LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan rằng đây là đề tài nghiên cứu của riêng tôi . Số liệu và
kết quả nghiên cứu trong đề tài này là hoàn toàn trung thực và chưa từng được
công bố hoặc sử dụng trong bất kì công trình nào khác.
Tác giả đề tài
Nguyễn Khánh Linh
i
LỜI CÁM ƠN
Để hoàn thành tốt đề tài khóa luận này ngoài sự cố gắng, nỗ lực của bản
thân tôi đã nhận được sự giúp đỡ tận tình của các thầy cô giáo cùng sự giúp đỡ
nhiệt tình của các bạn trong lớp.
Trước tiên Trước tiên, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc và kính trọng sự
giúp đỡ nhiệt tình của thầy giáo – ThS. Bùi Ngọc Tấn – Giảng viên Bộ môn Rau
– Hoa - Quả - Khoa Nông học - Trường Học Viện Nông nghiệp Việt Nam đã
dành nhiều thời gian tâm huyết, tận tình hướng dẫn, chỉ bảo và giúp đỡ tôi về
mọi mặt để tôi hoàn thành tốt khóa luận này.
Tôi xin cảm ơn sự giúp đỡ nhiệt tình của các thầy giáo, cô giáo cùng toàn
thể cán bộ nhân viên trong Bộ môn Rau - Hoa - Quả - Khoa Nông học đã quan
tâm giúp đỡ tôi trong quá trình thực hiện đề tài khóa luận.
Tôi xin chân thành cảm ơn những ý kiến đóng góp quý báu của các thầy,
cô trong khoa Nông học.
Cuối cùng tôi xin bày tỏ lòng biết ơn đối với gia đình, các bạn trong lớp
K57-RHQ và bạn bè đã động viên, giúp đỡ tôi trong quá trình hoàn thành báo
cáo tốt nghiệp này.
Tác giả đề tài
Nguyễn Khánh Linh
Bảng 4.2 Ảnh hưởng của cường độ ánh sáng đến động thái ra lá trên thân chính
........................................................Error: Reference source not found
Bảng 4.3 Ảnh hưởng cường độ ánh sáng đến kích thước lá......Error: Reference
source not found
Bảng 4.4 Ảnh hưởng của cường độ ánh sáng đến số cành cấp 1 trên cây. .Error:
Reference source not found
Bảng 4.5 Ảnh hưởng màu sắc ánh sáng đến chiều cao và đường kính thân
........................................................Error: Reference source not found
Bảng 4.6 Ảnh hưởng của màu sắc ánh sáng đến số cành cấp 1. Error: Reference
source not found
Bảng 4.7 Ảnh hưởng của màu sắc ánh sáng đến động thái ra lá trên thân chính
........................................................Error: Reference source not found
Bảng 4.8 Ảnh hưởng của màu sắc ánh sáng đến phát triển kích thước lá...Error:
Reference source not found
v
DANH MỤC HÌNH
Hình 1 Phòng khách tầng 1........................... Error: Reference source not found
Hình 2 Phòng khách tầng 2............................Error: Reference source not found
Hình 3 Phòng khách tầng 3............................Error: Reference source not found
Hình 4 Phòng nghỉ ngơi tầng 4......................Error: Reference source not found
Hình 5 Hiện trạng tầng 4................................Error: Reference source not found
Hình 6 Mặt bằng tổng thể..............................Error: Reference source not found
Hình 7 Phối cảnh chi tiết................................Error: Reference source not found
Hình 8 Bản vẽ thiết kế khung treo.................Error: Reference source not found
Hình 9 Mặt cắt khung treo.............................Error: Reference source not found
vi
ammonia,..... Nhưng các nhà khoa học NASA cho rằng các cây cảnh trong nhà
thông thường có thể là vũ khí có giá trị trong cuộc chiến chống lại mức độ gia
tăng ô nhiễm không khí trong nhà. Một trong số chúng có thể hấp thụ lên đến
85% lượng khí có hại, làm sạch không khí trong nhà, không gian công cộng
trong các tòa nhà văn phòng.
Những chủng loại thông dụng nhất là vạn niên thanh, trầu bà, phát tài
bách hợp, thuỷ trúc Nhật, chuối lá trắng, dạ lan, ngũ gia bì, tiểu hồng môn, kim
phát tài, xương rồng... Các loại cây này thường được trồng trong chậu, đặt dưới
đất, treo lủng lẳng ở khung cửa sổ, trong vườn hoặc bày trên bàn, kệ, bệ... Màu
sắc, kiểu dáng loại cây và chậu trồng không đối chọi với kiến trúc nhà cũng như
với đồ nội thất. Vị trí cây phải tự nhiên, không gượng ép, gần nguồn sáng tự
nhiên, tránh nơi quá chật chội khiến cành lá chạm vào các vật khác. Nơi đặt cây
1
phải có giới hạn tầm nhìn của một góc, một hướng nhìn thì thích hợp hơn là để
che chắn một chỗ khiếm khuyết nào đó trong nhà. Những góc màu sẫm thì nên
chọn các loại cây có lá màu sáng hoặc tươi. Tránh đặt những cây lá nhọn, có gai
ở những vị trí nhiều người qua lại.Mọi người đều biết rằng thực vật cần ánh sáng
để tồn tại và phát triển, nhất là đối với cây nội thất là loại cây trồng trong nhà thì
điều kiện ánh sáng cần chú trọng hơn. Thời gian sống của cây ở trong nhà tùy
thuộc vào đặc điểm của cây và điều kiện trồng, chăm sóc sau đó. Tuy nhiên
không phải ai cũng biết rằng có sự khác biệt trong các loại và các nguồn ánh
sáng. Các cây trồng cũng cần phải được coi như những đồ đạc dễ hư hỏng.Nếu
cây trồng được trồng đúng kỹ thuật, đặt để ở những vị trí thích hợp và có kế
hoạch chăm sóc, duy trì đúng cách thì chúng sẽ phát huy hết các khả năng đúng
theo giá trị.
Do vậy, tôi chọn đề tài : “Nghiên cứu ảnh hưởng của chế độ chiếu sáng
đến cây saphia và ứng dụng trong thiết kế cảnh quan nội thất” để tìm hiểu
màu đỏ với lá xanh màu mỡ. Cây sống tôt trong điều kiện thiếu sáng, hấp thụ
khí độc cực tốt. Thân mập, gần dẹt, có đốt thưa, mềm. Lá hình tim ở gốc, thuôn
dài ở đỉnh, lúc non hẹp như lá rau muống, sau rộng dần, mặt trên lá xanh bóng,
mặt dưới lá màu hồng hay pha đồng, gân nổi rõ màu đỏ. Cuống lá màu xanh hay
hồng đỏ.Cây cảnh mọc khoẻ, chịu được bóng, ưa ẩm làm cây trang trí nội thất
rất thích hợp. Cây saphia được trồng với chất đất tốt (được trộn từ xơ dừa, mùn
cưa, chấu tươi, đất thịt và phân tổng hợp). Đây là loại đất rất tốt giúp cây phát
triển khỏe mạnh và sống bền (Phạm Hoàng Hộ,1999).
2.2. Tình hình nghiên cứu, xu hướng thiết kế cây xanh trong và ngoài nước
2.2.1. Nghiên cứu về ánh sáng đối với cây nội thất
Ánh sáng là một dạng bức xạ điện từ có thể thấy bằng mắt thường.Các
bức xạ mà chúng ta cảm nhận như ánh sáng mặt trời, hoặc quang phổ nhìn thấy
là một phần nhỏ của tổng phổ điện từ bao gồm các tia gamma, tia X. Màu tia
3
sáng xanh ở khoảng 380 nm (nanomet) là ngắn nhất , bước sóng mà con người
có thể cảm nhận được một lượng đáng kể, và ánh sáng đỏ bước sóng khoảng
720 nm là dài nhất. Bức xạ mặt trời bao gồm một quang phổ rộng lớn của bước
sóng điện từ ở những cường độ khác nhau. Ánh sáng nhìn thấy từ mặt trời xuất
hiện màu trắng do sự pha trộn của các bước sóng mà mắt chúng ta thấy được.(
Argus Control Systems Ltd, 2010)
Năm 1959 Hendriks, Borthwick và Parker đã chứng minh quá trình
sinh trưởng của cây phụ thuộc vào sự hấp thu tia sáng có bước sóng dài 660nm.
Dưới tác động của tia sáng này sẽ kích thích sinh trưởng. Nhưng khi hấp thu tia
sáng có bước sóng 730nm thì hiệu quả kích thích bị mất đi. Họ cho rằng có một
loại sắc tố nào đó đã gây phản ứng quang thuận nghịch khi hấp thu ánh sáng đỏ
(660nm) và cuối đỏ (730nm) mà sau này người ta tìm ra sắc tố đó là
phytocrôm và chúng được biến đổi như sau:
cường độ ánh sáng yếu trong thời gian ngắn khác nhau. Nhìn chung các cây
cảnh cũng như thực vật xanh sinh trưởng tốt trong điều kiện chiếu sáng tán xạ và
bản thân chúng đã hình thành hàng loạt các cơ chế để bảo vệ khi thừa ánh sáng
như sự thay đổi màu sắc của lá chẳng hạn.( Christopher S. Brown và cộng
sự,1995).
Tùy thuộc vào nhu cầu thời gian chiếu sáng trong một ngày đêm để sinh
trưởng và phát triển người ta chia cây cảnh ra những nhóm cây ngày ngắn có
nhu cầu chiếu sáng 10-12 giờ trong ngày đêm, nhóm cây dài ngày có nhu cầu
chiếu sáng trên 14 giờ trong ngày và nhóm cây trùng tính là nhóm có thể đặt để
trong thời gian chiếu sáng khác nhau, tối thiểu từ 8-10 ngày mà không ảnh
hưởng rõ rệt đến sự sinh trưởng và phát triển. (Pedro J. Aphalo, 2006). Nhìn
chung độ dài chiếu sáng trong một ngày đêm không phù hợp với nhu cầu của
cây cảnh thì cây cảnh mất sự cân đối giữa quá trình sinh trưởng và phát triển của
cây, biểu hiện ở sự mất cân đối giữa sự ra cành, ra lá với sự ra hoa, giữa sự lớn
lên của toàn cây với khả năng phát dục của nó và vì vậy cần đặc biệt chú ý đối
với các cây cảnh mà vẻ đẹp của nó đối với người chơi là hoa, quả và các cây
cảnh nhập nội từ các vùng, miền khác.Cùng với cường độ ánh sáng, chất lượng
5
của ánh sáng là các nhân tố điều hòa sự sinh trưởng phát triển của cây. Nếu cây
cảnh được đặt để ở nơi có cường độ ánh sáng cao trực xạ và có nhiều các tia
sáng cực tím (có bước sóng nhỏ) thì sự sinh trưởng của cây bị hạn chế nhiều về
tầm vóc, kích thước của lá và sự phân ra các cành nhánh. Ngược lại nếu đặt để
cây cảnh ở nơi có điều kiện ánh sáng với cường độ thấp, ánh sáng phản xạ có
nhiều tia hồng ngoại (có bước sóng ánh sáng dài) thì cây có xu thế vươn cao,
cành nhánh dài và sự phân nhánh kém ( Siddha Pimputkar,2009). Cây cảnh sinh
trưởng có thể phản ứng bằng cách sinh trưởng mạnh hoặc uốn cong về phía
nguồn ánh sáng kích thích và được gọi là tính hướng quang của cây. Sự sinh
này gồm có: sử dụng các hộp mô-đun có sẵn kết hợp thành từng khối để trang trí
trên tường; trồng cây trong những khung sắt cố định, hay tạo một hàng rào đứng
bằng gỗ để đặt các chậu hoa.
Khu vườn thẳng đứng thích hợp trồng các loại hoa cỏ, thảo mộc có trọng
lượng nhẹ, khả năng sinh tồn cao, ít thay lá, chẳng hạn như hồng môn, thanh tú,
cẩm tú cầu, lan ý, thu hải đường, dương xỉ lá thông, cỏ bạch chỉ hay các loại rau
gia vị như tía tô, rau húng, cải xoăn.Ưu điểm của mô hình này là không bị hạn
chế về kích thước, độ cao hay đất trồng mà chỉ chú trọng đến 3 yếu tố: nước,
khoáng chất và ánh sáng. Vì vậy, ngoài việc lựa chọn loại cây trồng trong nhà
phù hợp, bạn phải bố trí hệ thống chiếu sáng, tưới nước tự động cũng như hệ
thống dinh dưỡng thủy canh để cây có thể phát triển tốt và sử dụng được lâu dài.
Bày trí cây xanh nội thất:
Căn nhà tại của người Việt thường gắn kết và hài hòa với thiên nhiên.
Việc sử dụng mảng xanh để tạo ra khoảng không giải trí, thoải mái cho nhà ngày
càng được ưa thích. Vậy mà để đạt tốt thẩm mỹ cao và có chức năng về mặt
phong thủy, cần chú ý tới các qui định nhất quyết như lựa cây trong phòng ,
sảnh lớn hoặc nơi ăn uống vào dịp lễ tiệc thường xếp các cây có dáng bằng
phẳng, bề thế tại vì khi mang cây trồng vào chỗ ở đều có sự cân nhắc về mặt ý
nghĩa của chúng. Cây trong bếp có thể điều chỉnh các cây bé gọn, không để
vướng víu và có công dụng khử mùi, giảm khói như dương xỉ đối với khoảng
không bếp. Phòng ăn nên xếp những chậu cây vui tươi kích yêu tiêu hoá thí dụ
7
như hoa lá đỏ. Không để cây khô héo nên chọn lựa cây hợp và chú ý coi ngó,
theo dõi nếu cây bị héo úa tốt kém tăng trưởng thì tức thị nội khí không tốt nên
đổi thay chủng loại cây hoặc kiểm tra lại môi trường xung quanh để chỉnh đốn
thiet ke noi that cho thích hợp. Khi trồng cây trong căn nhà cần lưu ý một nhân
tố khá quan trọng bởi vì cây cối là thước đo trường khí từng khoảng không ngôi
Với vườn đứng trồng trong nhà thì cần có hệ thống đèn chiếu sáng nhân
tạo như những bóng đèn halogen, jebo…
Những mảng xanh tự nhiên không nằm trên mặt phẳng ngang như thường
thấy mà “bò” trên tường, trên các công trình chọc trời… sẽ là xu hướng phổ biến
trong tương lai, đặc biệt khi đất chật, người đông.
Patrick Blank, một người từng làm việc tại các viện bảo tàng ở Paris,
Istanbul, Madrid và bảo tàng Nghệ thuật đương đại thế kỷ 21 tại Kanazawa đã
tạo dựng một khu vườn thẳng đứng rất đẹp. Khu vườn có rất nhiều loại cây len
lỏi vào không gian nội thất và tường bao. Patrick không chỉ đơn giản là thêm
thắt màu xanh trên tường, ông đã nghiên cứu rất nhiều phương cách để cây có
thể thích nghi với điều kiện rất đặc biệt này tại Trung tâm nghiên cứu khoa học
của Pháp CNRS, từ năm 1982. Sau đó, ông từng bao phủ nội thất của cửa hàng
Girbaud tại Paris với rêu và dương xỉ, và thiết kế cho những công ty như
Samsung và Hypo Vereinsbank. Ông cũng đã từng đóng góp cho nhà thiết kế
Jean Paul Gaultier bộ trang phục cưới đầy màu xanh tại fashion show của
Gaultier năm 2002 với nhiều loại cây leo quanh những đường cong của người
mẫu. Để hoàn thành một tác phẩm này, các chuyên gia sẽ sử dụng phương pháp
ẩn dấu, tường nhà khi đó sẽ gồm ba phần: một khung sắt, một lớp nhựa PVC và
vải nỉ. Khung sắt được treo trên tường hoặc có thể tự đứng được. Nó cung cấp
một lớp không khí đóng vai trò là một hệ thống cách nhiệt và âm hiệu quả.
Lớp nhựa PVC dày 1 cm được đóng lên khung sắt. Lớp nhựa này mang
lại độ cứng chắc cho toàn bộ hệ thống và chống nước. Sau đó, lớp vải nỉ sẽ được
tiếp tục gắn lên lớp PVC. Lớp nỉ này chống lại sự ăn mòn và khả năng dẫn nước
cao, sẽ phân phối lượng nước một cách đồng đều. Rễ cây sẽ phát triển lên lớp nỉ
này.
9
Phần III. VẬT LIỆU, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
- Công thức thí nghiệm:
CT1: điều kiện ánh sáng tự nhiên ( ĐC)
CT2: sử dụng 1 bóng đèn 40W
CT3: sử dụng 2 bóng đèn 40W
CT4: điều kiện không có ánh sáng
- Trồng cây trong cốc nhựa 500ml, mỗi cốc 1 cây
- Giá gỗ 3 tầng : cao 2m, rộng 67cm, dài 2,56m, mỗi tầng cách nhau
62cm.
- Giá sắt 3 tầng: cao 1m7, rộng 51cm, dài 2m, mỗi tầng cách nhau 51 cm.
- Thí nghiệm bố trí theo kiểu khối ngẫu nhiên hoàn toàn, nhắc lại 3 lần,
mỗi lần 10 cây => 30 cây/ CT/ loại cây => 120 cây/ 1 loại.
Sơ đồ bố trí thí nghiệm:
NL1
NL2
NL3
NL1
NL2
NL3
NL1
NL2
NL3
CT4
CT3
CT2
NL1
C1
nội thất
Bố trí thí nghiệm:
- Thí nghiệm trên cây saphia
- Công thức thí nghiệm:
MS1: ánh sáng tự nhiên (ĐC)
MS2:1 bóng ánh sáng đỏ
MS3: 1 bóng ánh sáng xanh
MS4:1 bóng ánh sáng trắng
- Trồng trong cốc nhựa 500ml, mỗi cốc 1 cây
- Giá gỗ 3 tầng : cao 2m, rộng 67cm, dài 2,56m, mỗi tầng cách nhau
62cm.
- Giá sắt 3 tầng: cao 1m7, rộng 51cm, dài 2m, mỗi tầng cách nhau 51 cm.
- Thí nghiệm bố trí theo kiểu khối ngẫu nhiên đầy đủ RCB, nhắc lại 3 lần,
mỗi lần 5 cây => 15 cây/ CT/ loại cây => 60 cây/ 1 loại .
Sơ đồ bố trí thí nghiệm:
NL1
NL2
NL3
NL1
NL2
NL3
NL1
NL2
NL3
CT4
CT2
CT3
+ Chiều dài thân chính (cm): đo từ gốc cây đến chóp lá, 7 ngày/1 lần
+ Số lá trên thân chính/tuần: đếm tổng số lá trên thân chính, đếm 30 ngày/ lần
+ Chiều dài lá mới ra (cm): đo từ gốc lá đến chóp lá, 7 ngày/ 1 lần
+ Chiều rộng lá mới ra (cm): đo phần ngang rộng nhất trên phiến lá, 7
ngày/1 lần
+ Số cành cấp 1: Đếm số cành mọc ra từ thân chính, đếm 7 ngày/1 lần
+ Thời gian tồn tại của lá ( ngày) : tính thời gian từ khi lá trưởng thành
đến khi lá héo
+ Đường kính gốc: đo 7 ngày/1 lần
+ Chỉ số spad ( đo bằng máy spad 502. Đo trên tất cả các lá trưởng thành):
30 ngày/ 1 lần.
- Xử lý số liệu: sử dụng phần mềm irristat 4.0 xử lý số liệu, lập bảng tổng
hợp số liệu thu được và xử lý số liệu bằng phương pháp phân tích, tổng hợp, so
sánh. Vẽ biểu đồ các chỉ tiêu.
3.5.Phương pháp khảo sát hiện trạng
- Khảo sát, thu thập những dữ liệu cần thiết (khí hậu, độ ẩm, địa hình, địa
chất,...)
- Tiến hành đo đạc hiện trạng
- Chụp ảnh hiện trạng và cảnh quan xung quanh khu vực thiết kế.
- Xác định về cảnh quan thiết kế; nhu cầu, công năng và mục đích?
- Đưa ra các ý kiến sơ bộ về công trình, cảnh quan.
- Phác thảo tay ý tưởng sơ bộ
13
Phần IV. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
I. Kết quả nghiên cứu bố trí thí nghiệm
0,44
0,44
0,49
0,47
0,05
5,8
21
CC ĐK
17,89 0,57
18,90 0,51
19,24 0,56
18,85 0,48
2,73 0,06
7,3 5,4
Ngày sau trồng
35
49
CC ĐK CC ĐK
18,34 0,61 18,48 0,64
19,37 0,63 19,82 0,64
19,57 0,66 20,28 0,74
18,95 0,50 19,06 0,52
2,83 0,06 2,97 0,06
7,4 5,1 7,7 4,6
63
CC ĐK
18,93 0,66
công thức đều tăng chậm do thời kỳ mới trồng vào cuối đông đầu hè, thời tiết
thay đổi liên tục khiến cây phải thích nghi với sự thay đổi môi trường độ ẩm,
nhiệt độ…Giai đoạn từ 63-77 ngày kết thúc theo dõi, các công thức đã có sự
khác nhau rõ rệt, càng về sau cây các tăng trưởng nhanh do lúc này bộ rễ đã
tương đối hoàn thiện nên khả năng hấp thụ chất dinh dưỡng tốt.
Đường kính thân: Trong các công thức, CT3 có đường kính thân cao nhất
là 0,92 cm, tiếp đến CT2 đạt 0.77cm, CT1 là 0.7 cm và thấp nhất là CT4 0.58
cm. Giữa các công thức sự chênh lệch có ý nghĩa ở mức 5%. Cây không mấy
thay đổi ở tất cả các công thức tại giai đoạn đầu 7- 21 ngày sau trồng. Từ sau
35- 77 ngày đường kính gốc cây tăng nhanh, có sự chênh lệch đáng kể ở các
công thức.
Ánh sáng là nhân tố quan trọng nhất để cho cây quang hợp và cường độ
ánh sáng ảnh hưởng trực tiếp đến quang hợp, cường độ ánh sáng yếu thì quang
hợp không xảy ra. Nghĩa là CT4 không có ánh sáng nên cây trồng không quang
hợp, quá trình trao đổi chất và năng lượng cùng với nhiều quá trình sinh lý khác
của cơ thể sống phát triển rất chậm. Do đó CT4 có cây trồng phát triển kém
nhất.
Các cây nội thất là loại cây trồng trong nhà nên yêu cầu cường độ ánh
sáng không cao. Ở CT1 cường độ ánh sáng tự nhiên cây vẫn phát triển nhưng
chậm và không thay đổi nhiều. CT2 và CT3 có khoảng cường độ 700-1000 lux
cây phát triển nhanh, giúp kích thích tăng trưởng cây trồng. So sánh giữa các
công thức ta thấy CT1 có cường độ ánh sáng cao nhất nhưng cây không phát
triển tốt bằng CT2 và CT3. Do đó CT1 ánh sáng cao hơn nhu cầu sử dụng của
cây nội thất.
Như vậy, CT3 dùng 2 bóng đèn 40w cho kết quả tốt nhất đối với sự phát
triển của cây saphia.
4.1.2. Động thái một số chỉ tiêu phát triển bộ lá của cây saphia
Động thái ra lá:
15
3,77
3,97
4,23
5,20
CT3
3,13
3,30
3,67
4,60
5,67
6,90
CT4
3,03
3,13
3,23
3,50
3,60
3,70
LSD5%
0,44
0,46
0,45
0,45
0,79
0,42
CV%
6,8
6,9
6,4
5,7
đến sự phát triển bộ lá của cây.
Bảng 4.3: Ảnh hưởng cường độ ánh sáng đến kích thước lá
Công thức
Trung bình chiều dài lá
Trung bình chiều rộng lá
(cm)
(cm)
CT1
8,20
3,40
CT2
9,30
4,12
CT3
10,41
5,07
những cây dùng trong nội thất cần có bộ tán đều và lớn , điều đó cần thiết khi
khả năng đẻ nhánh của cây cao.
Bảng 4.4: Ảnh hưởng của cường độ ánh sáng đến số cành cấp 1 trên cây
Công
Ngày sau trồng
7
21
35
49
63
77
thức
CT1
2,87
3,03
3,23
3,43
3,59
3,7
CT2
3,1
3,7
4,33
4,6
4,8
5
CT3
2,97
3,4
cây về mọi mặt,để bộ lá phát triển thúc đẩy quang hợp thì số nhánh cũng tăng.
Như vậy cây đẻ nhánh nhiều nhất ở CT3 dùng 2 bóng 40w.
18