở TỈNH HẢI DƢƠNG
Chuyên ngành: Lý luận lịch sử nhà nƣớc và pháp luật
Mã số: 60 38 01 01
LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC
Cán bộ hướng dẫn khoa học: TS. HOÀNG VĂN TÚ
1.1.1.
Khái niệm pháp luật thi hành án dân sự ...... Error! Bookmark not defined.
1.1.2.
Đặc điểm, vai trò của pháp luật thi hành án dân sựError! Bookmark not defined.
1.2.
Nội dung cơ bản của pháp luật thi hành án dân sựError! Bookmark not defined.
1.2.1.
Những quy định về tổ chức bộ máy cơ quan thi hành án, chấp hành viênError! Bookmark n
1.2.2.
Những quy định về thủ tục thi hành án ....... Error! Bookmark not defined.
1.3.
Khái quát quá trình hình thành, phát triển của pháp luật thi
hành án dân sự Việt Nam ......................... Error! Bookmark not defined.
1.3.1.
Thời kỳ từ Cách mạng tháng Tám năm 1945 đến 1993Error! Bookmark not defined.
Tiêu chí đánh giá sự hoàn thiện của pháp luật thi hành án dân sựError! Bookmark n
1.5.1.
Tiêu chí về mặt nội dung ............................. Error! Bookmark not defined.
1.5.2.
Tiêu chí về mặt hình thức ............................ Error! Bookmark not defined.
Kết luận chƣơng 1 ................................................... Error! Bookmark not defined.
Chƣơng 2: THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT THI HÀNH ÁN DÂN SỰ
HIỆN HÀNH, LIÊN HỆ THỰC TIỄN TỈNH HẢI DƢƠNGError! Bookmark not
2.1.
Những quy định về tổ chức bộ máy cơ quan thi hành án, chấp
hành viên .................................................... Error! Bookmark not defined.
2.1.1.
Hệ thống tổ chức thi hành án dân sự ........... Error! Bookmark not defined.
2.1.2.
Chấp hành viên ............................................ Error! Bookmark not defined.
2.2.
Liên hệ thực tiễn pháp luật thi hành án dân sự ở tỉnh Hải DƣơngError! Bookmark
2.4.1.
Hệ thống tổ chức cơ quan thi hành án dân sự tỉnh Hải DƣơngError! Bookmark not de
2.4.2.
Số lƣợng việc và tiền, tài sản thi hành án .... Error! Bookmark not defined.
2.4.3.
Những kết quả đạt đƣợc, hạn chế trong việc thực hiện các quy định
của pháp luật thi hành án dân sự ở tỉnh Hải DƣơngError! Bookmark not defined.
Kết luận chƣơng 2 ................................................... Error! Bookmark not defined.
Chƣơng 3: QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT
THI HÀNH ÁN DÂN SỰ HIỆN NAY ................... Error! Bookmark not defined.
3.1.
Quan điểm hoàn thiện pháp luật thi hành án dân sựError! Bookmark not defined
3.2.
Các giải pháp hoàn thiện pháp luật thi hành án dân sựError! Bookmark not defin
3.2.1.
Nhóm giải pháp hoàn thiện pháp luật thi hành án dân sự về nội dungError! Bookmark n
Trong tổ chức bộ máy nhà nƣớc ta, thi hành án dân sự là lĩnh vực hoạt động đƣợc
chú trọng và là một nhiệm vụ của ngành Tƣ pháp. Pháp luật về thi hành án dân sự đã hình
thành nhƣ: Hiến pháp, Bộ luật hình sự, Bộ luật dân sự, Bộ luật Tố tụng hình sự, Bộ luật
Tố tụng dân sự..., đặc biệt là Luật Thi hành án dân sự 2008, Nghị định 125/2013/NĐ-CP
Sửa đổi nghị định 58/2009/NĐ-CP hƣớng dẫn luật Thi hành án dân sự về thủ tục Thi
hành án dân sự về tăng cƣờng và nâng cao hiệu quả công tác thi hành án dân sự. Những
văn bản này đã tạo cơ sở pháp lý cho việc đổi mới về tổ chức và hoạt động của cơ quan
thi hành án dân sự; xác định rõ hơn địa vị pháp lý của các chủ thể pháp luật đối với việc
thực hiện pháp luật về thi hành án dân sự. Trên cơ sở đó, nhận thức của các chủ thể về
pháp luật thi hành án dân sự đƣợc nâng lên. Nhiều bản án, quyết định có hiệu lực pháp
luật của Toà án (quyết định dân sự trong bản án hình sự; bản án, quyết định dân sự, hành
chính) đã đƣợc các cơ quan thi hành án dân sự kịp thời đƣa ra thi hành theo quy định của
pháp luật đạt kết quả tƣơng đối cao. Điều này, đã đảm bảo tính hiệu lực của các bản án,
quyết định của tòa án, bảo đảm lợi ích của Nhà nƣớc, quyền lợi ích hợp pháp của các tổ
chức và công dân; thể hiện tính nghiêm minh của các bản án, quyết định của tòa án nhân
danh Nhà nƣớc, tạo lòng tin của nhân dân đối với Đảng với Nhà nƣớc, góp phần đảm bảo
an ninh trật tự xã hội, giữ gìn kỷ cƣơng, phép nƣớc, thực hiện dân chủ, công bằng xã hội,
tăng cƣờng pháp chế xã hội chủ nghĩa.
Hải Dƣơng là một tỉnh có số lƣợng án bàn giao và thụ lý hàng năm tƣơng đối lớn.
Trong những năm qua, công tác thi hành án dân sự ở Hải Dƣơng đã đạt đƣợc những kết
quả đáng ghi nhận; luôn hoàn thành tốt chỉ tiêu Quốc hội và Chính phủ giao cho, nhiều
vụ việc khó khăn, phức tạp, tồn đọng lâu năm đã đƣợc tổ chức thi hành dứt điểm. Kết quả
đạt đƣợc nói trên phản ánh sự cố gắng, nỗ lực của toàn ngành tƣ pháp nói chung, cũng
nhƣ đội ngũ cán bộ thi hành án dân sự nói riêng, sự quan tâm, chỉ đạo sát sao của các cấp
ủy đảng, chính quyền địa phƣơng; sự phối hợp đồng bộ, chặt chẽ của các ngành hữu quan
trong việc thi hành án dân sự.
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đã đạt đƣợc, cũng nhƣ nhiều tỉnh trên cả nƣớc,
thực trạng thi hành án dân sự ở Hải Dƣơng vẫn còn bộc lộ nhiều vấn đề tồn tại, yếu kém,
Phƣơng pháp nghiên cứu của luận văn là phƣơng pháp duy vật biện chứng của
triết học Mác - Lênin theo quan điểm phát triển, toàn diện, lịch sử, cụ thể. Ngoài ra luận
văn còn kết hợp các phƣơng pháp nhƣ: logic, phân tích, tổng hợp, thống kê, khảo sát thực
tiễn.
6. Những đóng góp mới về khoa học của luận văn
Đây là công trình đầu tiên trong khoa học pháp lý Việt Nam ở cấp độ luận văn
thạc sĩ Luật, nghiên cứu về cơ sở lý luận và pháp luật thi hành án dân sự ở tỉnh Hải
Dƣơng. Có thể xem những nội dung sau đây là những đóng góp mới về khoa học của
luận văn:
- Làm sáng tỏ những vấn đề lý luận về pháp luật thi hành án dân sự ở Việt Nam
nói chung và Hải Dƣơng nói riêng.
- Đánh giá đúng thực trạng pháp luật thi hành án dân sự hiện hành và liên hệ thực
tiễn ở tỉnh Hải Dƣơng, trong đó làm rõ những kết quả đạt đƣợc, những hạn chế trong việc
thực thi pháp luật thi hành án dân sự.
- Đƣa ra một số quan điểm và đề xuất các giải pháp có tính khả thi cao nhằm hoàn
thiện pháp luật thi hành án dân sự trong thời gian tới.
7. Ý nghĩa lý luận và ý nghĩa thực tiễn của luận văn
Thông qua việc làm rõ thực trạng pháp luật thi hành án dân sự hiện hành và liên hệ
thực tiễn tỉnh Hải Dƣơng - kết quả đã đạt đƣợc và những hạn chế, bất cập, luận văn góp
phần làm sáng tỏ một số vấn đề về pháp luật, thi hành án dân sự, từ đó nâng cao nhận
thức của xã hội đối với việc thực hiện pháp luật thi hành án dân sự ở nƣớc ta nói chung
và tỉnh Hải Dƣơng nói riêng.
Khẳng định, củng cố nhận thức về vị trí, vai trò và ý nghĩa của pháp luật về
thi hành án dân sự trong việc phát huy tính tích cực, chủ động trong thực hiện pháp
luật thi hành án dân sự của các cơ quan bảo vệ pháp luật, nâng cao ý thức chấp
hành pháp luật của các tổ chức và công dân đối với công tác thi hành án dân sự.
Kết quả nghiên cứu của luận văn góp phần làm sáng tỏ thêm một số vấn đề lý luận
của pháp luật thi hành án dân sự, do đó làm phong phú thêm lý luận chung về Nhà nƣớc
Bộ Chính trị (2005), Nghị quyết số 49-NQ/TW ngày 02 tháng 06 năm 2005 về Chiến
lược cải cách tư pháp đến năm 2020, Hà Nội.
4.
Bộ Tƣ pháp - Bộ Công an - Bộ Tài chính - Toà án Nhân dân tối cao - Viện kiểm sát
Nhân dân tối cao (2011), Thông tư liên tịch ngày 11 tháng 07 năm 2011 hướng dẫn
về thủ tục Thi hành án dân sự, Hà Nội.
5.
Bộ Tƣ pháp (2007), Thông tư 06/2007/TT-BTP của Bộ Tư pháp về việc hướng dẫn thực
hiện một số thủ tục hành chính trong hoạt động thi hành án dân sự, Hà Nội.
6.
Bộ Tƣ pháp, Viện Nghiên cứu khoa học pháp lý (1996), “Những cơ sở lý luận và
thực tiễn về chế định Thừa phát lại”, Kỷ yếu đề tài nghiên cứu khoa học cấp Bộ, Mã
số 95-98/114/ĐT, Hà Nội.
7.
Lê Cảm - Nguyễn Ngọc Chí (2004), Cải cách tư pháp ở Việt Nam trong giai đoạn
xây dựng Nhà nước pháp quyền, Nxb Đại học Quốc Gia Hà Nội.
8.
Chính phủ (2004), Nghị định 173/2004/NĐ-CP ngày 30 tháng 9 qui định về thủ tục,
cưỡng chế và xử phạt vi phạm hành chính trong thi hành án dân sự, Hà Nội.
liệu học tập và nghiên cứu môn học lý luận chung về Nhà nước và pháp luật, tập 1,
Nxb Lý luận Chính trị, Hà Nội.
20. Học viện Hành chính Quốc gia (2001), Lý luận chung về nhà nước và pháp luật,
Nxb Đại học Quốc gia, Hà Nội.
21. Học viện Tƣ pháp, (2013), Tài liệu bồi dưỡng ngạch Thư ký thi hành án dân sự.
22. Lê Xuân Hồng (2002), Xã hội hóa một số nội dung thi hành án dân sự, Luận văn
thạc sĩ Luật học, Trƣờng Đại học Luật Hà Nội.
23. Khoa Luật - Đại học Quốc gia Hà Nội (2003), Giáo trình lí luận và lịch sử Nhà
nước và Pháp luật Việt Nam, Nxb Đại học Quốc gia, Hà Nội.
24. Nguyễn Công Long (2000), Các biện pháp cưỡng chế thi hành án dân sự. Luận văn
thạc sĩ Luật học, Trƣờng Đại học Luật Hà Nội.
25. Nguyễn Đức Nghĩa (2005), Cơ sở lý luận và thực tiễn khắc phục án tồn đọng trong
thi hành án dân sự ở Việt Nam hiện nay, Luận văn thạc sỹ Luật học, Học viện Chính
trị quốc gia Hồ Chí Minh.
26. Nguyễn Hiền Nhân (2001), “Xác định loại tố tụng của thi hành án dân sự”, Tin thi
hành án dân sự, Cục quản lý thi hành án dân sự, (5).
27. Quốc hội nƣớc Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam (1999), Bộ luật Hình sự, Nxb
Chính trị quốc gia, Hà Nội.
28. Quốc hội nƣớc Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2002), Nghị quyết số
51/2001/QH10 ngày 25/12/2001 về việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp
nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 1992.
29. Quốc hội nƣớc Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2003), Luật 11/2003/QH11
ngày 26/11/2003 về tổ chức Hội đồng nhân dân và ủy ban nhân dân, Hà Nội.
30. Quốc hội nƣớc Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2003), Luật 26/2004/QH11
ngày 15/6/2003 về sửa đổi bổ sung một số điều của Luật Khiếu nại, tố cáo, Hà Nội.
31. Quốc hội nƣớc Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2004), Luật tố tụng dân sự,
Nxb Tƣ pháp, Hà Nội.
32. Quốc hội nƣớc Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2005), Bộ luật Dân sự nước
Hải Dƣơng.
46. Ủy ban Thƣờng vụ Quốc hội (2004), Pháp lệnh 13/2004/PL-UBTVQH11 ngày
14/1/2004 về Thi hành án dân sự, Hà Nội.
47. V.I.Lênin (1978), Toàn tập, Tập 44, Nxb Tiến bộ, Mátxcơva.
48. Viện Khoa học Pháp lý - Bộ Tƣ pháp (2002), "Một số vấn đề về tổ chức và hoạt
động thi hành án hiện nay", Thông tin Khoa học pháp lý, (6).
49. Viện Khoa học pháp lý - Bộ Tƣ pháp (2005), Luận cứ khoa học và thực tiễn của
việc đổi mới tổ chức và hoạt động thi hành án ở Việt Nam trong giai đoạn mới, Báo
cáo phúc trình đề tài cấp nhà nƣớc độc lập, Hà Nội.
50. Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh Hải Dƣơng (2012), Báo cáo công tác kiểm sát 5 năm
2008- 2012, Hải Dƣơng.
51. Viện nghiên cứu Khoa học Pháp lý – Bộ Tƣ pháp (2001), “Xã hội hóa hoạt động Thi
hành án dân sự - Một số vấn đề lý luận và thực tiễn”, Tạp chí Thông tin khoa học
pháp lý, (8).
52. Viện Nghiên cứu Nhà nƣớc và Pháp luật (1995), Những vấn đề lý luận cơ bản về
Nhà nước và pháp luật, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.
53. Nguyễn Nhƣ Ý (1999), Đại từ điển tiếng Việt, Nxb Văn hóa thông tin, Hà Nội.