ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
-----------------------------------------------------

NGUYỄN VĂN ĐẠT

Định hướng giá trị của sinh viên hiện nay
(Nghiên cứu tại trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn và
trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Hà Nội)

LUẬN VĂN THẠC SĨ
Chuyên ngành: Xã hội học

Hà Nội - 2014


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
-----------------------------------------------------

NGUYỄN VĂN ĐẠT

Định hướng giá trị của sinh viên hiện nay
(Nghiên cứu tại trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn và
trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Hà Nội)

Luận văn Thạc sĩ chuyên ngành Xã hội học
Mã số: 60 31 03 01

PGS. TS VŨ HÀO QUANG


Bookmark not defined.
5. Đối tƣợng, khách thể, phạm vi nghiên cứu ...................................................... Error!
Bookmark not defined.
5.1.

Đối tượng nghiên cứu ................................................................................ Error!

Bookmark not defined.
5.2.

Khách thể nghiên cứu ................................................................................ Error!

Bookmark not defined.
5.3.

Phạm vi nghiên cứu ................................................................................... Error!

Bookmark not defined.
6. Phƣơng pháp thu thập thông tin ....................................................................... Error!
Bookmark not defined.
6.1. Phân tích tài liệu ........................................................................................... Error!
Bookmark not defined.


6.2. Phỏng vấn sâu ............................................................................................... Error!
Bookmark not defined.
6.3. Phương pháp thu tập thông tin bằng bảng hỏi ........................................... Error!
Bookmark not defined.
7. Câu hỏi nghiên cứu ............................................................................................. Error!
Bookmark not defined.

1.3.1. Trường Đại học Khoa học xã hội và nhân văn ........................................ Error!
Bookmark not defined.
1.3.2. Trường Đại học Khoa học Tự nhiên......................................................... Error!
Bookmark not defined.
CHƢƠNG 2: CÁC GIÁ TRỊ ĐỊNH HƢỚNG CỦA SINH VIÊN HIỆN NAY . Error!
Bookmark not defined.
2.1. Định hƣớng giá trị của sinh viên trong hoạt động học tập. ......................... Error!
Bookmark not defined.
2.1.1. Mục đích của việc học tập.......................................................................... Error!
Bookmark not defined.
2.1.2. Thái độ của sinh viên với hoạt động học tập ............................................ Error!
Bookmark not defined.
2.2 . Định hƣớng giá trị trong công việc, nghề nghiệp ......................................... Error!
Bookmark not defined.
2.2.1. Định hướng trong việc lựa chọn nghề nghiệp......................................... Error!
Bookmark not defined.
2.2.2. Những yếu tố quyết định thành công trong công việc, nghề nghiệp ....... Error!
Bookmark not defined.
2.3. Định hƣớng giá trị của sinh viên trong tình bạn, tình yêu, hôn nhân gia đình
Error! Bookmark not defined.
2.3.1. Quan niệm của sinh viên về tình bạn ....................................................... Error!
Bookmark not defined.


2.3.2. Quan niệm của sinh viên về tình yêu. ....................................................... Error!
Bookmark not defined.
2.3.3. Định hướng của sinh viên về các giá trị, phẩm chất trong gia đình ....... Error!
Bookmark not defined.
2.4. Định hƣớng giá trị của sinh viên trong đạo đức, cách ứng xử với gia đình, cộng
đồng .......................................................................................................................... Error!


ĐH KHXH&NV

Đại học Khoa học xã hội và nhân văn


ĐHQGHN

Đại học Quốc gia Hà Nội

TPHCM

Thành phố Hồ Chí Minh

Danh mục bảng:
Bảng 2. 1: Mục đích học đại học của sinh viên ........ Error! Bookmark not defined.
Bảng 2. 2: Tương quan giữa nam và nữ trong mục đích vào đại họcError! Bookmark
not defined.
Bảng 2. 3: Người có tác động chính trong việc lựa chọn ngành học của sinh viênError!
Bookmark not defined.
Bảng 2. 4: Tương quan giữa người quyết định ngành học và các nhóm sinh viênError!
Bookmark not defined.
Bảng 2. 5: Yếu tố quan trọng nhất trong việc lựa chọn nghề nghiệp sau khi ra trường
.................................................................................. Error! Bookmark not defined.
Bảng 2. 6: Những phẩm chất quan trọng trong công việcError! Bookmark not defined.
Bảng 2. 7: Quan niệm của sinh viên về người bạn tốtError! Bookmark not defined.
Bảng 2. 8: Những phẩm chất quan trọng trong tình bạnError! Bookmark not defined.
Bảng 2. 9: Những phẩm chất quan trọng trong tình yêuError! Bookmark not defined.
Bảng 2. 10: Những tiêu chuẩn quan trọng với người bạn đời trong tương lai .. Error!
Bookmark not defined.



ĐỊNH HƢỚNG GIÁ TRỊ CỦA SINH VIÊN HIỆN NAY
PHẦN MỞ ĐẦU
1.

Lý do chọn đề tài
Đất nước ta đang trong tiến trình đổi mới mạnh mẽ và đẩy mạnh hội nhập kinh tế

quốc tế với nền kinh tế thị trường đang từng bước được xác lập. Trong quá trình đổi mới
đất nước, Đảng và Nhân dân ta đã thu được những thành tựu vô cùng to lớn và toàn diện.
Những thành tựu ấy đã và đang tác động mạnh mẽ đến các lĩnh vực khác nhau của đời
sống xã hội như kinh tế, chính trị, văn hoá, đạo đức, lối sống của con người Việt Nam.
Trước những thay đổi mạnh mẽ về cuộc sống, các giá trị đạo đức của con người cũng bị
ảnh hưởng theo cả hai chiều hướng tích cực và tiêu cực. Điều này tác động trực tiếp tới
quá trình định hướng và hoàn thiện nhân cách của mỗi người.
Từ khi đất nước ta chuyển sang nền kinh tế thị trường và hội nhập quốc tế, việc
giữ gìn và phát huy các giá trị truyền thống dân tộc cũng như việc xây dựng hệ giá trị
trong lối sống mới đã và đang đặt ra nhiều vấn đề cần phải được giải quyết. Thực tế cho
thấy, trong đời sống xã hội đã có những biểu hiện xem nhẹ những giá trị văn hoá truyền
thống của dân tộc, chạy theo thị hiếu không lành mạnh. Cuộc đấu tranh giữa cái tiến bộ
và cái lạc hậu, giữa lối sống lành mạnh trung thực, có lý tưởng với lối sống ích kỷ, thực
dụng đang diễn ra hàng ngày. Bên cạnh những giá trị mới được hình thành trong quá


trình hội nhập, những yếu tố tiêu cực cũng đang xâm nhập vào đạo đức, lối sống của
nhiều tầng lớp nhân dân, đặc biệt là thanh niên sinh viên.
Sinh ra và lớn lên trong môi trường thông tin đa chiều và xu thế hội nhập quốc tế,
sinh viên Việt Nam hiện nay là lớp người chịu nhiều ảnh hưởng tích cực cũng như tiêu
cực từ những biến đổi của đất nước và thế giới. Thanh niên sinh viên đang ở độ tuổi phát


Tổng quan vấn đề nghiên cứu
Khi thực hiện đề tài nghiên cứu này, chúng tôi có rất nhiều thuận lợi trong việc tìm

nguồn tham khảo, bởi liên quan đến vấn đề nghiên cứu, các học giả đi trước đã có nhiều
đề tài, công trình nghiên cứu Khoa học nghiên cứu về đạo đức, lối sống, cách ứng xử,
định hướng nghề nghiệp của thanh niên sinh viên. Có thể kể đến một vài công trình tiêu
biểu sau đây:
Nghiên cứu về thực trạng đạo đức, lối sống của thanh niên hiện nay có các công
trình nghiên cứu của các tác giả như: Cao Văn Định 2000: “Xây dựng lối sống cho thanh
niên đô thị hiện nay”; Phạm Hồng Tung 2007: “Nghiên cứu về thanh niên và lối sống của
thanh niên Việt Nam trong quá trình đổi mới và hội nhập quốc tế”; Sách: “Tổng quan
tình hình sinh viên và công tác Hội và phong tràoo sinh viên nhiệm kỳ VII 2003 – 2008
của Trung ương Hội sinh viên Việt Nam 2008”; Trần Sĩ Phán 1999: “Giáo dục đạo đức
đối với sự hình thành và phát triển nhân cách sinh viên Việt Nam trong giai đoạn hiện
nay”; Doãn Thị Chín 2004: “Vấn đề giáo dục đạo đức truyền thống cho sinh viên Việt
Nam hiện nay”; Trương Văn Phước 2003: “Đạo đức sinh viên trong quá trình chuyển
sang nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam – thực trạng, vấn đề
và giải pháp”; Phạm Hồng Tung 2010: “Thực trạng và xu hướng biến đổi lối sống của
thanh niên”; Đỗ Ngọc Hà 2000: “Định hướng giá trị của thanh niên Việt Nam”.
Trong các công trình khoa học trên, các tác giả đã phân tích, đánh giá thực trạng
biểu hiện của đạo đức, lối sống của thanh niên. Những biểu hiện đó được xem xét, phân
tích qua định hướng giá trị sống của họ, qua việc tham gia các phong trào hoạt động của
đoàn thanh niên, Hội sinh viên, qua thái độ của thanh niên sinh viên đối với vấn đề phấn
đấu để được đứng trong hàng ngũ Đảng; hoạt động lao động nghề nghiệp, các hoạt động
học tập ở nhà trường và học tập bổ sung kiến thức; trong các sinh hoạt văn hóa, văn nghệ,


vui chơi giải trí, các mối quan hệ tình bạn, tình yêu đôi lứa… Khi phân tích các biểu hiện,
các nhà Khoa học đã chỉ ra những mặt tích cực, những điểm còn hạn chế của đạo đức, lối

xếp ở thứ bậc cao: thanh niên lo học vi tính, ngoại ngữ, học nhiều nghề... đó là điều không có
trong thời kỳ bao cấp. Ngoài ra tác giả cũng đã đưa ra một số dự báo về biến đổi định hướng
giá trị trong tương lai, từ đó tác giả xây dựng và đưa ra những chuẩn mực trong định
hướng giá trị cho tầng lớp thanh niên Việt Nam cần có: “Có niềm tin

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1.

Nguyễn Ngọc Bích (1998), Tâm lý học nhân cách, NXB Giáo dục.

2.

Dương Đức Chiến (2013), Nhận thức của thanh niên vùng ven đô về chữ hiếu
trong gia đình hiện nay, Trường ĐH KHXH & NV Hà Nội.

3.

Bùi Thế Cường (1983), “Thanh niên và lối sống trong xã hội học ở Cộng hòa dân
chủ Đức”, Tạp chí Xã hội học (2), tr.12-15.

4.

Dương Tự Đam (1996), Định hướng giá trị của thanh niên sinh viên trong sự
nghiệp đổi mới ở Việt Nam”, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh.

5.

Phạm Tất Dong, Lê Ngọc Hùng (2002), Xã hội học đại cương, NXB Đại học Quốc
Gia, Hà Nội.


12.

Phạm Minh Hạc (1994), Vấn đề con người trong công cuộc đổi mới Chương trình
Khoa học cấp nhà nước, KX 07 Hà Nội.

13.

Phạm Minh Hạc (1996), Phát triển giáo dục, phát triển con người phục vụ phát
triển xã hội – kinh tế, NXB Khoa học xã hội.

14.

Phạm Minh Hạc (2001), Nghiên cứu con người và nguồn nhân lực đi và công
nghiệp hoá hiện đại hoá NXB chính trị Quốc Gia Hà Nội.

15.

Phạm Minh Hạc (2003), Về giáo dục, NXB chính trị Quốc Gia.

16.

Phạm Minh Hạc (2004), Một số vấn đề nghiên cứu nhân cách, NXB Chính trị
Quốc gia Hà Nội.

17.

Lê Ngọc Hùng (2000), Lịch sử và lý thuyết xã hội học, Xã hội học, NXB Đại học
Quốc gia Hà Nội.

18.


24.

Đà Hiền Phương (1991), Định hướng giá trị việc làm cần thiết, Nghiên cứu giáo
dục số 2.

25.

Vũ Hào Quang (2001), Định hướng giá trị của sinh viên con em cán bộ Khoa học,
NXB Đại học Quốc gia Hà Nội.

26.

Phạm Tất Thắng (2009), Định hướng giá trị của sinh viên, Luận án tiến sĩ ngành
Xã hội học,

27.

Cao Xuân Thạo (2008), Định hướng giá trị của thanh niên sinh viên hiện nay Luận
án Cao học, Đại học Sư phạm Hà Nội, Hà Nội,

28.

Trần Trọng Thuỷ (1993), Giá trị định hướng giá trị và nhân cách, Tạp chí nghiên
cứu giáo dục số 7.

29.

Phạm Hồng Tung (2011), Thanh niên và lối sống của thanh niên Việt Nam trong
quá trình đổi mới và hội nhập quốc tế, NXB Chính trị Quốc gia.


35.

Nguyễn Khắc Viện (1991), Từ điển tâm lý, TT Nghiên cứu trẻ em Hà Nội, NXB
Ngại văn.

36.

Ban Thanh niên trường học (2007), Định hướng giá trị cho sinh viên trong giai
đoạn hiện nay, NXB Thanh niên,

37.

Đảng cộng sản Việt Nam, Đại hội Đảng tàn quốc lần thứ X, NXB Chính trị.

38.

Tuổi trẻ và nghề nghiệp (1995), NXB thành phố Hồ Chí Minh.