ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HỒ CHÍ MINH

VIỆN ĐÀO TẠO SAU ĐẠI HỌC
KHOA KẾ TOÁN-KIỂM TOÁN
----------

KẾ TOÁN QUỐC TẾ
Bài nghiên cứu:

PHÂN TÍCH ẢNH HƯỞNG CỦA VIỆC BỎ ĐI
PHƯƠNG PHÁP LIFO TRONG HỆ THỐNG KẾ
TOÁN MỘT DOANH NGHIỆP
GVHD

:TS.Phạm Quang Huy

Thực hiện

:Huỳnh Cao Khải

Lớp

: K25KT1

Khóa

: K25

Hệ

: Cao Học

phân tích định tính về ưu và nhược
điểm của phương pháp này.

tác động lớn vào tình hình tài chính của
công ty.Theo US. GAAP, một công ty
có thể lựa chọn phương pháp tính giá
hàng tồn kho cho mình, bao gồm: nhập
trước – xuất trước (FIFO), nhập sau –
xuất trước (LIFO) và bình quân gia
quyền. Phương pháp LIFO (FIFO) giả
định rằng mặt hàng mua trễ nhất (sớm
nhất) là mặt hàng được xuất bán đầu
tiên. Vì vậy, theo LIFO , hàng tồn kho
cuối kỳ sẽ có giá cũ nhất và giá vốn
hàng bán sẽ có giá mới nhất. Khi giá của
hàng tồn kho tăng lên theo thời gian,
việc ghi nhận giá trị hàng tồn kho theo
giá cũ hơn sẽ làm sai lêch số dư hàng
tồn kho trên bảng cân đối kế toán. Mặt
khác, việc giá vốn hàng bán được định
giá cao hơn so với việc sử dụng phương
pháp tính giá hàng tồn kho khác đồng
nghĩa với việc thu nhập được ghi nhận

2. GIỚI THIỆU

thấp hơn, dẫn đến giảm khoản thuế phải

Một phần rất quan trọng trong hệ


qua việc biên soạn từ các công trình

nhập theo LIFO để giảm nghĩa vụ về

khác bao gồm các tác phẩm của Lessard

thuế nhưng lại sử dụng FIFO trong báo

(2007): LIFO trở nên phổ biến trong

cáo gởi đến các cổ đông, chính phủ đã ra

thời đại của Tổng thống Roosevelt như

các quyết định nhằm đảm bảo nếu công

là một cách để giảm nghĩa vụ của công

ty sử dụng LIFO cho mục đích báo cáo

ty đối với một số loại thuế nhất định.

thuế thì cũng phải sử dụng LIFO cho

Các tập đoàn lớn liên kết với nhau, và

mục đích báo cáo tài chính. Điều này

đưa LIFO vào là một phần của Đạo luật


báo cáo tài chính của các công ty Mỹ.
Kế toán quốc tế

kể bởi các doanh nghiệp mà đặc biệt là
các doanh nghiệp có sản phẩm chủ yếu
tăng giá theo thời gian. Trong lúc phản
bác các luận cứ ủng hộ LIFO, ông chỉ ra
rằng sự khác biệt giữa giá trị và thu nhập
ghi nhận sẽ không bao giờ được khắc
phục nếu không bãi bỏ phương pháp
LIFO. Sau đó ông xem xét tác động đến

Page 4


Phân tích ảnh hưởng việc bỏ đi phương pháp LIFO trong hệ thống kế toán một doanh nghiệp

tình hình tài chính của việc bãi bỏ LIFO,

2007 lần lượt tăng 11,97% và 7,42% nếu

chẳng hạn liệu các doanh nghiệp có đủ

tính theo FIFO thay vì LIFO. Thay đổi

khả năng tài chính để chi trả các khoản

này làm tăng gánh nặng về thuế đối với

thuế khi chuyển sang phương pháp

của việc bãi bỏ phương pháp LIFO như
là một phần của việc chuyển

hàng tỷ USD thuế thu nhập bổ sung.

từ

US.GAAP sang IFRS. Họ tìm cách xác

không xem xét các tác động của tất cả
những thay đổi này.

định tác động đến sự thay đổi này thông

Một bài viết khác của Ayres,

qua một bộ dữ liệu ba mươi công ty

Bauman, Bauman, and Fan (2008) cũng

trong năm 2006 và 2007. Các thông tin

nghiên cứu tác động của việc bãi bỏ

tài chính của các công ty sử dụng

LIFO đến các chỉ tiêu tài chính thường

phương pháp LIFO trong những năm


nhuận trước thuế và thu nhập thuần năm

việc bãi bỏ LIFO. Họ phân tích lợi

Kế toán quốc tế

Page 5


Phân tích ảnh hưởng việc bỏ đi phương pháp LIFO trong hệ thống kế toán một doanh nghiệp

nhuận trên vốn chủ sở hữu, vòng quay

công trong việc hợp thức hóa phương

hàng tồn kho,..và tìm thấy rằng những

pháp. Hiểu được các cuộc tranh cãi này,

thay đổi đáng kể diễn ra ở rất nhiều công

cũng như nguồn gốc và mục đích của

ty. Họ đưa ra cảnh báo cho cán bộ tín

LIFO, sẽ hỗ trợ trong việc tìm hiểu tác
động của LIFO vào tình hình tài chính

dụng về những thay đổi, , cảnh báo họ
rằng thay đổi này không phải do công

cách để tránh thuế. Các cuộc tranh luận
đã giảm xuống và tùy thuộc vào tình
trạng của nền kinh tế quốc gia, nhưng
cuối cùng phương pháp LIFO cũng thành
Kế toán quốc tế

được tạo thành từ tổng số tồn kho của công
ty và tạo nên một tài sản “vĩnh cửu”giống
như một phần của thiết bị”. Tài sản này có
giá trị là giá gốc của nó. Hàng tồn kho mới
mua được ghi nhận với giá gốc theo
phương pháp tồn kho cơ sở, mà hàng tồn
kho trên mức cơ bản có giá trí thấp hơn giá
hoặc giá thị trường vì nó đã được sử dụng.
Điều này giống như LIFO trong đó mặt
hàng giá trị cả hai phương pháp bán theo
giá thay thế hiện tại của họ chứ không phải
là chi phí của họ khi mua. Cả hai phương
pháp biến động trơn tru trong lợi nhuận và
các khoản lỗ liên quan đến hàng tồn kho
bằng cách giảm lợi nhuận trong thời kỳ giá
cả tăng cao, giảm tổn thất trong thời điểm

Page 6


Phân tích ảnh hưởng việc bỏ đi phương pháp LIFO trong hệ thống kế toán một doanh nghiệp

giá giảm. Điều này giúp các kết quả của các


giúp các công ty này vượt qua khó khăn sau

các Tòa án tối cao, nơi có quyết định của

chiến tranh thế giới lần I và sự sụp đổ của

Hội đồng quản trị được tôn trọng và các

thị trường chứng khoán năm 1929.Những

phương pháp tồn kho cơ sở đã không được

người ủng hộ phương pháp LIFO công

phép sử dụng.

nhận rằng phương pháp này không thích

Nhìn thấy phương pháp LIFO không

hợp cho mọi doanh nghiệp, và nó chủ yếu
hữu ích trong việc lãi lỗ bị ảnh hưởng bởi
biến động giá nguyên liệu. Tuy nhiên, các
doanh nghiệp muốn sử dụng phương pháp
này đã gặp phải sự phản đối của Cục Doanh

được cho phép, những quan điểm ủng hộ
LIFO bỏ các tòa án và chuyển những nỗ lực
của họ để vận động hành lang và công khai.
Chiến dịch chậm lại trong thời kỳ Đại suy



Phân tích ảnh hưởng việc bỏ đi phương pháp LIFO trong hệ thống kế toán một doanh nghiệp

thời của Cotter là quyết định cho cuộc tranh

phán quyết và khuyến nghị của giới luật sư.

luận.Vấn đề này trở nên đặc biệt có liên

Cục Tòa án tối cao trước Bất chấp sức ép

quan đến thuế đánh trên lợi nhuận chưa

ngày càng tăng từ các học viện và báo chí

phân

của

và ảnh hưởng ngày càng bất lợi của lợi

Roosevelt.Những người ủng hộ LIFO đã

nhuận chưa phân phối trước thuế vào các

gia nhập lực lượng với các đối thủ của thuế

ngành công nghiệp nhất định, Kho bạc sẽ


những ngành công nghiệp có hàng tồn kho

phối

dưới

Kế toán quốc tế

sự

quản

lý

Page 8


Phân tích ảnh hưởng việc bỏ đi phương pháp LIFO trong hệ thống kế toán một doanh nghiệp

trong da da và kim loại màu, mà là hai

nhiều tranh cãi trong thế giới kế toán.Nếu

ngành công nghiệp đã vận động khó khăn

không phải cho những nỗ lực không mệt

nhất cho LIFO và đã nhận được sự thừa

mỏi của các thành viên khác nhau của cộng

hàng tồn kho nào được quy định cho
tất cả các ngành. US. GAAP đòi hỏi
việc lựa chọn phương pháp phản ánh
chính xác nhất thu nhập trong hoàn
cảnh hiện tại của công ty. Với quyền
tùy chọn này, điều quan trọng là phải
biết lý do tại sao một công ty lại chọn
LIFO trước khi thảo luận về những
thiếu sót của phương pháp này.

hàng. Các công ty cho rằng việc sử dụng
giá mới nhất cho hàng tồn kho khi bán
sẽ là sự đại diện tốt hơn của chi phí giá
vốn so với việc sử dụng giá cũ nhất khi
áp dụng phương pháp FIFO. Đặc biệt,
trong thời kỳ lạm pháp, LIFO được cho
là đại diện chính xác nhất khi xác định
thu nhập so với tất cả các phương pháp
tính giá hàng tồn kho.Khi giá lên cao, sự
dụng hàng tồn kho vói giá cao hơn sẽ
phù hợp với giá bán hiện hành, kìm hãm
lợi ích tăng lên liên quan đến lạm phát.
Những người ủng hộ xem xét việc kìm
hảm việc gia tăng lợi ích chỉ là sự khác
biệt tạm thời giữa LIFO và FIFO, cũng
giống như sự khác biệt về thời gian
được tạo ra khi sử dụng các phương
pháp khấu hao khác nhau. Tuy nhiên,
không giống như sự khác biệt về thời
gian khấu hao, sự khác biệt được tạo ra

sử dụng LIFO nhằm mục đích tránh

xét vấn đề nêu trên xoay quanh tác động

thuế, người sử dụng LIFO tự bảo vệ

ngược của LIFO. Theo phương pháp

mình bằng cách nói rằng họ không thể

LIFO, hàng tồn kho chưa bán của công

bổ sung hàng tồn kho từ số tiền hàng đã

ty thê hiện trên sổ sách theo giá lâu đời

bán nếu họ đã phải trả một khoản thuế

nhất. Nếu một công ty không quan tâm

cao hơn khi ghi nhận theo phương pháp

đến tác đông ngược của LIFO, tài khoản

FIFO. Nếu giá của mặt hàng tồn kho

hàng tồn kho trên bẳng cân đối kế toán

tăng, các công ty có thể không có đủ lợi


nhiên, phần tiếp theo sẽ minh họa tại sao

thuyết minh tác động trên của LIFO khi

họ không có được sự hợp lệ về mặt

công bố báo tài chính, tuy nhiên các nhà

pháp lý khi sử dụng LIFO.

quản lý vẫn có thể sử dụng nó để thao
túng thu nhập. Các nhà phân tích có thê

6. NHỮNG MẶT HẠN CHẾ CỦA
LIFO
Mặc dù thảo luận ở phần trước thể
hiện ý kiến ủng hộ sử dụng LIFO trong
việc tính giá hàng tồn kho, phần này sẽ
Kế toán quốc tế

nhận ra sự gia tăng bất thường của thu
nhập thông qua việc phân tích báo cáo
tài chính của công ty, tuy nhiên các nhà
đầu tư trung bình không có kiến thức về
vấn đề này có thể cho rằng đó là một xu

Page 11


Phân tích ảnh hưởng việc bỏ đi phương pháp LIFO trong hệ thống kế toán một doanh nghiệp

các phương pháp tính giá hàng tồn kho
khác.Trong môi trường kinh doanh hiện
nay, các hiệu ứng mong muốn của
LIFO đã trở thành một trong những lý
do chính dẫn đến sự chỉ trích phương
pháp này. Các chính trị gia đang đau
đầu vì nợ công tìm cách để gia tăng
thuế và xem LIFO như là một sự phá
vỡ những nổ lực này. Mạc dù các đề
xuất của Quốc hội là không qua rõ
ràng, nhưng những phát ngôn của họ ẩn
ý rằng: LIFO là một công cụ để tránh
thuế, chứ không hoàn toàn là một
phương pháp kế toán. Quan điểm này
được hổ trợ bởi những công dân ngày
càng nghi ngờ sự đáng tin cậy của các
doanh nghiệp lớn và cho rằng mọi hành
động của doanh nghiệp nhằm mục đích
lừa gạt và trốn thuế. Hơn nữa, các công

LIFO sẽ dễ dẫn đến bị lừa.

ty cạnh tranh cảm thấy rằng những
Các lập luận mạnh mẽ chống lại
LIFO liên quan đến sự ghi nhận thấp
hơn Thuế thu nhập. Như đã thảo luận ở
phần trước, việc giá vốn hàng bán cao
Kế toán quốc tế

người sử dụng LIFO nhận được một lợi

những năm trước đây, và rất nhiều các
lập luận đã giúp nó được thông qua đã
không còn giá trị.Sự sụp đổ kinh tế
năm 2008 đã khiến công chúng nói
chung được không tin tưởng cao của
các báo cáo tài chính của các công ty
Mỹ, và họ xem LIFO không khác gì

thông tin giữa giá trị tính theo LIFO và
FIFO. Điều quan trọng nhất là việc một
số công ty có lợi thế trông công bằng
khi họ giảm số thuế phải nộp so với các
công ty khác khi sử dụng LIFO. Những
người phân tích biết rằng các công ty sử
dụng LIFO không thực sự ít lợi nhuận
hơn các công ty sử dụng FIFO, họ chị
đcượ hưởng lợi thông qua sự gia tăng
chi phí giá vốn hàng bán thông qua
LIFO. Điều duy nhất khác biệt chính là
nghĩa vụ về thuế.

một công cụ với mục đích trốn thuế
của các doanh nghiệp. Một nền kinh
tế ngày càng toàn cầu đang đẩy đất
nước hướng tới việc áp dụng IFRS và
làm như vậy sẽ là sự kết thúc của
LIFO.
Mặc dù, trong một số trường hợp
LIFO phản ánh tốt hơn sự phù hợp giữ
doanh thu bán hàng và chi phí giá vốn,