Bài soạn hình học 9 - Tập 1
Trần Ngọc - Ngọc Sản - Đức Long
Tên bài: Vị trí t ơng đối của hai đ ờng tròn < Tiếp>
I> Mục tiêu:
1) Kiến thức:
- Học sinh nắm đợc các hệ thức liên hệ giữa đoạn nối tâm và các bán kính của hai đờng tròn tơng
ứng với từng vị trí tơng đối.
- Học sinh hiểu đợc khái niệm tiếp tuyến chung của hai đờng tròn.
2) Kỹ năng:
- Học sinh vẽ hình hai đờng tròn tiếp xúc trong và tiếp xúc ngoài, biết cách dựng tiếp tuyến chung
của hai đờng tròn.
- Biết dựa vào các hệ thức để suy ra vị trí tơng đối của hai đờng tròn.
3) Thái độ:
- Rèn luyện tính cẩn thận khi vẽ hình.
- Tích cực chủ động, sáng tạo, hăng hái phát biểu xây dựng bài.
II> Chuẩn bị:
1. Giáo viên:
- Giáo án SGK, máy chiếu, máy tính cá nhân, phấn màu, compa giáo viên.
2. Học sinh:
- ôn tập kiến thức cũ, bảng nhóm, compa, thớc kẻ.
III> Tiến trình bài dạy:
1. ổn định tổ chức: ( 1' ).
2. Kiểm tra bài cũ:
- HS1: Nêu khái niệm hai đờng tròn cắt nhau, tiếp xúc nhau, không giao nhau? Vẽ hai đờng tròn
tiếp xúc trong.
- HS2: Nêu tính chất đờng nối tâm và vẽ hai đờng tròn tiếp xúc ngoài?
* Đặt vấn đề: Giáo viên đa bài toán ( tình huống ) lên bảng chiếu ( sử dụng máy tính cá nhân trình
chiếu ):
Trong một buổi học nhóm ba bạn Việt, Nam, Hà đã làm một bài tập nh sau:
" Không vẽ hình hãy cho biết vị trí tơng đối của hai đờng tròn (O; 2 cm ) và ( O'; 3 cm ) biết độ dài
OO' = 4 cm.

HS trả lời và đa ra hệ thức.
GV khẳng định lại và yêu cầu HS suy
nghĩ và lên bảng chứng minh.
HS lên bảng chứng minh
GV gọi HS nhận xét và đa ra đáp án
chuẩn.
GV tiếp tục cho HS quan sát hình vẽ
chuyển động và khi hai đờng tròn tiếp
xúc ( trong và ngoài ) thì dừng lại và
đặt câu hỏi tơng tự ở mục a rồi dẫn dắt
vào mục b)
1) Hệ thức giữa đoạn nối tâm và các bán kính:
a) Hai đờng tròn cắt nhau.
R - r < OO' < R + r
Đáp án ?1
Giả sử hai đờng tròn cắt nhau tại A và B:
- Nối OO', OA, O'A.
- Xét tam giác OAO' áp dụng bất đẳng thức
trong tam giác:
OA - O'A < OO' < OA + O'A

R - r < OO' < R + r


Điều phải chứng minh.
b) Hai đờng tròn tiếp xúc nhau:
2
O O'
A
R r

cho ba trờng hợp nh trong bảng hệ
thống ( Trang 121 SGK9 tập 1 ).
HS đứng tại chỗ trả lời cho từng trờng
hợp.
GV yêu cầu HS đa đáp án đúng cho
* OO' = R + r
* OO' = R - r
c) Hai đờng tròn không giao nhau:
Ngoài nhau: OO' = R + r
O Ô'R r
A
O O'
A
rR
O Ô'
R r
3
Bài soạn hình học 9 - Tập 1
Trần Ngọc - Ngọc Sản - Đức Long
bài toán đặt ra ở đầu tiết học.
HS trả lời:
3 - 2 < OO' = 4 cm < 3 + 2
nên hai đờng tròn này cắt nhau.

GV chốt lại kiến thức phần một và
chuyển tiếp phần hai bằng cách cho
HS quan sát hình vẽ hai đờng tròn có
các tiếp tuyến chung. Sử dụng hình vẽ
95 và đặt câu hỏi: " Nêu mối quan hệ
giữa đờng thẳng d1 với ( O ) và ( O' ).

O Ô'
R r
O
Ô'
?3
Bài soạn hình học 9 - Tập 1
Trần Ngọc - Ngọc Sản - Đức Long
và gọi HS lên bảng trả lời.
HS trả lời.
GV giới thiệu qua cách dựng tiếp
tuyến chung trong và chung ngoài.
Yêu cầu HS về nhà trình bày cách
dựng cụ thể ( sử dụng hình vẽ sẵn và
chiếu lên bảng ).
Đáp án:
Hình 97 a)
* d
1
và d
2
là hai tiếp tuyến chung
ngoài.
* m là tiếp tuyến chung trong.
Hình 97 b)
* d
1
và d
2
là tiếp tuyến chung ngoài.
Không có tiếp tuyến chung trong.

?3