ỨNG DỤNG PHƯƠNG PHÁP TÍCH HỢP, LIÊN MƠN
TRONG GIẢNG DẠY CÁC MƠN HỌC LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ
TẠI CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC, CAO ĐẲNG KHƠNG CHUN
TỪ THỰC TIỄN CỦA TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI NGUN
VÀ MƠI TRƯỜNG TP. HỒ CHÍ MINH
Đặng Hồng Vũ*

Dạy và học các mơn lý luận chính trị là một trong những
nhiệm vụ trọng tâm của Đảng và Nhà nước ta đối với mục tiêu giáo
dục và đào tạo. Việc dạy và học các mơn lý luận chính trị đòi hỏi
phải thường xun đổi mới nội dung và phương pháp tiếp cận, phù
hợp với tình hình phát triển của đất nước, đặc biệt là trong giai đoạn
đất nước đang trên đà hội nhập với quốc tế. Để góp phần tăng cường
hiệu quả cơng tác dạy và học các mơn lý luận chính trị tại các
trường đại học và cao đẳng khơng chun, Tác giả xin tham gia góp
một vài ý kiến trên hai phương diện như sau:
1. Một số cách hiểu về các mơn lý luận chính trị và phương
pháp giảng dạy tích hợp, liên mơn:
Các mơn học lý luận chính trị được hiểu theo nhiều cách khác
nhau, cách hiểu phổ biến nhất là dùng để chỉ các mơn: Triết học
Mác – Lê nin, Kinh tế chính trị Mác – Lê nin, Chủ nghĩa xã hội
khoa học, Lịch sử Đảng cộng sản Việt nam, Tư tưởng Hồ Chí Minh
và mơn Chính trị1. Cách hiểu thứ hai là để chỉ chung các mơn học
*

Thạc sỹ Luật quốc tế, Giảng viên Khoa Lý luận chính trị – Trường Đại học Tài ngun
và Mơi trường TP.HCM
1
Quyết định số 494/TTg ngày 24/06/2002 của Thủ tướng Chính phủ (Điều 1, Khoản 2)

KỶ YẾU HỘI THẢO KHOA HỌC QUỐC GIA 2015

mơn lý luận chính trị theo cách hiểu thứ ba thì khó có thể quản lý về
mặt chun mơn đối với mơn Pháp luật đại cương trong trường hợp
này (chỉ quản lý về mặt hành chính), nhưng cũng khơng có cơ sở
phù hợp để đưa mơn học này trở thành mơn học lý luận chính trị.
Đây cũng là một điểm lưu ý trong nội dung quản lý nhà nước về
giáo dục tại các trường đại học và cao đẳng khơng chun.

2

Cách hiểu thứ hai và cách hiểu thứ ba là từ khảo sát của Tác giả đối với ý kiến của các
đồng nghiệp
3
Thực tiễn tại Trường Đại học Tài ngun và Mơi trường TP. Hồ Chí Minh (Khoa Lý
luận chính trị)

628

ĐẠI HỌC QUỐC GIA TP. HCM

BỘ GIÁO DỤC ĐÀO TẠO


Việc giảng dạy các mơn học lý luận chính trị tại các trường đại
học và cao đẳng khơng chun giữ vai trò rất quan trọng trong định
hướng chiến lược phát triển tồn diện đất nước, trong đó giáo dục
chính trị tư tưởng là ưu tiên hàng đầu. Chú trọng đổi mới phương
pháp giảng dạy và học tập các mơn lý luận chính trị, đặc biệt coi
trọng việc nâng cao chất lượng, hiệu quả dạy và học các mơn học
này4. Trên tinh thần chỉ đạo đó, các trường đã khơng ngừng nâng
cao chất lượng giảng dạy và hiệu quả học tập các mơn học lý luận

KỶ YẾU HỘI THẢO KHOA HỌC QUỐC GIA 2015

629


bố trí dạy trong chương trình của mơn đó và khơng dạy lại ở các
mơn khác5.
Tại Trường Đại học Tài ngun và Mơi trường thành phố Hồ
Chí Minh, việc giảng dạy các mơn lý luận chính trị theo phương
pháp tích hợp, liên mơn đã được áp dụng nhiều năm nay. Việc tích
hợp hiện nay được áp dụng một cách tối đa trong giáo án của các
giảng viên, đặc biệt là tích hợp các nội dung có liên quan đến các
kiến thức chun ngành đào tạo của sinh viên. Riêng liên mơn, do
phải tn thủ đầy đủ nội dung chương trình theo sự thống nhất của
Hội đồng lý luận trung ương (giáo trình chuẩn) nên Trường chưa
thể thực hiện được. Tuy nhiên, trong q trình giảng dạy có nhiều
nội dung tích hợp liên quan đến các mơn học chun ngành thì
giảng viên khơng giải thích lại các khái niệm chun ngành do sinh
viên đã được học trong các mơn học chun ngành, đây cũng có thể
xem như là nội dung liên mơn (liên mơn giữa các mơn lý luận chính
trị với các mơn chun ngành chứ khơng phải liên mơn giữa các
mơn lý luận chính trị với nhau).
2. Giải pháp triển khai thực hiện và những kết quả đạt
được:
Về giải pháp tích hợp: Được thiết kế gắn với nội dung giảng
dạy, tuỳ thuộc vào từng chun ngành đào tạo và từng mơn học lý
luận chính trị cụ thể mà các giảng viên xem xét tích hợp các nội
dung có liên quan để gắn kết và tạo chiều sâu cho các mơn chun
ngành. Cụ thể:
- Đối với mơn “Những ngun lý cơ bản của Chủ nghĩa Mác –

thích và dự báo về q trình phát triển chung của đất nước ta hiện
nay (về nhiều góc độ như kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội, tình
hình tội phạm, trật tự an tồn giao thơng, …) gắn với xu hướng của
hội nhập quốc tế, ….
- Đối với mơn “Những ngun lý cơ bản của Chủ nghĩa Mác –
Lê nin, học phần 2”: Giảng viên có thể tích hợp, lồng ghép những
nội dung cơ bản như “lạm phát”, “giảm phát”, “khủng hoảng kinh
tế”, … để giải thích, đánh giá và dự báo xu hướng của nền kinh tế
nước ta nói chung, lĩnh vực kinh tế bất động sản nói riêng (là nội
dung nghiên cứu trọng tâm của chun ngành kinh tế tài ngun,
mơi trường); sự ảnh hưởng của “thị trường chứng khốn” đối với
nền kinh tế chung; những tác động tích cực và tiêu cực của biến
động kinh tế thế giới từ những sự kiện gần đây (Ucraina, trung
đơng, tình hình Biển Đơng, …) đối với kinh tế trong nước (giá xăng
dầu, chỉ số giá tiêu dùng, GDP, …); Các quan hệ “cung, cầu” để
giải thích và tìm nguồn ra cho kinh tế nơng nghiệp, ngư nghiệp.
- Đối với mơn “Đường lối cách mạng của Đảng Cộng sản Việt
Nam”: Giảng viên có thể tích hợp, lồng ghép các nội dung từ văn
kiện, nghị quyết của Đảng với thực tiễn phát triển kinh tế, xã hội
của đất nước, cũng như những kết quả đạt được từ cơng tác chỉ đạo
đúng đắn của Đảng. Ví dụ, chủ trương của Đảng về “tam nơng”6
(liên quan đến ngành kinh tế tài ngun, mơi trường); về xây dựng
6

Nghị quyết số 26 - NQ/T.Ư, Hội nghị lần thứ VII, BCH TW Khố X về "nơng nghiệp,
nơng dân, nơng thơn” ngày 05/08/2008.

KỶ YẾU HỘI THẢO KHOA HỌC QUỐC GIA 2015

631

633


qua các mơn lý luận chính trị, sinh viên sẽ có cái nhìn biện chứng và
ý nghĩa hơn đối với chun ngành mình đang theo học; đồng thời
sinh viên sẽ tìm thấy được giá trị của các mơn lý luận chính trị trong
việc giải quyết các vấn đề thuộc chun ngành, có sự hỗ trợ sâu sắc
của các mơn lý luận chính trị với các mơn chun ngành trong
chương trình đào tạo của nhà trường.
Như vậy, liên mơn chủ yếu được sử dụng thơng qua hình thức
tương tác với sinh viên, cơng việc nghiên cứu chính là của sinh viên
chứ khơng phải của giảng viên. Thơng qua phương pháp liên mơn
tương tác sẽ phát sinh rất nhiều nội dung để tích hợp trong chương
trình giảng dạy các mơn lý luận chính trị. Các mơn học lý luận
chính trị giờ đây đối với sinh viên là mơn học giữ vai trò định
hướng cho khoa học chun ngành chứ khơng còn là mơn học
khn mẫu, khơ cứng nữa, từ đó sinh viên sẽ u thích các mơn học
này hơn.
Về đánh giá kết quả thực hiện: Hiện nay chưa có một nghiên
cứu, khảo sát chính thống nào về kết quả ứng dụng giải pháp tích
hợp, liên mơn trong việc giảng dạy các mơn lý luận chính trị tại
Trường. Tuy nhiên, đứng dưới góc độ của giảng viên trực tiếp giảng
dạy một số nội dung của chương trình lý luận chính trị, bản thân
người viết có một vài nhận xét chủ quan về hiệu quả ứng dụng các
giải pháp trên như sau:
Thứ nhất, đối với người học: Sinh viên đã có sự hào hứng thực
sự đối với các mơn học lý luận chính trị, người học đón nhận mơn
học với tâm lý rất vui vẻ và thoải mái. Đó là sự kết hợp giữa lý luận
và thực tiễn trong dạy và học, sự hào hứng của người học, ở một
khía cạnh nhất định cũng là thước đo cho sự thành cơng của mơn