Phát triển nguồn lực thông tin tại Thư viện
trường Cao đẳng Sư phạm Hà Nội
Trần Thị Hiền
Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội
Luận văn Thạc sĩ. Thông tin: 60 32 20
Nghd: TS. Lê Văn Viết
Năm bảo vệ: 2014
Keywords: Thông tin thư viện; Nguồn lực thông tin; Phát triển nguồn lực thông tin; Khoa
học thư viện
Contents:
MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Nhìn lại lịch sử, trong bất kỳ một xã hội nào, giáo dục đào tạo luôn giữ vai trò hết sức quan
trọng. Hoạt động giáo dục luôn gắn liền với hoạt động chuyển giao tri thức và nghiên cứu khoa
học. Thời đại ngày nay, thông tin trở thành một nguồn lực quan trọng, có ý nghĩa quyết định đối
với sự phát triển trên mọi lĩnh vực của đời sống con người, đặc biệt trong lĩnh vực giáo dục và
đào tạo, thông tin quyết định đến chất lượng quá trình chuyển giao tri thức.
Bước vào thế kỷ 21, cùng với sự phát triển mạnh mẽ của khoa học công nghệ, là sự bùng
nổ của các nguồn lực thông tin, là kỷ nguyên của kinh tế tri thức. Công nghệ thông tin được ứng
dụng vào các lĩnh vực, trong đó có ngành Thông tin – thư viện. Đó vừa là cơ hội, vừa là thách
thức đối với các cơ quan thông tin – thư viện. Cùng với sự gia tăng nhanh chóng, phong phú của
thông tin là sự đòi hỏi nhu cầu thông tin ngày càng đa dạng, liên tục, kịp thời và chính xác của
con người.
Thêm vào đó là sự lỗi thời của thông tin, thời gian hữu ích của một tài liệu bị rút ngắn đáng
kể. Sứ mệnh của các cơ quan thông tin – thư viện là phải luôn đổi mới, cập nhật thông tin nhằm
thỏa mãn tốt nhất nhu cầu tin (NCT) cho người dùng tin (NDT). Vì vậy, các cơ quan thông tin –
thư viện phải thường xuyên bổ sung, phát triển nguồn lực thông tin và không ngừng xử lý, phổ
biến chúng. Để đáp ứng nhu cầu của NDT, các cơ quan thông tin – thư viện phải xây dựng nguồn


lực thông tin mạnh, phù hợp với đối tượng và nhu cầu của NDT. Mức độ đáp ứng nhanh chóng,

so với qui mô đào tạo của nhà trường; chưa xây dựng chính sách bổ sung nguồn tin; việc thu
thập, kiểm soát, khai thác nguồn tài liệu nội sinh chưa được chú trọng, chưa phát triển nguồn
tài liệu điện tử,…
Nghiên cứu, phân tích thực trạng công tác xây dựng và phát triển nguồn lực thông tin tại
Thư viện trường CĐSP HN, từ đó đưa ra những giải pháp, định hướng thích hợp nhằm phát triển
nguồn lực thông tin, đáp ứng NCT đa dạng của NDT, nâng cao chất lượng phục vụ công tác đào
tạo, học tập và nghiên cứu khoa học trường CĐSP HN ngày một tốt hơn là đòi hỏi cấp thiết.
Chính từ những lý do trên, tôi chọn đề tài “Phát triển nguồn lực thông tin tại Thư viện
trường Cao đẳng Sư phạm Hà Nội” làm đề tài luận văn tốt nghiệp cao học ngành Khoa học Thư
viện tại trường Đai học Khoa học Xã hội & Nhân văn – Đại học Quốc gia Hà Nội.
2. Tình hình nghiên cứu của đề tài
Nghiên cứu về nguồn lực thông tin là một trong những đề tài quen thuộc. Cho đến nay, đã
có nhiều nghiên cứu về nguồn lực thông tin. Vấn đề nguồn lực thông tin đã được nhiều tác giả
nghiên cứu ở nhiều góc độ khác nhau như: “Liên thông chia sẻ nguồn lực thông tin- yếu tố quan
trọng để các trung tâm thông tin – thư viện đại học Việt Nam phát triển bền vững” (2007) của
PGS.TS. Trần Thị Quý, “Tổ chức và quản lý hoạt động thông tin KHCN trước thềm thế kỷ XXI”
(2000) của PGS.TS. Nguyễn Hữu Hùng; “Một số vấn đề xung quanh việc thu thập khác thác tài
liệu xám” (2001) của TS. Nguyễn Viết Nghĩa… Các tác giả đã nghiên cứu những vấn đề về
chiến lược, chính sách, quản lý nhà nước và chương trình phát triển thông tin KHCN và kinh tế xã hội; vấn đề về thu thập và khai thác nguồn tài liệu nội sinh…
Bên cạnh đó còn có rất nhiều Luận văn thạc sĩ chuyên ngành Khoa học Thư viện cũng
nghiên cứu vấn đề này, có thể kể đến các công trình nghiên cứu sau:
- “Phát triển nguồn lực thông tin phục vụ công tác đào tạo tín chỉ tại Trung tâm Thông tin
– Thư viện trường Đại học Lao động – Xã hội” (2010) của tác giả Nguyễn Tiến Đức. Luận văn
khảo sát được tính chính xác, đầy đủ và cập nhật của nguồn lực thông tin. Đưa ra 03 nhóm giải
pháp để tăng cường nguồn lực thông tin phục vụ công tác đào tạo tín chỉ: Xây dựng chính sách
bổ sung khoa học, ứng dụng công nghệ thông tin vào tổ chức và quản lí nguồn lực thông tin, hợp
tác quốc tế trong việc chia sẻ nguồn lực thông tin và xây dựng Consorsium.


- “Phát triển nguồn lực thông tin tại trung tâm Thông tin – Thư viện trường Đại học


phạm Hà Nội” là một đề tài mới, không trùng lặp với một đề tài nào khác. Đây chính là điểm
khác biệt so với các đề tài trước đây, đồng thời cũng thể hiện tính mới của luận văn.
3. Mục đích và nhiệm vụ của đề tài
-

Mục đích:
Mục đích của đề tài là khảo sát, phân tích, đánh giá điểm mạnh, điểm yếu của nguồn lực

thông tin tại Thư viện trường CĐSP HN và từ đó đề xuất những giải pháp nhằm phát triển nguồn
lực thông tin tại Thư viện trường CĐSP HN phục vụ có hiệu quả trong giai đoạn đổi mới giáo
dục hiện nay.
-

Nhiệm vụ:
Để thực hiện mục đích yêu cầu trên, đề tài đặt ra những nhiệm vụ nghiên cứu sau:

-

Nghiên cứu đặc điểm NDT và NCT của NDT trong sự nghiệp đổi mới giáo dục tại trường
CĐSP HN

-

Nghiên cứu đặc điểm và vai trò của nguồn lực thông tin trong hoạt động TT - TV tại Thư
viện trường CĐSP HN

-

Khảo sát, đánh giá thực trạng nguồn lực thông tin tại Thư viện trường CĐSP HN

- Phương pháp nghiên cứu tài liệu.
- Phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi, phỏng vấn.
- Phương pháp quan sát, khảo sát thực tế.
- Phương pháp phân tích thống kê số liệu.
7. Ý nghĩa khoa học và ứng dụng của đề tài
-

Về mặt khoa học:
Đề tài góp phần làm rõ cơ sở khoa học của nguồn lực thông tin, những biện pháp nhằm

phát triển nguồn lực TT - TV
-

Về mặt ứng dụng::
- Các biện pháp cụ thể mà đề tài đưa ra có thể giúp lãnh đạo nhà trường, lãnh đạo Thư

viện đưa ra những kế hoạch hành động nhằm nâng cao chất lượng nguồn tin, hiệu quả khai thác
nguồn tin và nâng cao chất lượng đào tạo của nhà trường trong giai đoạn mới.
- Kết quả nghiên cứu của đề tài sẽ là tài liệu tham khảo cho cán bộ thư viện, đặc biệt
những người đang công tác trong các trường cao đẳng, xây dựng và phát triển nguồn lực thông
tin nhằm phục vụ đắc lực cho công tác nghiên cứu, học tập của cán bộ giảng viên và sinh viên
nhà trường.


Dự kiến kết quả nghiên cứu:
Đề tài luận văn sẽ là các giải pháp khả thi định hướng công tác phát triển nguồn lực thông
tin tại Thư viện trường CĐSP HN, góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động TT - TV của Thư viện
nhà trường.
Kết quả nghiên cứu của đề tài là luận văn tốt nghiệp cao học của học viên và đây chính là
tài liệu tham khảo cho cán bộ thư viện trong công tác thư viện, xây dựng và phát triển nguồn lực

7. Phạm Thế Khang (2003), “Vài suy nghĩ về hướng phát triển mạng lưới thư viện trường
Đại học và Thư viện tỉnh”, Tập san thư viện, (số 2), tr.3-8
8. Phạm Thế Khang, Lê Văn Viết (2006), Tăng cường phối hợp hoạt động giữa các cơ
quan TT-TV. Truy cập website Truy cập ngày 24/12/2013
9. Đinh Thị Kim Liên (2011), Nâng cao chất lượng hoạt động thôn tin tại Thư viện trường
Cao đẳng Sư phạm Hà Nội. Luận văn Thạc sĩ Khoa học Thư viện, Trường Đại học Văn
hoá Hà Nội, Hà Nội.
10. Hoàng Đức Liên, Phạm Thị Thanh Mai (2012), Vấn đề hợp tác hội nhập và chia sẻ
trong hoạt động thông tin – thư viện ở các trường đại học và viện nghiên cứu, Tạp chí
Thư viện Việt Nam, (số 2), tr.17-20
11. Vũ Dương Thuý Ngà, Nguyễn Yến Vân (2006), Thư viện học đại cương, Đại học Văn
hoá, Hà Nội
12. Vũ Bích Ngân, Hướng đến một mô hình thư viện đại học hiện đại phục vụ chiến lược
nâng cao chất lượng giáo dục đại học”, />13. Nguyễn Viết Nghĩa (1999), Một số vấn đề xung quanh việc thu thập, khai thác tài liệu
xám, Tạp chí Thông tin - Tư liệu, (số 2), tr. 10- 14
14. Nguyễn Viết Nghĩa (2001), Phương pháp luận xây dựng chính sách phát triển nguồn
tin, Tạp chí Thông tin - Tư liệu, (số 2), tr. 10- 14
15.Pháp
lệnh
thư
viện
số
31/2000/PL
–
UBTV
Quốc
Hội10,
/>752
16. Trần Thị Quý (2007), Liên thông chia sẻ nguồn lực thông tin – yếu tố quan trọng để
các Trung tâm thông tin – thư viện đại học Việt Nam phát triển bền vững, Kỷ yếu hội thảo

viện, Thư viện Quốc gia Việt Nam, (số 3), tr. 6-9
31. Lê Văn Viết (2006), Thư viện học - Thư viện những bài viết chọn lọc. – H.: Văn hóa –
Thông tin. – 498tr.


32. Viện ngôn ngữ học (1992), Từ điển tiếng Việt, Hà Nội.
33. Vụ Thư viện (2002), Về công tác thư viện: Các văn bản pháp quy hiện hành về thư
viện, Vụ Thư viện, Hà Nội.