BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƢỜNG ĐẠI HỌC TÂY BẮC

LÕ THỊ HOÀNG

BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƢỢNG ĐỌC

DIỄN CẢM TÁC PHẨM THƠ CHO TRẺ
MẪU GIÁO (5 - 6 TUỔI)

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC

SƠN LA, NĂM 2014


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƢỜNG ĐẠI HỌC TÂY BẮC

LÕ THỊ HOÀNG

BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƢỢNG ĐỌC

DIỄN CẢM TÁC PHẨM THƠ CHO TRẺ
MẪU GIÁO (5 - 6 TUỔI)

Nhóm ngành: Khoa học giáo dục

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
Ngƣời hƣớng dẫn: ThS. Điêu Thị Tú Uyên

SƠN LA, NĂM 2014


: Tác phẩm văn học

NXB

: Nhà xuất bản

ĐC

: Đối chứng

TN

: Thực nghiệm

SL

: Số lượng

TP

: Tác phẩm

TB

: Trung bình

ĐHSP

: Đại học Sư phạm

1.2.3. Một số vần đề rút ra từ thực trạng khảo sát...............................................27
CHƢƠNG 2. BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƢỢNG ĐỌC DIỄN CẢM
TÁC PHẨM THƠ CHO TRẺ MẪU GIÁO LỚN (5 – 6 TUỔI)...................29
2.1. Sưu tầm thơ theo chủ đề dạy học ở trường mầm non.................................. 29


2.2. Đọc diễn cảm tác phẩm thơ và hướng dẫn trẻ tìm hiểu nội dung, ý nghĩa, hình

thức nghệ thuật của tác phẩm thông qua hoạt động đọc diễn cảm......................33
2.2.1. Các thủ thuật đọc diễn cảm thơ.................................................................33
2.2.2. Hướng dẫn trẻ tìm hiểu tác phẩm thông qua hoạt động đọc diễn cảm......41
2.3. Hướng dẫn trẻ đọc diễn cảm thơ trong các hoạt động học tập khác............45
CHƢƠNG 3. THỰC NGHIỆM SƢ PHẠM..................................................50
3.1. Mục đích thực nghiệm................................................................................. 50
3.2. Thời gian, khách thể và địa bàn thực nghiệm.............................................. 50
3.3. Điều kiện và tiêu chí thực nghiệm............................................................... 50
3.4. Nội dung thực nghiệm..................................................................................51
3.5. Kết quả thực nghiệm....................................................................................51
3.5.1. Kết quả trước thực nghiệm........................................................................51
3.5.2. Kết quả sau thể nghiệm.............................................................................52
KẾT LUẬN........................................................................................................55
TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ LỤC


1
MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
1.1. Giáo dục mầm non là bậc học đầu tiên của hệ thống giáo dục quốc
dân có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc đặt nền móng cho sự hình thành và

tuệ, thẩm mỹ, hình thành những yếu tố đầu tiên của nhân cách, chuẩn bị cho trẻ
vào lớp 1.
Trong đề án Phát triển GDMN giai đoạn 2006 – 2015, quan điểm chỉ đạo
trọng tâm là: “…đẩy mạnh xã hội hóa, tạo điều kiện thuận lợi về cơ chế, chính
sách để mọi tổ chức, cá nhân và toàn xã hội tham gia phát triển giáo dục mầm
non…”. Quan điểm chỉ đạo này hoàn toàn phù hợp với xu thế chung trên thế
giới hiện nay về phát triển nền giáo dục quốc dân. Ở nhiều nước, không chỉ ở
những nước nghèo mà ngay cả ở những nước giàu, để phát triển sự nghiệp giáo
dục, họ đã tìm nhiều giải pháp để đẩy mạnh xã hội hóa giáo dục, trong đó có xã
hội hóa giáo dục mầm non.
Hiện nay, Bộ Giáo dục và Đào tạo và Vụ Giáo dục mầm non chủ trương
cải tiến nội dung giáo dục dựa trên quan điểm kết hợp giữa các tri thức tự nhiên,
xã hội và nghệ thuật nhằm giáo dục trẻ một cách toàn diện. Trong đó, cho trẻ
làm quen với tác phẩm văn học được xem là phương tiện chính trong lĩnh vực
phát triển ngôn ngữ, phát triển tình cảm xã hội, phát triển thẩm mỹ cho trẻ. Việc
đổi mới phương pháp, đề xuất các biện pháp cụ thể nhằm nâng cao chất lượng,
hiệu quả dạy thơ cho trẻ mầm non, hướng tới mục tiêu sử dụng tác phẩm văn
học giáo dục toàn diện nhân cách cho trẻ là việc làm cấp thiết, đòi hỏi nhiều tâm
huyết của các nhà quản lý, các nhà giáo dục và những ai quan tâm đến sự nghiệp
giáo dục mầm non.
1.2. Văn học là một loại hình nghệ thuật mà trẻ thơ được tiếp xúc rất sớm.
Từ thuở trong nôi, các em đã được nghe lời hát ru của bà, của mẹ. Đến trường mầm
non, các em được nghe các cô đọc thơ, kể chuyện… Thực tế đã chứng minh, văn
học (văn học thiếu nhi) là một phương tiện giáo dục quan trọng không gì thay thế
được và là một loại hình nghệ thuật có sức lôi cuốn rất lớn đối với trẻ thơ.

“Văn học là nhân học” (M. Gorki) học văn là học làm người. Mỗi một tác
phẩm văn học là những bài học về nhận thức, về tình cảm xã hội, về nhân cách
đối với con người nói chung, trẻ em nói riêng. Văn học mang đến cho trẻ những
bài học giáo dục vô cùng phong phú, sinh động, hết sức tự nhiên, không gò bó,

mầm non, đặc biệt các trường mầm non ở vùng miền núi, vùng sâu, vùng xa,
trong những điều kiện dạy học còn tồn tại quá nhiều khó khăn thì việc cho trẻ
tiếp xúc với tác phẩm thơ thông qua hoạt động đọc diễn cảm lại bị đặt xuống


4
hàng thứ yếu. Qua việc khảo sát kế hoạch cũng như thực tiễn giảng dạy tại hai
trường mầm non …. chúng tôi nhận thấy rằng việc sử dụng phương pháp chung
và các biện pháp cụ thể nhằm tăng cường hiệu quả cho trẻ mầm non nói chung,
trẻ ở độ tuổi mẫu giáo lớn (5 - 6 tuổi) nói riêng qua đọc diễn cảm tác phẩm thơ
trẻ còn bộc lộ những hạn chế nhất định.
Thực trạng này có nhiều nguyên nhân, nhưng nguyên nhân cơ bản nhất là
do khi cho trẻ tiếp xúc với thơ một số giáo viên chưa hiểu rõ về vai trò, mục đích
việc sử dụng tác phẩm thơ để giáo dục toàn diện nhân cách của trẻ. Điều đó dẫn
đến tình trạng thiếu chú trọng, thiếu linh hoạt, sáng tạo trong việc sử dụng các
biện pháp giúp trẻ tiếp nhận một cách có hiệu quả nhất về thơ. Thơ là cái nôi
nuôi dưỡng nhận thức, tâm hồn trẻ thơ. Để đạt được mục tiêu giáo dục trẻ em,
đặc biệt là trẻ mẫu giáo lớn (5 - 6 tuổi) thông qua các tác phẩm thơ nhà trường
và giáo viên cần có những định hướng rõ ràng, những biện pháp cụ thể, sáng tạo
trong việc cho trẻ đọc diễn cảm các tác phẩm thơ.
Xuất phát từ những lý do trên, chúng tôi lựa chọn nghiên cứu đề tài:
“Biện pháp nâng cao chất lượng đọc diễn cảm tác phẩm thơ cho trẻ mẫu giáo (5
– 6 tuổi)”.
2. Lịch sử nghiên cứu vấn đề
Qua quá trình tìm hiểu việc đọc diễn cảm tác phẩm thơ cho trẻ mẫu giáo
lớn (5 – 6 tuổi) nhằm xây dựng một số biện pháp giúp nâng cao chất lượng đọc
diễn cảm tác phẩm thơ cho trẻ một cách có hiệu quả nhất, chúng tôi đã được
nghiên cứu một số công trình khoa học trong nước và nước ngoài có đề cập
những vấn đề liên quan đến đề tài nghiên cứu của mình.
Cuốn Văn học thiếu nhi với giáo dục trẻ em lứa tuổi mầm non của tác giả

Gần đây vấn đề giúp trẻ mẫu giáo tiếp nhận tác phẩm văn học cũng được
nhiều sinh viên quan tâm: Nguyễn Thị Kim Anh – K45 Đại học giáo dục Mầm
non, Đại học Tây Bắc (2008) với khóa luận Nâng cao chất lượng hoạt động cho
trẻ làm quen với tác phẩm văn học lứa tuổi 5 – 6 tuổi; Nguyễn Thị Phúc - K46
Đại học Giáo Dục Mầm non, Đại học Tây Bắc (2009) với khóa luận Tìm hiểu
khả năng hiểu, nhớ truyện của trẻ mẫu giáo (5 – 6 tuổi); Mông Thị Nhị - K47
Đại học Giáo Dục Mầm non, Đại học Tây Bắc (2010) với khóa luận Phương
pháp hướng dẫn trẻ mẫu giáo lớn (5 – 6 tuổi) đọc diễn cảm thơ; Quàng Thị Tiên
– K47 Đại học Giáo Dục Mầm non, Đại học Tây Bắc (2010) với khóa luận Một


6
số biện pháp rèn luyện kỹ năng kể truyện cho trẻ mẫu giáo lớn (5 – 6 tuổi)…
Các khóa luận này, trên nhiều góc độ khác nhau đã nêu ảnh hưởng to lớn của
văn học đến sự hình thành, phát triển nhân cách của trẻ mầm non cũng như tầm
quan trọng của việc giúp trẻ tiếp xúc với các tác phẩm văn học.
Qua nghiên cứu các bài viết, các công trình liên quan đến khóa luận chúng
tôi nhận thấy các công trình này quan tâm sâu sắc đến vai trò của tác phẩm văn
học đối với việc giáo dục trẻ mầm non; khả năng của trẻ mầm non trong việc
đọc diễn cảm tác phẩm văn học; khẳng định sự cần thiết của việc nâng cao chất
lượng đọc diễn cảm tác phẩm thơ cho trẻ mẫu giáo. Có tài liệu đã đề cập đến
nghệ thuật đọc diễn cảm tác phẩm văn học để nâng cao chất lượng đọc diễn cảm
tác phẩm thơ cho trẻ. Tuy nhiên, vấn đề nêu ra ở tài liệu này chưa hướng vào
từng độ tuổi cụ thể trong suốt giai đoạn trẻ ở bậc học mầm non, từng đối tượng
trẻ với trình độ khác nhau, điều kiện học tập khác nhau, cũng chưa nêu các biện
pháp cụ thể để nâng cao chất lượng đọc diễn cảm tác phẩm thơ phù hợp với từng
đối tượng như đã nói trên. Nhận thấy đây là một khoảng trống có thể tiến hành
khảo sát, nghiên cứu và đề xuất các biện pháp mang tính ứng dụng, chúng tôi
chọn nghiên cứu vấn đề “Biện pháp nâng cao chất lượng đọc diễn cảm tác phẩm
thơ cho trẻ mẫu giáo lớn (5 – 6 tuổi)”.

trẻ mẫu giáo lớn (5 – 6 tuổi).
- Thực nghiệm tại Trường Mầm non Họa Mi, thị trấn Nông trường Mộc

Châu, huyện Mộc Châu, Tỉnh Sơn La.
7. Giả thuyết khoa học
Trên thực tế, tại các trường mầm non, việc cho trẻ mẫu giáo (5 - 6 tuổi)
tiếp xúc với thơ qua hoạt động đọc diễn cảm tác phẩm thơ chưa được quan tâm
đúng mức và thiếu tính linh hoạt, sáng tạo để giúp trẻ mẫu giáo (5 - 6 tuổi) dẫn
đến tình trạng chất lượng của việc tiếp nhận tác phẩm thơ của trẻ mẫu giáo ở độ
tuổi này chưa cao. Nếu biện pháp chúng tôi đề xuất trong đề tài nghiên cứu này
được ứng dụng thì việc đó sẽ góp phần nâng cao chất lượng đọc diễn cảm tác
phẩm thơ cho trẻ mẫu giáo lớn (5 – 6 tuổi).
8. Phƣơng pháp nghiên cứu
8.1. Phƣơng pháp nghiên cứu lý luận
Nghiên cứu tài liệu liên quan đến khóa luận, hệ thống hoá tài liệu để xây
dựng cơ sở lý luận cho khóa luận.


8
8.2. Phƣơng pháp nghiên cứu thực tiễn
- Phương pháp phân tích tổng hợp.
- Phương pháp thống kê phân loại.
- Phương pháp điều tra.
- Phương pháp thể nghiệm sư phạm.
9. Đóng góp của khóa luận
Khóa luận được nghiệm thu sẽ bổ sung một số biện pháp nâng cao chất
lượng đọc diễn cảm tác phẩm thơ cho trẻ mẫu giáo (5 – 6 tuổi); là tài liệu tham
khảo cho sinh viên chuyên ngành mầm non, khoa Tiểu học – Mầm non, Trường
Đại học Tây Bắc và những người quan tâm đến vấn đề này.
10. Cấu trúc của khóa luận

để nhìn nhận thế giới xung quanh. Với cách nhìn “vật ngã đồng nhất” và trí
tưởng tượng phong phú, vạn vật qua con mắt trẻ thơ đều sinh động và có hồn.
Các em tìm thấy trong tự nhiên đời sống của chính mình, và hòa chúng vào thiên
nhiên, đồng nhất với thế giới xung quanh với chính bản thân. Cho nên, trẻ mầm
non thường rất thích nghe kể đọc thơ, kể truyện cổ tích, truyện đồng thoại.
1.1.1.2. Ngôn ngữ
Độ tuổi mẫu giáo lớn là giai đoạn cuối cùng của trẻ em ở lứa tuổi “mầm
non” tức là tuổi trước khi đến trường phổ thông. Ở giai đoạn này, trẻ đã biết sử


10
dụng được một cách thành thạo tiếng mẹ đẻ trong đời sống hàng ngày.
Không chỉ thế, trẻ 5 – 6 tuổi còn xuất hiện nhu cầu dùng ngôn ngữ để biểu
đạt thái độ, tình cảm một cách sinh động và truyền cảm. Trẻ đã biết sử dụng ngữ
âm và ngữ điệu khi biểu đạt cảm xúc hay khi đọc một bài thơ. Vốn từ của trẻ
mẫu giáo lớn tích lũy được khá phong phú không chỉ về danh từ mà còn về tính
từ, động từ, liên từ… Trẻ nắm được vốn từ trong tiến mẹ đẻ đủ để diễn đạt các
mặt trong đời sống hàng ngày. Nhu cầu đó vừa phản ánh sự phát triển về ngôn
ngữ của trẻ vừa cho thấy khả năng có thể tác động, rèn luyện cho trẻ cách nói
tiếng Việt sao cho hay; rèn luyện cho trẻ năng lực cảm thụ tính nghệ thuật của
tiếng Việt thông qua các tác phẩm thơ. Phát triển tính linh hoạt, tính nghệ thuật
trong ngôn ngữ nói của trẻ ở lứa tuổi 5 – 6 là một nhiệm vụ cực kì quan trọng
của người giáo viên mầm non. Nhiệm vụ này được thực hiện thông qua nhiều
hình thức dạy học, nhưng chủ yếu nhất, và cũng đạt hiệu quả cao nhất là hình
thức cho trẻ tiếp xúc với thơ qua hoạt động đọc diễn cảm.
1.1.1.3. Tình cảm, xúc cảm
Giàu xúc cảm và tình cảm là nét tâm lý nổi bật ở trẻ thơ, nhất là trẻ lứa
tuổi mẫu giáo (5 – 6 tuổi). Nhìn chung, ở lứa tuổi này, tình cảm thống trị tất cả
các mặt trong hoạt đông tâm lí của trẻ. Chính vì vậy, nhận thức của trẻ cũng
mang đậm màu sắc cảm xúc (nhận thức cảm tính). Trẻ luôn có nhu cầu được

giúp trẻ tiếp nhận tác phẩm thơ, truyện một cách có hiệu quả.
1.1.1.5. Khả năng chú ý
Đặc điểm chú ý của trẻ 5 – 6 tuổi chủ yếu là không chủ định. Trẻ mẫu
giáo chỉ chú ý, ghi nhớ những gì mình thích và có thể liên quan đến nhu cầu
chính của bản thân trẻ, những gì gây ấn tượng xúc cảm đối với trẻ, cúng dễ bị
phân tán sự chú ý. Vì vậy để tổ chức cho trẻ đọc diễn cảm tác phẩm thơ phải căn
cứ vào đặc điểm này. Trước hết cô phải có biện pháp, thủ thuật thế nào để lôi
cuốn sự chú ý của trẻ. Trẻ có chú ý, ghi nhớ được bài thơ thì trẻ mới có thể đọc
diễn cảm lại bài thơ đó.
1.1.2. Đặc điểm cảm thụ thơ của trẻ mẫu giáo (5 – 6 tuổi)
Trẻ trước tuổi đến trường phổ thông có nhu cầu và khả năng hiểu
được các tác phẩm văn học ngắn gọn, có nội dung đơn giản, kết cấu, ngôn ngữ
dễ hiểu. Tuy vậy, do hạn chế của độ tuổi này (trẻ chưa biết chữ) nên trẻ


12
chưa tự mình tiếp xúc trực tiếp với tác phẩm, chưa tự mình hiểu đầy đủ về giá trị
nội dung, nghệ thuật của tác phẩm. Việc nắm bắt tác phẩm văn học ở trẻ mầm
non phụ thuộc vào sự truyền thụ của giáo viên. Chính vì thế, ở lứa tuổi này
người ta chưa thể gọi là dạy văn cho trẻ mà là cho trẻ làm quen với văn học.
Như vậy, cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học chỉ mức độ tiếp xúc ban đầu
của trẻ với văn học. Thực chất của việc tiếp xúc này giáo viên sử dụng nghệ
thuật đọc diễn cảm để đọc thơ cho trẻ nghe, giảng giải bằng mọi cách để giúp trẻ
hiểu được nội dung và hình thức của tác phẩm. Trên cơ sở đó, giáo viên dạy trẻ
đọc diễn cảm tác phẩm văn học đó. Đây là một hoạt động dạy học có ý nghĩa
đặc biệt, nói như Anhxtanh “Đó là việc cao cả nhất mà con người có thể làm
được, là khai hoang một khu đất mới trong cái thế giới bí mật của cái đẹp”.
Khi cho trẻ làm quen với văn học, người giáo viên mầm non có nhiệm vụ:
- Giúp trẻ biết rung động và yêu thích văn học, hào hứng và có nhu cầu
tham gia vào các hoạt động văn học nghệ thuật (thích nghe đọc thơ, đọc thuộc

Cuối cùng, trẻ tiếp nhận văn học ngây thơ và triệt để, vận dụng kinh
nghiệm trực tiếp và nguyên hợp, không phân biệt sự khác nhau giữa chúng. Nên
đối với các cháu, hình tượng trong tác phẩm và hiện thực được nhà văn phản ánh
chưa tách bạch mà hoà làm một (trẻ hiểu đơn giản một bài thơ, nhân vật được
nghe ấy chính là bài thơ, là con người có thật đang diễn ra trước mắt). Chỉ sau
này, khi lớn dần lên, tư duy, nhận thức phát triển, trẻ đã đứng ra ngoài tác phẩm
để nhận xét, đánh giá thì trẻ mới có thể phân biệt được hình tượng nghệ thuật và
hiện thực được tác giả thể hiện trong tác phẩm.
1.1.3. Đặc điểm của thơ viết cho trẻ lứa tuổi mẫu giáo (5 – 6 tuổi)
Văn học thiếu nhi nằm trong nghệ thuật sáng tác văn học nói chung, vì
thế, nó cũng mang đầy đủ những đặc điểm của sáng tác nghệ thuật ngôn từ. Nó
thực hiện các chức năng chung của văn học như: chức năng nhận thức, chức
năng giáo dục, chức năng thẩm mĩ, chức năng giao tiếp, chức năng vui chơi giải
trí. Các chức năng này không tồn tại tách rời mà gắn bó chặt chẽ với nhau trong
mối quan hệ chuyển hóa lẫn nhau. Nhưng do đối tượng chủ yếu là trẻ em nên nó
có nhưng đặc điểm nhấn mạnh.
Trước hết, tính giáo dục được coi là một trong những đặc trung cơ bản
nhất của văn học thiếu nhi. Văn học thiếu nhi có vai trò vô cùng to lớn trong


14
việc toàn diện nhân cách cho trẻ, cả về đạo đức, trí tuệ và thẩm mĩ
Nếu tính giáo dục là một đặc trưng có tính chất sống còn văn học thiếu nhi
thì khẳ năng khơi gợi, kích thích trí tưởng tượng, sáng tạo cuả trẻ cũng là một đặc
điểm không thể thiếu của văn học viết cho các em. Hơn bất cứ loại hình nào, sáng
tác văn học thiếu nhi phải đặc biệt quan tâm tới đặc điểm tâm lý của lứa tuổi thiếu
nhi. Chính điều này cũng làm nên sự khác biệt giữa văn học thiếu nhi và văn học
người lớn. Tuổi thơ hồn nhiên, tâm hồn trong sáng, dạt dào cảm xúc và trí tưởng
tượng thì tuyệt vời phong phú, bay bổng. Chính vì vậy mà trí tưởng tượng là một
yếu tố không thể thiếu trong các tác phẩm văn học viết cho các em.

Ngoài cửa sổ
Và nghển cổ
Lên trời cao
Hỏi: “Vì sao?”
Cây trả lời:
- Ra ngoài trời,
Cho dễ thở…

(Xuân Tửu – Cây dây leo)
Sự rõ ràng của thơ viết cho trẻ em lứa tuổi mầm non còn được thể hiện ở
ý nghĩa của từ vựng. Từ ngữ thường mang nghĩa đen, với lối miêu tả cụ thể, dễ
hiểu. Ví dụ:
Vàng tươi hoa cúc áo
Đỏ rực nụ rong riềng
Tim tím hoa bìm bịp
Dây tơ hồng em quấn
Thành một bó vừa xinh.
(Ngô Quân Miện – Bó hoa tặng cô)
* Giàu hình ảnh, vần điệu và nhạc điệu
Những hình ảnh đẹp, rực rỡ cùng với vần điệu và nhạc điệu vui tươi làm
cho tác phẩm thêm sinh dộng, có sức hấp dẫn và lôi cuốn sự chú ý của các em.
Có thể nói, vần là một yếu tố không thể thiếu trong thơ viết cho các em (điều
này rất khác với thơ cho người lớn, nhiều khi vần không phải là yếu tố thật quan
trọng). Thơ không chỉ có vần mà còn phải có cách gieo vần thật phù hợp với sự
tiếp nhận của các em. Ví dụ:


16
Bắp cải xanh
Xanh mát mắt



17
Đỏ như đốm lửa Hoa
vừng nho nhỏ Hoa đỗ
xinh xinh Hoa mận
trắng tinh Rung rinh
trước gió...
(Thu Hà – Hoa kết trái)
Nhờ hàng loạt các tính từ miêu tả chói chang, nho nhỏ, xinh xinh, các từ
tượng hình đốm lửa, rung rinh... và các tính từ chỉ màu sắc tim tím, vàng vàng,
đỏ, trắng tinh, bài thơ đã vẽ lên một bức tranh thật sinh động về mảnh vườn giúp
trẻ có thể hình dung về các loài hoa với những màu sắc và hình dáng rất cụ thể.

* Yếu tố truyện trong thơ và yếu tố thơ trong truyện
Đây cũng là một đặc điểm khá nổi bật trong sáng tác cho trẻ em lứa tuổi
mầm non. Khác với thơ viết cho người lớn, hầu hết là tâm trạng, bao gồm hệ
thống những cảm xúc, nỗi niềm, suy tưởng..., thơ cho các em có thể kể lại được.
Ngoài những truyện thơ như Mèo đi câu cá, Nàng tiên ốc, Bồ câu và ngan,...
những bài thơ ngắn cũng đều kể lại một sự việc, một hiện tượng, ví dụ : Dán
hoa tặng mẹ, Mời vào, Gạch đỏ, Chiếc cầu mới, Chú bò tìm bạn...
* Ý nghĩa giáo dục nhẹ nhàng mà sâu lắng
Một trong những chức năng cơ bản của văn học là chức năng giáo dục. Là
loại hình ngôn từ, văn học có khả năng tác động mạnh mẽ tới tâm hồn và nhận
thức con người. Nhất là lứa tuổi mầm non, văn học, đặc biệt là thơ, càng có sự
tác động nhanh nhạy. Tuy nhiên, lứa tuổi này có thể „„đọc‟‟ tác phẩm văn học
một cách gián tiếp, tư duy logic lại chưa phát triển nên hầu như chưa có khả
năng suy luận, phán đoán. Chính vì thế, mỗi một tác phẩm văn học phải đem đến
cho trẻ một ý nghĩa giáo dục cụ thể, rõ ràng.
1.1.4. Vai trò của thơ, vai trò của đọc diễn cảm đối với giáo dụ c trẻmẫu

sinh động, trong trẻo, khiến các em không chỉ cảm nhận được vẻ đẹp của thiên
nhiên, mà còn thêm yêu thiên nhiên, yêu cuộc sống như bài thơ:
Cây đào đầu xóm
Lốm đốm nụ hồng
Chúng em chỉ mong
Mùa đào mau nở
Bông đào nho nhỏ
Cánh đào hồng tươi


19
Hễ thấy hoa cười
Đúng là tết đến

(Hồng Thu – Cây đào)
Văn học chính là nơi khơi dậy vàtiếp thêm cho trẻthơ những rung động về
cái đẹp, nơi giữ cho tâm hồn con người không chai sạn đi mà luôn mới mẻ, nhạy
cảm với cái đẹp của từng chiếc lá, giọt sương, một ánh trăng, một tia nắng, và do
đó cũng không nguội lạnh, thờ ơ với số phận con người, đau đớn, xót xa vì cái
xấu, cái ác và thiết tha yêu thương, hướng về cái tốt, cái đẹp…
b. Về mặt đạo đức
Hình thành, phát triển và giáo dục những tình cảm đạo đức cho trẻ ngay từ
lứa tuổi mầm non là điều hết sức quan trọng. Giáo dục lòng nhân ái, giáo dục
đức tính thật thà, dũng cảm, vâng lời cha mẹ, cô giáo cho trẻ mầm non sẽ giúp
chúng dễ hòa nhập vào cuộc sống và dễ tiếp thu sự giáo dục của người lớn, đón
nhận những hình ảnh tốt đẹp của môi trường để phát triển nhân cách một cách
tích cực. Và thể hiện tốt nhiệm vụ này, văn học được coi là phương tiện hưu
hiệu nhất. Trẻ thơ rất nha ỵ cảm và sống bằn tình cảm, dễ dung động bộc lộ thái
độ một cách rõ ràng, dứt khoát giữa hai mặt xấu – tốt, yêu – ghét, vui – buồn,
chán – thích…Như bài thơ: