ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
-----------------------------------------------------

VŨ THỊ PHƢƠNG

NHẬN DIỆN NHỮNG RÀO CẢN TRONG VIỆC THỰC HIỆN
CHÍNH SÁCH XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI
TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH BẮC GIANG

1


LUẬN VĂN THẠC SĨ
Chuyên ngành: Khoa học quản lý

Hà Nội, 2014

2


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
-----------------------------------------------------

VŨ THỊ PHƢƠNG

NHẬN DIỆN NHỮNG RÀO CẢN TRONG VIỆC THỰC HIỆN
CHÍNH SÁCH XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI
TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH BẮC GIANG


7. Phương pháp nghiên cứu .................................... Error! Bookmark not defined.
8. Kết cấu luận văn: ...................................................... Error! Bookmark not defined.
Chương 1: XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI, MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN Error! Bookmark not defined.
1.1 Khái niệm................................................................. Error! Bookmark not defined.

1.1.1. Khái niệm nông thôn ......................................... Error! Bookmark not defined.
1.1.2. Xây dựng nông thôn mới. ................................. Error! Bookmark not defined.
6


1.1.2.1. Khái niệm nông thôn mới .............................. Error! Bookmark not defined.
1.1.2.2. Mô hình nông thôn mới.................................. Error! Bookmark not defined.
1.2. Chủ trương chỉ đạo của Trung ương về xây dựng nông thôn mớiError! Bookmark not defined.

1.2.1. Phương châm, nguyên tắc xây dựng nông thôn mớiError! Bookmark not defined.
1.2.2. Nội dung xây dựng và bộ tiêu chí quốc gia về xây dựng nông thôn mớiError! Bookmark not defined.
1.2.2.1. Nội dung xây dựng nông thôn mới ............... Error! Bookmark not defined.
1.2.2.2. Bộ tiêu chí xây dựng nông thôn mới của Chính phủError! Bookmark not defined.
1.3. Tình hình xây dựng nông thôn mới ở một số địa phươngError! Bookmark not defined.

1.3.1. Tình hình xây dựng nông thôn mới ở Nam ĐịnhError! Bookmark not defined.
1.3.2. Tình hình xây dựng nông thôn mới ở Vĩnh PhúcError! Bookmark not defined.
Tiểu kết chương 1......................................................... Error! Bookmark not defined.
Chương 2. ĐÁNH GIÁ VIỆC THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH
BẮC GIANG – NHẬN DIỆN MỘT SỐ RÀO CẢN................................................
2.1. Đặc diểm nông nghiệp, nông dân, nông thôn tỉnh Bắc GiangError! Bookmark not defined.

2.1.1. Giới thiệu chung về tỉnh Bắc Giang ................ Error! Bookmark not defined.
2.1.2. Đánh giá thực trạng xây dựng nông thôn Bắc GiangError! Bookmark not defined.
2.2. Chủ trương của Tỉnh ủy, chính sách của HĐND, UBND tỉnh Bắc Giang về xây dựng nông thôn mới

2.4. Nhận diện những rào cản trong việc thực hiện chính sách xây dựng nông thôn mới trên địa bàn tỉnh

Error!

Bookmark not defined.

2.4.1. Rào cản về nhận thức chưa đầy đủ về chính sách xây dựng nông thôn mới .

Error! Bookmark not defined.

8


2.4.2. Rào cản trong công tác chỉ đạo, định ra tiêu chí chưa phù hợp cho các vùng, miền; đặt ra mục tiêu về thời gian và số
lượng hoàn thành xã nông thôn mới của Bắc Giang thể hiện sự nóng vội, khó thực hiện. Error! Bookmark not defined.
2.4.3. Nhóm rào cản về cơ chế chính sách và nguồn lựcError! Bookmark not defined.
2.4.3.1. Về cơ chế chính sách ....................................... Error! Bookmark not defined.
2.4.3.2. Rào cản về nguồn lực ................................ Error! Bookmark not defined.
2.4.4. Khó khăn trong phát huy hiệu quả hoạt động các thiết chế văn hóa gắn với việc xây dựng nông thôn mới

Error!

Bookmark not defined.
Tiểu kết chương 2 ....................................................................................... …93
Chương 3. QUAN ĐIỂM, MỤC TIÊU XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI VÀ NHỮNG GIẢI PHÁP THÁO GỠ RÀO CẢN
TRONG THỰC HIỆN XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI TỈNH BẮC GIANG

Error! Bookmark not defined.

3.1. Quan điểm, mục tiêu xây dựng nông thôn mới Error! Bookmark not defined.



LỜI CẢM ƠN
Để hoàn thành luận văn tốt nghiệp của mình, trong quá trình triển khai nghiên cứu, khi những kinh nghiệm về nghiên
cứu khoa học, những kinh nghiệm về thực tế cũng như năng lực của bản thân còn hạn chế, em đã nhận được sự chỉ bảo rất
tận tình của giáo viên hướng dẫn, sự động viên, giúp đỡ của các thầy cô trong khoa Khoa học Quản lý, thầy cô trong nhà
trường và sự chia sẻ, giúp đỡ của bạn bè, người thân.
Qua đây, em xin bày tỏ lòng cảm ơn sâu sắc tới PGS.TS. Phan Hữu Tích- người đã hết mực nhiệt tình, tận tâm hướng
dẫn em trong suốt thời gian thực hiện đề tài, từ việc định hướng khoa học đến việc lựa chọn các phương pháp nghiên cứu và
cách trình bày kết quả nghiên cứu.
Em xin gửi lời cảm ơn chân thành tới các anh, chị trong bộ phận Văn phòng điều phối xây dựng Nông thôn mới tỉnh
Bắc Giang đã hợp tác, chỉ bảo và giúp đỡ em trong suốt quá trình thực hiện đề tài này.
Cảm ơn gia đình và bạn bè đã luôn ở bên cạnh động viên, khuyến khích và tạo điều kiện để em hoàn thành luận văn
tốt nghiệp thạc sỹ của mình.

11


Hà Nội, tháng 5 năm 2014
Học viên

Vũ Thị Phƣơng

DANH MỤC TỪ VIÊT TẮT

AN, TTXH

An ninh, trật tự xã hội

BCĐ


Nông thôn mới

PTNT

Phát triển nông thôn

UBND

Ủy ban Nhân dân

XDNTM

Xây dựng nông thôn mới

13


DANH MỤC CÁC BẢNG, BIỂU

Biểu

Nội dung

Trang

Sơ đồ cấu tạo Ban Chỉ đạo Chương trình MTQG xây
Biểu 2.2.

56

càng giàu đẹp, dân chủ, công bằng, văn minh, có cơ cấu kinh tế hợp lý, quan hệ sản xuất phù hợp, kết cấu hạ tầng kinh tế xã hội phát triển ngày càng hiện đại”.
Sau gần 30 năm thực hiện đường đối đổi mới, dưới sự lãnh đạo của Đảng, nông nghiệp, nông dân, nông thôn nước ta
đã đạt được thành tựu to lớn và khá toàn diện. Kinh tế nông thôn chuyển dịch theo hướng tăng công nghiệp, dịch vụ, ngành
nghề; các hình thức tổ chức sản xuất tiếp tục đổi mới. Kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội được tăng cường; bộ mặt nhiều vùng
nông thôn thay đổi. Đời sống vật chất và tinh thần của dân cư ở hầu hết các vùng nông thôn ngày càng được cải thiện. Tuy
nhiên, những thành tựu đạt được chưa tương xứng với tiềm năng, lợi thế và chưa đồng đều giữa các vùng. Nông nghiệp phát
triển còn thiếu bền vững, tốc độ tăng trưởng thấp, sức cạnh tranh thấp, chưa phát huy tốt nguồn lực cho phát triển sản xuất;
nghiên cứu, chuyển giao khoa học - công nghệ và đào tạo nguồn nhân lực còn hạn chế.... Đời sống vật chất và tinh thần của
15


người dân nông thôn còn thấp, tỉ lệ hộ nghèo cao, nhất là vùng đồng bào dân tộc, vùng sâu, vùng xa; chênh lệch giàu, nghèo
giữa nông thôn và thành thị, giữa các vùng còn lớn, phát sinh nhiều vấn đề xã hội phức tạp.
Vì vậy, Nghị quyết số 26-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa X đã đề ra chủ trương xây dựng NTM
vừa phát triển kinh tế xã hội, nâng cao đời sống của nhân dân nói chung, phát triển nông nghiệp, nông thôn, nâng cao đời
sống

vật

chất

và

tinh

thần

của

cư

nghiệp Việt Nam.
7. Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn-The CEG
Facility/AUSAID (2005), WTO và ngành nông nghiệp Việt Nam.
8. Bộ Nông nghiệp và phát triển Nông thôn, Sổ tay hướng dẫn xây
dựng nông thôn mới, Nhà xuất bản lao động, Hà Nội, 2011.
9. Bộ Nông nghiệp và phát triển Nông thôn, Thông tư số
54/2009/TT-BNNPTNT, ngày 21/8/2009, hướng dẫn thực hiện bộ tiêu chí
quốc gia về nông thôn mới.
10. Chính sách nông nghiệp trong các nước đang phát triển” (Nhà
xuất bản nông nghiệp ấn hành năm 1994).
11. Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2004), Chiến lược toàn
diện về tăng trưởng và xoá đói giảm nghèo.
17


12. Cục Thống kê tỉnh Bắc Giang, Niên giám Thống kê tỉnh Bắc
Giang các năm 2005, 2009, 2011.
13. Cục Thống kê tỉnh Bắc Giang, Báo cáo tổng điều tra nông nghiệp
nông thôn và thuỷ sản năm 2011.
14. Đảng cộng sản Việt Nam (2006), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn
quốc lần thứ X, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia, Hà Nội.
15. Đảng cộng sản Việt Nam (2011), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn
quốc lần thứ XI, Nhà xuất bản chính trị Quốc gia, Hà Nội.
16. GS.TS. Chu Văn Cấp - PGS.TS. Trần Bình Trọng (2005), Giáo
trình Kinh tế chính trị Mác - Lê Nin, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia, Hà Nội .
17. Giáp Thị Dậu (2012), Thực trạng và giải pháp nhằm xây dựng
nông thôn mới tại xã Thanh Lâm, huyện Lục Nam, tỉnh Bắc Giang giai đoạn
2012 - 2015.
18. Hà Thị Giang (2011), “Một số giải pháp xây dựng nông thôn mới
huyện Gia Lâm – Thành phố Hà Nội theo hướng đô thị hóa.

21/11/2011 về Nội dung sử dụng nguồn vốn sự nghiệp; quản lý, thanh
quyết toán kinh phí Chương trình MTQG xây dựng nông thôn mới.
30. Sở văn hóa thể thao và du lịch tỉnh Bắc Giang, Hướng dẫn số
1010/HD - SVHTTDL, ngày 04/10/2013 về Hướng dẫn tực hiện tiêu chí cơ
sở vật chất văn hóa trong xây dựng nông thôn mới.
31. Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Bắc Giang, Quy
hoạch phát triển ngành nông nghiệp đến 2010 và định hướng đến 2015, 2020.
32. Thủ tướng Chính phủ, Quyết định số 491/QĐ-TTg, ngày 16-42009, về việc ban hành Bộ tiêu chí Quốc gia về nông thôn mới.
33. Thủ tướng Chính phủ, Quyết định số 800/QĐ-TTg, ngày 04-62010 phê duyệt Chương trình mục tiêu Quốc gia về xây dựng nông thôn
mới giai đoạn 2010 – 2020.
34. Tỉnh uỷ Bắc Giang, Nghị quyết số 01-NQ/TU ngày 27- 4-2011
của Ban Thường vụ tỉnh ủy về xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2011-2015.
19


35. Tỉnh ủy Bắc Giang, Nghị quyết số 145-NQ/TU, ngày 14/7/2011
về xây dựng nông thôn mới tỉnh Bắc Giang đến năm 2020.
36. Tỉnh uỷ Bắc Giang (2011), Văn kiện Đại hội đảng bộ tỉnh Bắc
Giang lần thứ XVII (nhiệm kỳ 2010 - 2015).
37. Tỉnh uỷ Bắc Giang, Báo cáo kiểm điểm giữa nhiệm kỳ thực hiện
nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XVI (nhiệm kỳ 2015 -2020).
38. TS. Phạm Ngọc Dũng, Công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông
nghiệp nông thôn từ lý luận đến thực tiễn ở Việt Nam hiện nay, Nxb. Chính
trị quốc gia, Hà Nội.
39. UBND tỉnh Bắc Giang, Kế hoạch số 45/KH-UBND, ngày
16/9/2011 về việc thực hiện Nghị quyết số 145-NQ/TU, với mục tiêu giai
đoạn 2011-2015
40. UBND tỉnh Bắc Giang, Quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế xã hội tỉnh Bắc Giang đến 2010 và tầm nhìn đến 2020
41. UBND tỉnh Bắc Giang, Đề án xây dựng nông thôn mới tỉnh Bắc
Giang giai đoạn 2010 - 2020.

Phương hướng nhiệm vụ năm 2014.
52. UBND tỉnh Vĩnh Phúc, Kế hoạch triển khai của BCĐ Chương
trình MTQG xây dựng NTM tỉnh Vĩnh Phúc năm 2014.

21