ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
~~~~~~~~~~~~

VÕ THỊ BÍCH PHƢƠNG

NGHIÊN CỨU PHÁT TRIỂN SẢN PHẨM

DU LỊCH VĂN HOÁ QUẢNG BÌNH

LUẬN VĂN THẠC SĨ DU LỊCH

HÀ NỘI - 2015


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
~~~~~~~~~~~~

VÕ THỊ BÍCH PHƢƠNG

NGHIÊN CỨU PHÁT TRIỂN SẢN PHẨM

DU LỊCH VĂN HOÁ QUẢNG BÌNH
CHUYÊN NGÀNH: DU LỊCH

(CHƢƠNG TRÌNH ĐÀO TẠO THÍ ĐIỂM)

LUẬN VĂN THẠC SĨ DU LỊCH

NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS.TS. PHẠM TRƢƠNG HOÀNG

HÓA TỈNH QUẢNG BÌNH ................................................... Error! Bookmark not defined.
2.1. Hiện trạng phát triển du lịch tỉnh Quảng Bình ....... Error! Bookmark not
defined.

1


2.2. Tiềm năng và điều kiện phát triển sản phẩm du lịch văn hóa Quảng Bình . Error!
Bookmark not defined.
2.2.1. Điều kiện cung .......................................... Error! Bookmark not defined.
2.2.2. Điều kiện cầu ............................................ Error! Bookmark not defined.
2.2.3. Đánh giá chung về tiềm năng và điều kiện phát triển sản phẩm du lịch
văn hóa tỉnh Quảng Bình.................................... Error! Bookmark not defined.
2.3. Thực trạng sản phẩm du lịch văn hóa tỉnh Quảng Bình ................. Error!
Bookmark not defined.
2.3.1. Loại hình sản phẩm du lịch văn hóa ....... Error! Bookmark not defined.
2.3.2. Đánh giá hiện trạng sản phẩm du lịch văn hóa Quảng Bình ........... Error!
Bookmark not defined.
Tiểu kết chƣơng 2 ...................................................................... Error! Bookmark not defined.
CHƢƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN SẢN PHẨM DU LỊCH
VĂN HÓA TỈNH QUẢNG BÌNH ....................................... Error! Bookmark not defined.
3. 1. Cơ sở đề xuất giải pháp ............................... Error! Bookmark not defined.
3.1.1. Định hướng phát triển theo ngành, lĩnh vực .......... Error! Bookmark not
defined.
3.1.2. Định hướng phát triển theo không gian lãnh thổ ... Error! Bookmark not
defined.
3.1.3. Định hướng đầu tư phát triển du lịch ....... Error! Bookmark not defined.
3.1.4. Định hướng phát triển sản phẩm du lịch văn hóa .. Error! Bookmark not
defined.
3.2. Những giải pháp phát triển sản phẩm du lịch văn hóa Quảng Bình ... Error!


Cộng hòa Dân chủ Nhân dân

CHXHCN

Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa

CSHT

Cơ sở hạ tầng

ICOMOS

(International council on Monuments and Sites)
Hội đồng quốc tế vầ các di tích và di chỉ

KDL

Khách du lịch

SPDL

Sản phẩm du lịch

UBND

Ủy ban nhân dân

UNESCO


Quảng Bình năm 2009-2013 ........................... Error! Bookmark not defined.
Bảng 2.5: Lao động du lịch của tỉnh Quảng Bình giai đoạn 2009-2020 Error!
Bookmark not defined.
DANH MỤC BIỂU ĐỒ VÀ MÔ HÌNH
Sơ đồ 1.1: Những yếu tố văn hóa – xã hội tạo sự hấp dẫn của một vùng du lịch
........................................................... Error! Bookmark not defined.
Sơ đồ 1.2: Quy trình xây dựng sản phẩm văn hóa thành sản phẩm du lịch .. Error!
Bookmark not defined.
Sơ đồ 1.3: Các bước xây dựng sản phẩm du lịch văn hóa.. Error! Bookmark
not defined.

5


PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Sự phát triển nhanh của du lịch toàn cầu và những xu hướng du lịch mới
xuất hiện trong thời gian gần đây đã và đang thúc đẩy cạnh tranh mạnh mẽ
giữa các quốc gia trên thế giới trong việc thu hút khách du lịch. Để nâng cao
vị thế cạnh tranh điểm đến trên thị trường du lịch quốc tế, yếu tố sản phẩm du
lịch chiếm vị trí đặc biệt quan trọng. Sản phẩm du lịch chính là sự trải nghiệm
của khách du lịch về điểm đến du lịch. Vì vậy, điểm đến nào mang lại sự trải
nghiệm càng đa dạng, càng thú vị cho khách du lịch sẽ quyết định sự thành
công trong cạnh tranh thu hút khách du lịch.
Xuấ t phát từ nhu cầ u đa da ̣ng của du khách khi tham gia các chuyế n du
lịch, tính đa dạng của sản phẩm du lịch được xem là một trong những yếu tố
mang tin
̣ để du khách lựa cho ̣n đi du lich
̣ ở điạ điể m nào đó
́ h quyế t đinh

động đang diễn biến toàn cầu không chỉ ở lĩnh vực đa dạng sinh học mà còn
là một khu vực thắng cảnh hang động bậc nhất thế giới. Với tiềm năng du lịch
đa dạng, phong phú du lich
̣ Quảng Bình trong những năm gầ n đây đã có
nhiề u bước tiế n đáng kể . “Quy hoạch tổng thể phát triển du lịch vùng Bắc
Trung Bộ đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030” đã khẳng định Thành phố
Đồng Hới và khu vực Phong Nha-Kẻ Bàng thuộc tỉnh Quảng Bình là một
trong những trọng điểm phát triển du lịch quan trọng của vùng Bắc Trung Bộ.
Chính những tài nguyên du lịch nổi trội, là yếu tố có thể giúp Quảng Bình thu
hút được một lượng lớn khách du lịch trong tương lai gần.
Tuy nhiên, trên thực tế các sản phẩm du lịch ở Quảng Bình hiện nay vẫn
còn khá đơn điệu, sản phẩm du lịch chủ đạo vẫn chỉ có sản phẩm du lịch
hang độngvà sản phẩm du lịch biển. Việc phát triển sản phẩm du lịch biển và
du lịch hang động cũng đang tồn tại những nhược điểm của riêng của nó
ngoài các dịch vụ chính như tham quan, khám phá các dịch vụ khác hầu như
chưa được triển khai, hoặc có dịch vụ bổ sung thì cũng còn rất manh mún,
nhỏ lẻ. Mặt khác, các tài nguyên du lịch tự nhiên này chỉ phân bố co cụm ở
một số khu vực nhất định, nên sức lan tỏa của các loại hình du lịch này còn
yếu, khả năng thu hút người dân tham gia vào các khu vực du lịch biển và
hang động bị hạn chế, lợi ích xã hội mang lại cho người dân địa phương chưa
nhiều. Chính vì thế dù có nhiều tiềm năng nhưng sản phẩm du lịch Quảng
Bình vẫn đang khá “mờ nhạt” . Trước thực trạng đó, phát triển sản phẩm du

7


lịch văn hóa là giải pháp gia tăng giá trị tổng thể cho các sản phẩm du lịch
Quảng Bình. Khi kết hợp với sản phẩm du lịch biển và hang động, sản phẩm
du lịch văn hóa sẽ nâng cao tính hấp dẫn, đa dạng cho du lịch Quảng Bình,
góp phần tạo nên một “bữa tiệc du lịch” phong phú, với nhiều lựa chọn cho

tỉnh Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên Huế ) cho ta một cái nhìn khái quát
về văn hóa Quảng Bình trong lịch sử.
Sau khi tỉnh Bình Trị Thiên được chia tách thành 3 tỉnh Quảng Bình,
Quảng Trị, Thừa Thiên Huế thì các nghiên cứu tập trung vào khai thác những
nét độc đáo trong văn hóa , thắng cảnh của Quảng Bình như cuốn “Quảng
Bình, nước non và lịch sử”(1997) Và “Địa chí văn hóa miền biển Quảng
Bình”(2001)của tác giả Nguyễn Tú. Ngoài ra còn có các tác giả Lương Duy
Tâm với “ Địa Lý- Lịch sử Quảng Bình”(1998) hay Hoàng Tất Thắng có công
trình nghiên cứu “ Biên soạn địa danh lịch sử - văn hóa Quảng Bình phục vụ
du lịch”(2004).
Trần Hoàng với cuốn sách "Quảng Bình thắng cảnh và văn hoá" do nhà
xuất bản Lao động phát hành năm 2007 . Đặc điểm của những nghiên cứu
này là đưa đến cho người đọc cái nhìn hệ thống về vùng đất, con người
Quảng Bình. Tuy nhiên, các nghiên cứu này mới chỉ dừng lại ở mức giới
thiệu sơ lược văn hóa Quảng Bình với việc liệt kê các thắng cảnh, di tích văn
hóa - lịch sử ở Quảng Bình như Đèo Ngang, Quảng Bình Quan, Lũy Thầy,
đền thờ Liễu Hạnh công chúa, bãi biển Đá Nhảy…việc miêu tả các cảnh quan
ở Quảng Bình trong các công trình này chỉ ở dưới góc nhìn tiềm năng, các
giá trị văn hóa đặc sắc ở Quảng Bình nhưng chưa đưa ra cách thức, đề xuất
để biến các các tiềm năng này thành sản phẩm du lịch phục vụ du khách để
mang lại gía trị kinh tế và góp phần bảo tồn tài nguyên. Như vậy, chưa có một

9


TÀI LIỆU THAM KHẢO
 Tài liệu tham khảo tiếng Việt
1. Dương Văn An (1961), Ô Châu cận lục, ( Bùi Lương dịch) Nxb Thuận
Hóa
2. Trần Thúy Anh (Chủ biên) (2011), Giáo trình Du lịch văn hóa (Những

nghiên cứu khoa học năm 2008, Sở VH-TT-DL Lào Cai
17.Hà Văn Tấn (1980), Từ Bàu Tró đến Sa Huỳnh, Nxb Hà Nội, Hà Nội
18.Hoàng Tất Thắng (2004), Biên soạn địa danh văn hóa-lịch sử Quảng
Bình phục vụ du lịch, Đề tài nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ tỉnh
Quảng Bình, Trường Đại học Khoa học Huế
19.Thư viện tỉnh Quảng Bình (1998), Quảng Bình qua các thời kỳ lịch sử,
Xí nghiệp in Quảng Bình
20.Trần Đức Thanh (2008), Xây dựng sản phẩm du lịch vì người nghèo,
Tạp chí du lịch, số 4/2008
21.Trần Ngọc Thêm (1999), Tìm về bản sắc văn hóa Viêt Nam, Nxb Thành
phố Hồ Chí Minh.
22.Ngô Đức Thịnh (2007), Về tín ngưỡng lễ hội cổ truyền, NXB Văn hóa
Thông tin
23.Nguyễn Thị Thu Thủy (2012), Nghiên cứu phát triển sản phẩm du lịch
văn hóa tỉnh Nam Định, Luận văn Thạc sỹ du lịch, Hà Nội
24.Nguyễn Tú (1997), Quảng Bình,nước non và lịch sử, Xí nghiệp in
Quảnng Bình
25.Nguyễn Tú (2001), Địa chí văn hóa miền biển Quảng Bình, Nxb Văn
hóa Thông tin, Hà Nội
26.Nguyễn Minh Tuệ (Chủ biên) (1997), Địa lý du lịch, Nxb Thành phố
Hồ Chí Minh

11


27.Nguyễn Quang Vinh (2007), Quy trình xây dựng sản phẩm văn hóa
thành sản phẩm du lịch, Hội thảo khoa học “ Nghiên cứu và đào tạo du lịch ở
ViệtNam trong quá trình hội nhập quốc tế”
28.Viện nghiên cứu phát triển du lịch (2001), Quy hoạch tổng thể phát
triển du lịch vùng Bắc Trung Bộ đến năm 2010 và định hướng đến 2020, Hà