Kiểm sát tạm giữ, tạm giam và thi hành án hình
sự (trên cơ sở số liệu thực tiễn tại địa bàn thủ đô
Hà Nội)
Trần Thế Linh
Khoa Luật
Luận văn Thạc sĩ ngành: Luật hình sự và tố tụng hình sự; Mã số: 60 38 01 04
Người hướng dẫn: TS. Phạm Mạnh Hùng
Năm bảo vệ: 2014
Keywords. Luật hình sự; Tạm giữ; Tạm giam; Thi hành án; Tố tụng hình sự
Content
1. Tính cấp thiết của đề tài
Trước yêu cầu đấu tranh phòng, chống tội phạm, cải cách tư pháp và xây dựng Nhà nước
pháp quyền xã hội chủ nghĩa, việc nâng cao chất lượng hoạt động tư pháp của các cơ quan tư pháp
nói chung, nâng cao chất lượng thực hành quyền công tố và kiểm sát các hoạt động tư pháp của
Viện kiểm sát nói riêng trong giai đoạn hiện nay phải được đổi mới, đảm bảo mọi hành vi, vi phạm
pháp luật hình sự phải được phát hiện kịp thời, nhanh chóng, truy tố đúng người, đúng tội, đúng
pháp luật, công minh, không bỏ lọt tội phạm và người phạm tội, không làm oan người vô tội.
Nghị quyết số 08/NQ-TW ngày 02/01/2001 của Bộ Chính trị về một số nhiệm vụ trọng
tâm của công tác tư pháp trong thời gian tới đã nêu rõ:
Nâng cao chất lượng hoạt động và đề cao trách nhiệm của các cơ quan và
cán bộ tư pháp; Viện kiểm sát các cấp thực hiện tốt chức năng công tố và kiểm sát
việc tuân theo pháp luật trong hoạt động tư pháp; tăng cường công tác kiểm sát việc
bắt, giam, giữ, bảo đảm đúng pháp luật; những trường hợp chưa cần bắt, tạm giữ, tạm
giam thì kiên quyết không phê chuẩn lệnh bắt, tạm giữ, tạm giam; phát hiện và xử lý
kịp thời các trường hợp oan, sai trong việc bắt, tạm giữ, tạm giam thuộc phạm vi
thẩm quyền phê chuẩn của mình [21].
Nghị quyết 49/NQ-TW ngày 02/06/2005 của Bộ Chính trị về chiến lược cải cách tư pháp
đến năm 2020 xác định một trong những nhiệm vụ của cải cách tư pháp là: "Xác định rõ căn cứ
tạm giam; hạn chế việc áp dụng biện pháp tạm giam đối với một số loại tội phạm; thu hẹp đối
tượng người có thẩm quyền quyết định việc áp dụng các biện pháp tạm giam" [23].
Hoạt động kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong lĩnh vực tạm giữ, tạm giam và thi hành

của pháp luật. Cho đến nay đã có một số bài viết, công trình nghiên cứu liên quan đến đề tài như:
- Đề tài khoa học cấp bộ "Kháng nghị của Viện kiểm sát với các cơ quan có trách nhiệm
trong việc tạm giữ, tạm giam, quản lý và giáo dục người chấp hành án phạt tù" của Viện kiểm sát
nhân dân tối cao, do Nguyễn Hoàng Thế và các thành viên thực hiện, nghiệm thu năm 2004 nêu
nên thực trạng việc sử dụng quyền kháng nghị của Viện kiểm sát nhân dân trong khâu công tác
kiểm sát việc tạm giữ, tạm giam, quản lý và giáo dục người chấp hành án phạt tù và một số giải
pháp nhằm nâng cao hiệu quả việc thực hiện quyền năng này.
- Đề tài khoa học cấp bộ "Nhiệm vụ, quyền hạn của Viện kiểm sát trong tạm giữ, tạm
giam, quản lý và giáo dục người chấp hành án phạt tù theo yêu cầu cải cách tư pháp hiện nay" của
Viện kiểm sát nhân dân tối cao, do tác giả Ngô Quang Liễn và các thành viên thực hiện, nghiệm
thu năm 2007, nghiên cứu về nhiệm vụ, quyền hạn của Viện kiểm sát trong lĩnh vực tạm giữ, tạm
giam, quản lý và giáo dục người chấp hành án phạt tù theo yêu cầu cải cách tư pháp.
- Chuyên đề "Tổng kết 50 năm công tác kiểm sát việc tạm giữ, tạm giam, quản lý và giáo
dục người chấp hành án phạt tù" của Viện kiểm sát nhân dân tối cao, do tác giả Bùi Đức Long và
các thành viên thực hiện, nghiệm thu năm 2010, đã khái quát quá trình hình thành, phát triển cùng
những thành tựu, hạn chế trong công tác kiểm sát việc tạm giữ, tạm giam, quản lý và giáo dục
người chấp hành án phạt tù từ khi Viện kiểm sát nhân dân thành lập năm 1960 đến năm 2010.
Vấn đề liên quan đến kiểm sát tạm giữ, tạm giam và thi hành án hình sự còn có nhiều bài
viết đăng trên các tạp chí chuyên ngành như: Tạp chí Kiểm sát số 19/2012 có bài: "Căn cứ tạm
giam, hạn chế việc áp dụng biện pháp tạm giam đối với một số loại tội phạm, thu hẹp đối tượng
người có thẩm quyền quyết định việc áp dụng tạm giam" của TS. Đỗ Văn Đương; tác giả Nguyễn
Hải Phùng có bài viết: "Khi kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong tạm giữ, tạm giam và thi hành
án hình sự có cần ban hành "quyết định trực tiếp kiểm sát" không?", Tạp chí kiểm sát, số 7/2012.
Bên cạnh đó còn có bài viết của GS.TSKH Lê Cảm: "Những vấn đề chung về bảo vệ các quyền
con người bằng pháp luật trong lĩnh vực tư pháp hình sự", Tạp chí Khoa học pháp lý, số 6/2010;
bài viết của tác giả Vũ Đức Chấp: "Nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác kiểm sát thi hành án
hình sự của Viện kiểm sát nhân dân", Tạp chí Kiểm sát, số 10/2008; bài viết của PGS.TS Trần Văn


Độ: "Bảo vệ quyền con người của người bị tạm giữ, bị can, bị cáo trong tố tụng hình sự đáp ứng

thi hành án hình sự.
Luận văn cũng tiến hành khảo sát thực tiễn, thu thập số liệu, tài liệu thực tiễn phản ánh
thực trạng áp dụng pháp luật trong hoạt động tạm giữ, tạm giam và thi hành án hình sự trên địa bàn
thành phố Hà Nội, qua đó đánh giá những ưu và nhược điểm và những nguyên nhân của những tồn
tại, hạn chế đó để đưa ra được những giải pháp nhằm nâng cao chất lượng công tác kiểm sát tạm
giữ, tạm giam và thi hành án hình sự của Viện kiểm sát nhân dân thành phố Hà Nội nói riêng và
ngành kiểm sát nói chung trong thời gian tới.
6. Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, nội dung của luận văn gồm
3 chương:
Chương 1: Một số vấn đề lý luận chung về kiểm sát tạm giữ, tạm giam và thi hành án
hình sự của Viện kiểm sát nhân dân.
Chương 2: Các quy định của pháp luật về kiểm sát tạm giữ, tạm giam và thi hành án hình
sự của Viện kiểm sát nhân dân và thực tiễn áp dụng.
Chương 3: Hoàn thiện pháp luật và những giải pháp nâng cao hiệu quả kiểm sát tạm giữ, tạm
giam và thi hành án hình sự của Viện kiểm sát nhân dân.

References
1. Nguyễn Ngọc Anh (chủ biên) (2012), Bình luận khoa học Luật thi hành án hình sự, Nxb Công
an nhân dân, Hà Nội.
2. Nguyễn Hòa Bình (2012), "Một số định hướng nghiên cứu sửa đổi, bổ sung Bộ luật tố tụng
hình sự đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp", Kiểm sát, (21), tr. 2-9.
3. Bộ Công an (2001), Thông tư số 08/TT-BCA ngày 14/4/2001 hướng dẫn thực hiện quy chế về
tạm giữ, tạm giam, Hà Nội.
4. Bộ Công an (2010), Quyết định số 10969/QĐ-X11 ngày 24/12/2010 quy định chức năng,
nhiệm vụ, quyền hạn và tổ chức bộ máy của Trại tạm giam thuộc Công an tỉnh, thành phố trực
thuộc Trung ương, Hà Nội.
5. Bộ Công an (2011), Thông tư số 16/TT-BCA quy định về công tác cảnh sát quản giáo, Hà Nội.
6. Bộ Công an (2011), Quyết định số 9591/QĐ-X11 ngày 18/10/2011 quy định chức năng, nhiệm
vụ, quyền hạn và tổ chức bộ máy của Đội cảnh sát thi hành án hình sự và hỗ trợ tư pháp thuộc

duyệt kế hoạch triển khai thi hành Luật thi hành án hình sự có kế hoạch kèm theo, Hà Nội.
18. Chính phủ (2011), Nghị định số 09/2011/NĐ-CP ngày 25/1/2011 sửa đổi bổ sung chế độ ăn và
khám chữa bệnh đối với người bị tạm giữ, tạm giam quy định tại điều 26 và điều 28 của quy
chế về tạm giữ tạm giam ban hành kèm theo Nghị định số 89/NĐ-CP, Hà Nội.
19. Chính phủ (2011), Nghị định số 117/2011/NĐ-CP ngày 15/12/2011 ban hành quy chế trại
giam, Hà Nội.
20. Đảng Cộng sản Việt Nam (2002), Văn kiện Đảng toàn tập, (tập 1 đến tập 8), Nxb Chính trị quốc
gia, Hà Nội.
21. Đảng Cộng sản Việt Nam (2002), Nghị quyết số 08-NQ/TW ngày 02/01/2002 của Bộ Chính trị về
một số nhiệm vụ trọng tâm công tác trong thời gian tới, Hà Nội.
22. Đảng Cộng sản Việt Nam (2005), Nghị quyết số 48- NQ/TW ngày 24/5/2005 của Bộ Chính trị về
chiến lược xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam đến năm 2010 định hướng
đến năm 2020, Hà Nội.
23. Đảng Cộng sản Việt Nam (2005), Nghị quyết số 49-NQ/TW ngày 02/6/2005 của Bộ Chính trị về
chiến lược cải cách tư pháp đến năm 2020, Hà Nội.
24. Đảng Cộng sản Việt Nam (2010), Kết luận số 79-KL/TW ngày 28/7/2010 của Bộ Chính trị về
đề án đổi mới tổ chức và hoạt động của tòa án, viện kiểm sát và các cơ quan điều tra theo
Nghị quyết 49-NQ/TW của Bộ Chính trị về chiến lược cải cách đến năm 2020, Hà Nội.
25. Nguyễn Văn Điệp (2005), Các biện pháp ngăn chặn bắt, tạm giữ, tạm giam trong tố tụng hình
sự, Luận văn tiến sĩ Luật học, Trường Đại học Luật Hà Nội, Hà Nội.
26. Trần Văn Độ (2010), "Bảo vệ quyền con người của người bị tạm giữ, bị can, bị cáo trong tố
tụng hình sự đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp", Khoa học pháp lý (6) tr. 33-40.
27. Đỗ Văn Đương (2012), "Căn cứ tạm giam, hạn chế việc áp dụng biện pháp tạm giam đối với
một số loại tội phạm, thu hẹp đối tượng người có thẩm quyền quyết định việc áp dụng tạm
giam", Kiểm sát, (19) tr. 43-47.
28. Khoa Luật - Đại học Quốc gia Hà Nội (2006), Giáo trình Luật tố tụng hình sự Việt Nam, Nxb
Đại học Quốc gia Hà Nội, Hà Nội.
29. Bùi Đức Long (2010), "Bàn về vị trí, nhiệm vụ, quyền hạn của Viện kiểm sát nhân dân trong



Viện kiểm sát nhân dân tối cao (2010), Lịch sử Viện kiểm sát nhân dân Việt Nam - sơ thảo,
Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.
Viện kiểm sát nhân dân tối cao (2011), Quyết định số 260/QĐ-VKSTC-V4 ngày 17/6/2011 ban
hành quy chế về tổ chức và hoạt động của Vụ kiểm sát việc tạm giữ, tạm giam, quản lý và giáo
dục người chấp hành án phạt tù, Hà Nội.
Viện kiểm sát nhân dân tối cao (2013), Quyết định số 35/QĐ-VKSTC-V4 ngày 29/1/2013 ban
hành quy chế công tác kiểm sát việc tạm giữ, tạm giam và thi hành án hình sự, Hà Nội
Võ Khánh Vinh, Nguyễn Mạnh Kháng (Chủ biên) (2006), Pháp luật thi hành án hình sự Việt
Nam - Những vấn đề lý luận và thực tiễn, Nxb Tư pháp, Hà Nội.
Nguyễn Như Ý (Chủ biên) (2008), Đại Từ điển tiếng Việt, Nxb Đại học Quốc gia thành phố
Hồ Chí Minh, Thành phố Hồ Chí Minh.